अथ त्रयोविंशोध्यायः
atha trayoviṃśodhyāyaḥ
पूजाविधिकथनं
pūjāvidhikathanaṃ
नारद उवाच
nārada uvāca
वक्ष्ये पूजाविधिं विप्रा यत् कृत्वा सर्वमाप्नुयात्
vakṣye pūjāvidhiṃ viprā yat kṛtvā sarvamāpnuyāt
प्रक्षालिताङ्घ्रिराचम्य वाग्यतः कृतरक्षकः
prakṣālitāṅghrirācamya vāgyataḥ kṛtarakṣakaḥ
प्राङ्मुखः स्वस्तिकं बद्ध्वा पद्माद्यपरमेव च
prāṅmukhaḥ svastikaṃ baddhvā padmādyaparameva ca
यं वीजं नाभिमध्यस्थं धूम्रं चण्डानिलात्मकं
yaṃ vījaṃ nābhimadhyasthaṃ dhūmraṃ caṇḍānilātmakaṃ
विशेषयेदशेषन्तु ध्यायेत् कायात्तु कल्मषं
viśeṣayedaśeṣantu dhyāyet kāyāttu kalmaṣaṃ
क्षौं हृत्पङ्कजमध्यस्थं वीजं तेजोनिधिं स्मरन्
kṣauṃ hṛtpaṅkajamadhyasthaṃ vījaṃ tejonidhiṃ smaran
अधोर्ध्वतिर्यग्गाभिस्तु ज्वालाभिः कल्मषं दहेत्
adhordhvatiryaggābhistu jvālābhiḥ kalmaṣaṃ dahet
शशाङ्काकृतिवद्ध्यायेदम्बरस्थं सुधाम्बुभिः
śaśāṅkākṛtivaddhyāyedambarasthaṃ sudhāmbubhiḥ
हृत्पद्मव्यापिभिर्देहं स्वकमाप्लावयेत्सुधीः
hṛtpadmavyāpibhirdehaṃ svakamāplāvayetsudhīḥ
सुसुम्नायोनिमार्गेण सर्वनाडीविसर्पिभिः
susumnāyonimārgeṇa sarvanāḍīvisarpibhiḥ
शोधयित्वा न्यसेत्तत्त्वं करशुद्धिरथास्त्रकं
śodhayitvā nyasettattvaṃ karaśuddhirathāstrakaṃ
व्यापकं हस्तयोरादौ दक्षिणाङ्गुष्ठतोङ्गकं
vyāpakaṃ hastayorādau dakṣiṇāṅguṣṭhatoṅgakaṃ
मूलं देहे द्वादशाङ्गं न्यसेन्मन्त्रैर् द्विषट्ककैः
mūlaṃ dehe dvādaśāṅgaṃ nyasenmantrair dviṣaṭkakaiḥ
हृदयं च शिरश् चैव शिखा वर्मास्त्रलोचने
hṛdayaṃ ca śiraś caiva śikhā varmāstralocane
उदरं च तथा पृष्ठं बाहुरुजानुपादकं
udaraṃ ca tathā pṛṣṭhaṃ bāhurujānupādakaṃ
मुद्रां दत्त्वा स्मरेत् विष्णुं जप्त्वाष्टशतमर्चयेत्
mudrāṃ dattvā smaret viṣṇuṃ japtvāṣṭaśatamarcayet
वामे तु वर्धनीं न्यस्य पूजाद्रव्यं तु दक्षिणे
vāme tu vardhanīṃ nyasya pūjādravyaṃ tu dakṣiṇe
प्रक्षाल्यास्त्रेण चार्घ्येण गन्धपुष्पान्विते न्यसेत्
prakṣālyāstreṇa cārghyeṇa gandhapuṣpānvite nyaset
चैतन्यं सर्वगं ज्योतिरष्टजप्तेन वारिणा
caitanyaṃ sarvagaṃ jyotiraṣṭajaptena vāriṇā
फडन्तेन तु संसिच्य हस्ते ध्यात्वा हरिं परे
phaḍantena tu saṃsicya haste dhyātvā hariṃ pare
धर्मं ज्ञानं च वैराग्यमैश्वर्यं वह्निदिङ्मुखाः
dharmaṃ jñānaṃ ca vairāgyamaiśvaryaṃ vahnidiṅmukhāḥ
अधर्मादीनि गात्राणि पूर्वादौ योगपीठके
adharmādīni gātrāṇi pūrvādau yogapīṭhake
कूर्मं पीठे ह्य् अनन्तञ्च यमं सूर्यादिमण्डलं
kūrmaṃ pīṭhe hy anantañca yamaṃ sūryādimaṇḍalaṃ
विमलाद्याः केशरस्थानुग्रहा कर्णिका स्थिता
vimalādyāḥ keśarasthānugrahā karṇikā sthitā
पूर्वं स्वहृदये ध्यात्वा आवाह्यार्चैश् च मण्डले
pūrvaṃ svahṛdaye dhyātvā āvāhyārcaiś ca maṇḍale
अर्घ्यं पाद्यं तथाचामं मधुपर्कं पुनश् च तत्
arghyaṃ pādyaṃ tathācāmaṃ madhuparkaṃ punaś ca tat
स्नानं वस्त्रोपवीतञ्च भूषणं गन्धपुष्पकं
snānaṃ vastropavītañca bhūṣaṇaṃ gandhapuṣpakaṃ
धूपदीपनैर् वेद्यानि पुण्डरीकाक्षविद्यया
dhūpadīpanair vedyāni puṇḍarīkākṣavidyayā
यजेदङ्गानि पूर्वादौ द्वारि पूर्वे परेण्डजं
yajedaṅgāni pūrvādau dvāri pūrve pareṇḍajaṃ
दक्षे चक्रं गदां सौम्ये कोणे शङ्खं धनुर्न्यसेत्
dakṣe cakraṃ gadāṃ saumye koṇe śaṅkhaṃ dhanurnyaset
देवस्य वामतो दक्षे चेषुधी खड्गमेव च
devasya vāmato dakṣe ceṣudhī khaḍgameva ca
वामे चर्म श्रियं दक्षे पुष्टिं वामेग्रतो न्यसेत्
vāme carma śriyaṃ dakṣe puṣṭiṃ vāmegrato nyaset
वनमालाञ्च श्रीवत्सकौस्तुभौ दिक्पतीन्वहिः
vanamālāñca śrīvatsakaustubhau dikpatīnvahiḥ
स्वमन्त्रैः पूजयेत् सर्वान् विष्णुरर्घोवसानतः
svamantraiḥ pūjayet sarvān viṣṇurarghovasānataḥ
व्यस्तेन च समस्तेन अङ्गैर् वीजेन वै यजेत्
vyastena ca samastena aṅgair vījena vai yajet
जप्त्वा प्रदक्षिणीकृत्य स्तुत्त्वार्ध्यञ्च समर्प्य च
japtvā pradakṣiṇīkṛtya stuttvārdhyañca samarpya ca
हृदये विन्यसेद्ध्यात्वा अहं ब्रह्म हरिस्त्विति
hṛdaye vinyaseddhyātvā ahaṃ brahma haristviti
आगच्छावाहने योज्यं क्षमस्वेति विसर्जने
āgacchāvāhane yojyaṃ kṣamasveti visarjane
एवमष्टाक्षराद्यैश् च पूजां कृत्वा विमुक्तिभाक्
evamaṣṭākṣarādyaiś ca pūjāṃ kṛtvā vimuktibhāk
एकमूर्त्यर्चनं प्रोक्तं नवव्यूहार्चनं शृणु
ekamūrtyarcanaṃ proktaṃ navavyūhārcanaṃ śṛṇu
अङ्गुष्ठकद्वये न्यस्य वासुदेवं बलादिकान्
aṅguṣṭhakadvaye nyasya vāsudevaṃ balādikān
तर्जन्यादौ शरीरेथ शिरोललाटवक्त्रके
tarjanyādau śarīretha śirolalāṭavaktrake
हृन्नाभिगुह्यजान्वङ्घ्रौ मध्ये पूर्वादिकं यजेत्
hṛnnābhiguhyajānvaṅghrau madhye pūrvādikaṃ yajet
एकपीठं नवव्यूहं नवपीठञ्च पूर्ववत्
ekapīṭhaṃ navavyūhaṃ navapīṭhañca pūrvavat
नवाब्जे नवमूर्त्या च नवव्यूहञ्च पूर्ववत्
navābje navamūrtyā ca navavyūhañca pūrvavat
इष्टं मध्ये ततः स्थाने वासुदेवञ्च पूजयेत्
iṣṭaṃ madhye tataḥ sthāne vāsudevañca pūjayet
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये आदिमूर्त्यादिपूजाविधिर्नाम त्रयोविंशो ऽध्यायः
ity ādimahāpurāṇe āgneye ādimūrtyādipūjāvidhirnāma trayoviṃśo 'dhyāyaḥ