अथ षष्ठ्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः
atha ṣaṣṭhyadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ
सामविधानं
sāmavidhānaṃ
पुष्कर उवाच
puṣkara uvāca
युजुर्विधानङ्कथितं वक्ष्ये साम्नां विधानकं
yujurvidhānaṅkathitaṃ vakṣye sāmnāṃ vidhānakaṃ
संहितां वैष्णवीञ्जप्त्वा हुत्वा स्यात् सर्वकामभाक्
saṃhitāṃ vaiṣṇavīñjaptvā hutvā syāt sarvakāmabhāk
संहिताञ्छान्दसीं साधु जप्त्वा प्रीणाति शङ्करं
saṃhitāñchāndasīṃ sādhu japtvā prīṇāti śaṅkaraṃ
स्कन्दीं पैत्र्यां संहिताञ्च जप्त्वा स्यात्तु प्रसादवान्
skandīṃ paitryāṃ saṃhitāñca japtvā syāttu prasādavān
यत इन्द्र भजामहे हिंसादोषविनाशनं
yata indra bhajāmahe hiṃsādoṣavināśanaṃ
अवकीर्णी मुच्यते च अग्निस्तिग्मेति वै जपन्
avakīrṇī mucyate ca agnistigmeti vai japan
सर्वपापहरं ज्ञेयं परितोयञ्च तासु च
sarvapāpaharaṃ jñeyaṃ paritoyañca tāsu ca
अविक्रेयञ्च विक्रीय जपेद्घृतवतीति च
avikreyañca vikrīya japedghṛtavatīti ca
अयानो देव सवितुर्ज्ञेयन्दुःस्वप्ननाशनं
ayāno deva saviturjñeyanduḥsvapnanāśanaṃ
अबोध्यग्निरितिमन्त्रेण घृतं राम यथाविधि
abodhyagniritimantreṇa ghṛtaṃ rāma yathāvidhi
अभ्युक्ष्य घृतशेषेण मेखलाबन्ध इष्यते
abhyukṣya ghṛtaśeṣeṇa mekhalābandha iṣyate
स्त्रीणां यासान्तु गर्भाणि पतन्ति भृगुसत्तम
strīṇāṃ yāsāntu garbhāṇi patanti bhṛgusattama
मणिं जातस्य बालस्य वध्नीयात्तदनन्तरं
maṇiṃ jātasya bālasya vadhnīyāttadanantaraṃ
सोमं राजानमेतेन व्याधिभिर्विप्रमुच्यते
somaṃ rājānametena vyādhibhirvipramucyate
सर्पसाम प्रयुञ्जीनो नाप्नुयात् सर्पजम्भयं
sarpasāma prayuñjīno nāpnuyāt sarpajambhayaṃ
माद्य त्वा वाद्यतेत्येतद्धुत्वा विप्रः सहस्रशः
mādya tvā vādyatetyetaddhutvā vipraḥ sahasraśaḥ
शतावरिमणिबद्ध्वा नाप्नुयाच्छस्त्रतो भयं
śatāvarimaṇibaddhvā nāpnuyācchastrato bhayaṃ
दीर्घतमसोर्क इति हुत्त्वान्नं प्राप्नुयाद्बहु
dīrghatamasorka iti huttvānnaṃ prāpnuyādbahu
स्वमध्यायन्तीति जपन्न म्रियेत पिपासया
svamadhyāyantīti japanna mriyeta pipāsayā
त्वमिमा ओषधी ह्य् एतज्जप्त्वा व्याधिं न वाप्नुयात्
tvamimā oṣadhī hy etajjaptvā vyādhiṃ na vāpnuyāt
पथि देवव्रतञ्जप्त्वा भयेभ्यो विप्रमुच्यते
pathi devavratañjaptvā bhayebhyo vipramucyate
यदिन्द्रो मुनये त्वेति हुतं सौभाग्यवर्धनं
yadindro munaye tveti hutaṃ saubhāgyavardhanaṃ
भगो न चित्र इत्य् एवं नेत्रयो रञ्जनं हितं
bhago na citra ity evaṃ netrayo rañjanaṃ hitaṃ
सौभाग्यवर्धनं राम नात्र कार्य विचारणा
saubhāgyavardhanaṃ rāma nātra kārya vicāraṇā
जपेन्द्रेति वर्गञ्च तथा सौन्भाग्यवर्धनं
japendreti vargañca tathā saunbhāgyavardhanaṃ
परि प्रिया हि वः कारिः काम्यां संश्रावयेत् स्त्रियं
pari priyā hi vaḥ kāriḥ kāmyāṃ saṃśrāvayet striyaṃ
सा तङ्कामयते राम नात्र कार्या विचारणा
sā taṅkāmayate rāma nātra kāryā vicāraṇā
रथन्तरं वामदेव्यं ब्रह्मवर्चसवर्धनं
rathantaraṃ vāmadevyaṃ brahmavarcasavardhanaṃ
प्राशयेद्बालकं नित्यं वचाचूर्णं घृतप्लुतं
prāśayedbālakaṃ nityaṃ vacācūrṇaṃ ghṛtaplutaṃ
इन्द्रमिद्गाथिनं जप्त्वा भवेच्छ्रुतिधरस्त्वसौ
indramidgāthinaṃ japtvā bhavecchrutidharastvasau
हुत्वा रथन्तरञ्जप्त्वा पुत्रमाप्नोत्यसंशयं
hutvā rathantarañjaptvā putramāpnotyasaṃśayaṃ
मयि श्रीरिति मन्त्रोयं जप्तव्यः श्रीविवर्धनः
mayi śrīriti mantroyaṃ japtavyaḥ śrīvivardhanaḥ
वैरूप्यस्याष्टकं नित्यं प्रयुञ्जानः श्रियं लभेत्
vairūpyasyāṣṭakaṃ nityaṃ prayuñjānaḥ śriyaṃ labhet
सप्ताष्टकं प्रयुञ्जानः सर्वान् कामानवाप्नुयात्
saptāṣṭakaṃ prayuñjānaḥ sarvān kāmānavāpnuyāt
गव्येषुणेति यो नित्यं सायं प्रातरतन्त्रितः
gavyeṣuṇeti yo nityaṃ sāyaṃ prātaratantritaḥ
उपस्थानं गवां कुर्यात्तस्य स्युस्ताः सदा गृहे
upasthānaṃ gavāṃ kuryāttasya syustāḥ sadā gṛhe
घृताक्तन्तु यवद्रोणं वात आवातु भेषजं
ghṛtāktantu yavadroṇaṃ vāta āvātu bheṣajaṃ
अनेन विधिवत् सर्वां मायां व्यपोहति
anena vidhivat sarvāṃ māyāṃ vyapohati
प्रदेवो दासेन तिलान् हुत्वा कार्मणकृन्तनं
pradevo dāsena tilān hutvā kārmaṇakṛntanaṃ
अभि त्वा पूर्वपीतये वषट्कारसमन्वितं
abhi tvā pūrvapītaye vaṣaṭkārasamanvitaṃ
वासकेध्मसहस्रन्तु हुतं युद्धे जयप्रदं
vāsakedhmasahasrantu hutaṃ yuddhe jayapradaṃ
हस्त्यश्वपुरुषान् कुर्याद्बुधः पिष्टमयान् शुभान्
hastyaśvapuruṣān kuryādbudhaḥ piṣṭamayān śubhān
परकीयानथोद्देश्य प्रधानपुरुषांस् तथा
parakīyānathoddeśya pradhānapuruṣāṃs tathā
सुस्विन्नान् पिष्टकवरान् क्षुरेणोत् कृत्य भागशः
susvinnān piṣṭakavarān kṣureṇot kṛtya bhāgaśaḥ
अभि त्वा शूर णोनुमो मन्त्रेणानेन मन्त्रवित्
abhi tvā śūra ṇonumo mantreṇānena mantravit
कृत्वा सर्षपतैलाक्तान् क्रोधेन जुहुयात्ततः
kṛtvā sarṣapatailāktān krodhena juhuyāttataḥ
एतत् कृत्वा बुधः कर्म संग्रामे जयमाप्नुयात्
etat kṛtvā budhaḥ karma saṃgrāme jayamāpnuyāt
गारुडं वामदेव्यञ्च रथन्तरवृहद्रथौ
gāruḍaṃ vāmadevyañca rathantaravṛhadrathau
सर्वपापप्रशमनाः कथिताः संशयं विना ॥25
sarvapāpapraśamanāḥ kathitāḥ saṃśayaṃ vinā //25
इत्य् आग्नेये महापुराणे सामविधानं नाम षष्ट्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः ॥
ity āgneye mahāpurāṇe sāmavidhānaṃ nāma ṣaṣṭyadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
शान्तातीयं गणं हुत्वा शान्तिमाप्नोति मानवः
śāntātīyaṃ gaṇaṃ hutvā śāntimāpnoti mānavaḥ
भैषज्यञ्च गणं हुत्वा सर्वान्रोगान् व्यापोहति
bhaiṣajyañca gaṇaṃ hutvā sarvānrogān vyāpohati
त्रिसप्तीयं गणं हुत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते
trisaptīyaṃ gaṇaṃ hutvā sarvapāpaiḥ pramucyate
क्वचिन्नाप्नोति च भयं हुत्वा चैवाभयङ्गणं
kvacinnāpnoti ca bhayaṃ hutvā caivābhayaṅgaṇaṃ
न क्वचिज्जायते राम गणं हुत्वा पराजितं
na kvacijjāyate rāma gaṇaṃ hutvā parājitaṃ
आयुष्यञ्च गणं हुत्वा अपमृत्युं व्यपोहति
āyuṣyañca gaṇaṃ hutvā apamṛtyuṃ vyapohati
स्वस्तिमाप्नोति सर्वत्र हुत्वा स्वस्त्ययनङ्गणं
svastimāpnoti sarvatra hutvā svastyayanaṅgaṇaṃ
श्रेयसा योगमाप्नोति शर्मवर्मगणन्तथा
śreyasā yogamāpnoti śarmavarmagaṇantathā
वास्तोष्पत्यगणं हुत्वा वास्तुदोषान् व्यपोहति
vāstoṣpatyagaṇaṃ hutvā vāstudoṣān vyapohati
तथा रौद्रगणं हुत्वा सर्वान् दोषान् व्यपोहति
tathā raudragaṇaṃ hutvā sarvān doṣān vyapohati
एतैर् दशगुणैर् होमी ह्य् अष्टादशसु शान्तिषु
etair daśaguṇair homī hy aṣṭādaśasu śāntiṣu
वैष्णवी शान्तिरैन्द्री च ब्राह्मी रौद्री तथैव च
vaiṣṇavī śāntiraindrī ca brāhmī raudrī tathaiva ca
वायव्या वारुणी चैव कौवेरी भार्गवी तथा
vāyavyā vāruṇī caiva kauverī bhārgavī tathā
प्राजापत्या तथा त्वाष्ट्री कौमारी वह्निदेवता
prājāpatyā tathā tvāṣṭrī kaumārī vahnidevatā
मारुद्गणा च गान्धारी शान्तैर् नैरृतकी तथा
mārudgaṇā ca gāndhārī śāntair nairṛtakī tathā
शान्तिराङ्गिरसी याम्या पार्थिवी सर्वकामदा
śāntirāṅgirasī yāmyā pārthivī sarvakāmadā
यस्त्वां मृत्युरिति ह्य् एतज्जप्तं मृत्युविनाशनं
yastvāṃ mṛtyuriti hy etajjaptaṃ mṛtyuvināśanaṃ
सुपर्णस्त्वेति हुत्वा च भुजगैर् नैव बाध्यते
suparṇastveti hutvā ca bhujagair naiva bādhyate
इन्द्रेण दत्तमित्येतत् सर्वकामकरम्भवेत्
indreṇa dattamityetat sarvakāmakarambhavet
इन्द्रेण दत्तमित्येतत् सर्वबाधाविनाशनं
indreṇa dattamityetat sarvabādhāvināśanaṃ
इमा देवीति मन्त्रश् च सर्वशान्तिकरः परः
imā devīti mantraś ca sarvaśāntikaraḥ paraḥ
देवा मरुत इत्य् एतत् सर्वकामकरम्भवेत्
devā maruta ity etat sarvakāmakarambhavet
यमस्य लोकादित्येतत् दुःस्वप्नशमनम्परं
yamasya lokādityetat duḥsvapnaśamanamparaṃ
इन्द्रश् च पञ्चबणिजेति हुतं स्त्रीणां सौभाग्यवर्धनं
indraś ca pañcabaṇijeti hutaṃ strīṇāṃ saubhāgyavardhanaṃ
कामो मे वाजीति हुतं स्त्रीणां सौभाग्यवर्धनं
kāmo me vājīti hutaṃ strīṇāṃ saubhāgyavardhanaṃ
तुभ्यमेव जवीमन्नित्ययुतन्तु हुतम्भवेत्
tubhyameva javīmannityayutantu hutambhavet
अग्ने गोभिन्न इत्य् एतत् मेधावृद्धिकरम्परं
agne gobhinna ity etat medhāvṛddhikaramparaṃ
ध्रुवं ध्रुवेणेति हुतं स्थानलाभकरं भवेत्
dhruvaṃ dhruveṇeti hutaṃ sthānalābhakaraṃ bhavet
अलक्तजीवेति शुना कृषिलाभकरं भवेत्
alaktajīveti śunā kṛṣilābhakaraṃ bhavet
अहन्ते भग्न इत्य् एतत् भवेत्सौभाग्यवर्धनं
ahante bhagna ity etat bhavetsaubhāgyavardhanaṃ
ये मे पाशस् तथाप्येतत् बन्धनाम्नोक्षकारणं
ye me pāśas tathāpyetat bandhanāmnokṣakāraṇaṃ
शपन्त्वहन्निति रिपून् नाशयेद्धोमजाप्यतः
śapantvahanniti ripūn nāśayeddhomajāpyataḥ
त्वमुत्तममितीत्येतद्यशोबुद्धिविवर्धनं
tvamuttamamitītyetadyaśobuddhivivardhanaṃ
यथा मृगमतीत्येतत् स्त्रीणां सौभाग्यवर्धनं
yathā mṛgamatītyetat strīṇāṃ saubhāgyavardhanaṃ
येन चेहदिदञ्चैव गर्भलाभकरं भवेत्
yena cehadidañcaiva garbhalābhakaraṃ bhavet
अयन्ते योनिरित्येतत् पुत्रलाभकरं भवेत्
ayante yonirityetat putralābhakaraṃ bhavet
शिवः शिवाभिरित्येतत् भवेत्सौभाग्यवर्धनं
śivaḥ śivābhirityetat bhavetsaubhāgyavardhanaṃ
वृहस्पतिर् नः परिपातु पथि स्वस्त्ययनं भवेत्
vṛhaspatir naḥ paripātu pathi svastyayanaṃ bhavet
मुञ्चामि त्वेति कथितमपमृत्युनिवारणं
muñcāmi tveti kathitamapamṛtyunivāraṇaṃ
अथर्वशिरसो ऽध्येता सर्वपापैः प्रमुच्यते
atharvaśiraso 'dhyetā sarvapāpaiḥ pramucyate
प्राधान्येन तु मन्त्राणां किञ्चित् कर्म तवेरितं
prādhānyena tu mantrāṇāṃ kiñcit karma taveritaṃ
वृक्षाणां यज्ञियानान्तु समिधः प्रथमं हविः
vṛkṣāṇāṃ yajñiyānāntu samidhaḥ prathamaṃ haviḥ
आज्यञ्च व्रीहयश् चैव तथा वै गौरसर्षपाः
ājyañca vrīhayaś caiva tathā vai gaurasarṣapāḥ
अक्षतानि तिलाश् चैव दधिक्षीरे च भार्गव
akṣatāni tilāś caiva dadhikṣīre ca bhārgava
दर्भास्तथैव दूर्वाश् च विल्वानि कमलानि च
darbhāstathaiva dūrvāś ca vilvāni kamalāni ca
शान्तिपुष्टिकराण्याहुर्द्रव्याण्येतानि सर्वशः
śāntipuṣṭikarāṇyāhurdravyāṇyetāni sarvaśaḥ
तैलङ्कणानि धर्मज्ञ राजिका रुधिरं विषं
tailaṅkaṇāni dharmajña rājikā rudhiraṃ viṣaṃ
समिधः कण्टकोपेता अभिचारेषु योजयेत्
samidhaḥ kaṇṭakopetā abhicāreṣu yojayet
आर्षं वै दैवतं छन्दो विनियोगज्ञ आचरेत्
ārṣaṃ vai daivataṃ chando viniyogajña ācaret
इत्य् आग्नेये महापुराणे अथर्वविधानं नामैकषष्ट्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः
ity āgneye mahāpurāṇe atharvavidhānaṃ nāmaikaṣaṣṭyadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ