Chapter 270

सर्वानुग्राहका मन्त्राश् चतुर्वर्गप्रसाधकाः

sarvānugrāhakā mantrāś caturvargaprasādhakāḥ

ऋगथर्व तथा साम यजुः संख्या तु लक्षकं

ṛgatharva tathā sāma yajuḥ saṃkhyā tu lakṣakaṃ

भेदः साङ्ख्यायनश् चैक आश्वलायनो द्वितीयकः

bhedaḥ sāṅkhyāyanaś caika āśvalāyano dvitīyakaḥ

शतानि दश मन्त्राणां ब्राह्मणा द्विसहस्रकं

śatāni daśa mantrāṇāṃ brāhmaṇā dvisahasrakaṃ

ऋग्वेदो हि प्रमाणेन स्मृतो द्वैपायनादिभिः

ṛgvedo hi pramāṇena smṛto dvaipāyanādibhiḥ

एकोनिद्विसहस्रन्तु मन्त्राणां यजुषस् तथा

ekonidvisahasrantu mantrāṇāṃ yajuṣas tathā

शतानि दश विप्राणां षडशीतिश् च शाखिकाः

śatāni daśa viprāṇāṃ ṣaḍaśītiś ca śākhikāḥ

काण्वमाध्यन्दिनी संज्ञा कठी माध्यकठी तथा

kāṇvamādhyandinī saṃjñā kaṭhī mādhyakaṭhī tathā

मैत्रायणी च संज्ञा च तैत्तिरीयाभिधानिका

maitrāyaṇī ca saṃjñā ca taittirīyābhidhānikā

वैशम्पायनिकेत्याद्याः शाखा यजुषि संस्थिताः

vaiśampāyaniketyādyāḥ śākhā yajuṣi saṃsthitāḥ

साम्नः कौथुमसंज्ञैका द्वितीयाथर्वणायनी

sāmnaḥ kauthumasaṃjñaikā dvitīyātharvaṇāyanī

गानान्यपि च चत्वारि वेद आरण्यकन्तथा

gānānyapi ca catvāri veda āraṇyakantathā

उक्था ऊहचतुर्थञ्च मन्त्रा नवसहस्रकाः

ukthā ūhacaturthañca mantrā navasahasrakāḥ

सचतुःशतकाश् चैव ब्रह्मसङ्घटकाः स्मृताः

sacatuḥśatakāś caiva brahmasaṅghaṭakāḥ smṛtāḥ

पञ्चविंशतिरेवात्र साममानं प्रकीर्तितं

pañcaviṃśatirevātra sāmamānaṃ prakīrtitaṃ

सुमन्तुर्जाजलिश् चैव श्लोकायनिरथर्वके

sumanturjājaliś caiva ślokāyaniratharvake

शौनकः पिप्पलादश् च मुञ्जकेशादयो ऽपरे

śaunakaḥ pippalādaś ca muñjakeśādayo 'pare

मन्त्राणामयुतं षष्टिशतञ्चोपनिषच्छतं

mantrāṇāmayutaṃ ṣaṣṭiśatañcopaniṣacchataṃ

व्यासरूपी स भगवान् शाखाभेदद्यकारयत्

vyāsarūpī sa bhagavān śākhābhedadyakārayat

शाखाभेदादयो विष्णुरितिहासः पुराणकं

śākhābhedādayo viṣṇuritihāsaḥ purāṇakaṃ

प्राप्य व्यासात् पुराणादि सूतो वै लोमहर्षणः

prāpya vyāsāt purāṇādi sūto vai lomaharṣaṇaḥ

सुमतिश्चाग्निवर्चाश् च मित्रयुःशिंशपायनः

sumatiścāgnivarcāś ca mitrayuḥśiṃśapāyanaḥ

कृतव्रतोथ सावर्णिः षट्शिष्यास्तस्य चाभवन्

kṛtavratotha sāvarṇiḥ ṣaṭśiṣyāstasya cābhavan

शांशपायनादयश् चक्रुः पुराणानान्तु संहिताः

śāṃśapāyanādayaś cakruḥ purāṇānāntu saṃhitāḥ

ब्राह्मादीनि पुराणानि हरिविद्या दशाष्ट च

brāhmādīni purāṇāni harividyā daśāṣṭa ca

महापुराणे ह्य् आग्नेये विद्यारूपो हरिः स्थितः

mahāpurāṇe hy āgneye vidyārūpo hariḥ sthitaḥ

सप्रपञ्चो निष्प्रपञ्चो मूर्तामूर्तस्वरूपधृक्

saprapañco niṣprapañco mūrtāmūrtasvarūpadhṛk

तं ज्ञात्वाभ्यर्च्य संस्तूय भुक्तिमुक्तिमवाप्नुयात्

taṃ jñātvābhyarcya saṃstūya bhuktimuktimavāpnuyāt

विष्णुर्जिष्णुर्भविष्णुश् च अग्निसूर्यादिरूपवान्

viṣṇurjiṣṇurbhaviṣṇuś ca agnisūryādirūpavān

अग्निरूपेण देवादेर्मुखं विष्णुः परा गतिः

agnirūpeṇa devādermukhaṃ viṣṇuḥ parā gatiḥ

वेदेषु सपुराणेषु यज्ञमूर्तिश् च गीयते

vedeṣu sapurāṇeṣu yajñamūrtiś ca gīyate

आग्नेयाख्यं पुराणन्तु रूपं विष्णोर्महत्तरं

āgneyākhyaṃ purāṇantu rūpaṃ viṣṇormahattaraṃ

आग्नेयाख्यपुराणस्य कर्ता श्रोता जनार्दनः

āgneyākhyapurāṇasya kartā śrotā janārdanaḥ

तस्मात्पुराणमाग्नेयं सर्ववेदमयं महत्

tasmātpurāṇamāgneyaṃ sarvavedamayaṃ mahat

सर्वविद्यामयं पुण्यं सर्वज्ञानमयं वरम्

sarvavidyāmayaṃ puṇyaṃ sarvajñānamayaṃ varam

सर्वात्म हरिरूपं हि पठतां शृण्वतां नृणां

sarvātma harirūpaṃ hi paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ nṛṇāṃ

विद्यार्थिनाञ्च विद्यादमर्थिनां श्रीधनप्रदम्

vidyārthināñca vidyādamarthināṃ śrīdhanapradam

राज्यार्थिनां राज्यदञ्च धर्मदं धर्मकामिनाम्

rājyārthināṃ rājyadañca dharmadaṃ dharmakāminām

स्वर्गार्थिनां स्वर्गदञ्च पुत्रदं पुत्रकामिनां

svargārthināṃ svargadañca putradaṃ putrakāmināṃ

गवादिकामिनाङ्गोदं ग्रामदं ग्रामकामिनां

gavādikāmināṅgodaṃ grāmadaṃ grāmakāmināṃ

कामार्थिनां कामदञ्च सर्वसौभाग्यसम्प्रदम्

kāmārthināṃ kāmadañca sarvasaubhāgyasampradam

गुणकीर्तिप्रदन्नॄणां जयदञ्जयकामिनाम्

guṇakīrtipradannṝṇāṃ jayadañjayakāminām

सर्वेप्सूनां सर्वदन्तु मुक्तिदं मुक्तिकामिनां

sarvepsūnāṃ sarvadantu muktidaṃ muktikāmināṃ