Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Agni Purāṇa

Chapter 272

अग्निपुराणम्

§

अथ द्विसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः

atha dvisaptatyadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ

§

सूर्यवंशकीर्तनं

sūryavaṃśakīrtanaṃ

§

अग्निर् उवाच

agnir uvāca

AP_272.001ab

सूर्यवंशं सोमवंशं रज्ञां वंशं वदमि ते

sūryavaṃśaṃ somavaṃśaṃ rajñāṃ vaṃśaṃ vadami te

AP_272.001cd

हरेर्ब्रह्मा पद्मगो ऽभून्मरीचिर्ब्रह्मणः सुतः

harerbrahmā padmago 'bhūnmarīcirbrahmaṇaḥ sutaḥ

AP_272.002ab

मरीचेः कश्यपस्तस्माद्विवस्वांस्तस्य पत्न्यपि

marīceḥ kaśyapastasmādvivasvāṃstasya patnyapi

AP_272.002cd

संज्ञा राज्ञी प्रभा तिस्रो राज्ञी रैवतपुत्रिका

saṃjñā rājñī prabhā tisro rājñī raivataputrikā

AP_272.003ab

रेवन्तं सुषुवे पुत्रं प्रभातञ्च प्रभा रवेः

revantaṃ suṣuve putraṃ prabhātañca prabhā raveḥ

AP_272.003cd

त्वाष्ट्री संज्ञा मनुं पुत्रं यमलौ यमुनां यमम्

tvāṣṭrī saṃjñā manuṃ putraṃ yamalau yamunāṃ yamam

AP_272.004ab

छाया संज्ञा च सावर्णिं मनुं वैवस्वतं सुतम्

chāyā saṃjñā ca sāvarṇiṃ manuṃ vaivasvataṃ sutam

AP_272.004cd

शनिञ्च तपतीं विष्टिं संज्ञायाञ्चाश्विनौ पुनः

śaniñca tapatīṃ viṣṭiṃ saṃjñāyāñcāśvinau punaḥ

AP_272.005ab

मनोर्वैवस्वतस्यासन् पुत्रा वै न च तत्समाः

manorvaivasvatasyāsan putrā vai na ca tatsamāḥ

AP_272.005cd

इक्ष्वाकुश् चैव नाभागो धृष्टःशर्यातिरेव च

ikṣvākuś caiva nābhāgo dhṛṣṭaḥśaryātireva ca

AP_272.006ab

नरिष्यन्तस् तथा प्रांशुर्नाभागादिष्टसत्तमाः

nariṣyantas tathā prāṃśurnābhāgādiṣṭasattamāḥ

AP_272.006cd

करुषश् च पृषध्रश् च अयोध्यायां महाबलाः

karuṣaś ca pṛṣadhraś ca ayodhyāyāṃ mahābalāḥ

AP_272.007ab

कन्येला च मनोरासीद्बुधात्तस्यां पुरूरवाः

kanyelā ca manorāsīdbudhāttasyāṃ purūravāḥ

AP_272.007cd

पुरूरवसमुच्पाद्य सेला सुद्युम्नताङ्गता

purūravasamucpādya selā sudyumnatāṅgatā

AP_272.008ab

सुद्युम्नादुत्कलगयौ विनताश्वस्त्रयो नृपाः

sudyumnādutkalagayau vinatāśvastrayo nṛpāḥ

AP_272.008cd

उत्कलस्योत्कलं राष्ट्रं विनताश्वस्य पश्चिमा

utkalasyotkalaṃ rāṣṭraṃ vinatāśvasya paścimā

AP_272.009ab

दिक् सर्वा राजवर्यस्य गयस्य तु गयापुरी

dik sarvā rājavaryasya gayasya tu gayāpurī

AP_272.009cd

वशिष्ठवाक्यात् सुद्युम्नः प्रतिष्ठानमवाप ह

vaśiṣṭhavākyāt sudyumnaḥ pratiṣṭhānamavāpa ha

AP_272.010ab

तत् पुरूरवसे प्रादात्सुद्युम्नो राज्यमाप्य तु

tat purūravase prādātsudyumno rājyamāpya tu

AP_272.010cd

नरिष्यतः शकाः पुत्रा नाभागस्य च वैष्णवः

nariṣyataḥ śakāḥ putrā nābhāgasya ca vaiṣṇavaḥ

AP_272.011ab

अम्बरीषः प्रजापालो धार्ष्टकं धृष्टतः कुलम्

ambarīṣaḥ prajāpālo dhārṣṭakaṃ dhṛṣṭataḥ kulam

AP_272.011cd

सुकल्पानर्तौ शर्यार्तेर्वैरोह्यानर्ततो नृपः

sukalpānartau śaryārtervairohyānartato nṛpaḥ

AP_272.012ab

आनर्तविषयश्चासीत् पुरी चासीत् कुशस्थली

ānartaviṣayaścāsīt purī cāsīt kuśasthalī

AP_272.012cd

रेवस्य रैवतः पुत्रः ककुद्मी नाम धार्मिकः

revasya raivataḥ putraḥ kakudmī nāma dhārmikaḥ

AP_272.013ab

ज्येष्ठः पुत्रशतस्यासीद्राज्यं प्राप्य कुशस्थलीम्

jyeṣṭhaḥ putraśatasyāsīdrājyaṃ prāpya kuśasthalīm

AP_272.013cd

स कन्यासहितः श्रुत्वा गान्धर्वं ब्रह्मणो ऽन्तिके

sa kanyāsahitaḥ śrutvā gāndharvaṃ brahmaṇo 'ntike

AP_272.014ab

मुहूर्तभूतं देवस्य मर्त्ये बहुयुगं गतम्

muhūrtabhūtaṃ devasya martye bahuyugaṃ gatam

AP_272.014cd

आजगाम जवेनाथ स्वां पुरीं यादवैर् वृताम्

ājagāma javenātha svāṃ purīṃ yādavair vṛtām

AP_272.015ab

कृतां द्वारवतीं नाम बहुद्वारां मनोरमाम्

kṛtāṃ dvāravatīṃ nāma bahudvārāṃ manoramām

AP_272.015cd

भोजवृष्ण्यन्धकैर् गुप्तां(?) वासुदेवपुरोगमैः

bhojavṛṣṇyandhakair guptāṃ(?) vāsudevapurogamaiḥ

AP_272.016ab

रेवतीं बलदेवाय ददौ ज्ञात्वा ह्य् अनिन्दिताम्

revatīṃ baladevāya dadau jñātvā hy aninditām

AP_272.016cd

तपः सुमेरुशिखरे तप्त्वा विष्ण्वालयं गतः

tapaḥ sumeruśikhare taptvā viṣṇvālayaṃ gataḥ

AP_272.017ab

नाभागस्य च पुत्रौ द्वौ वैश्यौ ब्राह्मणतां गतौ

nābhāgasya ca putrau dvau vaiśyau brāhmaṇatāṃ gatau

AP_272.017cd

करूषस्य तु कारूषाः क्षत्रिया युद्धदुर्मदाः

karūṣasya tu kārūṣāḥ kṣatriyā yuddhadurmadāḥ

AP_272.018ab

शूद्रत्वञ्च पृषध्रो ऽगाद्धिंसयित्वा गुरोश् च गाम्

śūdratvañca pṛṣadhro 'gāddhiṃsayitvā guroś ca gām

AP_272.018cd

मनुपुत्रादथेक्षाकोर्विकुक्षिर्देवराडभूत्

manuputrādathekṣākorvikukṣirdevarāḍabhūt

AP_272.019ab

विकुक्षेस्तु ककुत्स्थो ऽभूत्तस्य पुत्रः सुयोधनः

vikukṣestu kakutstho 'bhūttasya putraḥ suyodhanaḥ

AP_272.019cd

तस्य पुत्रः पृथुर् नाम विश्वगश्वः पृथोः सुतः

tasya putraḥ pṛthur nāma viśvagaśvaḥ pṛthoḥ sutaḥ

AP_272.020ab

आयुस्तस्य च पुत्रो ऽभूद्युवनाश्वस् तथा सुतः

āyustasya ca putro 'bhūdyuvanāśvas tathā sutaḥ

AP_272.020cd

युवनाश्वाच्च श्रावन्तः पूर्वे श्रावन्तिका पुरी

yuvanāśvācca śrāvantaḥ pūrve śrāvantikā purī

AP_272.021ab

श्रावन्ताद् वृहदश्वो ऽभूत् कुबलाश्वस्ततो नृपः

śrāvantād vṛhadaśvo 'bhūt kubalāśvastato nṛpaḥ

AP_272.021cd

धुन्धुमारत्वमगमद्धुन्धोर् नाम्ना च वै पुरा

dhundhumāratvamagamaddhundhor nāmnā ca vai purā

AP_272.022ab

धुन्धुमारास्त्रयो भूपा दृढाश्वो दण्ड एव च

dhundhumārāstrayo bhūpā dṛḍhāśvo daṇḍa eva ca

AP_272.022cd

कपिलो ऽथ दृढाश्वात्तु हर्यश्वश् च प्रमोदकः

kapilo 'tha dṛḍhāśvāttu haryaśvaś ca pramodakaḥ

AP_272.023ab

हर्यश्वाच्च निकुम्भो ऽभूत् संहताश्वो निकुम्भतः

haryaśvācca nikumbho 'bhūt saṃhatāśvo nikumbhataḥ

AP_272.023cd

अकृशाश्वो रणाश्वश् च संहताश्वसुतावुभौ

akṛśāśvo raṇāśvaś ca saṃhatāśvasutāvubhau

AP_272.024ab

युवनाश्वो रणाश्वस्य मान्धाता युवनाश्वतः

yuvanāśvo raṇāśvasya māndhātā yuvanāśvataḥ

AP_272.024cd

मान्धातुः पुरुकुत्सो ऽभून्मुचुकुन्दो द्वितीयकः

māndhātuḥ purukutso 'bhūnmucukundo dvitīyakaḥ

AP_272.025ab

पुरुकुत्सादसस्युश् च सम्भूतो नर्मदाभवः

purukutsādasasyuś ca sambhūto narmadābhavaḥ

AP_272.025cd

सम्भूतस्य सुधन्वाभूत्त्रिधन्वाथ सुधन्वनः

sambhūtasya sudhanvābhūttridhanvātha sudhanvanaḥ

AP_272.026ab

त्रिधन्वनस्तु तरुणस्तस्य सत्यव्रतः सुतः

tridhanvanastu taruṇastasya satyavrataḥ sutaḥ

AP_272.026cd

सत्यव्रतात्सत्यरथो हरिश् चन्द्रश् च तत्सुतः

satyavratātsatyaratho hariś candraś ca tatsutaḥ

AP_272.027ab

हरिश् चन्द्राद्रोहिताश्वो रोहिताश्वाद्वृको ऽभवत्

hariś candrādrohitāśvo rohitāśvādvṛko 'bhavat

AP_272.027cd

वृकाद्वाहुश् च वाहोश् च सगरस्तस्य च प्रिया

vṛkādvāhuś ca vāhoś ca sagarastasya ca priyā

AP_272.028ab

प्रभा षष्टिसहस्राणां सुतानां जननी ह्य् अभूत्

prabhā ṣaṣṭisahasrāṇāṃ sutānāṃ jananī hy abhūt

AP_272.028cd

तुष्टादौर्वान्नृपादेकं भानुमत्यसमञ्जसम्

tuṣṭādaurvānnṛpādekaṃ bhānumatyasamañjasam

AP_272.029ab

खनन्तः पृथिवीं दग्धा विष्णुना बहुसागराः

khanantaḥ pṛthivīṃ dagdhā viṣṇunā bahusāgarāḥ

AP_272.029cd

असमञ्जसो ऽंश्रुमांश् च दिलीपो ऽंशुमतो ऽभवत्

asamañjaso 'ṃśrumāṃś ca dilīpo 'ṃśumato 'bhavat

AP_272.030ab

भगीरथो दिलीपात्तु येन गङ्गावतारिता

bhagīratho dilīpāttu yena gaṅgāvatāritā

AP_272.030cd

भगीरथात्तु नाभागो नाभागादम्बरीषकः

bhagīrathāttu nābhāgo nābhāgādambarīṣakaḥ

AP_272.031ab

सिन्धुद्वीपो ऽम्बरीषात्तु श्रुतायुस्तत्सुतः स्मृतः

sindhudvīpo 'mbarīṣāttu śrutāyustatsutaḥ smṛtaḥ

AP_272.031cd

श्रुतायोरृतपर्णो ऽभूत्तस्य कल्माषपादकः

śrutāyorṛtaparṇo 'bhūttasya kalmāṣapādakaḥ

AP_272.032ab

कल्माषाङ्घ्रेः सर्वकर्मा ह्य् अनरण्यस्ततो ऽभवत्

kalmāṣāṅghreḥ sarvakarmā hy anaraṇyastato 'bhavat

AP_272.032cd

अनरण्यात्तु निघ्नो ऽथ अनमित्रस्ततो रघुः

anaraṇyāttu nighno 'tha anamitrastato raghuḥ

AP_272.033ab

रघोरभुद्दिलीपस्तु दिलीपाच्चाप्यजो नृपः

raghorabhuddilīpastu dilīpāccāpyajo nṛpaḥ

AP_272.033cd

दीर्घवाहुरजात् कालस्त्वजापालस्ततो ऽभवत्

dīrghavāhurajāt kālastvajāpālastato 'bhavat

AP_272.034ab

तथ दशरथो जातस्तस्य पुत्रचतुष्टयम्

tatha daśaratho jātastasya putracatuṣṭayam

AP_272.034cd

नारायणात्मकाः सर्वे रामस्तस्याग्रजो ऽभवत्

nārāyaṇātmakāḥ sarve rāmastasyāgrajo 'bhavat

AP_272.035ab

रावणान्तकरो राजा ह्य् अयोध्यायां रघूत्तमः

rāvaṇāntakaro rājā hy ayodhyāyāṃ raghūttamaḥ

AP_272.035cd

वाल्मीकिर्यस्य चरितं चक्रे तन्नारदश्रवात्

vālmīkiryasya caritaṃ cakre tannāradaśravāt

AP_272.036ab

रामपुत्रौ कुशलवौ सीतायां कुलवर्धनौ

rāmaputrau kuśalavau sītāyāṃ kulavardhanau

AP_272.036cd

अतिथिश् च कुशाज्जज्ञे निषधस्तस्य चात्मजः

atithiś ca kuśājjajñe niṣadhastasya cātmajaḥ

AP_272.037ab

निषधात्तु नलो जज्ञे नभो ऽजायत वै नलात्

niṣadhāttu nalo jajñe nabho 'jāyata vai nalāt

AP_272.037cd

नभसः पुण्डरीको ऽभूत् सुधन्वा च ततो ऽभवत्

nabhasaḥ puṇḍarīko 'bhūt sudhanvā ca tato 'bhavat

AP_272.038ab

सुधन्वनो देवानीको ह्य् अहीनाश्वश् च तत्सुतः

sudhanvano devānīko hy ahīnāśvaś ca tatsutaḥ

AP_272.038cd

अहीनाश्वात् सहस्राश्वश् चन्द्रालोकस्ततो ऽभवत्

ahīnāśvāt sahasrāśvaś candrālokastato 'bhavat

AP_272.039ab

चन्द्रावलोकतस्तारापीडो ऽस्माच्चन्द्रपर्वतः

candrāvalokatastārāpīḍo 'smāccandraparvataḥ

AP_272.039cd

चन्द्रगिरेर्भानुरथः श्रुतायुस्तस्य चात्मजः

candragirerbhānurathaḥ śrutāyustasya cātmajaḥ

AP_272.039ef

इक्ष्वाकुवंशप्रभवाः सूर्यवंशधराः स्मृताः

ikṣvākuvaṃśaprabhavāḥ sūryavaṃśadharāḥ smṛtāḥ

§

इत्य् आग्नेये महापुराणे सुर्यवंशकीर्तनं नाम द्विसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः

ity āgneye mahāpurāṇe suryavaṃśakīrtanaṃ nāma dvisaptatyadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ

Source variants and edition notes (3)

These belong to the source apparatus and are separate from the main reading.

Edition note

1 atra chāyetipāṭho yuktaḥ

Edition note

1 munineti ja..

Edition note

1 sakarmābhūditi kha.. , cha.. , ca

Edition, source and reuse
Edition
Rajendralal Mitra, Asiatic Society of Bengal, Calcutta, 1870–1879, 3 volumes, Bibliotheca Indica 65, 1–3.
Electronic text
Jun Takashima · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः