अथ पञ्चनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः
atha pañcanavatyadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ
पञ्चाङ्गरुद्रविधानं
pañcāṅgarudravidhānaṃ
अग्निर् उवाच
agnir uvāca
वक्ष्ये रुद्रविधानन्तु पञ्चाङ्गं सर्वदं परं
vakṣye rudravidhānantu pañcāṅgaṃ sarvadaṃ paraṃ
हृदयं शिवसङ्कल्पः शिवः सूक्तन्तु पौरुषम्
hṛdayaṃ śivasaṅkalpaḥ śivaḥ sūktantu pauruṣam
शिखाभ्यः सम्भृतं सूक्तमाशुः कवचमेव च
śikhābhyaḥ sambhṛtaṃ sūktamāśuḥ kavacameva ca
शतरुद्रियमस्त्रञ्च रुद्रस्याङ्गानि पञ्च हि
śatarudriyamastrañca rudrasyāṅgāni pañca hi
पञ्चाङ्गान्न्यस्य तं ध्यात्वा जपेद्रुद्रांस्तः क्रमात्
pañcāṅgānnyasya taṃ dhyātvā japedrudrāṃstaḥ kramāt
यज्जाग्रत इति सूक्तं यदृचं मानसं विदुः
yajjāgrata iti sūktaṃ yadṛcaṃ mānasaṃ viduḥ
ऋषिः स्याच्छिवमङ्कल्पश्छन्दस्त्रिष्टुवुदाहृतं
ṛṣiḥ syācchivamaṅkalpaśchandastriṣṭuvudāhṛtaṃ
शिवः सहस्रशीर्षेति तस्य नारायणो ऽप्यृषिः
śivaḥ sahasraśīrṣeti tasya nārāyaṇo 'pyṛṣiḥ
देवता पुरुषो ऽनुष्टुप्छन्दो ज्ञेयञ्च त्रैष्टुभम्
devatā puruṣo 'nuṣṭupchando jñeyañca traiṣṭubham
अभ्यश्रसम्भृतं सूक्तमृषिरुत्तरगोनरः
abhyaśrasambhṛtaṃ sūktamṛṣiruttaragonaraḥ
आद्यानान्तिमृणां त्रिष्टुप्छन्दो ऽनुष्ठुव्द्वयोरपि
ādyānāntimṛṇāṃ triṣṭupchando 'nuṣṭhuvdvayorapi
छन्दस्त्रिष्टुभमन्त्यायाः पुरुषो ऽस्यापि देषता
chandastriṣṭubhamantyāyāḥ puruṣo 'syāpi deṣatā
आशुरिन्त्रो द्वादशानां छन्दस्त्रिष्टुवुदाहृतं
āśurintro dvādaśānāṃ chandastriṣṭuvudāhṛtaṃ
ऋषिः प्रोक्तः प्रतिरथः सूक्ते सप्तदशार्चके
ṛṣiḥ proktaḥ pratirathaḥ sūkte saptadaśārcake
पृथक् पृथक् देवताः स्युः पुरुविदङ्गदेवता
pṛthak pṛthak devatāḥ syuḥ puruvidaṅgadevatā
अवशिष्टदैवतेषु छन्दो ऽनुष्टुवुदाहृतं
avaśiṣṭadaivateṣu chando 'nuṣṭuvudāhṛtaṃ
असौ यमो भवित्रीन्द्रः पुरुलिङ्गोक्तदेवताः
asau yamo bhavitrīndraḥ puruliṅgoktadevatāḥ
पङ्क्तिच्छन्दो ऽथ मर्माणि त्वपलिङ्गोक्तदेवताः
paṅkticchando 'tha marmāṇi tvapaliṅgoktadevatāḥ
रौद्राध्याये च सर्वस्मिन्नार्षं स्यात् परमेष्वपि
raudrādhyāye ca sarvasminnārṣaṃ syāt parameṣvapi
प्रजापतिर्वा देवानां कुत्सस्य तिसृणाम् पुनः
prajāpatirvā devānāṃ kutsasya tisṛṇām punaḥ
मनोद्वयोरुमैका स्याद्रुद्रो रुद्राश् च देवताः
manodvayorumaikā syādrudro rudrāś ca devatāḥ
आद्योनुवाको ऽथ पूर्व एकरुद्राख्यदैवतः
ādyonuvāko 'tha pūrva ekarudrākhyadaivataḥ
छन्दो गायत्र्यमाद्याया अनुष्टुप् तिसृणामृचाम्
chando gāyatryamādyāyā anuṣṭup tisṛṇāmṛcām
तिसृणाञ्च तथा पङ्क्तिरनुष्टुवथ संस्मृतम्
tisṛṇāñca tathā paṅktiranuṣṭuvatha saṃsmṛtam
द्वयोश् च जगतीछन्दो रुद्राणामप्यशीतयः
dvayoś ca jagatīchando rudrāṇāmapyaśītayaḥ
हिरण्यवाहवस्तिस्रो नमो वः किरिकाय च
hiraṇyavāhavastisro namo vaḥ kirikāya ca
पञ्चर्चो रुद्रदेवाः स्युर्मन्त्रे रुद्रानुवाककः
pañcarco rudradevāḥ syurmantre rudrānuvākakaḥ
विंशके रुद्रदेवास्ताः प्रथमा वृहती स्मृता
viṃśake rudradevāstāḥ prathamā vṛhatī smṛtā
ऋग्द्वितीया त्रिजगती त्रिष्टुवेव च
ṛgdvitīyā trijagatī triṣṭuveva ca
अनुष्टुभो यजुस्तिस्र आर्यादिज्ञः सुसिद्धिभाक्
anuṣṭubho yajustisra āryādijñaḥ susiddhibhāk
त्रैलोक्यमोहनेनापि विषव्याध्यरिमर्दनं
trailokyamohanenāpi viṣavyādhyarimardanaṃ
इं श्रीं ह्रीं ह्रौं हूं त्रैलोक्यमोहनाय विष्णवे
iṃ śrīṃ hrīṃ hrauṃ hūṃ trailokyamohanāya viṣṇave
नमः
namaḥ
अगुष्टुभं नृसिंहेन विषव्याधिविनाशनं
aguṣṭubhaṃ nṛsiṃhena viṣavyādhivināśanaṃ
ओं इं इं उग्रवीरं मंहाविष्णुं ज्वलन्तंसर्वतोमुखं
oṃ iṃ iṃ ugravīraṃ maṃhāviṣṇuṃ jvalantaṃsarvatomukhaṃ
नृसिंहं भीषणं मृत्युमृत्युम्नमाम्यहं
nṛsiṃhaṃ bhīṣaṇaṃ mṛtyumṛtyumnamāmyahaṃ
अयमेव तु पञ्चाङ्गो मन्त्रः सर्वार्थसाधकः
ayameva tu pañcāṅgo mantraḥ sarvārthasādhakaḥ
द्वादशाष्टाक्षरौ मन्त्रौ विषव्याधिविमर्दनौ
dvādaśāṣṭākṣarau mantrau viṣavyādhivimardanau
कुब्जिका त्रिपुरा गौरी चन्द्रिका विषहारिणी
kubjikā tripurā gaurī candrikā viṣahāriṇī
प्रसादमन्त्रो विषहृदायुरारोग्यवर्धनः
prasādamantro viṣahṛdāyurārogyavardhanaḥ
सौरो विनायकस्तद्वद्रुद्रमन्त्राः सदाखिलाः
sauro vināyakastadvadrudramantrāḥ sadākhilāḥ
इत्य् आग्नेये महापुराणे पञ्चाङ्गरुद्रविधानंनाम पञ्चनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः ॥
ity āgneye mahāpurāṇe pañcāṅgarudravidhānaṃnāma pañcanavatyadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
