Chapter 331

वृत्तं समञ्चार्धसमं विषमञ्च त्रिधा वदे

vṛttaṃ samañcārdhasamaṃ viṣamañca tridhā vade

समन्तावत् कृत्वकृतमर्धसमञ्च कारयेत्

samantāvat kṛtvakṛtamardhasamañca kārayet

विषमञ्चैव वास्यूनमतिवृत्तं समान्यपि

viṣamañcaiva vāsyūnamativṛttaṃ samānyapi

ग्लौचतुःप्रमाणी स्यादाभ्यामन्यद्वितानकं

glaucatuḥpramāṇī syādābhyāmanyadvitānakaṃ

पादस्याद्यन्तु वक्रं स्यात् शनौ न प्रथ्मास्मृतौ

pādasyādyantu vakraṃ syāt śanau na prathmāsmṛtau

वाल्यमुश् चतुर्थाद्वर्णात् पथ्या वर्णं युजोयतः

vālyamuś caturthādvarṇāt pathyā varṇaṃ yujoyataḥ

विपरीतपथ्यान्यासाच्चपला वा युजस्वनः

viparītapathyānyāsāccapalā vā yujasvanaḥ

विपुलायुग्नसप्तमः सर्वं तस्यैव तस्य च

vipulāyugnasaptamaḥ sarvaṃ tasyaiva tasya ca

तौन्तौ वा विपुलानेका चक्रजातिः समीरिता

tauntau vā vipulānekā cakrajātiḥ samīritā

भवेत् पदचतुरूद्ध्वं चतुर्वृद्ध्या पदेषु च

bhavet padacaturūddhvaṃ caturvṛddhyā padeṣu ca

गुरुद्वयान्त आपीडः प्रत्यापीडो गणादिकः

gurudvayānta āpīḍaḥ pratyāpīḍo gaṇādikaḥ

प्रथमस्य विपर्यासे मञ्जरी लवणी क्रमात्

prathamasya viparyāse mañjarī lavaṇī kramāt

भवेदमृतधाराख्या उद्धताद्युच्यते ऽधुना

bhavedamṛtadhārākhyā uddhatādyucyate 'dhunā

एकतः समजसानःस्युर्न सौ जो गो ऽथ भौनजौ

ekataḥ samajasānaḥsyurna sau jo go 'tha bhaunajau

नोगो ऽथ सजसा गोगस्तृतीयचरणस्य च

nogo 'tha sajasā gogastṛtīyacaraṇasya ca

सौरभे केचनभगा ललितञ्च नमौ जसौ

saurabhe kecanabhagā lalitañca namau jasau

उपस्थितं प्रचुपितं प्रथमाद्यं समौ जसौ

upasthitaṃ pracupitaṃ prathamādyaṃ samau jasau

गोगथो मलजा रोगः समो नगरजयाः पदे

gogatho malajā rogaḥ samo nagarajayāḥ pade

वर्धमानं मलौ स्वौ नसौ अथो भोजोव इरिता

vardhamānaṃ malau svau nasau atho bhojova iritā

शुद्धविराडार्षभाख्यं वक्ष्ये चार्धसमन्ततः

śuddhavirāḍārṣabhākhyaṃ vakṣye cārdhasamantataḥ