अथ त्रयस्त्रिंशदधिकत्रिशततमो ऽध्यायः
atha trayastriṃśadadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ
समवृत्तनिरूपणं
samavṛttanirūpaṇaṃ
अग्निर् उवाच
agnir uvāca
यतिर्विच्छेद इत्य् उक्तस्तत्तन्मध्यान्तयौ गणौ
yatirviccheda ity uktastattanmadhyāntayau gaṇau
यौसः कुमारलालिता तौ गौ चित्रपदा स्मृता
yausaḥ kumāralālitā tau gau citrapadā smṛtā
विद्युन्माला मममागणैर् भूतगणैर् भवेत्
vidyunmālā mamamāgaṇair bhūtagaṇair bhavet
माणवका क्रीडितकं वनौ हलमुखी वसः
māṇavakā krīḍitakaṃ vanau halamukhī vasaḥ
स्याद्भुजङ्गशिशुसूतानौ मेहनं मरुतं ननौ
syādbhujaṅgaśiśusūtānau mehanaṃ marutaṃ nanau
भवेच्छुद्धविराड्वृत्तं समौ जगौ
bhavecchuddhavirāḍvṛttaṃ samau jagau
पणवोमलयोमः स्याज्जौ गौ मयूरसारिणी
paṇavomalayomaḥ syājjau gau mayūrasāriṇī
सत्तामभसगा वृत्तं भजताद्युपरिस्थिता
sattāmabhasagā vṛttaṃ bhajatādyuparisthitā
रुक्मवती भससगाविन्द्रावज्रा तजौ गजौ
rukmavatī bhasasagāvindrāvajrā tajau gajau
जतौ जगौ गूपपूर्वावाद्यन्ताद्युपजातयः
jatau jagau gūpapūrvāvādyantādyupajātayaḥ
दोधकं भगभागौ स्यात् शालिनी मतभागगौ
dodhakaṃ bhagabhāgau syāt śālinī matabhāgagau
यतिः समुद्रा ऋषयः वातोर्मी मभतागगौ
yatiḥ samudrā ṛṣayaḥ vātormī mabhatāgagau
चतुःस्वरा स्याद्भ्रमरी विलासिता मभौनलौ
catuḥsvarā syādbhramarī vilāsitā mabhaunalau
समुद्रा अथ ऋषयो वनौ लौगौ रथोद्धता
samudrā atha ṛṣayo vanau laugau rathoddhatā
सामताधनभागोगोवृत्ताननसमाश् च सः
sāmatādhanabhāgogovṛttānanasamāś ca saḥ
श्येनी वजवनागः स्याद्रम्या नपरगागगः
śyenī vajavanāgaḥ syādramyā naparagāgagaḥ
जगती वंशस्था वृत्तं जतौ जावथ तौ जवौ
jagatī vaṃśasthā vṛttaṃ jatau jāvatha tau javau
इन्द्रवंशा तोटकं सैश् चतुर्भिः प्रतिपादतः
indravaṃśā toṭakaṃ saiś caturbhiḥ pratipādataḥ
भवेद्द्रुतविलम्बिता नभौ भवावथौ नलौ
bhaveddrutavilambitā nabhau bhavāvathau nalau
स्यौ श्रीपुठो वसुवेदा जलोगतिजलौ जमौ
syau śrīpuṭho vasuvedā jalogatijalau jamau
जसौ वसर्ववश्चाथ ततं ननमराः स्मृतं
jasau vasarvavaścātha tataṃ nanamarāḥ smṛtaṃ
कुसुमविचित्रा न्यौ द्यौ नौ नौ रौ स्याच्चलाम्बिका
kusumavicitrā nyau dyau nau nau rau syāccalāmbikā
भुजङ्गप्रयातं थैः स्याच्चतुर्भिः स्रग्विनीभवैः
bhujaṅgaprayātaṃ thaiḥ syāccaturbhiḥ sragvinībhavaiḥ
प्रमिताक्षरा गजौ सौ कान्तोत्पीडा मतौ समौ
pramitākṣarā gajau sau kāntotpīḍā matau samau
वैश्वदेवी ममयायाः पञ्चाङ्गा नवमालिनी
vaiśvadevī mamayāyāḥ pañcāṅgā navamālinī
नजौ भयौ प्रतिपादं गणा यदि जगत्यपि
najau bhayau pratipādaṃ gaṇā yadi jagatyapi
प्रहर्षणी मवजवा गोपतिर्वह्निदिक्षु च
praharṣaṇī mavajavā gopatirvahnidikṣu ca
रुचिरा जभसजगा च्छिन्ना वेदैर् ग्रहैः स्मृता
rucirā jabhasajagā cchinnā vedair grahaiḥ smṛtā
मत्तमयूरं मतया सगौ वेदरहे यतिः
mattamayūraṃ matayā sagau vedarahe yatiḥ
गौरीनलनसागः स्यादसम्बाधा नतौ नगौ
gaurīnalanasāgaḥ syādasambādhā natau nagau
गोग इन्द्रियनवकौ ननौ वसनगाः स्वराः
goga indriyanavakau nanau vasanagāḥ svarāḥ
स्वराश्चापराजिता स्यान्ननभाननगाः स्वराः
svarāścāparājitā syānnanabhānanagāḥ svarāḥ
द्विःप्रहरणकलिता वसन्ततिलका नभौ
dviḥpraharaṇakalitā vasantatilakā nabhau
जौ गौ सिंहोन्नता सा स्यान्मुनेरुद्धर्षणी च सा
jau gau siṃhonnatā sā syānmuneruddharṣaṇī ca sā
चन्द्रावर्ता ननौ सोमावर्तर्तुनवकः स्मृतः
candrāvartā nanau somāvartartunavakaḥ smṛtaḥ
मणिगुणनिकरा सौ मालिनौ नौ मयौ ययः
maṇiguṇanikarā sau mālinau nau mayau yayaḥ
यतिर्वसुस्वरा भौ वौ नतलमित्रसग्रहाः
yatirvasusvarā bhau vau natalamitrasagrahāḥ
ऋषभगजविलासितं ज्ञेया शिखरिणी जगौ
ṛṣabhagajavilāsitaṃ jñeyā śikhariṇī jagau
रसभालभृगुरुद्राः पृथ्वीजसजसा जनौ
rasabhālabhṛgurudrāḥ pṛthvījasajasā janau
गोवसुग्रहविच्छिन्ना पिङ्गलेनेरिता पुरा
govasugrahavicchinnā piṅgaleneritā purā
वंशपत्रपतितं स्याद् भवना भौ नगौ सदिक्
vaṃśapatrapatitaṃ syād bhavanā bhau nagau sadik
हरिणी नसमारः सो नगौ रसचतुःस्वराः
hariṇī nasamāraḥ so nagau rasacatuḥsvarāḥ
मन्दाक्रान्ता नभनतं तगौगछिरसस्वराः
mandākrāntā nabhanataṃ tagaugachirasasvarāḥ
कुसुमितलता वेल्लिता यययाः शराः
kusumitalatā vellitā yayayāḥ śarāḥ
रथाः स्वराः प्रतिरथससजाः सतताश् च गः
rathāḥ svarāḥ pratirathasasajāḥ satatāś ca gaḥ
शार्दूलविक्रीडितं स्यादादित्यमुनयो यतिः
śārdūlavikrīḍitaṃ syādādityamunayo yatiḥ
कृतिः सुवदना मोरो भनया भनगाः सुराः
kṛtiḥ suvadanā moro bhanayā bhanagāḥ surāḥ
यतिर्मुनिरसाश्चाथ इति वृत्तं क्रमात् स्मृतम्
yatirmunirasāścātha iti vṛttaṃ kramāt smṛtam
स्नग्धरा मरतानोमोयपौ त्रिःसप्तका यतिः
snagdharā maratānomoyapau triḥsaptakā yatiḥ
समुद्रकं भरजानोवनगो दशभास्कराः
samudrakaṃ bharajānovanago daśabhāskarāḥ
अश्वललितं नजभा जभजा भनमीशतः
aśvalalitaṃ najabhā jabhajā bhanamīśataḥ
मत्ताक्रीडा ममनना नौनग्नौ गोष्टमातिथिः
mattākrīḍā mamananā naunagnau goṣṭamātithiḥ
तन्वी भनतसाभोभो लयो वाणसुरार्ककाः
tanvī bhanatasābhobho layo vāṇasurārkakāḥ
क्रौञ्चपदा भमतता नौ नौ वाणशराष्टतः
krauñcapadā bhamatatā nau nau vāṇaśarāṣṭataḥ
भुजङ्गविजृम्भितं ममतना ननवासनौ
bhujaṅgavijṛmbhitaṃ mamatanā nanavāsanau
गोष्टेशमुनिभिश्छेदो ह्य् उपहाराख्यमीदृअशम्
goṣṭeśamunibhiśchedo hy upahārākhyamīdṛaśam
मननानतानः सो गगौ ग्रहरसो रसात्
mananānatānaḥ so gagau graharaso rasāt
नौ सप्तरोदण्डदः स्याच्चण्डवृष्टिप्रघातकं
nau saptarodaṇḍadaḥ syāccaṇḍavṛṣṭipraghātakaṃ
रेफवृद्ध्या णणवा स्युर्व्यालजीमूतमुख्यकाः
rephavṛddhyā ṇaṇavā syurvyālajīmūtamukhyakāḥ
शेषे वै प्रचिता ज्ञेया गाथाप्रस्तार उच्यते
śeṣe vai pracitā jñeyā gāthāprastāra ucyate
इत्य् आग्नेये महापुराणे समवृत्तनिरूपणं नाम त्रयस्त्रिंशदधिकत्रिशततमो ऽध्यायः
ity āgneye mahāpurāṇe samavṛttanirūpaṇaṃ nāma trayastriṃśadadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ
