Chapter 357

तिङ्विभक्तिं प्रवक्ष्यामि तथादेशं समासतः

tiṅvibhaktiṃ pravakṣyāmi tathādeśaṃ samāsataḥ

तिङ्स्त्रिष्वपि वर्तन्ते भावे कर्मणि कर्तरि

tiṅstriṣvapi vartante bhāve karmaṇi kartari

सकर्मकार्मकाच्च कर्तरि द्विपदे स्मृताः

sakarmakārmakācca kartari dvipade smṛtāḥ

सकर्मकाकर्मणि च तदादेशस्तथेरितः

sakarmakākarmaṇi ca tadādeśastatheritaḥ

वर्तमाने लडाख्यातो विध्याद्यर्थे लिङीरितः

vartamāne laḍākhyāto vidhyādyarthe liṅīritaḥ

विध्यादौ लोडाशिषि च भूतानद्यतने च लङ्

vidhyādau loḍāśiṣi ca bhūtānadyatane ca laṅ

भूते लुङ्लिट् परोक्षे ऽथ भाविन्यद्यतने च लुट्

bhūte luṅliṭ parokṣe 'tha bhāvinyadyatane ca luṭ

लिङाशिषि च शेषे ऽर्थे लड्भविष्यति ऌङ्भवेत्

liṅāśiṣi ca śeṣe 'rthe laḍbhaviṣyati ḷṅbhavet

लिङ्निमिमित्ते क्रियातिपत्तौ परे नवात्मनेपदम्

liṅnimimitte kriyātipattau pare navātmanepadam

पूर्वं नव परस्मैपदन्तिप्तसन्तीति प्रथमः पुमान

pūrvaṃ nava parasmaipadantiptasantīti prathamaḥ pumāna

सिप्थस्थ मध्यमनरो मिप्वस्मस्चोत्तमः पुमान्

sipthastha madhyamanaro mipvasmascottamaḥ pumān

त आतां अन्तात्मने मुख्यः थासाथां ध्वञ्च मध्यमः

ta ātāṃ antātmane mukhyaḥ thāsāthāṃ dhvañca madhyamaḥ

उत्तम इ वहि महि भूवाद्या धातवः स्मृताः

uttama i vahi mahi bhūvādyā dhātavaḥ smṛtāḥ

भुविरेधिः पचिर्नन्दिर्ध्वंसिः श्रंसिः पदिस्त्वदिः

bhuviredhiḥ pacirnandirdhvaṃsiḥ śraṃsiḥ padistvadiḥ

शीङः क्रीडो जुहोतिश् च जहातिश् च दधात्यपि

śīṅaḥ krīḍo juhotiś ca jahātiś ca dadhātyapi

दीव्यतिः स्वपितिर्नहिः सुनोतिर्वसिरेव च

dīvyatiḥ svapitirnahiḥ sunotirvasireva ca

तुदिर्मृशतिर्मुञ्चतिः रुधिर्भुजिस्त्यजिस्तनिः

tudirmṛśatirmuñcatiḥ rudhirbhujistyajistaniḥ

शवादिके विकरणे मनिश् चैव करोत्यपि

śavādike vikaraṇe maniś caiva karotyapi

क्रीड्तिर्वृङो ग्रहिश्चोरिः पा नीरर्चिश् च नायकाः

krīḍtirvṛṅo grahiścoriḥ pā nīrarciś ca nāyakāḥ

भुवि स्यात् तिङ् भवति सः भवतस्तौ भवन्ति ते

bhuvi syāt tiṅ bhavati saḥ bhavatastau bhavanti te

भवसि त्वं युवां भवथो यूयं भवथ चाप्यहं

bhavasi tvaṃ yuvāṃ bhavatho yūyaṃ bhavatha cāpyahaṃ

भवाम्यावां भवावश् च भवामो ह्य् एधते कुलं

bhavāmyāvāṃ bhavāvaś ca bhavāmo hy edhate kulaṃ

एधेते द्वे तथैधन्ते एधसे त्वं हि मेधया

edhete dve tathaidhante edhase tvaṃ hi medhayā

एधेथे च समेधध्वे एधे ह्य् एधावहे धिया

edhethe ca samedhadhve edhe hy edhāvahe dhiyā

एधामहे हरेर्भक्त्या पचतीत्यादि पूर्ववत्

edhāmahe harerbhaktyā pacatītyādi pūrvavat

भूयते ऽनुभूयते ऽसौ भावे कर्मणि वै यकि

bhūyate 'nubhūyate 'sau bhāve karmaṇi vai yaki

वुभूषति समीत्येवं णिचि भावयतीश्वरं

vubhūṣati samītyevaṃ ṇici bhāvayatīśvaraṃ

यङि वोभूयते वाद्यं वोभोतेइ स्याच्च यङ्लुकि

yaṅi vobhūyate vādyaṃ vobhotei syācca yaṅluki

पुत्रीयति पुत्रकाम्यत्येवं पटपटायते

putrīyati putrakāmyatyevaṃ paṭapaṭāyate

घटयत्य् अथ सनि णिचि बुभूषयति रूपकं

ghaṭayaty atha sani ṇici bubhūṣayati rūpakaṃ

भवेद्भवेताञ्च लिङि भवेयुश् च भवेः परे

bhavedbhavetāñca liṅi bhaveyuś ca bhaveḥ pare

भवेतञ्च भवेतैवं भवेयञ्च भवेव च भवेम च

bhavetañca bhavetaivaṃ bhaveyañca bhaveva ca bhavema ca

एधेत एधेयातामेधेरन् मनसा श्रिया

edheta edheyātāmedheran manasā śriyā

एधेथाश् च एधेयाथामेधेध्वमेधेय एधेवहि एधेमहि

edhethāś ca edheyāthāmedhedhvamedheya edhevahi edhemahi

अस्तु तावद्भवताम् लोटि भवन्तु भवताद्भव

astu tāvadbhavatām loṭi bhavantu bhavatādbhava

भवतं भवत भवानि भवाव च भवाम च

bhavataṃ bhavata bhavāni bhavāva ca bhavāma ca

एधतामेधेतामेधन्तामेधै पचावहै पचामहै

edhatāmedhetāmedhantāmedhai pacāvahai pacāmahai

अभ्यनन्ददपचतामचन्नपचस् तथा

abhyanandadapacatāmacannapacas tathā

अभवतमभवतापचमपचावापचाम च

abhavatamabhavatāpacamapacāvāpacāma ca

ऐधतैर्धेतामैधध्वं ऐधे चैधामहीरितं(?)

aidhatairdhetāmaidhadhvaṃ aidhe caidhāmahīritaṃ(?)

अभूदभूतामभूवनभूश्चाभूवमेव लुङ्

abhūdabhūtāmabhūvanabhūścābhūvameva luṅ

ऐधिष्टैधिसातां नरावैधिष्ठा एइधिषीदृशं

aidhiṣṭaidhisātāṃ narāvaidhiṣṭhā eidhiṣīdṛśaṃ

लिटि बभूव बभूवतुः बभूवुश् च बव्हूविथ

liṭi babhūva babhūvatuḥ babhūvuś ca bavhūvitha

बभूवथुर्वभूव च बभूविव बभूविम

babhūvathurvabhūva ca babhūviva babhūvima

पेचे पेचाते पेचिरे त्वमेधाञ्चकृषे तथा

pece pecāte pecire tvamedhāñcakṛṣe tathā

एधाञ्चक्राथे पेचिध्वे पेचे पेचिमहे तथा

edhāñcakrāthe pecidhve pece pecimahe tathā

लुटि भविता भवितारौ भवितारो हरादयः

luṭi bhavitā bhavitārau bhavitāro harādayaḥ

भवितासि भवितास्थो भवितास्मस् तथा वयं

bhavitāsi bhavitāstho bhavitāsmas tathā vayaṃ

पक्ता पक्तारौ पक्तारः पक्तासे त्वं शुभौदनं

paktā paktārau paktāraḥ paktāse tvaṃ śubhaudanaṃ

पक्ताध्वे पक्ताहे चाहं पक्तास्महे हरेश् चरुं

paktādhve paktāhe cāhaṃ paktāsmahe hareś caruṃ

लिङाशिषि सुखं भूयात् भूयास्तां हरिशङ्करौ

liṅāśiṣi sukhaṃ bhūyāt bhūyāstāṃ hariśaṅkarau

भूयासुस्ते च भूयास्त्वं युवां भूयास्तमीश्वरौ

bhūyāsuste ca bhūyāstvaṃ yuvāṃ bhūyāstamīśvarau

भूयास्त यूयं भूयासमहं भूयास्म सर्वदा

bhūyāsta yūyaṃ bhūyāsamahaṃ bhūyāsma sarvadā

यक्षीष्ट ह्य् एधिषीयास्तां यक्षीरन्नेधिसीय च

yakṣīṣṭa hy edhiṣīyāstāṃ yakṣīrannedhisīya ca

यक्षीवह्येधिसीमहि लिङि चायक्ष्यतेति ऌङ्

yakṣīvahyedhisīmahi liṅi cāyakṣyateti ḷṅ

अयक्ष्येतामयक्ष्यन्तायक्ष्ये ऽयक्ष्येथां युवां

ayakṣyetāmayakṣyantāyakṣye 'yakṣyethāṃ yuvāṃ

अयक्ष्यध्वमैधिष्यावह्यैधिष्यामह्यरेर्वयम्

ayakṣyadhvamaidhiṣyāvahyaidhiṣyāmahyarervayam

ऌटि स्याद्भविष्यतीति एधिष्यामह ईदृशम्

ḷṭi syādbhaviṣyatīti edhiṣyāmaha īdṛśam

एवं विभावयिष्यन्ति बोभविष्यति रूपकं

evaṃ vibhāvayiṣyanti bobhaviṣyati rūpakaṃ

घटयेत् पटयेत्तद्वत् पुत्रीयति च काम्यति

ghaṭayet paṭayettadvat putrīyati ca kāmyati