Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Agni Purāṇa

Chapter 39

अग्निपुराणम्

§

अथोनचत्वारिंशो ऽध्यायः

athonacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ

§

भूपरिग्रहविधानं

bhūparigrahavidhānaṃ

§

हयग्रीव उवाच

hayagrīva uvāca

AP_39.001ab

विष्ण्वादीनां प्रतिष्ठादि वक्ष्ये ब्रह्मन् शृणुष्व मे

viṣṇvādīnāṃ pratiṣṭhādi vakṣye brahman śṛṇuṣva me

AP_39.001cd

प्रोक्तानि पञ्चरातराणि सप्तरात्राणि वै मया

proktāni pañcarātarāṇi saptarātrāṇi vai mayā

AP_39.002ab

व्यस्तानि मुनिभिर्लोके पञ्चविंशतिसङ्ख्यया

vyastāni munibhirloke pañcaviṃśatisaṅkhyayā

AP_39.002cd

हयशीर्षं तन्त्रमाद्यं तन्त्रं त्रैलोक्यमोहनं

hayaśīrṣaṃ tantramādyaṃ tantraṃ trailokyamohanaṃ

AP_39.003ab

वैभवं पौष्करं तन्त्रं प्रह्रादङ्गार्ग्यगालवं

vaibhavaṃ pauṣkaraṃ tantraṃ prahrādaṅgārgyagālavaṃ

AP_39.003cd

नारदीयञ्च सम्प्रश्नं शाण्डिल्यं वैश्वकं तथा

nāradīyañca sampraśnaṃ śāṇḍilyaṃ vaiśvakaṃ tathā

AP_39.004ab

सत्योक्तं शौनकं तन्त्रं वासिष्ठं ज्ञानसागरं

satyoktaṃ śaunakaṃ tantraṃ vāsiṣṭhaṃ jñānasāgaraṃ

AP_39.004cd

स्वायम्भुवं कपिलञ्च तार्क्षं नारायणीयकं

svāyambhuvaṃ kapilañca tārkṣaṃ nārāyaṇīyakaṃ

AP_39.005ab

आत्रेयं नारसिंहाख्यमानन्दाख्यं तथारुणं

ātreyaṃ nārasiṃhākhyamānandākhyaṃ tathāruṇaṃ

AP_39.005cd

बौधायनं तथार्षं तु विश्वोक्तं तस्य सारतः

baudhāyanaṃ tathārṣaṃ tu viśvoktaṃ tasya sārataḥ

AP_39.006ab

प्रतिष्ठां हि द्विजः कुर्यान्मध्यदेशादिसम्भवः

pratiṣṭhāṃ hi dvijaḥ kuryānmadhyadeśādisambhavaḥ

AP_39.006cd

नकच्छदेशसम्भूतः कावेरीकोङ्कणोद्गतः

nakacchadeśasambhūtaḥ kāverīkoṅkaṇodgataḥ

AP_39.007ab

कामरूपकलिङ्गोप्त्यः काञ्चीकाश्मीरकोशलः

kāmarūpakaliṅgoptyaḥ kāñcīkāśmīrakośalaḥ

AP_39.007cd

आकाशवायुतेजोम्बु भूरेताः पञ्च रात्रयः

ākāśavāyutejombu bhūretāḥ pañca rātrayaḥ

AP_39.008ab

अचैतन्यास्तमोद्रिक्ताः पञ्चरात्रविवर्जितं

acaitanyāstamodriktāḥ pañcarātravivarjitaṃ

AP_39.008cd

ब्रह्माहं विष्णुरमल इति विद्यात्स देशिकः

brahmāhaṃ viṣṇuramala iti vidyātsa deśikaḥ

AP_39.009ab

सर्वलक्षणहीणोपि स गुरुस्तन्त्रपारगः

sarvalakṣaṇahīṇopi sa gurustantrapāragaḥ

AP_39.009cd

नगराभिमुखाः स्थाप्या देवा न च पराङ्मुखाः

nagarābhimukhāḥ sthāpyā devā na ca parāṅmukhāḥ

AP_39.010ab

कुरुक्षेत्रे गयादौ च नदीनान्तु समीपतः

kurukṣetre gayādau ca nadīnāntu samīpataḥ

AP_39.010cd

ब्रह्मा मध्ये तु नगरे पूर्वे शक्रस्य शोभनं

brahmā madhye tu nagare pūrve śakrasya śobhanaṃ

AP_39.011ab

अग्नावग्नेश् च मातॄणां भूतानाञ्च यमस्य च

agnāvagneś ca mātṝṇāṃ bhūtānāñca yamasya ca

AP_39.011cd

दक्षिणे चण्डिकायाश् च पितृदैत्यादिकस्य च

dakṣiṇe caṇḍikāyāś ca pitṛdaityādikasya ca

AP_39.012ab

वैरृते मन्दिरं कुर्यात् वरुणाददेश् च वारुणे

vairṛte mandiraṃ kuryāt varuṇādadeś ca vāruṇe

AP_39.012cd

वायोर् नागस्य वायव्ये सौम्ये यक्षगुहस्य च

vāyor nāgasya vāyavye saumye yakṣaguhasya ca

AP_39.013ab

चण्डीशस्य महेशस्य ऐशे विष्णोश् च सर्वशः

caṇḍīśasya maheśasya aiśe viṣṇoś ca sarvaśaḥ

AP_39.013cd

पूर्वदेवकुलं पीड्य प्रासादं स्वल्पकं त्वथ

pūrvadevakulaṃ pīḍya prāsādaṃ svalpakaṃ tvatha

AP_39.014ab

समं वाप्यधिकं वापि न कर्तव्यं विजानता

samaṃ vāpyadhikaṃ vāpi na kartavyaṃ vijānatā

AP_39.014cd

उभयोर्द्विगुणां सीमां त्यक्त्वा चोच्छ्रयसम्मितां

ubhayordviguṇāṃ sīmāṃ tyaktvā cocchrayasammitāṃ

AP_39.015ab

प्रासादं कारयेदन्यं नोभयं पीडयेद्बुधः

prāsādaṃ kārayedanyaṃ nobhayaṃ pīḍayedbudhaḥ

AP_39.015cd

भूमौ तु शोधितायां तु कुर्याद्भुमिपरिग्रहं

bhūmau tu śodhitāyāṃ tu kuryādbhumiparigrahaṃ

AP_39.016ab

प्राकारसीमापर्यन्तं ततो भुतबलिं हरेत्

prākārasīmāparyantaṃ tato bhutabaliṃ haret

AP_39.016cd

माषं हरिद्राचूर्णन्तु सलाजं दधिसक्तुभिः

māṣaṃ haridrācūrṇantu salājaṃ dadhisaktubhiḥ

AP_39.017ab

अष्टाक्षरेण सक्तूंश् च पातायित्वाष्टदिक्षु च

aṣṭākṣareṇa saktūṃś ca pātāyitvāṣṭadikṣu ca

AP_39.017cd

राक्षसाश् च पिशाचाश् च येस्मिंस्तिष्ठन्ति भूतले

rākṣasāś ca piśācāś ca yesmiṃstiṣṭhanti bhūtale

AP_39.018ab

सर्वे ते व्यपगच्छन्तु स्थानं कुर्यामहं हरेः

sarve te vyapagacchantu sthānaṃ kuryāmahaṃ hareḥ

AP_39.018cd

हलेन वाहयित्वा गां गोभिश् चैवावदारयेत्

halena vāhayitvā gāṃ gobhiś caivāvadārayet

AP_39.019ab

प्रमाण्वष्टकेनैव त्रसरेणुः प्रकीर्त्यते ॥19

pramāṇvaṣṭakenaiva trasareṇuḥ prakīrtyate //19

AP_39.020ab

तैर् अष्टभिस्तु बालाग्रं लिख्या तैर् अष्टभिर्मता

tair aṣṭabhistu bālāgraṃ likhyā tair aṣṭabhirmatā

AP_39.020cd

ताभिर्यूकाष्टभिः ख्याता ताश्चाष्टौ यवमध्यमः

tābhiryūkāṣṭabhiḥ khyātā tāścāṣṭau yavamadhyamaḥ

AP_39.021ab

यवाष्टकैर् अङ्गुलं स्याच्चतुर्विंशाङ्गुलः करः

yavāṣṭakair aṅgulaṃ syāccaturviṃśāṅgulaḥ karaḥ

AP_39.021cd

चतुरङ्गुलसंयुक्तः स हस्तः पद्महस्तकः

caturaṅgulasaṃyuktaḥ sa hastaḥ padmahastakaḥ

§

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये प्रतिष्ठायां भूपरिग्रहो नामोनचत्वारिंशोध्यायः ॥

ity ādimahāpurāṇe āgneye pratiṣṭhāyāṃ bhūparigraho nāmonacatvāriṃśodhyāyaḥ ||

Source variants and edition notes (4)

These belong to the source apparatus and are separate from the main reading.

Edition note

1 caiśvaraṃ tatheti ga, ṅa, gha, cihnitapustakatrayapāṭhaḥ

Edition note

2 tathāṣṭāṅgamiti kha, ṅa, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ

Edition note

3 kāśmīrake sthita iti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

1 nadyadriṣu iti kha, ga, ṅa, cihnitapustakatrayapāṭhaḥ

Edition, source and reuse
Edition
Rajendralal Mitra, Asiatic Society of Bengal, Calcutta, 1870–1879, 3 volumes, Bibliotheca Indica 65, 1–3.
Electronic text
Jun Takashima · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः