Chapter 4

अवतारं वराहस्य वक्ष्ये ऽहं पापनाशनम्

avatāraṃ varāhasya vakṣye 'haṃ pāpanāśanam

हिरण्याक्षो ऽसुरेशो ऽभूत् देवान् जित्वा दिवि स्थितः

hiraṇyākṣo 'sureśo 'bhūt devān jitvā divi sthitaḥ

देवैर् गत्वा स्तुतो विष्णुर् यज्ञरूपो वराहकः

devair gatvā stuto viṣṇur yajñarūpo varāhakaḥ

अभूत्, तं दानवं हत्वा दैत्यैः साकञ्च कण्टकम्

abhūt, taṃ dānavaṃ hatvā daityaiḥ sākañca kaṇṭakam

धर्मदेवादिरक्षाकृत् ततः सो ऽन्तर्दधे हरिः

dharmadevādirakṣākṛt tataḥ so 'ntardadhe hariḥ

हिरण्याक्षस्य वै भ्राता हिरण्यकशिपुस् तथा

hiraṇyākṣasya vai bhrātā hiraṇyakaśipus tathā

जितदेवयज्ञभागः सर्वदेवाधिकारकृत्

jitadevayajñabhāgaḥ sarvadevādhikārakṛt

नारसिंहवपुः कृत्वा तं जघान सुरैः सह

nārasiṃhavapuḥ kṛtvā taṃ jaghāna suraiḥ saha

स्वपदस्थान् सुरांश् चक्रे नारसिंहः सुरैः स्तुतः

svapadasthān surāṃś cakre nārasiṃhaḥ suraiḥ stutaḥ

देवासुरे पुरा युद्धे बलिप्रभृतिभिः सुराः

devāsure purā yuddhe baliprabhṛtibhiḥ surāḥ

जिताः स्वर्गात्परिभ्रष्टा हरिं वै शरणं गताः

jitāḥ svargātparibhraṣṭā hariṃ vai śaraṇaṃ gatāḥ

सुराणामभयं दत्वा अदित्या कश्यपेन च

surāṇāmabhayaṃ datvā adityā kaśyapena ca

स्तुतो ऽसौ वामनो भूत्वा ह्य् अदित्यां स क्रतुं ययौ

stuto 'sau vāmano bhūtvā hy adityāṃ sa kratuṃ yayau

बलेः श्रीयजमानस्य, राजद्वारे ऽगृणात् श्रुतिं

baleḥ śrīyajamānasya, rājadvāre 'gṛṇāt śrutiṃ

देवान् पठन्तं तं श्रुत्वा वामनं वरदो ऽब्रवीत्

devān paṭhantaṃ taṃ śrutvā vāmanaṃ varado 'bravīt

निवारितो ऽपि शुक्रेण बलिर् ब्रूहि यद् इच्छसि

nivārito 'pi śukreṇa balir brūhi yad icchasi

तत्ते ऽहं सम्प्रदास्यामि, वामनो बलिमब्रवीत्

tatte 'haṃ sampradāsyāmi, vāmano balimabravīt

पदत्रयं हि गुर्वर्थं देहि दास्ये तमब्रवीत्

padatrayaṃ hi gurvarthaṃ dehi dāsye tamabravīt

तोये तु पतिते हस्ते वामनो ऽभूदवामनः

toye tu patite haste vāmano 'bhūdavāmanaḥ

भूर्लोकं स भुवर्लोकं स्वर्लोकञ्च पदत्रयं

bhūrlokaṃ sa bhuvarlokaṃ svarlokañca padatrayaṃ

चक्रे बलिञ्च सूतलं तच्छक्राय ददौ हरिः

cakre baliñca sūtalaṃ tacchakrāya dadau hariḥ

शक्रो देवैर् हरिं स्तुत्वा भुवनेशः सुखी त्वभूत्

śakro devair hariṃ stutvā bhuvaneśaḥ sukhī tvabhūt

वक्ष्ये परशुरामस्य चावतारं शृणु द्विज

vakṣye paraśurāmasya cāvatāraṃ śṛṇu dvija

उद्धतान् क्षत्रियान् मत्वा भूभारहरणाय सः

uddhatān kṣatriyān matvā bhūbhāraharaṇāya saḥ

अवतीर्णो हरिः शान्त्यै देवविप्रादिपालकः

avatīrṇo hariḥ śāntyai devaviprādipālakaḥ

जमदग्ने रेणुकायां भार्गवः शस्त्रपारगः

jamadagne reṇukāyāṃ bhārgavaḥ śastrapāragaḥ

दत्तात्रेयप्रसादेन कार्त्तवीर्यो नृपस्त्वभृत्

dattātreyaprasādena kārttavīryo nṛpastvabhṛt

सहस्रबाहुः सर्वोर्वी- पतिः स मृगयां गतः

sahasrabāhuḥ sarvorvī- patiḥ sa mṛgayāṃ gataḥ

श्रान्तो निमन्त्रितो ऽरण्ये मुनिना जमदग्निना

śrānto nimantrito 'raṇye muninā jamadagninā

कामधेनुप्रभावेण भोजितः सबलो नृपः

kāmadhenuprabhāveṇa bhojitaḥ sabalo nṛpaḥ

अप्रार्थयत् कामधेनुं यदा स न ददौ तदा

aprārthayat kāmadhenuṃ yadā sa na dadau tadā

हृतवानथ रामेण शिरश्छित्वा निपातितः

hṛtavānatha rāmeṇa śiraśchitvā nipātitaḥ

युद्धे परशुना राजा धेनुः स्वाश्रममाययौ

yuddhe paraśunā rājā dhenuḥ svāśramamāyayau

कार्त्तवीर्यस्य पुत्रैस्तु जमदग्निर्निपातितः

kārttavīryasya putraistu jamadagnirnipātitaḥ

रामे वनं गते वैराद् अथ रामः समागतः

rāme vanaṃ gate vairād atha rāmaḥ samāgataḥ

पितरं निहतं दृष्ट्वा पितृनाशाभिमर्षितः

pitaraṃ nihataṃ dṛṣṭvā pitṛnāśābhimarṣitaḥ

त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं निःक्षत्रामकरोद्विभुः

triḥsaptakṛtvaḥ pṛthivīṃ niḥkṣatrāmakarodvibhuḥ

कुरुक्षेत्रे पञ्च कुण्डान् कृत्वा सन्तर्प्य वै पितॄन्

kurukṣetre pañca kuṇḍān kṛtvā santarpya vai pitṝn

काश्यपाय महीं दत्वा महेन्द्रे पर्वते स्थितः

kāśyapāya mahīṃ datvā mahendre parvate sthitaḥ

कूर्मस्य च वराहस्य नृसिंहस्य च वामनं

kūrmasya ca varāhasya nṛsiṃhasya ca vāmanaṃ

अवतारं च रामस्य श्रुत्वा याति दिवं नरः

avatāraṃ ca rāmasya śrutvā yāti divaṃ naraḥ