Chapter 43

प्रासादे देवताः स्थाप्या वक्ष्ये ब्रह्मन् शृणुष्व मे

prāsāde devatāḥ sthāpyā vakṣye brahman śṛṇuṣva me

पञ्चायतमध्ये तु वासुदेवं निवेशयेत्

pañcāyatamadhye tu vāsudevaṃ niveśayet

वामनं नृहरिञ्चाश्वशीर्षं तद्वञ्च शूकरं

vāmanaṃ nṛhariñcāśvaśīrṣaṃ tadvañca śūkaraṃ

आग्नेये नैरृते चैव वायव्ये चेशगोचरे

āgneye nairṛte caiva vāyavye ceśagocare

अथ नारायणं मध्ये आग्नेय्यामम्बिकां न्यसेत्

atha nārāyaṇaṃ madhye āgneyyāmambikāṃ nyaset

नैरृत्यां भास्करं वायौ ब्रह्माणं लिङ्गमीशके

nairṛtyāṃ bhāskaraṃ vāyau brahmāṇaṃ liṅgamīśake

अथवा रुद्ररूपन्तु अथवा नवधामसु

athavā rudrarūpantu athavā navadhāmasu

वासुदेवं न्यसेन्मध्ये पूर्वादौ वामवामकान्

vāsudevaṃ nyasenmadhye pūrvādau vāmavāmakān

इन्द्रादीन् लोकपालांश् च अथवा नवधामसु

indrādīn lokapālāṃś ca athavā navadhāmasu

पञ्चायतनकं कुर्यात् मध्ये तु पुरुषोत्तमं

pañcāyatanakaṃ kuryāt madhye tu puruṣottamaṃ

लक्ष्मीवैश्रवणौ पूर्वं दक्षे मातृगणं न्यसेत्

lakṣmīvaiśravaṇau pūrvaṃ dakṣe mātṛgaṇaṃ nyaset

स्कन्दं गणेशमीशानं सूर्यादीन् पश्चिमे ग्रहान्

skandaṃ gaṇeśamīśānaṃ sūryādīn paścime grahān

उत्तरे दश मत्स्यादीनाग्नेय्यां चण्डिकां तथा

uttare daśa matsyādīnāgneyyāṃ caṇḍikāṃ tathā

नैरृत्यामम्बिकां स्थाप्य वायव्ये तु सरस्वतीं

nairṛtyāmambikāṃ sthāpya vāyavye tu sarasvatīṃ

पद्मामैशे वासुदेवं मध्ये नारायणञ्च वा

padmāmaiśe vāsudevaṃ madhye nārāyaṇañca vā

त्रयोदशालये मध्ये विश्वरूपं न्यसेद्धरिं

trayodaśālaye madhye viśvarūpaṃ nyaseddhariṃ

पूर्वादौ केशवादीन् वा अन्यधामस्वयं हरिं

pūrvādau keśavādīn vā anyadhāmasvayaṃ hariṃ

मृण्मयी दारुघटिता लोहजा रत्नजा तथा

mṛṇmayī dārughaṭitā lohajā ratnajā tathā

शैलजा गन्धजा चैव कौसुमी सप्तधा स्मृता

śailajā gandhajā caiva kausumī saptadhā smṛtā

कौसुमी गन्धजा चैव मृण्मयी प्रतिमा तथा

kausumī gandhajā caiva mṛṇmayī pratimā tathā

तत्कालपूजिताश् चैताः सर्वकामफलप्रदाः

tatkālapūjitāś caitāḥ sarvakāmaphalapradāḥ

अथ शैलमयीं वक्ष्ये शिला यत्र च गृह्यते

atha śailamayīṃ vakṣye śilā yatra ca gṛhyate

पर्वतानामभावे च गृह्णीयाद्भूगतां शिलां

parvatānāmabhāve ca gṛhṇīyādbhūgatāṃ śilāṃ

पाण्डरा ह्य् अरुणा पीता कृष्णा शस्ता तु वैर्णिनां

pāṇḍarā hy aruṇā pītā kṛṣṇā śastā tu vairṇināṃ

न यदा लभ्यते सम्यग् वर्णिनां वर्णतः शिला

na yadā labhyate samyag varṇināṃ varṇataḥ śilā

वर्णाद्यापादानं तत्र जुह्यात् सिंहविद्यया

varṇādyāpādānaṃ tatra juhyāt siṃhavidyayā

शिलायां शुक्लरेखाग्र्या कृष्णाग्र्या सिंहहोमतः

śilāyāṃ śuklarekhāgryā kṛṣṇāgryā siṃhahomataḥ

कांस्यघण्टानिनादा स्यात् पुंलिङ्गा विस्फुलिङ्गिका

kāṃsyaghaṇṭāninādā syāt puṃliṅgā visphuliṅgikā

तन्मन्दलक्षणा स्त्री स्याद्रूपाभावान्नपुंसका

tanmandalakṣaṇā strī syādrūpābhāvānnapuṃsakā

दृश्यते मण्डलं यस्यां सगर्भां तां विवर्जयेत्

dṛśyate maṇḍalaṃ yasyāṃ sagarbhāṃ tāṃ vivarjayet

प्रतिमार्थं वनं गत्वा व्रजयागं समाचरेत्

pratimārthaṃ vanaṃ gatvā vrajayāgaṃ samācaret

तत्र खात्वोपलिप्याथ मण्डपे तु हरिं यजेत्

tatra khātvopalipyātha maṇḍape tu hariṃ yajet

बलिं दत्वा कर्मशस्त्रं टङ्कादिकमथार्चयेत्

baliṃ datvā karmaśastraṃ ṭaṅkādikamathārcayet

हुत्वाथ शालितोयेन अस्त्रेण प्रोक्षयेच्छिलां

hutvātha śālitoyena astreṇa prokṣayecchilāṃ

रक्षां कृत्वा नृसिंहेन मूलमन्त्रेण पूजयेत्

rakṣāṃ kṛtvā nṛsiṃhena mūlamantreṇa pūjayet

हुत्वा पूर्णाहुतिं दद्यात्ततो भूतबलिं गुरुः

hutvā pūrṇāhutiṃ dadyāttato bhūtabaliṃ guruḥ

अत्र ये संस्थिताः सत्त्वा यातुधानाश् च गुह्यकाः

atra ye saṃsthitāḥ sattvā yātudhānāś ca guhyakāḥ

सिद्धादयो वा ये चान्ये तान् सम्पूज्य क्षमापयेत्

siddhādayo vā ye cānye tān sampūjya kṣamāpayet

विष्णुबिम्बार्थमस्माकं यात्रैषा केशवाज्ञया

viṣṇubimbārthamasmākaṃ yātraiṣā keśavājñayā

विष्ण्वर्थं यद्भवेत् कार्यं युष्माकमपि तद्भवेत्

viṣṇvarthaṃ yadbhavet kāryaṃ yuṣmākamapi tadbhavet

अनेन बलिदानेन प्रीता भवत सर्वथा

anena balidānena prītā bhavata sarvathā

क्षमेण गच्छतान्यत्र मुक्त्वा स्थानमिदं त्वरात् ॥AP_43.021च्दे

kṣameṇa gacchatānyatra muktvā sthānamidaṃ tvarāt //AP_43.021cde

एवं प्रबोधिताः सत्त्वा यान्ति तृप्ता यथासुखं

evaṃ prabodhitāḥ sattvā yānti tṛptā yathāsukhaṃ

शिल्पिभिश् च चरुं प्राश्य स्वप्नमन्त्रं जपेन्निशि

śilpibhiś ca caruṃ prāśya svapnamantraṃ japenniśi

ओं नमः सकललोकाय विष्णवे प्रभविष्णवे

oṃ namaḥ sakalalokāya viṣṇave prabhaviṣṇave

विश्वाय विश्वरूपाय स्वप्नाधिपतये नमः

viśvāya viśvarūpāya svapnādhipataye namaḥ

आचक्ष्व देवदेवेश प्रसुप्तोस्मि तवान्तिकं

ācakṣva devadeveśa prasuptosmi tavāntikaṃ

स्वप्ने सर्वाणि कार्याणि हृदिस्थानि तु यानि मे

svapne sarvāṇi kāryāṇi hṛdisthāni tu yāni me

शुभे स्वप्ने शुभं सर्वं ह्य् अशुभे सिंहहोमतः

śubhe svapne śubhaṃ sarvaṃ hy aśubhe siṃhahomataḥ

प्रातरर्घ्यं शिलायां तु दत्वास्त्रेणास्त्रकं यजेत्

prātararghyaṃ śilāyāṃ tu datvāstreṇāstrakaṃ yajet

कुद्दालटङ्कशस्त्राद्यं मध्वान्याक्तमुखञ्चरेत्

kuddālaṭaṅkaśastrādyaṃ madhvānyāktamukhañcaret

आत्मानं चिन्तयेद्विष्णुं शिल्पिनं विश्वकर्मकं

ātmānaṃ cintayedviṣṇuṃ śilpinaṃ viśvakarmakaṃ

शस्त्रं विष्ण्वात्मकं दद्यात् मुखपृष्ठादि दर्शयेत्

śastraṃ viṣṇvātmakaṃ dadyāt mukhapṛṣṭhādi darśayet

जितेन्द्रियः टङ्कहस्तः शिल्पी तु चतुरस्रकां

jitendriyaḥ ṭaṅkahastaḥ śilpī tu caturasrakāṃ

शिलां कृत्वा पिण्डिकार्थं किञ्चिन्न्यूनान्तु कल्पयेत्

śilāṃ kṛtvā piṇḍikārthaṃ kiñcinnyūnāntu kalpayet

रथे स्थाप्य समानीय सवस्त्रां कारुवेश्मनि

rathe sthāpya samānīya savastrāṃ kāruveśmani

पूजयित्वाथ घटयेत् प्रतिमां स तु कर्मकृत्

pūjayitvātha ghaṭayet pratimāṃ sa tu karmakṛt