Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Agni Purāṇa

Chapter 55

अग्निपुराणम्

§

अथ पञ्चपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः

atha pañcapañcāśattamo 'dhyāyaḥ

§

पिण्डिकालक्षणकथनं

piṇḍikālakṣaṇakathanaṃ

§

भगवानुवाच

bhagavānuvāca

AP_55.001ab

अतः परंप्रवक्ष्यामि प्रतिमानान्तु पिण्डिकाम्

ataḥ paraṃpravakṣyāmi pratimānāntu piṇḍikām

AP_55.001cd

दैर्घ्येण प्रतिमातुल्या तदर्धेन तु विस्तृता

dairghyeṇa pratimātulyā tadardhena tu vistṛtā

AP_55.002ab

उच्छ्रितायामतोर्धेन सुविस्तारार्धभागतः

ucchritāyāmatordhena suvistārārdhabhāgataḥ

AP_55.002cd

तृतीयेन तु वा तुल्यं तत्त्रिभागेण मेखला

tṛtīyena tu vā tulyaṃ tattribhāgeṇa mekhalā

AP_55.003ab

खातं च तत्प्रमाणं तु किञ्चिदुत्तरतो नतम्

khātaṃ ca tatpramāṇaṃ tu kiñciduttarato natam

AP_55.003cd

विस्तारस्य चतुर्थेन प्रणालस्य विनिर्गमः

vistārasya caturthena praṇālasya vinirgamaḥ

AP_55.004ab

समूलस्य विस्तारमग्रे कुर्यात्तदर्धतः

samūlasya vistāramagre kuryāttadardhataḥ

AP_55.004cd

विस्तारस्य तृतीयेन तोयमार्गन्तु कारयेत्

vistārasya tṛtīyena toyamārgantu kārayet

AP_55.005ab

पिण्डिकार्धेन वा तुल्यं दैर्घ्यमीशस्य कीर्तितम्

piṇḍikārdhena vā tulyaṃ dairghyamīśasya kīrtitam

AP_55.005cd

ईशं वा तुल्यदीर्घञ्च ज्ञात्वा सूत्रं प्रकल्पयेत्

īśaṃ vā tulyadīrghañca jñātvā sūtraṃ prakalpayet

AP_55.006ab

उच्छ्रायं पूर्ववत् कुर्याद्भागषोडशसङ्ख्यया

ucchrāyaṃ pūrvavat kuryādbhāgaṣoḍaśasaṅkhyayā

AP_55.006cd

अधः षट्कं द्विभागन्तु कण्ठं कुर्यात्त्रिभागकम्

adhaḥ ṣaṭkaṃ dvibhāgantu kaṇṭhaṃ kuryāttribhāgakam

AP_55.007ab

शेषास्त्वेकैकशः कार्याः प्रतिष्ठानिर्गमास् तथा

śeṣāstvekaikaśaḥ kāryāḥ pratiṣṭhānirgamās tathā

AP_55.007cd

पट्टिका पिण्डिका चेयं सामान्यप्रतिमासु च

paṭṭikā piṇḍikā ceyaṃ sāmānyapratimāsu ca

AP_55.008ab

प्रासादद्वारमानेन प्रतिमाद्वारमुच्यते

prāsādadvāramānena pratimādvāramucyate

AP_55.008cd

गजव्यालकसंयुक्ता प्रभा स्यात् प्रतिमासु च

gajavyālakasaṃyuktā prabhā syāt pratimāsu ca

AP_55.009ab

पिण्डिकापि यथाशोभं कर्तव्या सततं हरेः

piṇḍikāpi yathāśobhaṃ kartavyā satataṃ hareḥ

AP_55.009cd

सर्वेषामेव देवानां शिष्णूक्तं मानमुच्यते

sarveṣāmeva devānāṃ śiṣṇūktaṃ mānamucyate

AP_55.009ef

देवीनामपि सर्वासां लक्ष्म्युक्तं मानमुच्यते

devīnāmapi sarvāsāṃ lakṣmyuktaṃ mānamucyate

§

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये पिण्डिकालक्षणं नाम पञ्चपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः ॥

ity ādimahāpurāṇe āgneye piṇḍikālakṣaṇaṃ nāma pañcapañcāśattamo 'dhyāyaḥ ||

Source variants and edition notes (5)

These belong to the source apparatus and are separate from the main reading.

Edition note

1 bhujārdhapañcamāṃśeneti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

2 tribhāgena tu bāhulyamiti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

3 piṇḍikārdhena bāhulyamiti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

4 dairghyaṃ kuśasyeti ga, ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

5 kuśambāhulyadīrghañceti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition, source and reuse
Edition
Rajendralal Mitra, Asiatic Society of Bengal, Calcutta, 1870–1879, 3 volumes, Bibliotheca Indica 65, 1–3.
Electronic text
Jun Takashima · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः