अथ पञ्चपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः
atha pañcapañcāśattamo 'dhyāyaḥ
पिण्डिकालक्षणकथनं
piṇḍikālakṣaṇakathanaṃ
भगवानुवाच
bhagavānuvāca
अतः परंप्रवक्ष्यामि प्रतिमानान्तु पिण्डिकाम्
ataḥ paraṃpravakṣyāmi pratimānāntu piṇḍikām
दैर्घ्येण प्रतिमातुल्या तदर्धेन तु विस्तृता
dairghyeṇa pratimātulyā tadardhena tu vistṛtā
उच्छ्रितायामतोर्धेन सुविस्तारार्धभागतः
ucchritāyāmatordhena suvistārārdhabhāgataḥ
तृतीयेन तु वा तुल्यं तत्त्रिभागेण मेखला
tṛtīyena tu vā tulyaṃ tattribhāgeṇa mekhalā
खातं च तत्प्रमाणं तु किञ्चिदुत्तरतो नतम्
khātaṃ ca tatpramāṇaṃ tu kiñciduttarato natam
विस्तारस्य चतुर्थेन प्रणालस्य विनिर्गमः
vistārasya caturthena praṇālasya vinirgamaḥ
समूलस्य विस्तारमग्रे कुर्यात्तदर्धतः
samūlasya vistāramagre kuryāttadardhataḥ
विस्तारस्य तृतीयेन तोयमार्गन्तु कारयेत्
vistārasya tṛtīyena toyamārgantu kārayet
पिण्डिकार्धेन वा तुल्यं दैर्घ्यमीशस्य कीर्तितम्
piṇḍikārdhena vā tulyaṃ dairghyamīśasya kīrtitam
ईशं वा तुल्यदीर्घञ्च ज्ञात्वा सूत्रं प्रकल्पयेत्
īśaṃ vā tulyadīrghañca jñātvā sūtraṃ prakalpayet
उच्छ्रायं पूर्ववत् कुर्याद्भागषोडशसङ्ख्यया
ucchrāyaṃ pūrvavat kuryādbhāgaṣoḍaśasaṅkhyayā
अधः षट्कं द्विभागन्तु कण्ठं कुर्यात्त्रिभागकम्
adhaḥ ṣaṭkaṃ dvibhāgantu kaṇṭhaṃ kuryāttribhāgakam
शेषास्त्वेकैकशः कार्याः प्रतिष्ठानिर्गमास् तथा
śeṣāstvekaikaśaḥ kāryāḥ pratiṣṭhānirgamās tathā
पट्टिका पिण्डिका चेयं सामान्यप्रतिमासु च
paṭṭikā piṇḍikā ceyaṃ sāmānyapratimāsu ca
प्रासादद्वारमानेन प्रतिमाद्वारमुच्यते
prāsādadvāramānena pratimādvāramucyate
गजव्यालकसंयुक्ता प्रभा स्यात् प्रतिमासु च
gajavyālakasaṃyuktā prabhā syāt pratimāsu ca
पिण्डिकापि यथाशोभं कर्तव्या सततं हरेः
piṇḍikāpi yathāśobhaṃ kartavyā satataṃ hareḥ
सर्वेषामेव देवानां शिष्णूक्तं मानमुच्यते
sarveṣāmeva devānāṃ śiṣṇūktaṃ mānamucyate
देवीनामपि सर्वासां लक्ष्म्युक्तं मानमुच्यते
devīnāmapi sarvāsāṃ lakṣmyuktaṃ mānamucyate
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये पिण्डिकालक्षणं नाम पञ्चपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः ॥
ity ādimahāpurāṇe āgneye piṇḍikālakṣaṇaṃ nāma pañcapañcāśattamo 'dhyāyaḥ ||
