Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Agni Purāṇa

Chapter 63

अग्निपुराणम्

§

अथ त्रिषष्टितमो ऽध्यायः

atha triṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ

§

सुदर्शनचक्रादिप्रतिष्ठाकथनं

sudarśanacakrādipratiṣṭhākathanaṃ

§

भगवानुवाच

bhagavānuvāca

AP_63.001ab

एवं तार्क्ष्यस्य चक्रस्य ब्रह्मणो नृहरेस् तथा

evaṃ tārkṣyasya cakrasya brahmaṇo nṛhares tathā

AP_63.001cd

प्रतिष्ठा विष्णुवत् कार्या स्वस्वमन्त्रेण तां शृणु

pratiṣṭhā viṣṇuvat kāryā svasvamantreṇa tāṃ śṛṇu

AP_63.002ab

सुदर्शन महाचक्र शान्त दुष्टभयङ्कर

sudarśana mahācakra śānta duṣṭabhayaṅkara

§

च्छिन्द छिन्द भिन्द भिन्द विदारय विदारय परमन्त्रान् ग्रस ग्रस भक्षय भक्षय भूतान् त्रायस त्रायस हूं फट् सुदर्शनाय नमः ॥

cchinda chinda bhinda bhinda vidāraya vidāraya paramantrān grasa grasa bhakṣaya bhakṣaya bhūtān trāyasa trāyasa hūṃ phaṭ sudarśanāya namaḥ ||

AP_63.002cd

अभ्यर्च्य चक्रं चानेन रणे दारयेते रिपून्

abhyarcya cakraṃ cānena raṇe dārayete ripūn

§

ओं क्षौं नरसिंह उग्ररूप ज्वल ज्वल प्रज्वल प्रज्वल स्वाहा ॥

oṃ kṣauṃ narasiṃha ugrarūpa jvala jvala prajvala prajvala svāhā ||

AP_63.003ab

नरसिंहस्य मन्त्रोयं पातालाख्यस्य वच्मि ते

narasiṃhasya mantroyaṃ pātālākhyasya vacmi te

§

ओं क्षौं नमो भगवते नरसिंहाय प्रदीप्तसूर्यकोटिसहस्रसमतेजसे वज्रनखदंष्ट्रायुधायं स्फुटविकटविकीर्णकेसरसटाप्रक्षुभितमहार्णवाम्भोददुन्दुभिनिर्घोषाय सर्वमन्त्रोत्तारणाय एह्येहि भगवन्नरसिंह पुरुषपरापरब्रह्मसत्येन स्फुर स्फुर विजृम्भ विजृम्भ आक्रम गर्ज गर्ज मुञ्च मुञ्च सिंहनादान् विदारय विदारय विद्रावय विद्रावय आविश

oṃ kṣauṃ namo bhagavate narasiṃhāya pradīptasūryakoṭisahasrasamatejase vajranakhadaṃṣṭrāyudhāyaṃ sphuṭavikaṭavikīrṇakesarasaṭāprakṣubhitamahārṇavāmbhodadundubhinirghoṣāya sarvamantrottāraṇāya ehyehi bhagavannarasiṃha puruṣaparāparabrahmasatyena sphura sphura vijṛmbha vijṛmbha ākrama garja garja muñca muñca siṃhanādān vidāraya vidāraya vidrāvaya vidrāvaya āviśa

§

आविश सर्वमन्त्ररूपाणि सर्वमन्त्रजातयश् च हन हन छिन्द सङ्क्षिप सङ्क्षिप सर सर दारय दारय स्फुट स्फुट स्फोटय स्फोटय ज्वालामालासङ्घातमय सर्वतो ऽनन्तज्वालावज्राशनिचक्रेण सर्वपातालान् उत्सादय उत्सादय सर्वतो ऽनतज्वालावज्रशरपञ्जरेण सर्वपातालान् परिवारय परिवारय सर्वपातालासुरवासिनां हृदयान्याकर्षय आकर्षय शीघ्रं दह दह पच पच मथ मथ शोषय शोषय निकृन्तय निकृन्तय तावद्यावन्मे वशमागताः पातालेभ्यः फट्

āviśa sarvamantrarūpāṇi sarvamantrajātayaś ca hana hana chinda saṅkṣipa saṅkṣipa sara sara dāraya dāraya sphuṭa sphuṭa sphoṭaya sphoṭaya jvālāmālāsaṅghātamaya sarvato 'nantajvālāvajrāśanicakreṇa sarvapātālān utsādaya utsādaya sarvato 'natajvālāvajraśarapañjareṇa sarvapātālān parivāraya parivāraya sarvapātālāsuravāsināṃ hṛdayānyākarṣaya ākarṣaya śīghraṃ daha daha paca paca matha matha śoṣaya śoṣaya nikṛntaya nikṛntaya tāvadyāvanme vaśamāgatāḥ pātālebhyaḥ phaṭ

§

असुरेभ्यः फट् मन्त्ररूपेभ्यः फट् मन्त्रजातिभ्यः फट् संशयान्मां भगवन्नरसिंहरूप विष्णो सर्वापद्भ्यः सर्वमन्त्ररूपेभ्यो रक्ष रक्ष ह्रूं फट् नमो ऽस्तु ते ॥

asurebhyaḥ phaṭ mantrarūpebhyaḥ phaṭ mantrajātibhyaḥ phaṭ saṃśayānmāṃ bhagavannarasiṃharūpa viṣṇo sarvāpadbhyaḥ sarvamantrarūpebhyo rakṣa rakṣa hrūṃ phaṭ namo 'stu te ||

AP_63.003cd

नरसिंहस्य विद्येयं हरिरूपार्थसिद्धिदा

narasiṃhasya vidyeyaṃ harirūpārthasiddhidā

AP_63.004ab

त्रिलोक्यमोहनैर् मन्त्रैः स्थाप्यस्त्रैलोक्यमोहनः

trilokyamohanair mantraiḥ sthāpyastrailokyamohanaḥ

AP_63.004cd

गदो दक्षे शान्तिकरो द्विभुजो वा चतुर्भुजः

gado dakṣe śāntikaro dvibhujo vā caturbhujaḥ

AP_63.005ab

वामोर्ध्वे कारयेच्चक्रं पाञ्चजन्यमथो ह्य् अधः

vāmordhve kārayeccakraṃ pāñcajanyamatho hy adhaḥ

AP_63.005cd

श्रीपुष्टिसंयुक्तं कुर्याद् बलेन सह भद्रया

śrīpuṣṭisaṃyuktaṃ kuryād balena saha bhadrayā

AP_63.006ab

प्रासादे स्थापयेद्विष्णुं गृहे वा मण्डपे ऽपि वा

prāsāde sthāpayedviṣṇuṃ gṛhe vā maṇḍape 'pi vā

AP_63.006cd

वामनं चैव वैकुण्ठं हयास्यमनिरुद्धकं

vāmanaṃ caiva vaikuṇṭhaṃ hayāsyamaniruddhakaṃ

AP_63.007ab

स्थापयेज्जलशय्यास्थं मत्स्यादींश्चावतारकान्

sthāpayejjalaśayyāsthaṃ matsyādīṃścāvatārakān

AP_63.007cd

सङ्कर्षणं विश्वरूपं लिङ्गं वै रुद्रमूर्तिकं

saṅkarṣaṇaṃ viśvarūpaṃ liṅgaṃ vai rudramūrtikaṃ

AP_63.008ab

अर्धनारीश्वरं तद्वद्धरिशङ्करमातृकाः

ardhanārīśvaraṃ tadvaddhariśaṅkaramātṛkāḥ

AP_63.008cd

भैरवं च तथा सूर्यं ग्रहांस्तद्विनायकम्

bhairavaṃ ca tathā sūryaṃ grahāṃstadvināyakam

AP_63.009ab

गौरीमिन्द्रादिकां लेप्यां चित्रजां च बलाबलां

gaurīmindrādikāṃ lepyāṃ citrajāṃ ca balābalāṃ

AP_63.009cd

पुस्तकानां प्रतिष्ठां च वक्ष्ये लिखनतद्विधिं

pustakānāṃ pratiṣṭhāṃ ca vakṣye likhanatadvidhiṃ

AP_63.010ab

स्वस्तिके मण्डले ऽभ्यर्च्य शरपत्रासने स्थितं

svastike maṇḍale 'bhyarcya śarapatrāsane sthitaṃ

AP_63.010cd

लेख्यञ्च लिखितं पुस्तं गुरुर्विद्यां हरिं यजेत्

lekhyañca likhitaṃ pustaṃ gururvidyāṃ hariṃ yajet

AP_63.011ab

यजमानो गुरुं विद्यां हरिं लिपिकृतं नरं

yajamāno guruṃ vidyāṃ hariṃ lipikṛtaṃ naraṃ

AP_63.011cd

प्राङ्मुखः पद्मिनीं ध्यायेत् लिखित्वा श्लोकपञ्चकं

prāṅmukhaḥ padminīṃ dhyāyet likhitvā ślokapañcakaṃ

AP_63.012ab

रौप्यस्थमस्या हैम्या च लेखन्या नागराक्षरं

raupyasthamasyā haimyā ca lekhanyā nāgarākṣaraṃ

AP_63.012cd

ब्राह्मणान् भोजयेच्छक्या शक्त्या दद्याच्च दक्षिणां

brāhmaṇān bhojayecchakyā śaktyā dadyācca dakṣiṇāṃ

AP_63.013ab

गुरुं विद्यां हरिं प्रार्च्य पुराणादि लिखेन्नरः

guruṃ vidyāṃ hariṃ prārcya purāṇādi likhennaraḥ

AP_63.013cd

पूर्ववन्मण्डलाद्ये च ऐशान्यां भद्रपीठके

pūrvavanmaṇḍalādye ca aiśānyāṃ bhadrapīṭhake

AP_63.014ab

दर्पणे पुस्तकं दृष्ट्वा सेचयेत् पूर्ववद् घटैः

darpaṇe pustakaṃ dṛṣṭvā secayet pūrvavad ghaṭaiḥ

AP_63.014cd

नेत्रोन्मीलनकं कृत्वा शय्यायां तु न्यसेन्नरः

netronmīlanakaṃ kṛtvā śayyāyāṃ tu nyasennaraḥ

AP_63.015ab

न्यसेत्तु पौरुषं सूक्तं देवाद्यं तत्र पुस्तके

nyasettu pauruṣaṃ sūktaṃ devādyaṃ tatra pustake

AP_63.015cd

कृत्वा सजीवीकरणं प्रार्च्य हुत्वा चरुं ततः

kṛtvā sajīvīkaraṇaṃ prārcya hutvā caruṃ tataḥ

AP_63.016ab

सम्प्राश्य दक्षिणाभिस्तु गुर्वादीन् भोजयेद्द्विजान्

samprāśya dakṣiṇābhistu gurvādīn bhojayeddvijān

AP_63.016cd

रथेन हस्तिना वापि भ्राम्येत् पुस्तकं नरैः

rathena hastinā vāpi bhrāmyet pustakaṃ naraiḥ

AP_63.017ab

गृहे देवालयादौ तु पुस्तकं स्थाप्य पूजयेत्

gṛhe devālayādau tu pustakaṃ sthāpya pūjayet

AP_63.017cd

वस्त्रादिवेष्टितं पाठादादावन्ते समर्चयेत्

vastrādiveṣṭitaṃ pāṭhādādāvante samarcayet

AP_63.018ab

जगच्छान्तिञ्चावधार्य पुस्तकं वाचयेन्नरः

jagacchāntiñcāvadhārya pustakaṃ vācayennaraḥ

AP_63.018cd

अध्यायमेकं कुम्भाद्भिर्यजमानादि सेचयेत्

adhyāyamekaṃ kumbhādbhiryajamānādi secayet

AP_63.019ab

द्विजाय पुस्तकं दत्वा फलस्यान्तो न विद्यते

dvijāya pustakaṃ datvā phalasyānto na vidyate

AP_63.019cd

त्रीण्याहुरतिदानानि गावः पृथ्वीं सरस्वती

trīṇyāhuratidānāni gāvaḥ pṛthvīṃ sarasvatī

AP_63.020ab

विद्यादानफलं दत्वा मस्यन्तं पत्रसञ्चयं

vidyādānaphalaṃ datvā masyantaṃ patrasañcayaṃ

AP_63.020cd

यावत्तु पत्रसङ्ख्यानमक्षराणां तथानघ

yāvattu patrasaṅkhyānamakṣarāṇāṃ tathānagha

AP_63.021ab

तावद्वर्षसहस्राणि विष्णुलोके महीयते

tāvadvarṣasahasrāṇi viṣṇuloke mahīyate

AP_63.021cd

पञ्चरात्रं पुराणानि भारतानि ददन्नरः

pañcarātraṃ purāṇāni bhāratāni dadannaraḥ

AP_63.021ef

कुलैकविंशमुद्धृत्य परे तत्त्वे तु लीयते

kulaikaviṃśamuddhṛtya pare tattve tu līyate

§

इत्य् आदिमहापुत्राणे आग्नेये देवादिप्रतिष्ठापुस्तकप्रतिष्ठाकथनं नाम त्रिषष्टितमोध्यायः

ity ādimahāputrāṇe āgneye devādipratiṣṭhāpustakapratiṣṭhākathanaṃ nāma triṣaṣṭitamodhyāyaḥ

Source variants and edition notes (13)

These belong to the source apparatus and are separate from the main reading.

Edition note

1 bhūsvarṇagavānnādi iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

2 pātālākhyasya vakṣyate iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

1 dara dara iti kha, ga, ṅa, iti cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

2 rakṣa rakṣa oṃ phaṭ iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ / rakṣa rakṣa hrīṃ phaḍiti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

3 harirūpā sumidvidā iti ga, ṅa, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ

Edition note

1 indrādikāṃ japyamiti ga, gha, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

2 śarayantrāsane sthitamiti kha, gha, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

3 raupyamayyātha haimyā vā lekhanyatha varākṣaramiti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

4 prāṅmukhaḥ padminīṃ dhyāyet likhitvā ca pradāpayet /

Edition note

brāhmaṇān bhojayecchaktyā śaktyādadyācca dakṣiṇāmiti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

5 pūrvamaṇḍapapārśve iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

6 pustakaṃ nara iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

7 ante sadārcayediti kha, ga, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition, source and reuse
Edition
Rajendralal Mitra, Asiatic Society of Bengal, Calcutta, 1870–1879, 3 volumes, Bibliotheca Indica 65, 1–3.
Electronic text
Jun Takashima · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः