Chapter 7

रामो वशिष्ठं मातॄञ्च नत्वातिञ्च प्रणम्य सः

rāmo vaśiṣṭhaṃ mātṝñca natvātiñca praṇamya saḥ

अनसूयाञ्च तत्पत्नीं शरभङ्गं सुतीक्ष्णकम्

anasūyāñca tatpatnīṃ śarabhaṅgaṃ sutīkṣṇakam

अगस्त्यभ्रातरं नत्वा अगस्त्यन्तत्प्रसादतः

agastyabhrātaraṃ natvā agastyantatprasādataḥ

धनुःखड्गञ्च सम्प्राप्य दण्डकारण्यमागतः

dhanuḥkhaḍgañca samprāpya daṇḍakāraṇyamāgataḥ

जनस्थाने पञ्चवट्यां स्थितो गोदावरीतटे

janasthāne pañcavaṭyāṃ sthito godāvarītaṭe

तत्र सूर्पणखायाता भक्षितुं तान् भयङ्करी

tatra sūrpaṇakhāyātā bhakṣituṃ tān bhayaṅkarī

रामं सुरूपं दृष्ट्वा सा कामिनी वाक्यमब्रवीत्

rāmaṃ surūpaṃ dṛṣṭvā sā kāminī vākyamabravīt

कस्त्वं कस्मात्समायातो भर्ता मे भव चार्थितः

kastvaṃ kasmātsamāyāto bhartā me bhava cārthitaḥ

एतौ च भक्षयिष्यामि इत्य् उक्त्वा तं समुद्यता

etau ca bhakṣayiṣyāmi ity uktvā taṃ samudyatā

तस्या नासाञ्च कर्णौ च रामोक्तो लक्ष्मणो ऽच्छिनत्

tasyā nāsāñca karṇau ca rāmokto lakṣmaṇo 'cchinat

रक्तं क्षरन्ती प्रययौ खरं भ्रातरमब्रवीत्

raktaṃ kṣarantī prayayau kharaṃ bhrātaramabravīt

मरिष्यामि विनासाहं खर जीवामि वै तदा

mariṣyāmi vināsāhaṃ khara jīvāmi vai tadā

रामस्य भार्या सीतासौ तस्यासील्लक्ष्मणो ऽनुजः

rāmasya bhāryā sītāsau tasyāsīllakṣmaṇo 'nujaḥ

तेषाम् यद्रुधिरं सोष्णं पाययिष्यसि मां यदि

teṣām yadrudhiraṃ soṣṇaṃ pāyayiṣyasi māṃ yadi

खरस्तथेति तामुक्त्वा चतुर्दशसहस्रकैः

kharastatheti tāmuktvā caturdaśasahasrakaiḥ

रक्षसां दूषणेनागाद् योद्धुं त्रिशिरसा सह

rakṣasāṃ dūṣaṇenāgād yoddhuṃ triśirasā saha

रामं रामो ऽपि युयुधे शरैर् विव्याध राक्षसान्

rāmaṃ rāmo 'pi yuyudhe śarair vivyādha rākṣasān

हस्त्यश्वरथपादातं बलं निन्ये यमक्षयं

hastyaśvarathapādātaṃ balaṃ ninye yamakṣayaṃ

त्रिशीर्षाणं खरं रौद्रं युध्यन्तञ्चैव दूषणम्

triśīrṣāṇaṃ kharaṃ raudraṃ yudhyantañcaiva dūṣaṇam

ययौ सूर्पणखा लङ्कां रावणाग्रे ऽपतद् भुवि

yayau sūrpaṇakhā laṅkāṃ rāvaṇāgre 'patad bhuvi

अब्रवीद्रावणं क्रुद्धा न त्वं राजा न रक्षकः

abravīdrāvaṇaṃ kruddhā na tvaṃ rājā na rakṣakaḥ

खरादिहन्तू रामस्य सीतां भार्यां हरस्व च

kharādihantū rāmasya sītāṃ bhāryāṃ harasva ca

रामलक्ष्मणरक्तस्य पानाज्जीवामि नान्यथा

rāmalakṣmaṇaraktasya pānājjīvāmi nānyathā

तथेत्याह च तच् छ्रुत्वा मारीचं प्राह वै व्रज

tathetyāha ca tac chrutvā mārīcaṃ prāha vai vraja

स्वर्णचित्रमृगो भूत्वा रामलक्ष्मणकर्षकः

svarṇacitramṛgo bhūtvā rāmalakṣmaṇakarṣakaḥ

सीताग्रे तां हरिष्यामि अन्यथा मरणं तव

sītāgre tāṃ hariṣyāmi anyathā maraṇaṃ tava

मारीचो रावणं प्राह रामो मृत्युर्धनुर्धरः

mārīco rāvaṇaṃ prāha rāmo mṛtyurdhanurdharaḥ

रावणादपि मर्तव्यं मर्तव्यं राघवादपि

rāvaṇādapi martavyaṃ martavyaṃ rāghavādapi

अवश्यं यदि मर्तव्यं वरं रामो न रावणः

avaśyaṃ yadi martavyaṃ varaṃ rāmo na rāvaṇaḥ

इति मत्वा मृगो भूत्वा सीताग्रे व्यचरन्मुहुः

iti matvā mṛgo bhūtvā sītāgre vyacaranmuhuḥ

सीतया प्रेरितो रामः शरेणाथावधीच्च तं

sītayā prerito rāmaḥ śareṇāthāvadhīcca taṃ

म्रियमाणो मृगः प्राह हा सीते लक्ष्मणेति च

mriyamāṇo mṛgaḥ prāha hā sīte lakṣmaṇeti ca

सौमित्रिः सीतयोक्तो ऽथ विरुद्धं राममागतः

saumitriḥ sītayokto 'tha viruddhaṃ rāmamāgataḥ

रावणोप्यहरत् सीतां हत्वा गृध्रं जटायुषं

rāvaṇopyaharat sītāṃ hatvā gṛdhraṃ jaṭāyuṣaṃ

जटायुषा स भिन्नाङ्गो अङ्केनादाय जानकीम्

jaṭāyuṣā sa bhinnāṅgo aṅkenādāya jānakīm

गतो लङ्कामशोकाख्ये धारयामास चाब्रवीत्

gato laṅkāmaśokākhye dhārayāmāsa cābravīt

भव भार्या ममाग्र्या त्वं राक्षस्यो रक्ष्यतामियम्

bhava bhāryā mamāgryā tvaṃ rākṣasyo rakṣyatāmiyam

रामो हत्वा तु मारीचं दृष्ट्वा लक्ष्मणमब्रवीत्

rāmo hatvā tu mārīcaṃ dṛṣṭvā lakṣmaṇamabravīt

मायामृगो ऽसौ सौमित्रे यथा त्वमिह चागतः

māyāmṛgo 'sau saumitre yathā tvamiha cāgataḥ

तथा सीता हृता नूनं नापश्यत् स गतो ऽथ ताम्

tathā sītā hṛtā nūnaṃ nāpaśyat sa gato 'tha tām

शुशोच विललापार्तो मान्त्यक्त्वा क्व गतासि वै

śuśoca vilalāpārto māntyaktvā kva gatāsi vai

लक्ष्मणाश्वासितो रामो मार्गयामास जानकीम्

lakṣmaṇāśvāsito rāmo mārgayāmāsa jānakīm

दृष्ट्वा जटायुस्तं प्राह रावणो हृतवांश् च तां

dṛṣṭvā jaṭāyustaṃ prāha rāvaṇo hṛtavāṃś ca tāṃ

मृतो ऽथ संस्कृतस्तेन कबन्धञ्चावधीत्ततः

mṛto 'tha saṃskṛtastena kabandhañcāvadhīttataḥ

शापमुक्तो ऽब्रवीद्रामं स त्वं सुग्रीवमाव्रज

śāpamukto 'bravīdrāmaṃ sa tvaṃ sugrīvamāvraja