अथ सप्तसप्ततितमो ऽध्यायः
atha saptasaptatitamo 'dhyāyaḥ
कपिलादिपूजाविधनं
kapilādipūjāvidhanaṃ
ईश्वर उवाच
īśvara uvāca
कपिलापूजनं वक्ष्ये एभिर्मन्त्रैर् यजेच्च गां
kapilāpūjanaṃ vakṣye ebhirmantrair yajecca gāṃ
ओं कपिले नन्दे नमः ओं कपिले भद्रिके नमः
oṃ kapile nande namaḥ oṃ kapile bhadrike namaḥ
ओं कपिले सुशीले नमः कपिले सुरभिप्रभे
oṃ kapile suśīle namaḥ kapile surabhiprabhe
ओं कपिले सुमनसे नमः ओं भुक्तिमुक्तिप्रदे नमः
oṃ kapile sumanase namaḥ oṃ bhuktimuktiprade namaḥ
सौरभेयि जगन्मातर्देवानाममृतप्रदे
saurabheyi jaganmātardevānāmamṛtaprade
गृहाण वरदे ग्रासमीप्सितार्थञ्च देहि मे
gṛhāṇa varade grāsamīpsitārthañca dehi me
वन्दितासि वसिष्ठेन विश्वामित्रेण धीमता
vanditāsi vasiṣṭhena viśvāmitreṇa dhīmatā
कपिले हर मे पापं यन्मया दुष्कृतं कृतं
kapile hara me pāpaṃ yanmayā duṣkṛtaṃ kṛtaṃ
गावो ममाग्रतो नित्यं गावः पृष्ठत एव च
gāvo mamāgrato nityaṃ gāvaḥ pṛṣṭhata eva ca
गावो मे हृदये चापि गवां मध्ये वसाम्यहं
gāvo me hṛdaye cāpi gavāṃ madhye vasāmyahaṃ
दत्तं गृह्णन्तु मे ग्रासं जप्त्वा स्यां निर्मलः शिवः
dattaṃ gṛhṇantu me grāsaṃ japtvā syāṃ nirmalaḥ śivaḥ
प्रार्च्य विद्यापुस्तकानि गुरुपादौ नमेन्नरः
prārcya vidyāpustakāni gurupādau namennaraḥ
यजेत् स्नात्वा तु मध्याह्ने अष्टपुष्पिकया शिवं
yajet snātvā tu madhyāhne aṣṭapuṣpikayā śivaṃ
पीठमूर्तिशिवाङ्गानां पूजा स्यादष्टपुष्पिका
pīṭhamūrtiśivāṅgānāṃ pūjā syādaṣṭapuṣpikā
मध्याह्ने भोजनागारे सुलिप्ते पाकमानयेत्
madhyāhne bhojanāgāre sulipte pākamānayet
ततो मृत्युञ्जयेनैव वौषडन्तेन सप्तधा
tato mṛtyuñjayenaiva vauṣaḍantena saptadhā
जप्तैः सदर्भशङ्खस्थैः सिञ्चेत्तं वारिविन्दुभिः
japtaiḥ sadarbhaśaṅkhasthaiḥ siñcettaṃ vārivindubhiḥ
सर्वपाकाग्रमुद्धृत्य शिवाय विनिवेदयेत्
sarvapākāgramuddhṛtya śivāya vinivedayet
अथार्धं चुल्लिकाहोमे विधानायोपकल्पयेत्
athārdhaṃ cullikāhome vidhānāyopakalpayet
विशोध्य विधिना चुल्लीं तद्वह्निं पूरकाहुतिं
viśodhya vidhinā cullīṃ tadvahniṃ pūrakāhutiṃ
हुत्वा नाभ्यग्निना चैकं ततो रेचकवायुना
hutvā nābhyagninā caikaṃ tato recakavāyunā
वह्निवीजं समादाय कादिस्थानगतिक्रमात्
vahnivījaṃ samādāya kādisthānagatikramāt
शिवाग्निस्त्वमिति ध्यात्वा चुल्लिकाग्नौ निवेशयेत्
śivāgnistvamiti dhyātvā cullikāgnau niveśayet
ओं हां अग्नये नमो वै हां सोमाय वै नमः
oṃ hāṃ agnaye namo vai hāṃ somāya vai namaḥ
सूर्याय वृहस्पतये प्रजानां पतये नमः
sūryāya vṛhaspataye prajānāṃ pataye namaḥ
सर्वेभ्यश् चैव देवेभ्यः सर्वविश्वेभ्य एव च
sarvebhyaś caiva devebhyaḥ sarvaviśvebhya eva ca
हामग्नये खिष्टिकृते पूर्वादावर्चयेदिमान्
hāmagnaye khiṣṭikṛte pūrvādāvarcayedimān
स्वाहान्तामाहुतिं दत्वा क्षमयित्वा विसर्जयेत्
svāhāntāmāhutiṃ datvā kṣamayitvā visarjayet
चुल्ल्या दक्षिणबाहौ च यजेद्धर्माय वै नमः
cullyā dakṣiṇabāhau ca yajeddharmāya vai namaḥ
वामबाहावधर्माय काञ्जिकादिकभाण्डके
vāmabāhāvadharmāya kāñjikādikabhāṇḍake
रसपरिवर्तमानाय वरुणाय जलाग्नये
rasaparivartamānāya varuṇāya jalāgnaye
विघ्नराजो गृहद्वारे पेषण्यां सुभगे नमः
vighnarājo gṛhadvāre peṣaṇyāṃ subhage namaḥ
ओं रौद्रिके नमो गिरिके नमश् चओलूखले यजेत्
oṃ raudrike namo girike namaś caolūkhale yajet
बलप्रियायायुधाय नमस्ते मुषले यजेत्
balapriyāyāyudhāya namaste muṣale yajet
सम्मार्जन्यां देवतोक्ते कामाय शयनीयके
sammārjanyāṃ devatokte kāmāya śayanīyake
मध्यस्तम्भे च स्कन्दाय दत्वा वास्तुबलिं ततः
madhyastambhe ca skandāya datvā vāstubaliṃ tataḥ
भुञ्जीत पात्रे सौवर्णे पद्मिन्यादिदलादिके
bhuñjīta pātre sauvarṇe padminyādidalādike
आचार्यः साधकःपुत्र समयी मौनमास्थितः
ācāryaḥ sādhakaḥputra samayī maunamāsthitaḥ
वटाश्वत्थार्कवाताविसर्जभल्लातकांस्त्यजेत्
vaṭāśvatthārkavātāvisarjabhallātakāṃstyajet
अपोशानं पुरादाय प्राणाद्यैः प्रणवान्वितैः
apośānaṃ purādāya prāṇādyaiḥ praṇavānvitaiḥ
स्वाहान्तेनाहुतीः पञ्च दत्वादीप्योदरानलं
svāhāntenāhutīḥ pañca datvādīpyodarānalaṃ
नागः कूर्मो ऽथ कृकरो देवदत्तो धनञ्जयः
nāgaḥ kūrmo 'tha kṛkaro devadatto dhanañjayaḥ
एतेभ्य उपवायुभ्यः स्वाहापोषानवारिणा
etebhya upavāyubhyaḥ svāhāpoṣānavāriṇā
भक्तादिकं निवेद्याय पिवेच्छेषोदकं नरः
bhaktādikaṃ nivedyāya piveccheṣodakaṃ naraḥ
अमृतोपस्तरणमसि प्राणाहुतीस्ततो ददेत्
amṛtopastaraṇamasi prāṇāhutīstato dadet
प्राणाय स्वाहापानाय समानाय ततस् तथा
prāṇāya svāhāpānāya samānāya tatas tathā
उदानाय च व्यानाय भुक्त्वा चुल्लकमाचरेत्
udānāya ca vyānāya bhuktvā cullakamācaret
अमृतापिश्चानमसीति शरीरे ऽन्नादिवायवः
amṛtāpiścānamasīti śarīre 'nnādivāyavaḥ
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये वास्तुपूजाकथनं नाम सप्तसप्ततितमो ऽध्यायः ॥
ity ādimahāpurāṇe āgneye vāstupūjākathanaṃ nāma saptasaptatitamo 'dhyāyaḥ ||
