Chapter 8

रामः पम्पासरो गत्वा शोचन् स शर्वरीं ततः

rāmaḥ pampāsaro gatvā śocan sa śarvarīṃ tataḥ

हनूमता स सुग्रीवं नीतो मित्रञ्चकार ह

hanūmatā sa sugrīvaṃ nīto mitrañcakāra ha

सप्त तालान् विनिर्भिद्य शरेणैकेन पश्यतः

sapta tālān vinirbhidya śareṇaikena paśyataḥ

पादेन दुन्दुभेः कायञ् चिक्षेप दशयोजनं

pādena dundubheḥ kāyañ cikṣepa daśayojanaṃ

तद्रिपुं बालिनं हत्वा भ्रातरं वैरकारिणम्

tadripuṃ bālinaṃ hatvā bhrātaraṃ vairakāriṇam

किष्किन्धां कपिराज्यञ्च रुमान्तारां समर्पयत्

kiṣkindhāṃ kapirājyañca rumāntārāṃ samarpayat

ऋष्यमूके हरीशाय किष्किन्धेशो ऽब्रवीत्स च

ṛṣyamūke harīśāya kiṣkindheśo 'bravītsa ca

सीतां त्वं प्राश्यसे यद्वत् तथा राम करोमि ते

sītāṃ tvaṃ prāśyase yadvat tathā rāma karomi te

तच् छ्रुत्वा माल्यवत्पृष्ठे चातुर्मास्यं चकार सः

tac chrutvā mālyavatpṛṣṭhe cāturmāsyaṃ cakāra saḥ

किष्किन्धायाञ्च सुग्रीवो यदा नायाति दर्शनं

kiṣkindhāyāñca sugrīvo yadā nāyāti darśanaṃ

तदाब्रवीत्तं रामोक्तं लक्ष्मणो व्रज राघवम्

tadābravīttaṃ rāmoktaṃ lakṣmaṇo vraja rāghavam

न स सङ्कुचितः पन्था येन बाली हतो गतः

na sa saṅkucitaḥ panthā yena bālī hato gataḥ

समये तिष्ठ सुग्रीव मा बालिपथमन्वगाः

samaye tiṣṭha sugrīva mā bālipathamanvagāḥ

सुग्रीव आह संसक्तो गतं कालं न बुद्धवान्

sugrīva āha saṃsakto gataṃ kālaṃ na buddhavān

इत्युक्त्वा स गतो रामं नत्वोवाच हरीश्वरः

ityuktvā sa gato rāmaṃ natvovāca harīśvaraḥ

आनीता वानराः सर्वे सीतायाश् च गवेषणे

ānītā vānarāḥ sarve sītāyāś ca gaveṣaṇe

त्वन्मतात् प्रेषयिष्यामि विचिन्वन्तु च जानकीम्

tvanmatāt preṣayiṣyāmi vicinvantu ca jānakīm

पूर्वादौ मासमायान्तु मासादूर्ध्वं निहन्मि तान्

pūrvādau māsamāyāntu māsādūrdhvaṃ nihanmi tān

इत्युक्ता वानराः पूर्व- पश्चिमोत्तरमार्गगाः

ityuktā vānarāḥ pūrva- paścimottaramārgagāḥ

जग्मू रामं ससुग्रीवम् अपश्यन्तस् तु जानकीम्

jagmū rāmaṃ sasugrīvam apaśyantas tu jānakīm

रामाङ्गुलीयं सङ्गृह्य हनूमान् वानरैः सह

rāmāṅgulīyaṃ saṅgṛhya hanūmān vānaraiḥ saha

दक्षिणे मार्गयामास सुप्रभाया गुहान्तिके

dakṣiṇe mārgayāmāsa suprabhāyā guhāntike

मासादूर्ध्वञ्च विन्यस्ता अपश्यन्तस्तु जानकीम्

māsādūrdhvañca vinyastā apaśyantastu jānakīm

ऊचुर्वृथा मरिष्यामो जटायुर्धन्य एवसः

ūcurvṛthā mariṣyāmo jaṭāyurdhanya evasaḥ

सीतार्थे यो ऽत्यजत् प्राणान् रावणेन हतो रणे

sītārthe yo 'tyajat prāṇān rāvaṇena hato raṇe

तच् छ्रुत्वा प्राह सम्पातिर् विहाय कपिभक्षणं

tac chrutvā prāha sampātir vihāya kapibhakṣaṇaṃ

भ्रातासौ मे जटायुर्वै मयोड्डीनो ऽर्कमण्डलम्

bhrātāsau me jaṭāyurvai mayoḍḍīno 'rkamaṇḍalam

अर्कतापाद्रक्षितो ऽगात् दग्धपक्षो ऽहमब्भ्रगः

arkatāpādrakṣito 'gāt dagdhapakṣo 'hamabbhragaḥ

रामवार्ताश्रवात् पक्षौ जातौ भूयो ऽथ जानकीम्

rāmavārtāśravāt pakṣau jātau bhūyo 'tha jānakīm

पश्याम्यशोकवनिका- गतां लङ्कागतां किल

paśyāmyaśokavanikā- gatāṃ laṅkāgatāṃ kila

शतयोजनविस्तीर्णे लवणाब्धौ त्रिकूटके

śatayojanavistīrṇe lavaṇābdhau trikūṭake

ज्ञात्वा रामं ससुग्रीवं वानराः कथयन्तु वै

jñātvā rāmaṃ sasugrīvaṃ vānarāḥ kathayantu vai