Chapter 86

सन्धानमथ विद्यायाः प्राचीनकलया सह

sandhānamatha vidyāyāḥ prācīnakalayā saha

कुर्वीत पूर्ववत् कृत्वा तत्त्वं वर्णय तद्यथा

kurvīta pūrvavat kṛtvā tattvaṃ varṇaya tadyathā

राग्श् च शुद्धविद्या च नियतिः कलया सह

rāgś ca śuddhavidyā ca niyatiḥ kalayā saha

कालो मया तथाविद्या तत्त्वानामिति सप्तकं

kālo mayā tathāvidyā tattvānāmiti saptakaṃ

रलवाः शषसाः वर्णाः षड् विद्यायां प्रकीर्तिताः

ralavāḥ śaṣasāḥ varṇāḥ ṣaḍ vidyāyāṃ prakīrtitāḥ

पदानि प्रणवादीनि एकविंशतिसङ्ख्यया

padāni praṇavādīni ekaviṃśatisaṅkhyayā

ओं रुद्राणां भुवनानाञ्च स्वरूपमथ कश्यपे

oṃ rudrāṇāṃ bhuvanānāñca svarūpamatha kaśyape

प्रथमो वामदेवः स्यात्ततः सर्वभवोद्भवः

prathamo vāmadevaḥ syāttataḥ sarvabhavodbhavaḥ

वज्रदेहः प्रभुर्धाता क्रविक्रमसुप्रभाः

vajradehaḥ prabhurdhātā kravikramasuprabhāḥ

वटुः प्रशान्तनामा च परमाक्षरसञ्ज्ञकः

vaṭuḥ praśāntanāmā ca paramākṣarasañjñakaḥ

शिवश् च सशिवो बभ्रुरक्षयः शम्भुरेव च

śivaś ca saśivo babhrurakṣayaḥ śambhureva ca

अदृष्टरूपनामानौ तथान्यो रूपवर्धनः

adṛṣṭarūpanāmānau tathānyo rūpavardhanaḥ

मनोन्मनो महावीर्यश्चित्राङ्गस्तदनन्तरं

manonmano mahāvīryaścitrāṅgastadanantaraṃ

कल्याण इति विज्ञेयाः पञ्चविंशतिसङ्ख्यया

kalyāṇa iti vijñeyāḥ pañcaviṃśatisaṅkhyayā

मन्त्रो घोरामरौ वीजे नाड्यौ द्वे तत्र ते यथा

mantro ghorāmarau vīje nāḍyau dve tatra te yathā

पूषा च हस्तिजिह्वा च व्याननागौ प्रभञ्जनौ

pūṣā ca hastijihvā ca vyānanāgau prabhañjanau

विषयो रूपमेवैकमिन्द्रिये पादचक्षुषी

viṣayo rūpamevaikamindriye pādacakṣuṣī

शब्दः स्पर्शश् च रूपञ्च त्रय एते गुणाः स्मृताः

śabdaḥ sparśaś ca rūpañca traya ete guṇāḥ smṛtāḥ

अवस्थात्र षुप्तिश् च रुद्रो देवस्तु कारणं

avasthātra ṣuptiś ca rudro devastu kāraṇaṃ

विद्यामध्यगतं सर्वं भावयेद्भवनादिकं

vidyāmadhyagataṃ sarvaṃ bhāvayedbhavanādikaṃ

ताडनं छेदनं तत्र प्रवेशञ्चापि योजनं

tāḍanaṃ chedanaṃ tatra praveśañcāpi yojanaṃ

आकृष्य ग्रहणं कुर्याद्विद्यया हृत्प्रदेशतः

ākṛṣya grahaṇaṃ kuryādvidyayā hṛtpradeśataḥ

आत्मन्यारोप्य सङ्गृह्य कलां कुण्डे निवेशयेत्

ātmanyāropya saṅgṛhya kalāṃ kuṇḍe niveśayet

रुद्रं कारणमावाह्य विज्ञाप्य च शिशुं प्रति

rudraṃ kāraṇamāvāhya vijñāpya ca śiśuṃ prati

पित्रोरावहनं कृत्वा हृदये ताडयेच्छिशुं

pitrorāvahanaṃ kṛtvā hṛdaye tāḍayecchiśuṃ

प्रविश्य पूर्वमन्त्रेण तदात्मनि नियोजयेत्

praviśya pūrvamantreṇa tadātmani niyojayet

आकृष्यादाय पूर्वोक्तविधिना.अत्मनि योजयेत्

ākṛṣyādāya pūrvoktavidhinā.atmani yojayet

वामया योजयेत् योनौ गृहीत्वा द्वादशान्ततः

vāmayā yojayet yonau gṛhītvā dvādaśāntataḥ

कुर्वीत देहसम्पत्तिं जन्माधिकारमेव च

kurvīta dehasampattiṃ janmādhikārameva ca

भोगं लयन्तथा श्रोतःशुद्धितत्त्वविशोधनं

bhogaṃ layantathā śrotaḥśuddhitattvaviśodhanaṃ

निःशेषमलकर्मादिपाशबन्धनिवृत्तये

niḥśeṣamalakarmādipāśabandhanivṛttaye

निष्कृत्यैव विधानेन यजेत शतमाहुतीः

niṣkṛtyaiva vidhānena yajeta śatamāhutīḥ

अस्त्रेण पाशशैथिल्यं मलशक्तिं तिरोहितां

astreṇa pāśaśaithilyaṃ malaśaktiṃ tirohitāṃ

छेदनं मर्दनं तेषां वर्तुलीकरणं तथा

chedanaṃ mardanaṃ teṣāṃ vartulīkaraṇaṃ tathā

दाहं तदक्षराभावं प्रायश्चित्तमथोदितं

dāhaṃ tadakṣarābhāvaṃ prāyaścittamathoditaṃ

रुद्राण्यावाहनं पूजा रूपगन्धसमर्पणं

rudrāṇyāvāhanaṃ pūjā rūpagandhasamarpaṇaṃ

संश्राव्य शाम्भवीमाज्ञां रुद्रं विसृज्य कारणं

saṃśrāvya śāmbhavīmājñāṃ rudraṃ visṛjya kāraṇaṃ

विधायात्मनि चैतन्यं पाशसूत्रे निवेशयेत्

vidhāyātmani caitanyaṃ pāśasūtre niveśayet

विन्दुं शिरसि विन्यस्य विसृजेत् पितरौ ततः

vinduṃ śirasi vinyasya visṛjet pitarau tataḥ

दद्यात् पूर्णां विधानेन समस्तविधिपूरणीं

dadyāt pūrṇāṃ vidhānena samastavidhipūraṇīṃ

पूर्वोक्तविधिना कार्यं विद्यायां ताडनादिकं

pūrvoktavidhinā kāryaṃ vidyāyāṃ tāḍanādikaṃ

स्ववीजन्तु विशेषः स्यादिति विद्या विशोधिता

svavījantu viśeṣaḥ syāditi vidyā viśodhitā