Chapter 95

वक्ष्ये लिङ्गप्रतिष्ठां च प्रासादे भुक्तिमुक्तिदां

vakṣye liṅgapratiṣṭhāṃ ca prāsāde bhuktimuktidāṃ

ताश् चरेत् सर्वदा मुक्तौ भुक्तौ देवदिने सति

tāś caret sarvadā muktau bhuktau devadine sati

विना चैत्रेण माघादौ प्रतिष्ठा मासपञ्चके

vinā caitreṇa māghādau pratiṣṭhā māsapañcake

गुरुशुक्रोदये कार्या प्रथमे करणेत्रये

guruśukrodaye kāryā prathame karaṇetraye

शुक्लपक्षे विशेषेण कृष्णे वा पञ्चमन्दिनं

śuklapakṣe viśeṣeṇa kṛṣṇe vā pañcamandinaṃ

चतुर्थीं नवमीं षष्ठीं वर्जयित्वा चतुर्दशीं

caturthīṃ navamīṃ ṣaṣṭhīṃ varjayitvā caturdaśīṃ

शोभनास्तिथयः शषाः क्रूरवारविवर्जिताः

śobhanāstithayaḥ śaṣāḥ krūravāravivarjitāḥ

शतभिषा धनिष्ठार्द्रा अनुरोधोत्तरत्रयं

śatabhiṣā dhaniṣṭhārdrā anurodhottaratrayaṃ

रोहिणी श्रवणश्चेति स्थिरारम्भे महोदयाः

rohiṇī śravaṇaśceti sthirārambhe mahodayāḥ

लग्नञ्च कुम्भसिंहालितुलास्त्रीवृषधन्विनां

lagnañca kumbhasiṃhālitulāstrīvṛṣadhanvināṃ

शस्तो जीवो नवर्क्षेषु सप्तस्थानेषु सर्वदा

śasto jīvo navarkṣeṣu saptasthāneṣu sarvadā

बुधः षडष्टदिक्सप्ततुर्येषु विनर्तुं शितः

budhaḥ ṣaḍaṣṭadiksaptaturyeṣu vinartuṃ śitaḥ

सप्तर्तुत्रिदशादिस्थः शशाङ्कोबलदः सदा

saptartutridaśādisthaḥ śaśāṅkobaladaḥ sadā

रविर्दशत्रिषट्संस्थो राहुस्त्रिदशषड्गतः

ravirdaśatriṣaṭsaṃstho rāhustridaśaṣaḍgataḥ

षट्त्रिस्थानगताः शस्ता मन्दाङ्गारार्ककेतवः

ṣaṭtristhānagatāḥ śastā mandāṅgārārkaketavaḥ

शुभ्राः क्रूरश् च पापाश् च सर्व एकादशस्थिताः

śubhrāḥ krūraś ca pāpāś ca sarva ekādaśasthitāḥ

एषां दृष्टिर्मुनौ पूर्णा त्वार्धिकी ग्रहभूतयोः

eṣāṃ dṛṣṭirmunau pūrṇā tvārdhikī grahabhūtayoḥ

पादिकी रामदिक्स्थाने चतुरष्टौ पादवर्जिता

pādikī rāmadiksthāne caturaṣṭau pādavarjitā

पादान्यूनचतुर्नाडी भोगः स्यान्मीनमेषयोः

pādānyūnacaturnāḍī bhogaḥ syānmīnameṣayoḥ

वृषकुम्भौ च भुञ्जाते चतस्रः पादवर्जिताः

vṛṣakumbhau ca bhuñjāte catasraḥ pādavarjitāḥ

मकरो मिथुनं पञ्च चापालिहरिकर्कटाः

makaro mithunaṃ pañca cāpāliharikarkaṭāḥ

पादीनाः षट् तुलाकन्ये घटिकाः सार्धपञ्च च

pādīnāḥ ṣaṭ tulākanye ghaṭikāḥ sārdhapañca ca

केशरी वृषभः कुम्भः स्थिराः स्युः सिद्धिदायकाः

keśarī vṛṣabhaḥ kumbhaḥ sthirāḥ syuḥ siddhidāyakāḥ

चरा धनुस्तुलामेषा द्विःस्वभावास्तृतीयकाः

carā dhanustulāmeṣā dviḥsvabhāvāstṛtīyakāḥ

शुभः शुभग्रहैर् दृष्टः शस्तो लग्नःशुभाश्रितः

śubhaḥ śubhagrahair dṛṣṭaḥ śasto lagnaḥśubhāśritaḥ

गुरुशुक्रबुधे युक्तो लग्नो दद्याद्बलायुधी

guruśukrabudhe yukto lagno dadyādbalāyudhī

राज्यं शौर्यं बलं पुत्रान् यशोधर्मादिकं बहु

rājyaṃ śauryaṃ balaṃ putrān yaśodharmādikaṃ bahu

प्रथमः सप्तमस्तुर्यो दशमः केन्द्र उच्यते

prathamaḥ saptamasturyo daśamaḥ kendra ucyate

गुरुशुक्रबुधास्तत्र सर्वसिद्धिप्रसादकाः

guruśukrabudhāstatra sarvasiddhiprasādakāḥ

त्र्येकादशचतुर्थस्था लग्नात् पापग्रहाः शुभाः

tryekādaśacaturthasthā lagnāt pāpagrahāḥ śubhāḥ

अतोप्यनीचकर्माथं योज्यास्तिथ्यादयो बुधैः

atopyanīcakarmāthaṃ yojyāstithyādayo budhaiḥ

धाम्नः पञ्चगुणां भूमिं त्यक्त्वा वा धानसम्मितां

dhāmnaḥ pañcaguṇāṃ bhūmiṃ tyaktvā vā dhānasammitāṃ

हस्ताद् द्वादशसोपानात् कुर्यान्मण्डमग्रतः

hastād dvādaśasopānāt kuryānmaṇḍamagrataḥ

चतुरस्रं चतुर्द्वारं स्नानार्थन्तु तदर्धतः

caturasraṃ caturdvāraṃ snānārthantu tadardhataḥ

एकास्यं चतुरास्यं वा रौद्र्यां प्राच्युत्तरेथवा

ekāsyaṃ caturāsyaṃ vā raudryāṃ prācyuttarethavā

हास्तिको दशहस्तो वै मण्डपोर्ककरो ऽथवा

hāstiko daśahasto vai maṇḍaporkakaro 'thavā

द्विहस्तोत्तरया वृद्ध्या शेषं स्यान्मण्डपाष्टकं

dvihastottarayā vṛddhyā śeṣaṃ syānmaṇḍapāṣṭakaṃ

वेदी चतुष्करा मध्ये कोणस्तम्भेन संयुता

vedī catuṣkarā madhye koṇastambhena saṃyutā

वेदीपादान्तरं त्यक्त्वा कुण्डानि नव पञ्च वा

vedīpādāntaraṃ tyaktvā kuṇḍāni nava pañca vā

एकं वा शिवकाष्ठायां प्राच्यां वा तद्गुरोः परं

ekaṃ vā śivakāṣṭhāyāṃ prācyāṃ vā tadguroḥ paraṃ

मुष्टिमात्रं शतार्धे स्याच्छते चारत्रिमात्रकं

muṣṭimātraṃ śatārdhe syācchate cāratrimātrakaṃ

हस्तं सहस्रहोमे स्यान्नियुते तु द्विहास्तिकं

hastaṃ sahasrahome syānniyute tu dvihāstikaṃ

लक्षे चतुष्कारं कुण्डं कोटिहोमे ऽष्टहस्तकं

lakṣe catuṣkāraṃ kuṇḍaṃ koṭihome 'ṣṭahastakaṃ

भगाभमग्नौ खण्डेन्दु दक्षे त्र्यस्रञ्च नैरृते

bhagābhamagnau khaṇḍendu dakṣe tryasrañca nairṛte

षडस्रं वायवे पद्मं सौम्ये चाष्टास्रकं शिवे

ṣaḍasraṃ vāyave padmaṃ saumye cāṣṭāsrakaṃ śive

तिर्यक्पातशिवं खातमूर्ध्वं मेखलया सह

tiryakpātaśivaṃ khātamūrdhvaṃ mekhalayā saha

तद्वहिर्मेखलास्तिस्रो वेदवह्नियमाङ्गुलैः

tadvahirmekhalāstisro vedavahniyamāṅgulaiḥ

अङ्गुलैः षड्भिरेका वा कुण्डाकारास्तु मेखलाः

aṅgulaiḥ ṣaḍbhirekā vā kuṇḍākārāstu mekhalāḥ

तासामुपरि योनिः स्यान्मध्ये ऽश्वत्थदलाकृतिः

tāsāmupari yoniḥ syānmadhye 'śvatthadalākṛtiḥ

उच्छ्रायेणाङ्गुलं तस्माद्विस्तारेणाङ्गुलाष्टकं

ucchrāyeṇāṅgulaṃ tasmādvistāreṇāṅgulāṣṭakaṃ

दैर्घ्यं कुण्डार्धमानेन कुण्डकण्ठसमो ऽधरः

dairghyaṃ kuṇḍārdhamānena kuṇḍakaṇṭhasamo 'dharaḥ

पूर्वाग्नियाम्यकुण्डानां योनिः स्यादुत्तरानना

pūrvāgniyāmyakuṇḍānāṃ yoniḥ syāduttarānanā

पूर्वानना तु शेषाणामैशान्ये ऽन्यतरा तयोः

pūrvānanā tu śeṣāṇāmaiśānye 'nyatarā tayoḥ

कुण्डानां यश् चतुर्विंशो भागः सोङ्गुल इत्य् अतः

kuṇḍānāṃ yaś caturviṃśo bhāgaḥ soṅgula ity ataḥ

प्लक्षोदुम्वरकाश्वत्थवटजास्तोरणाः क्रमात्

plakṣodumvarakāśvatthavaṭajāstoraṇāḥ kramāt

शान्तिभूतिबलारोग्यपूर्वाद्या नामतः क्रमात्

śāntibhūtibalārogyapūrvādyā nāmataḥ kramāt

पञ्चषट्सप्तहस्तानि हस्तखातस्थितानि च

pañcaṣaṭsaptahastāni hastakhātasthitāni ca

तदर्धविस्तराणि स्युर्युतान्याम्रदलादिभिः

tadardhavistarāṇi syuryutānyāmradalādibhiḥ

इन्द्रायुधोपमा रक्ता कृष्णा धूम्रा शशिप्रभा

indrāyudhopamā raktā kṛṣṇā dhūmrā śaśiprabhā

शुक्लाभा हेमवर्णा च पताका स्फाटिकोपमा

śuklābhā hemavarṇā ca patākā sphāṭikopamā

पूर्वादितोब्जजे रक्ता नीलानन्तस्य नैरृते

pūrvāditobjaje raktā nīlānantasya nairṛte

पञ्चहस्तास्तदर्धाश् च ध्वजा दीर्घाश् च विस्तराः

pañcahastāstadardhāś ca dhvajā dīrghāś ca vistarāḥ

हस्तप्रदेशिता दण्डा ध्वजानां पञ्चहस्तकाः

hastapradeśitā daṇḍā dhvajānāṃ pañcahastakāḥ

वल्मीकाद्दन्तिदन्ताग्रात्तथा वृषभशृङ्गतः

valmīkāddantidantāgrāttathā vṛṣabhaśṛṅgataḥ

पद्मषण्डाद्वराहाञ्च गोष्ठादपि चतुष्पथात्

padmaṣaṇḍādvarāhāñca goṣṭhādapi catuṣpathāt

मृत्तिका द्वादश ग्राह्या वैकुण्ठेष्टौ पिनाकिनि

mṛttikā dvādaśa grāhyā vaikuṇṭheṣṭau pinākini

न्यग्रोधोदुम्वराश्वत्थचूतजम्वुत्वगुद्भवं

nyagrodhodumvarāśvatthacūtajamvutvagudbhavaṃ

कषायपञ्चकं ग्राह्यमार्तवञ्च फलाष्टकं

kaṣāyapañcakaṃ grāhyamārtavañca phalāṣṭakaṃ

तीर्थाम्भांसि सुगन्धीनि तथा सर्वौषधीजलं

tīrthāmbhāṃsi sugandhīni tathā sarvauṣadhījalaṃ

शस्तं पुष्पफलं वक्ष्ये रत्नगोशृङ्गवारि च

śastaṃ puṣpaphalaṃ vakṣye ratnagośṛṅgavāri ca

स्नानायापाहरेत् पञ्च पञ्चगव्यामृतं तथा

snānāyāpāharet pañca pañcagavyāmṛtaṃ tathā

पिष्टनिर्मितवस्त्रादिद्रव्यं निर्मञ्जनाय च

piṣṭanirmitavastrādidravyaṃ nirmañjanāya ca

सहस्रशुषिरं कुम्भं मण्डलाय च रोचना

sahasraśuṣiraṃ kumbhaṃ maṇḍalāya ca rocanā

शतमोषधिमूलानां विजया लक्ष्मणा बला

śatamoṣadhimūlānāṃ vijayā lakṣmaṇā balā

गुडूच्यतिबला पाठा सहदेवा शतावरी

guḍūcyatibalā pāṭhā sahadevā śatāvarī

ऋद्धिः सुवर्चसा वृद्धिः स्नाने प्रोक्ता पृथक् पृथक्

ṛddhiḥ suvarcasā vṛddhiḥ snāne proktā pṛthak pṛthak

रक्षायै तिलदर्भौघो भस्मस्नानन्तु केवलं

rakṣāyai tiladarbhaugho bhasmasnānantu kevalaṃ

यवगोधूमविल्वानां चूर्णानि च विचक्षणः

yavagodhūmavilvānāṃ cūrṇāni ca vicakṣaṇaḥ

विलेपनं सकर्पूरं स्नानार्थं कुम्भगण्डकान्

vilepanaṃ sakarpūraṃ snānārthaṃ kumbhagaṇḍakān

खट्वाञ्च तूलिकायुग्मं सोपधानं सवस्त्रकं

khaṭvāñca tūlikāyugmaṃ sopadhānaṃ savastrakaṃ

कुर्याद्वित्तानुसारेण शयने लक्ष्यकल्पने

kuryādvittānusāreṇa śayane lakṣyakalpane

घृतक्षौद्रयुतं पात्रं कुर्यात् स्वर्णशलाकिकां

ghṛtakṣaudrayutaṃ pātraṃ kuryāt svarṇaśalākikāṃ

वर्धनीं शिवकुम्भञ्च लोकपालघटानपि

vardhanīṃ śivakumbhañca lokapālaghaṭānapi

एकं निद्राकृते कुम्भं शान्त्यर्थं कुण्डसङ्ख्यया

ekaṃ nidrākṛte kumbhaṃ śāntyarthaṃ kuṇḍasaṅkhyayā

द्वारपालादिधर्मादिप्रशान्तादिघटानपि

dvārapālādidharmādipraśāntādighaṭānapi

वस्तुलक्ष्मीगणेशानां कलशानपरानपि

vastulakṣmīgaṇeśānāṃ kalaśānaparānapi

धान्यपुञ्जकृताधारान् सवस्त्रान् स्रग्विभूषितान्

dhānyapuñjakṛtādhārān savastrān sragvibhūṣitān

सहिरण्यान् समालब्धान् गन्धपानीयपूरितान्

sahiraṇyān samālabdhān gandhapānīyapūritān

पूर्णपात्रफलाधारान् पल्लवाद्यान् सलक्षणान्

pūrṇapātraphalādhārān pallavādyān salakṣaṇān

वस्त्रैर् आच्छादयेत् कुम्भानाहरेद्गौरसर्षपान्

vastrair ācchādayet kumbhānāharedgaurasarṣapān

विकिरार्थन्तथा लाजान् ज्ञानखड्गञ्च पूर्ववत्

vikirārthantathā lājān jñānakhaḍgañca pūrvavat

सापिधानां चरुस्थालीं दर्वीं च ताम्रनिर्मितां

sāpidhānāṃ carusthālīṃ darvīṃ ca tāmranirmitāṃ

घृतक्षौद्रान्वितं पात्रं पादाभ्यङ्गकृते तथा

ghṛtakṣaudrānvitaṃ pātraṃ pādābhyaṅgakṛte tathā

विष्टरांस्त्रिशतादर्भदलैर् बाहुप्रमाणकान्

viṣṭarāṃstriśatādarbhadalair bāhupramāṇakān

चतुरश् चतुरस्तद्वत् पालाशान् परिधीनपि

caturaś caturastadvat pālāśān paridhīnapi

तिलपात्रं हविःपात्रमर्धपात्रं पवित्रकं

tilapātraṃ haviḥpātramardhapātraṃ pavitrakaṃ

फलविंशाष्टमानानि घटो धूपप्रदानकं

phalaviṃśāṣṭamānāni ghaṭo dhūpapradānakaṃ

श्रुक्श्रुवौ पिटकं पीठं व्यजनं शुष्कमिन्धनं

śrukśruvau piṭakaṃ pīṭhaṃ vyajanaṃ śuṣkamindhanaṃ

पुष्पं पत्रं गुग्ग्लञ्च घृतैर् दौपांश् च धूपकं

puṣpaṃ patraṃ gugglañca ghṛtair daupāṃś ca dhūpakaṃ

अक्षतानि त्रिसूत्रीञ्च गव्यमाज्यं यवांस्तिलान्

akṣatāni trisūtrīñca gavyamājyaṃ yavāṃstilān

कुशाः शान्त्यै त्रिमधुरं समिधो दशपर्विकाः

kuśāḥ śāntyai trimadhuraṃ samidho daśaparvikāḥ

बाहुमात्रश्रुवं हस्तम् अर्कादिग्रहशान्तये

bāhumātraśruvaṃ hastam arkādigrahaśāntaye

समिधो ऽर्कपलाशोत्थाः खादिरामार्गपिप्पलाः

samidho 'rkapalāśotthāḥ khādirāmārgapippalāḥ

उदुम्वरशमीदूर्वाकुशोत्थाः शतमष्ट च

udumvaraśamīdūrvākuśotthāḥ śatamaṣṭa ca

तदभावे यवतिला गृहोपकरणं तथा

tadabhāve yavatilā gṛhopakaraṇaṃ tathā

स्थालीदर्वीपिधानादि देवादिभ्यो ऽंशुकद्वयं

sthālīdarvīpidhānādi devādibhyo 'ṃśukadvayaṃ

मुद्रामुकुटवासांसि हारकुण्डलकङ्कणान्

mudrāmukuṭavāsāṃsi hārakuṇḍalakaṅkaṇān

कुर्यादाचार्यपूजार्थं वित्तशाठ्यं विवर्जयेत्

kuryādācāryapūjārthaṃ vittaśāṭhyaṃ vivarjayet

तत्पादपादहीना च मूर्तिभृदस्त्रजापिनां

tatpādapādahīnā ca mūrtibhṛdastrajāpināṃ

पूजा स्याज्जापिभिस्तुल्या विप्रदैवज्ञशिल्पिनां

pūjā syājjāpibhistulyā vipradaivajñaśilpināṃ

वज्रार्कशान्तौ नीलातिनीलमुक्ताफलानि च

vajrārkaśāntau nīlātinīlamuktāphalāni ca

पुष्पपद्मादिरागञ्च वैदूर्यं रत्नमष्टमं

puṣpapadmādirāgañca vaidūryaṃ ratnamaṣṭamaṃ

उषीरमाधवक्रान्तारक्तचन्दनकागुरुं

uṣīramādhavakrāntāraktacandanakāguruṃ

श्रीखण्डं सारिकङ्कुष्ठं शङ्क्षिनी ह्योषधीगुणः

śrīkhaṇḍaṃ sārikaṅkuṣṭhaṃ śaṅkṣinī hyoṣadhīguṇaḥ

हेमताम्रमयं रक्तं राजतञ्च सकांस्यकं

hematāmramayaṃ raktaṃ rājatañca sakāṃsyakaṃ

शीसकञ्चेति लोहानि हरितालं मनःशिला

śīsakañceti lohāni haritālaṃ manaḥśilā

गैरिकं हेममाक्षीकं पारदो वह्निगैरिकं

gairikaṃ hemamākṣīkaṃ pārado vahnigairikaṃ

गन्धकाभ्रकमित्यष्टौ धातवो ब्रीहयस् तथा

gandhakābhrakamityaṣṭau dhātavo brīhayas tathā

गोधूमान् सतिलान्माषान्मुद्गानप्याहरेद्यवान्

godhūmān satilānmāṣānmudgānapyāharedyavān

नीवारान् श्यामकानेवं ब्रीहयो ऽप्यष्ट कीर्तिताः

nīvārān śyāmakānevaṃ brīhayo 'pyaṣṭa kīrtitāḥ