अथ सप्तनवतितमो ऽध्यायः
atha saptanavatitamo 'dhyāyaḥ
शिवप्रतिष्ठाकथनं
śivapratiṣṭhākathanaṃ
ईश्वर उवाच
īśvara uvāca
प्रातर् नित्पविधिं कृत्वा द्वारपालप्रपूजनं
prātar nitpavidhiṃ kṛtvā dvārapālaprapūjanaṃ
प्रविश्य प्रग्विधानेन देहशुद्ध्यादिमाचरेत्
praviśya pragvidhānena dehaśuddhyādimācaret
दिक्पतींश् च समभ्यर्च्य शिवकुम्भञ्च वर्धनीं
dikpatīṃś ca samabhyarcya śivakumbhañca vardhanīṃ
अष्टमुष्टिकया लिङ्गं वह्निं सन्पर्प्य च क्रमात्
aṣṭamuṣṭikayā liṅgaṃ vahniṃ sanparpya ca kramāt
शिवाज्ञातस्ततो गच्छेत् प्रासादं शस्त्रमुच्चरन्
śivājñātastato gacchet prāsādaṃ śastramuccaran
तद्गतान् प्रक्षिपेद्विघ्नान् हुम्फडन्तशराणुना
tadgatān prakṣipedvighnān humphaḍantaśarāṇunā
न मध्ये स्थापयेल्लिङ्गं बेधदोषविशङ्कया
na madhye sthāpayelliṅgaṃ bedhadoṣaviśaṅkayā
तस्मान् मध्यं परित्यज्य यवार्धेन यवेन वा
tasmān madhyaṃ parityajya yavārdhena yavena vā
किञ्चिदीशानमाश्रित्य शिलां मध्ये निवेशयेत्
kiñcidīśānamāśritya śilāṃ madhye niveśayet
मूलेन तामनन्ताख्यां सर्वाधारस्वरूपिणीं
mūlena tāmanantākhyāṃ sarvādhārasvarūpiṇīṃ
सर्वगां सृष्टियोगेन विन्यसेदचलां शिलां
sarvagāṃ sṛṣṭiyogena vinyasedacalāṃ śilāṃ
अथवानेन मन्त्रेण शिवस्यासनरूपिणीं
athavānena mantreṇa śivasyāsanarūpiṇīṃ
ओं नमो व्यापिनि भगवति स्थिरे ऽचले ध्रुवे
oṃ namo vyāpini bhagavati sthire 'cale dhruve
ह्रं लं ह्रीं स्वाहा
hraṃ laṃ hrīṃ svāhā
त्वया शिवाज्ञया शक्ते स्थातव्यमिह सन्ततं
tvayā śivājñayā śakte sthātavyamiha santataṃ
इत्युक्त्वा च समभ्यर्च्य निरुध्याद्रौद्रमुद्रया
ityuktvā ca samabhyarcya nirudhyādraudramudrayā
वज्रादीनि च रत्नानि तथोशीरादिकौषधीः
vajrādīni ca ratnāni tathośīrādikauṣadhīḥ
लोहान् हेमादिकांस्यन्तान् हरितालादिकांस् तथा
lohān hemādikāṃsyantān haritālādikāṃs tathā
धान्यप्रभृतिशस्त्रांश् च पूर्वमुक्ताननुक्रमात्
dhānyaprabhṛtiśastrāṃś ca pūrvamuktānanukramāt
प्रभारागत्वदेहत्ववीर्यशक्तिमयानिमान्
prabhārāgatvadehatvavīryaśaktimayānimān
भावयेन्नेकचित्तस्तु लोकपालेशसंवरैः
bhāvayennekacittastu lokapāleśasaṃvaraiḥ
पूर्वादिषु च गर्तेषु न्यसेदेकैकशः क्रमात्
pūrvādiṣu ca garteṣu nyasedekaikaśaḥ kramāt
हेमजं तारजं कूर्मं वृषं वा द्वारसम्मुखं
hemajaṃ tārajaṃ kūrmaṃ vṛṣaṃ vā dvārasammukhaṃ
सरित्तटमृदा युक्तं पर्वताग्रमृदाथवा
sarittaṭamṛdā yuktaṃ parvatāgramṛdāthavā
प्रक्षिपेन्मध्यगर्तादौ यद्वा मेरुं सुवर्णजं
prakṣipenmadhyagartādau yadvā meruṃ suvarṇajaṃ
मधूकाक्षतसंयुक्तमञ्जनेन समन्वितं
madhūkākṣatasaṃyuktamañjanena samanvitaṃ
पृथिवीं राजतीं यद्वा यद्वा हेमसमुद्भवां
pṛthivīṃ rājatīṃ yadvā yadvā hemasamudbhavāṃ
सर्ववीजसुवर्णाभ्यां समायुक्तां विनिक्षिपेत्
sarvavījasuvarṇābhyāṃ samāyuktāṃ vinikṣipet
स्वर्णजं राजतं वापि सर्वलोहसमुद्भवं
svarṇajaṃ rājataṃ vāpi sarvalohasamudbhavaṃ
सुवर्णं कृशरायुक्तं पद्मनालं ततो न्यसेत्
suvarṇaṃ kṛśarāyuktaṃ padmanālaṃ tato nyaset
देवदेवस्य शक्त्यादिमूर्तिपर्यन्तमासनं
devadevasya śaktyādimūrtiparyantamāsanaṃ
प्रकल्प्य पायसेनाथ लिप्त्वा गुग्गुलुनाथवा
prakalpya pāyasenātha liptvā guggulunāthavā
श्वभ्रमाच्छाद्य वस्त्रेण तनुत्रेणास्त्ररक्षितं
śvabhramācchādya vastreṇa tanutreṇāstrarakṣitaṃ
दिक्पतिभ्यो बलिं दत्वा समाचान्तो ऽथ देशिकः
dikpatibhyo baliṃ datvā samācānto 'tha deśikaḥ
शेवेन वा शिलाश्वभ्रसङ्गदोषनिवृत्तये
śevena vā śilāśvabhrasaṅgadoṣanivṛttaye
शस्त्रेण वा शतं सम्यग् जुहुयात् पूर्णया सह
śastreṇa vā śataṃ samyag juhuyāt pūrṇayā saha
:न् 1 द्वारसम्पुटमिति ग.
:n 1 dvārasampuṭamiti ga.
2 मृदा पुन इति ग..
2 mṛdā puna iti ga..
3 मध्यगर्तायामिति ख.. , घ.. , ङ.. च
3 madhyagartāyāmiti kha.. , gha.. , ṅa.. ca
4 मधूकाक्षतेत्त्यादिः, विनिक्षिपेदित्यन्तः पाठो ग.. पुस्तके नास्ति
4 madhūkākṣatettyādiḥ, vinikṣipedityantaḥ pāṭho ga.. pustake nāsti
5 सर्वलोहसमन्वितमिति ग..
5 sarvalohasamanvitamiti ga..
6 पञ्चधान्यमिति ख.. , घ.. च
6 pañcadhānyamiti kha.. , gha.. ca
7 लिप्तेति घ.. , ङ.. च
7 lipteti gha.. , ṅa.. ca
8 श्वभ्रमाच्छाद्य वस्त्रेण तन्मात्रेण स्वरक्षितमिति ख.. , ङ.. च ।
8 śvabhramācchādya vastreṇa tanmātreṇa svarakṣitamiti kha.. , ṅa.. ca /
यन्त्रमाच्छाद्य शस्त्रेण तनुत्रेण स्वरक्षितमिति ज.. ।
yantramācchādya śastreṇa tanutreṇa svarakṣitamiti ja.. /
श्वभ्रेत्त्यादिपाठो छ.. पुस्तके नास्ति
śvabhrettyādipāṭho cha.. pustake nāsti
9 दिक्पालादिभ्यो बलिमिति ड..
9 dikpālādibhyo balimiti ḍa..
10 शिलास्तत्र सङ्गदोषनिवृत्तये इति घ.. , ज.. च ।
10 śilāstatra saṅgadoṣanivṛttaye iti gha.. , ja.. ca /
शिलाश्वभ्रमङ्गदोषवृत्तये इति ख.. , छ.. च :प् 329
śilāśvabhramaṅgadoṣavṛttaye iti kha.. , cha.. ca :p 329
एकैकाहुतिदानेन सन्तर्प्य वास्तुदेवताः
ekaikāhutidānena santarpya vāstudevatāḥ
समुत्थाप्य हृदादेवमासनं मङ्गलादिभिः
samutthāpya hṛdādevamāsanaṃ maṅgalādibhiḥ
गुरुर्देवाग्रतो गच्छेन्मूर्तिपैश् च दिशि स्थितैः
gururdevāgrato gacchenmūrtipaiś ca diśi sthitaiḥ
चतुर्भिः सह कर्तव्या देवयज्ञस्य पृष्ठतः
caturbhiḥ saha kartavyā devayajñasya pṛṣṭhataḥ
प्रासादादि परिभ्रम्य भद्राख्यद्वारसम्मुखं
prāsādādi paribhramya bhadrākhyadvārasammukhaṃ
लिङ्गं संस्थाप्य दत्वार्घ्यं प्रासादं सन्निवेशयेत्
liṅgaṃ saṃsthāpya datvārghyaṃ prāsādaṃ sanniveśayet
द्वारेण द्वारबन्धेन द्वारदेशेन तच्छिला
dvāreṇa dvārabandhena dvāradeśena tacchilā
द्वारबन्धे शिखाशून्ये तदर्धेनाथ तदृते
dvārabandhe śikhāśūnye tadardhenātha tadṛte
वर्जयन् द्वारसंस्पर्शं द्वारेणैव महेश्वरं
varjayan dvārasaṃsparśaṃ dvāreṇaiva maheśvaraṃ
देवगृहसमारम्भे कोणेनापि प्रवेशयेत्
devagṛhasamārambhe koṇenāpi praveśayet
अयमेव विधिर्ज्ञेयो व्यक्तलिङ्गे ऽपि सर्वतः
ayameva vidhirjñeyo vyaktaliṅge 'pi sarvataḥ
गृहे प्रवेशनं द्वारे लोकैर् अपि समीरितं
gṛhe praveśanaṃ dvāre lokair api samīritaṃ
अपद्वारप्रवेशेन विदुर्गोत्रक्षयं गृहं
apadvārapraveśena vidurgotrakṣayaṃ gṛhaṃ
अथ पीठे च संस्थाप्य लिङ्गं द्वारस्य सम्मुखं
atha pīṭhe ca saṃsthāpya liṅgaṃ dvārasya sammukhaṃ
तूर्यमङ्गलनिर्घेषैर् दूर्वाक्षतसमन्वितं
tūryamaṅgalanirgheṣair dūrvākṣatasamanvitaṃ
समुत्तिष्ठं हृदेत्युक्त्वा महापाशुपतं पठेत्
samuttiṣṭhaṃ hṛdetyuktvā mahāpāśupataṃ paṭhet
अपनीय घटं श्वभ्राद् देशिको मूर्तिपैः सह
apanīya ghaṭaṃ śvabhrād deśiko mūrtipaiḥ saha
मन्त्रं सन्धारयित्वा तु विलिप्तं कुङ्कुमादिभिः
mantraṃ sandhārayitvā tu viliptaṃ kuṅkumādibhiḥ
शक्तिशक्तिमतोरैक्यं ध्यात्वा चैव तु रक्षितं
śaktiśaktimatoraikyaṃ dhyātvā caiva tu rakṣitaṃ
लयान्तं मूलमुच्चार्य स्पृष्ट्वा श्वभ्रे निवेशयेत्
layāntaṃ mūlamuccārya spṛṣṭvā śvabhre niveśayet
अंशेन ब्रह्मभागस्य यद्वा अंशद्वयेन च
aṃśena brahmabhāgasya yadvā aṃśadvayena ca
अर्धेन वाष्टमांशेन सर्वस्याथ प्रवेशनं
ardhena vāṣṭamāṃśena sarvasyātha praveśanaṃ
विधाय सीसकं नाभिदीर्घाभिः सुसमाहितः
vidhāya sīsakaṃ nābhidīrghābhiḥ susamāhitaḥ
श्वभ्रं वालुकयापुर्य ब्रूयात् स्थिरीभवेति च
śvabhraṃ vālukayāpurya brūyāt sthirībhaveti ca
ततो लिङ्गे स्थिरीभूते ध्यात्वा सकलरूपिणं
tato liṅge sthirībhūte dhyātvā sakalarūpiṇaṃ
मूलमुच्चार्य शक्त्यन्तं सृष्ट्या च निष्कलं न्यसेत्
mūlamuccārya śaktyantaṃ sṛṣṭyā ca niṣkalaṃ nyaset
स्थाप्यमानं यदा लिङ्गं याम्यां दिशमथाश्रयेत्
sthāpyamānaṃ yadā liṅgaṃ yāmyāṃ diśamathāśrayet
तत्तद्दिगीशमन्त्रेण पूर्णान्तं दक्षिणान्वितं
tattaddigīśamantreṇa pūrṇāntaṃ dakṣiṇānvitaṃ
सव्ये स्थाने च वक्रे च चलिते स्फुटितेपि वा
savye sthāne ca vakre ca calite sphuṭitepi vā
जुहुयान् मूलमन्त्रेण बहुरूपेण वा शतं
juhuyān mūlamantreṇa bahurūpeṇa vā śataṃ
कुञ्चान्येष्वपि दोषेषु शिवशान्तिं समाश्रयेत्
kuñcānyeṣvapi doṣeṣu śivaśāntiṃ samāśrayet
युक्तं न्यासादिभिर्लिङ्गं कुर्वन्नेवं न दोषभाक्
yuktaṃ nyāsādibhirliṅgaṃ kurvannevaṃ na doṣabhāk
पीठबन्धमतः कृत्वा लक्षणस्यांशलक्षणं
pīṭhabandhamataḥ kṛtvā lakṣaṇasyāṃśalakṣaṇaṃ
गौरीमन्त्रं लयं नीत्वा सृष्ट्या पिण्डीञ्च विन्यसेत्
gaurīmantraṃ layaṃ nītvā sṛṣṭyā piṇḍīñca vinyaset
सम्पूर्य पार्श्वसंसिद्धिं वालुकावज्रलेपनं
sampūrya pārśvasaṃsiddhiṃ vālukāvajralepanaṃ
ततो मूर्तिधरैः सार्धं गुरुः शान्तिं घटोर्ध्वतः
tato mūrtidharaiḥ sārdhaṃ guruḥ śāntiṃ ghaṭordhvataḥ
संस्थाप्य कलशैर् अन्यैस्तद्वत् पञ्चामृतादिभिः
saṃsthāpya kalaśair anyaistadvat pañcāmṛtādibhiḥ
विलिप्य चन्दनाद्यैश् च सम्पूज्य जगदीश्वरं
vilipya candanādyaiś ca sampūjya jagadīśvaraṃ
उमामहेशमन्त्राभ्यां तौ स्पृशेल्लिङ्गमुद्रया
umāmaheśamantrābhyāṃ tau spṛśelliṅgamudrayā
ततस्त्रितत्त्वविन्यासं षडर्चादिपुरःसरं
tatastritattvavinyāsaṃ ṣaḍarcādipuraḥsaraṃ
कृत्वा मूर्तिं तदीशानामङ्गानां ब्रह्मणामथ
kṛtvā mūrtiṃ tadīśānāmaṅgānāṃ brahmaṇāmatha
ज्ञानी लिङ्गे क्रियापीठे विनास्य स्नापयेत्ततः
jñānī liṅge kriyāpīṭhe vināsya snāpayettataḥ
गन्धैर् विलिप्य सन्धूप्य व्यापित्वे शिवे न्यसेत्
gandhair vilipya sandhūpya vyāpitve śive nyaset
स्रग्धूपदीपनैवेद्यैर् हृदयेन फलानि च
sragdhūpadīpanaivedyair hṛdayena phalāni ca
विनिवेद्य यथाशक्ति समाचम्य महेश्वरं
vinivedya yathāśakti samācamya maheśvaraṃ
दत्वार्घं च जपं कृत्वा निवेद्य वरदे करे
datvārghaṃ ca japaṃ kṛtvā nivedya varade kare
चन्द्रार्कतारकं यावन् मन्त्रेण शैवमूर्तिपैः
candrārkatārakaṃ yāvan mantreṇa śaivamūrtipaiḥ
स्वेच्छयैव त्वया नाथ स्थातव्यमिह मन्दिरे
svecchayaiva tvayā nātha sthātavyamiha mandire
प्रणम्येव वहिर्गत्वा हृदा वा प्रणवेन वा
praṇamyeva vahirgatvā hṛdā vā praṇavena vā
संस्थाप्य वृषभं पश्चात् पूर्ववद्वलिमाचरेत्
saṃsthāpya vṛṣabhaṃ paścāt pūrvavadvalimācaret
न्यूनादिदोषमोषाय ततो मृत्युजिता शतं
nyūnādidoṣamoṣāya tato mṛtyujitā śataṃ
शिवेन सशिवो हुत्वा शान्त्यर्थं पायसेन च
śivena saśivo hutvā śāntyarthaṃ pāyasena ca
ज्ञानाज्ञानकृतं यच्च तत् पूरय महाविभो
jñānājñānakṛtaṃ yacca tat pūraya mahāvibho
हिरण्यपशुभूम्यादि गीतवाद्यादिहेतवे
hiraṇyapaśubhūmyādi gītavādyādihetave
अम्बिकेशाय तद् भक्त्या शक्त्या सर्वं निवेदयेत्
ambikeśāya tad bhaktyā śaktyā sarvaṃ nivedayet
दानं महोत्सवं पश्चात् कुर्याद्दिनचतुष्टयं
dānaṃ mahotsavaṃ paścāt kuryāddinacatuṣṭayaṃ
त्रिसन्ध्यं त्रिदिनं मन्त्री होमयेन् मूर्तिपैः सह
trisandhyaṃ tridinaṃ mantrī homayen mūrtipaiḥ saha
चतुर्थेहनि पूर्णाञ्च चरुकं बहुरूपिणा
caturthehani pūrṇāñca carukaṃ bahurūpiṇā
निवेद्य सर्वकुण्डेषु सम्पाताहुतिसोधितम्
nivedya sarvakuṇḍeṣu sampātāhutisodhitam
दिनचतुष्टयं यावत्तन्निर्माल्यन्तदूर्धतः
dinacatuṣṭayaṃ yāvattannirmālyantadūrdhataḥ
निर्माल्यापनयं कृत्वा स्नापयित्वा तु पूजयेत्
nirmālyāpanayaṃ kṛtvā snāpayitvā tu pūjayet
पूजा सामान्यलिङ्गेषु कार्या साधारणाणुभिः
pūjā sāmānyaliṅgeṣu kāryā sādhāraṇāṇubhiḥ
विहाय लिङ्गचैतन्यं कुर्यात् स्थाणुविसर्जनं
vihāya liṅgacaitanyaṃ kuryāt sthāṇuvisarjanaṃ
असाधारणलिङ्गेषु क्षमस्वेति विसर्जनं
asādhāraṇaliṅgeṣu kṣamasveti visarjanaṃ
आवाहनमभिव्यक्तिर्विसर्गः शक्तिरूपता
āvāhanamabhivyaktirvisargaḥ śaktirūpatā
प्रतिष्ठान्ते क्वचित् प्रोक्तं स्थिराद्याहुतिसप्तकं
pratiṣṭhānte kvacit proktaṃ sthirādyāhutisaptakaṃ
स्थिरस् तथाप्रमेयश्चानादिबोधस्तथैव च
sthiras tathāprameyaścānādibodhastathaiva ca
नित्योथ सर्वगश् चैवाविनाशी दृष्ट एव च
nityotha sarvagaś caivāvināśī dṛṣṭa eva ca
एते गुणा महेशस्य सन्निधानाय कीर्तिताः
ete guṇā maheśasya sannidhānāya kīrtitāḥ
ओं नमः शिवाय स्थिरो भवेत्याहुतीनां क्रमः
oṃ namaḥ śivāya sthiro bhavetyāhutīnāṃ kramaḥ
एवमेतञ्च सम्पाद्य विधाय शिवकुम्भवत्
evametañca sampādya vidhāya śivakumbhavat
कुम्भद्वयञ्च तन्मध्यादेककुम्भाम्भसा भवं
kumbhadvayañca tanmadhyādekakumbhāmbhasā bhavaṃ
संस्नाप्य तद् द्वितीयन्तु कर्तृस्नानाय धारयेत्
saṃsnāpya tad dvitīyantu kartṛsnānāya dhārayet
दत्वा बलिं समाचम्य वहिर्गच्छेत् शिवाज्ञया
datvā baliṃ samācamya vahirgacchet śivājñayā
जगतीवाह्यतश् चण्डमैशान्यान्दिशि मन्दिरे
jagatīvāhyataś caṇḍamaiśānyāndiśi mandire
धामगर्भप्रमाणे च सुपीठे कल्पितासने
dhāmagarbhapramāṇe ca supīṭhe kalpitāsane
पूर्ववन् न्यासहोमादि विधाय ध्यानपूर्वकं
pūrvavan nyāsahomādi vidhāya dhyānapūrvakaṃ
संस्थाप्य विधिवत्तत्र ब्रह्माङ्गैः पूजयेत्ततः
saṃsthāpya vidhivattatra brahmāṅgaiḥ pūjayettataḥ
अङ्गानि पूर्वयुक्तानि ब्रह्माणी त्वर्चना यथा
aṅgāni pūrvayuktāni brahmāṇī tvarcanā yathā
एवं सद्योजाताय ओं ह्रूं फट् नमः । ओं विं वामदेवाय ह्रूं फट् नमः । ओं बुं अघोराय ह्रूं फट् नमः । ओं तत्पुरुषाय वौमीशानाय च ह्रूं फट् ॥
evaṃ sadyojātāya oṃ hrūṃ phaṭ namaḥ / oṃ viṃ vāmadevāya hrūṃ phaṭ namaḥ / oṃ buṃ aghorāya hrūṃ phaṭ namaḥ / oṃ tatpuruṣāya vaumīśānāya ca hrūṃ phaṭ ||
जपं विवेद्य सन्तर्प्य विज्ञाप्य नतिपूर्वकं
japaṃ vivedya santarpya vijñāpya natipūrvakaṃ
देवः सन्निहितो यावत्तावत्त्वं सन्निधो भव
devaḥ sannihito yāvattāvattvaṃ sannidho bhava
न्यूनाधिकञ्च यत्किञ्चित् कृतमज्ञानतो मया
nyūnādhikañca yatkiñcit kṛtamajñānato mayā
तवत्प्रसादेन चण्डेश तत् सर्वं परिपूरय
tavatprasādena caṇḍeśa tat sarvaṃ paripūraya
वाणलिङ्गे वाणरोहे सिद्धलिङ्गे स्वयम्भुवि
vāṇaliṅge vāṇarohe siddhaliṅge svayambhuvi
प्रतिमासु च सर्वासु न चण्डो ऽधिकृतो भवेत्
pratimāsu ca sarvāsu na caṇḍo 'dhikṛto bhavet
अद्वैतभावनायुक्ते स्थण्डिलेशविधावपि
advaitabhāvanāyukte sthaṇḍileśavidhāvapi
अभ्यर्च्य चण्डं ससुतं यजमानं हि भार्यया
abhyarcya caṇḍaṃ sasutaṃ yajamānaṃ hi bhāryayā
पूर्वस्थापितकुम्भे न स्नापयेत् स्नापकः स्वयं
pūrvasthāpitakumbhe na snāpayet snāpakaḥ svayaṃ
स्थापकं यजमानोपि सम्पूज्य च महेशवत्
sthāpakaṃ yajamānopi sampūjya ca maheśavat
वित्तशाठ्यं विना दद्याद् भूहिरण्यादि दक्षिणां
vittaśāṭhyaṃ vinā dadyād bhūhiraṇyādi dakṣiṇāṃ
मूर्तिमान् विधिवत् पश्चात् जापकान् ब्राह्मणांस् तथा
mūrtimān vidhivat paścāt jāpakān brāhmaṇāṃs tathā
देवज्ञं शिल्पिनं प्रार्च्य दीनानाथादि भोजयेत्
devajñaṃ śilpinaṃ prārcya dīnānāthādi bhojayet
यदत्र सम्मुखीभावे स्वेदितो भगवन्मया
yadatra sammukhībhāve svedito bhagavanmayā
क्षमस्व नाथ तत् सर्वं कारुण्याम्बुनिधं मम
kṣamasva nātha tat sarvaṃ kāruṇyāmbunidhaṃ mama
इति विज्ञप्तियुक्ताय यजमानाय सद्गुरुः
iti vijñaptiyuktāya yajamānāya sadguruḥ
प्रतिष्ठापुण्यसद्भावं स्फुरत्तारकसप्रभं
pratiṣṭhāpuṇyasadbhāvaṃ sphurattārakasaprabhaṃ
कुशपुष्पाक्षतोपेतं स्वकरेण समर्पयेत्
kuśapuṣpākṣatopetaṃ svakareṇa samarpayet
ततः पाशपतोपेतं प्रणम्य परमेश्वरं
tataḥ pāśapatopetaṃ praṇamya parameśvaraṃ
ततो ऽपि बलिभिर्भूतान् सन्निधाय निबोधयेत्
tato 'pi balibhirbhūtān sannidhāya nibodhayet
स्थातव्यं भवता तावद् यावत् सन्निहितो हरः
sthātavyaṃ bhavatā tāvad yāvat sannihito haraḥ
गुरुर्वस्त्रादिसंयुक्तं गृह्णीयाद्यागमण्डपं
gururvastrādisaṃyuktaṃ gṛhṇīyādyāgamaṇḍapaṃ
सर्वोपकरणं शिल्पी तथा स्नापनमण्डपं
sarvopakaraṇaṃ śilpī tathā snāpanamaṇḍapaṃ
अन्ये देवादयः स्थाप्या मन्त्रैर् आगमसम्भवैः
anye devādayaḥ sthāpyā mantrair āgamasambhavaiḥ
आदिवर्णस्य भेदाद्वा सुतत्त्वव्याप्तिभाविताः
ādivarṇasya bhedādvā sutattvavyāptibhāvitāḥ
साध्य प्रमुखदेवाश् च सरिदोषधयस् तथा
sādhya pramukhadevāś ca saridoṣadhayas tathā
क्षेत्रपाः किन्नराद्याश् च पृथिवीतत्त्वमाश्रिताः
kṣetrapāḥ kinnarādyāś ca pṛthivītattvamāśritāḥ
स्नानं सरस्वतीलक्ष्मीनदीनामम्भसि क्वचित्
snānaṃ sarasvatīlakṣmīnadīnāmambhasi kvacit
भुवनाधिपतीनाञ्च स्थानं यत्र व्यवस्थितिः
bhuvanādhipatīnāñca sthānaṃ yatra vyavasthitiḥ
अण्डवृद्धिप्रधानान्तं त्रितत्त्वं ब्रह्मणः पदं
aṇḍavṛddhipradhānāntaṃ tritattvaṃ brahmaṇaḥ padaṃ
तन्मात्रादिप्रधानान्तं पदमेतत् त्रिकं हरेः
tanmātrādipradhānāntaṃ padametat trikaṃ hareḥ
नाट्येशगणमातॄणां यक्षेशशरजन्मनां
nāṭyeśagaṇamātṝṇāṃ yakṣeśaśarajanmanāṃ
अण्डजाः शुद्धविद्यान्तं पदं गणपतेस् तथा
aṇḍajāḥ śuddhavidyāntaṃ padaṃ gaṇapates tathā
मायांशदेशशक्त्यनतं शिवा शिवोप्तरोचिषां
māyāṃśadeśaśaktyanataṃ śivā śivoptarociṣāṃ
पदमीश्वरपर्यन्तं व्यक्तार्चासु च कीर्तितं
padamīśvaraparyantaṃ vyaktārcāsu ca kīrtitaṃ
कूर्माद्यं कीर्तितं यच्च यच्च रत्नादिपञ्चकं
kūrmādyaṃ kīrtitaṃ yacca yacca ratnādipañcakaṃ
प्रतिक्षिपेत् पीठगर्ते च पञ्चब्रह्मशिलां विना
pratikṣipet pīṭhagarte ca pañcabrahmaśilāṃ vinā
षड्भिर्विभाजिते गर्ते त्यक्त्वा भावञ्च पृष्ठतः
ṣaḍbhirvibhājite garte tyaktvā bhāvañca pṛṣṭhataḥ
स्थापनं पञ्चमांशे च यदि वा वसुभाजिते
sthāpanaṃ pañcamāṃśe ca yadi vā vasubhājite
स्थापनं सप्तमे भागे प्रतिमासु सुखावहं
sthāpanaṃ saptame bhāge pratimāsu sukhāvahaṃ
धारणाभिर्विशुद्धिः स्यात् स्थापने लेपचित्रयोः
dhāraṇābhirviśuddhiḥ syāt sthāpane lepacitrayoḥ
स्नानादि मानसन्तत्र शिलारत्नादिवेशनं
snānādi mānasantatra śilāratnādiveśanaṃ
नेत्रोद्घाटनमन्त्रेष्टमासनादिप्रकल्पनं
netrodghāṭanamantreṣṭamāsanādiprakalpanaṃ
पूजा निरम्बुभिः पुष्पैर् यथा चित्रं न दुष्यति
pūjā nirambubhiḥ puṣpair yathā citraṃ na duṣyati
विधिस्तु चललिङ्गेषु सम्प्रत्येव निगद्यते
vidhistu calaliṅgeṣu sampratyeva nigadyate
पञ्चभिर्वा त्रिभिर्वापि पृथक् कुर्याद् विभाजिते
pañcabhirvā tribhirvāpi pṛthak kuryād vibhājite
भगत्रयेण भागांशो भवेद्भागद्वयेन वा
bhagatrayeṇa bhāgāṃśo bhavedbhāgadvayena vā
स्वपीठेष्वपि तद्वत् स्याल्लिङ्गेषु तत्त्वभेदतः
svapīṭheṣvapi tadvat syālliṅgeṣu tattvabhedataḥ
सृष्टिमन्त्रेण संस्कारो विधिवत् स्फाटिकादिषु
sṛṣṭimantreṇa saṃskāro vidhivat sphāṭikādiṣu
किञ्च ब्रह्मशिलारत्नप्रभूतेश्चानिवेदनं
kiñca brahmaśilāratnaprabhūteścānivedanaṃ
योजनं पिण्डिकायाश् च मनसा परिकल्पयेत्
yojanaṃ piṇḍikāyāś ca manasā parikalpayet
स्वयम्भूवाणलिङ्गादौ संस्कृतौ नियमो न हि
svayambhūvāṇaliṅgādau saṃskṛtau niyamo na hi
स्नापनं संहितामन्त्रैर् न्यासं होमञ्च कारयेत्
snāpanaṃ saṃhitāmantrair nyāsaṃ homañca kārayet
नदीसमुद्ररोहाणां स्थापनं पूर्ववन् मतं
nadīsamudrarohāṇāṃ sthāpanaṃ pūrvavan mataṃ
ऐहिकम् मृण्मयं लिङ्गं पिष्टकादि च तक्षणात्
aihikam mṛṇmayaṃ liṅgaṃ piṣṭakādi ca takṣaṇāt
कृत्वा सम्पूजयेच्छुद्धं सीक्षणादिविधानतः
kṛtvā sampūjayecchuddhaṃ sīkṣaṇādividhānataḥ
समादाय ततो मन्त्रानात्मानं सन्निधाय च
samādāya tato mantrānātmānaṃ sannidhāya ca
तज्जले प्रक्षिपेल्लिङ्गं वत्सरात् कामदं भवेत्
tajjale prakṣipelliṅgaṃ vatsarāt kāmadaṃ bhavet
विष्ण्वादिस्थापनं चैव पृयङ्मन्त्रैः समाचरेत्
viṣṇvādisthāpanaṃ caiva pṛyaṅmantraiḥ samācaret
इत्य् आग्नेये महापुराणे शिवप्रतिष्ठा नाम सप्तनवतितमो ऽध्यायः ॥
ity āgneye mahāpurāṇe śivapratiṣṭhā nāma saptanavatitamo 'dhyāyaḥ ||
