Source appendix 2

अत्र सुप्तस्य देवस्य नाभौ पद्ममजायत

atra suptasya devasya nābhau padmamajāyata

तस्मिन् पद्मे महाभाग वेदवेदाङ्गपारगः

tasmin padme mahābhāga vedavedāṅgapāragaḥ

ब्रहोत्पन्नः स तेनोक्तः प्रजाः सृज महामते

brahotpannaḥ sa tenoktaḥ prajāḥ sṛja mahāmate

एवमुक्त्वा तिरोभावं गतो नारयणः प्रभुः

evamuktvā tirobhāvaṃ gato nārayaṇaḥ prabhuḥ

तथेत्युक्तं गतं देवं विष्णुं ब्रह्मा विचिन्तयन्

tathetyuktaṃ gataṃ devaṃ viṣṇuṃ brahmā vicintayan

आस्ते किञ्चिज्जगद्धेतु नाध्यगच्छत किञ्चन

āste kiñcijjagaddhetu nādhyagacchata kiñcana

तावत्तस्य महान् क्रोधो ब्रह्मणो ऽभून्महात्मनः

tāvattasya mahān krodho brahmaṇo 'bhūnmahātmanaḥ

ततो रुद्रः समुत्पन्नस्तस्याङ्के रोषसम्मवः

tato rudraḥ samutpannastasyāṅke roṣasammavaḥ

रुदन् स कथितस्तेन ब्रह्मणाव्यक्तजन्मना

rudan sa kathitastena brahmaṇāvyaktajanmanā

नाम मे देहि चेद्युक्तन्तस्य रुद्रेत्यसौ ददौ

nāma me dehi cedyuktantasya rudretyasau dadau

सो ऽपि तेन सृजम्वेति प्रोक्तो लोकमिमं पुनः

so 'pi tena sṛjamveti prokto lokamimaṃ punaḥ

असकृच्छ्रान्तसलिले ससर्ज तपसे धृतः

asakṛcchrāntasalile sasarja tapase dhṛtaḥ

तस्मिन् सलिलमग्ने तु पुनरन्यं प्रजापतिं

tasmin salilamagne tu punaranyaṃ prajāpatiṃ

ब्रह्मा ससर्ज भूतेशो दक्षिणात्तिष्ठतो ऽपरं

brahmā sasarja bhūteśo dakṣiṇāttiṣṭhato 'paraṃ

दक्षं वामे ततोत्तिष्ठेत् तस्य पत्नीमजीजनत्

dakṣaṃ vāme tatottiṣṭhet tasya patnīmajījanat

स तस्यां जनयामास मनुं स्वायम्भुवं प्रभुं

sa tasyāṃ janayāmāsa manuṃ svāyambhuvaṃ prabhuṃ

तस्मात् सम्भाविता सृष्टिः प्रजानां ब्रह्मणा तथा

tasmāt sambhāvitā sṛṣṭiḥ prajānāṃ brahmaṇā tathā

इत्येवं कथिता सृष्टिर्मया ते मुनिसत्तम

ityevaṃ kathitā sṛṣṭirmayā te munisattama

सृजतो जगदीशस्य किम्भूयः श्रोतुमिच्छसि

sṛjato jagadīśasya kimbhūyaḥ śrotumicchasi

संक्षेपेणैतदाख्यातं त्वया मे लोमहर्षण

saṃkṣepeṇaitadākhyātaṃ tvayā me lomaharṣaṇa

विस्तरेण पुनर्व्रूहि आदिसृष्टिं महामते

vistareṇa punarvrūhi ādisṛṣṭiṃ mahāmate

तथैतदण्डावसाने निशासूप्तोत्थितः प्रभुः

tathaitadaṇḍāvasāne niśāsūptotthitaḥ prabhuḥ

सत्त्वोद्रिक्तस्तदा ब्रह्मा शून्यं लोकमवैक्षत

sattvodriktastadā brahmā śūnyaṃ lokamavaikṣata

नारायणः परेणार्च्यः पूर्वेषामपि पूर्वजः

nārāyaṇaḥ pareṇārcyaḥ pūrveṣāmapi pūrvajaḥ

ब्रह्मस्वरूपो भगवान् अनादिः सर्वसम्भवः

brahmasvarūpo bhagavān anādiḥ sarvasambhavaḥ

इमञ्चे देहवन्तोहा श्लोकं नारायणं प्रति

imañce dehavantohā ślokaṃ nārāyaṇaṃ prati

ब्रह्मस्वरूपिनं देवं जगतः प्रभवाव्ययं

brahmasvarūpinaṃ devaṃ jagataḥ prabhavāvyayaṃ

आपो नारा इति प्रोक्ता आपो वै नरसूनवः

āpo nārā iti proktā āpo vai narasūnavaḥ

अयनं तस्य तत् पूर्वं तेन नारायणः स्मृतः

ayanaṃ tasya tat pūrvaṃ tena nārāyaṇaḥ smṛtaḥ

सृष्टिं चिन्तयतस्तस्य कल्पादिषु यथा पुरा

sṛṣṭiṃ cintayatastasya kalpādiṣu yathā purā

अवृद्धिपूर्वकन्तस्य प्रादुर्भूतमहोमयः

avṛddhipūrvakantasya prādurbhūtamahomayaḥ

तमो मोहो महामोहस्तामिखाद्यजसंज्ञकः

tamo moho mahāmohastāmikhādyajasaṃjñakaḥ

अविद्याः पञ्च पूर्वेषां प्रादुर्भूता महात्मनः

avidyāḥ pañca pūrveṣāṃ prādurbhūtā mahātmanaḥ

पञ्चधावस्थितः सर्गो ध्यायतः प्रतिबोधनात्

pañcadhāvasthitaḥ sargo dhyāyataḥ pratibodhanāt

मुख्यसर्गः स विज्ञेयः सर्गविद्भिर्विचक्षणैः

mukhyasargaḥ sa vijñeyaḥ sargavidbhirvicakṣaṇaiḥ

पुनरन्यन्तथा तस्य ध्यायतः सर्गमुत्तमं

punaranyantathā tasya dhyāyataḥ sargamuttamaṃ

तिर्यक्श्रोतः समुत्पन्नस्तिर्यक्श्रोतं ??? ??? स्मृतः

tiryakśrotaḥ samutpannastiryakśrotaṃ ??? ??? smṛtaḥ

पश्वादयस्ते विख्याता उत्पथग्राहिणस्तु ते

paśvādayaste vikhyātā utpathagrāhiṇastu te

तमप्यसाधकं मत्वा तिर्यकश्रोतश् चतुर्मुखः

tamapyasādhakaṃ matvā tiryakaśrotaś caturmukhaḥ

ऊर्ध्वश्रोतस्तृतीयस्तु पार्थिवोर्ध्वमवर्तत

ūrdhvaśrotastṛtīyastu pārthivordhvamavartata

ततोर्ध्वचारिणो देवाः सहसर्गसमुद्भवाः

tatordhvacāriṇo devāḥ sahasargasamudbhavāḥ

यदा तुष्टो न सर्गञ्च तदा तस्थौ प्रजापतिः

yadā tuṣṭo na sargañca tadā tasthau prajāpatiḥ

असाधकांस्तु तान्मत्वा मुख्यसर्गसमुद्भवान्

asādhakāṃstu tānmatvā mukhyasargasamudbhavān

ततः स चिन्तयन् विप्र आर्वाक् श्रोतस्तु स स्मृतः

tataḥ sa cintayan vipra ārvāk śrotastu sa smṛtaḥ

अर्वाक्श्रोतस्तथोत्पन्ना मनुष्याः साधका मताः

arvākśrotastathotpannā manuṣyāḥ sādhakā matāḥ

ते च प्रकाशवहनास्तमोद्रिजा रजोधिकाः

te ca prakāśavahanāstamodrijā rajodhikāḥ

तस्मात्ते दुःखवहना भूयो भूयश् च कारिणः

tasmātte duḥkhavahanā bhūyo bhūyaś ca kāriṇaḥ

इत्येते कथिताः सर्गाः ते तत्र मुनिसत्तम

ityete kathitāḥ sargāḥ te tatra munisattama

प्रथमो महतः सर्गस्तन्मात्राणां द्वितीयकः

prathamo mahataḥ sargastanmātrāṇāṃ dvitīyakaḥ

वैकारिकस्तृतीयस्तु समह ऐन्त्रियकः स्मृतः

vaikārikastṛtīyastu samaha aintriyakaḥ smṛtaḥ

मुख्यसर्गः चतुर्थस्तु ??? ??? ??? स्थावराः स्मृताः

mukhyasargaḥ caturthastu ??? ??? ??? sthāvarāḥ smṛtāḥ

तिर्यक् श्रोतस्तु यः प्रोक्तस्तिर्यग्योनिः स पञ्चमः

tiryak śrotastu yaḥ proktastiryagyoniḥ sa pañcamaḥ

ततोर्ध्वश्रोतषां षष्ठो देवसर्गस्तु सप्तमः

tatordhvaśrotaṣāṃ ṣaṣṭho devasargastu saptamaḥ

ततोर्वाक् श्रोतसः श्रेष्ठसप्तमः सप्तमानुषः

tatorvāk śrotasaḥ śreṣṭhasaptamaḥ saptamānuṣaḥ

अष्टमोनुग्रहः सर्गः स सात्त्विकस्तामसो हि सः

aṣṭamonugrahaḥ sargaḥ sa sāttvikastāmaso hi saḥ

नवमो रुद्रसर्गस्तु नवसर्गाः प्रजापतेः

navamo rudrasargastu navasargāḥ prajāpateḥ

पञ्चैते वैकृताः सर्गाः प्राकृतास्तु प्रियाः स्मृताः

pañcaite vaikṛtāḥ sargāḥ prākṛtāstu priyāḥ smṛtāḥ

प्राकृतावैकृताश् चैव जगतोमूलहेतवः

prākṛtāvaikṛtāś caiva jagatomūlahetavaḥ

सृजतो ब्रह्मणः सृष्टिरुत्पन्ना ये मयेरिताः

sṛjato brahmaṇaḥ sṛṣṭirutpannā ye mayeritāḥ

ततो विकारस्तु परापवेशः शक्त्या प्रविश्याथ ससर्ज सर्वं

tato vikārastu parāpaveśaḥ śaktyā praviśyātha sasarja sarvaṃ

नारायणः सर्वगरैकरूपः ब्रह्मादिरूपैर् जगदेकनाथः

nārāyaṇaḥ sarvagaraikarūpaḥ brahmādirūpair jagadekanāthaḥ