ब्रह्मोवाच ज्ञातो ऽसि मे ऽद्य सुचिरान् ननु देह-भाजां न ज्ञायते भगवतो गतिर् इत्य् अवद्यम् ज्ञातो ऽसि मे ऽद्य सुचिरान् ननु देह-भाजां न ज्ञायते भगवतो गतिर् इत्य् अवद्यम् नान्यत् त्वद् अस्ति भगवन्न् अपि तन् न शुद्धं माया-गुण-व्यतिकराद् यद् उरुर् विभासि ॥
brahmovāca jñāto 'si me 'dya sucirān nanu deha-bhājāṃ na jñāyate bhagavato gatir ity avadyam jñāto 'si me 'dya sucirān nanu deha-bhājāṃ na jñāyate bhagavato gatir ity avadyam nānyat tvad asti bhagavann api tan na śuddhaṃ māyā-guṇa-vyatikarād yad urur vibhāsi //
रूपं यद् एतद् अवबोध-रसोदयेन शश्वन्-निवृत्त-तमसः सद्-अनुग्रहाय रूपं यद् एतद् अवबोध-रसोदयेन शश्वन्-निवृत्त-तमसः सद्-अनुग्रहाय आदौ गृहीतम् अवतार-शतैक-बीजं यन्-नाभि-पद्म-भवनाद् अहम् आविरासम् ॥
rūpaṃ yad etad avabodha-rasodayena śaśvan-nivṛtta-tamasaḥ sad-anugrahāya rūpaṃ yad etad avabodha-rasodayena śaśvan-nivṛtta-tamasaḥ sad-anugrahāya ādau gṛhītam avatāra-śataika-bījaṃ yan-nābhi-padma-bhavanād aham āvirāsam //
नातः परं परम यद् भवतः स्वरूपम् आनन्द-मात्रम् अविकल्पम् अविद्ध-वर्चः नातः परं परम यद् भवतः स्वरूपम् आनन्द-मात्रम् अविकल्पम् अविद्ध-वर्चः पश्यामि विश्व-सृजम् एकम् अविश्वम् आत्मन् भूतेन्द्रियात्मक-मदस् त उपाश्रितो ऽस्मि ॥
nātaḥ paraṃ parama yad bhavataḥ svarūpam ānanda-mātram avikalpam aviddha-varcaḥ nātaḥ paraṃ parama yad bhavataḥ svarūpam ānanda-mātram avikalpam aviddha-varcaḥ paśyāmi viśva-sṛjam ekam aviśvam ātman bhūtendriyātmaka-madas ta upāśrito 'smi //
तद् वा इदं भुवन-मङ्गल मङ्गलाय ध्याने स्म नो दर्शितं त उपासकानाम् तद् वा इदं भुवन-मङ्गल मङ्गलाय ध्याने स्म नो दर्शितं त उपासकानाम् तस्मै नमो भगवते ऽनुविधेम तुभ्यं यो ऽनादृतो नरक-भाग्भिर् असत्-प्रसङ्गैः ॥
tad vā idaṃ bhuvana-maṅgala maṅgalāya dhyāne sma no darśitaṃ ta upāsakānām tad vā idaṃ bhuvana-maṅgala maṅgalāya dhyāne sma no darśitaṃ ta upāsakānām tasmai namo bhagavate 'nuvidhema tubhyaṃ yo 'nādṛto naraka-bhāgbhir asat-prasaṅgaiḥ //
ये तु त्वदीय-चरणाम्बुज-कोश-गन्धं जिघ्रन्ति कर्ण-विवरैः श्रुति-वात-नीतम् ये तु त्वदीय-चरणाम्बुज-कोश-गन्धं जिघ्रन्ति कर्ण-विवरैः श्रुति-वात-नीतम् भक्त्या गृहीत-चरणः परया च तेषां नापैषि नाथ हृदयाम्बुरुहात् स्व-पुंसाम् ॥
ye tu tvadīya-caraṇāmbuja-kośa-gandhaṃ jighranti karṇa-vivaraiḥ śruti-vāta-nītam ye tu tvadīya-caraṇāmbuja-kośa-gandhaṃ jighranti karṇa-vivaraiḥ śruti-vāta-nītam bhaktyā gṛhīta-caraṇaḥ parayā ca teṣāṃ nāpaiṣi nātha hṛdayāmburuhāt sva-puṃsām //
तावद् भयं द्रविण-देह-सुहृन्-निमित्तं शोकः स्पृहा परिभवो विपुलश् च लोभः तावद् भयं द्रविण-देह-सुहृन्-निमित्तं शोकः स्पृहा परिभवो विपुलश् च लोभः तावन् ममेत्य् असद्-अवग्रह आर्ति-मूलं यावन् न ते ऽङ्घ्रिम् अभयं प्रवृणीत लोकः ॥
tāvad bhayaṃ draviṇa-deha-suhṛn-nimittaṃ śokaḥ spṛhā paribhavo vipulaś ca lobhaḥ tāvad bhayaṃ draviṇa-deha-suhṛn-nimittaṃ śokaḥ spṛhā paribhavo vipulaś ca lobhaḥ tāvan mamety asad-avagraha ārti-mūlaṃ yāvan na te 'ṅghrim abhayaṃ pravṛṇīta lokaḥ //
दैवेन ते हत-धियो भवतः प्रसङ्गात् सर्वाशुभोपशमनाद् विमुखेन्द्रिया ये दैवेन ते हत-धियो भवतः प्रसङ्गात् सर्वाशुभोपशमनाद् विमुखेन्द्रिया ये कुर्वन्ति काम-सुख-लेश-लवाय दीना लोभाभिभूत-मनसो ऽकुशलानि शश्वत् ॥
daivena te hata-dhiyo bhavataḥ prasaṅgāt sarvāśubhopaśamanād vimukhendriyā ye daivena te hata-dhiyo bhavataḥ prasaṅgāt sarvāśubhopaśamanād vimukhendriyā ye kurvanti kāma-sukha-leśa-lavāya dīnā lobhābhibhūta-manaso 'kuśalāni śaśvat //
क्षुत्-तृट्-त्रिधातुभिर् इमा मुहुर् अर्द्यमानाः शीतोष्ण-वात-वरषैर् इतरेतराच् च क्षुत्-तृट्-त्रिधातुभिर् इमा मुहुर् अर्द्यमानाः शीतोष्ण-वात-वरषैर् इतरेतराच् च कामाग्निनाच्युत-रुषा च सुदुर्भरेण सम्पश्यतो मन उरुक्रम सीदते मे ॥
kṣut-tṛṭ-tridhātubhir imā muhur ardyamānāḥ śītoṣṇa-vāta-varaṣair itaretarāc ca kṣut-tṛṭ-tridhātubhir imā muhur ardyamānāḥ śītoṣṇa-vāta-varaṣair itaretarāc ca kāmāgninācyuta-ruṣā ca sudurbhareṇa sampaśyato mana urukrama sīdate me //
यावत् पृथक्त्वम् इदम् आत्मन इन्द्रियार्थ- माया-बलं भगवतो जन ईश पश्येत् यावत् पृथक्त्वम् इदम् आत्मन इन्द्रियार्थ- माया-बलं भगवतो जन ईश पश्येत् तावन् न संसृतिर् असौ प्रतिसङ्क्रमेत व्यर्थापि दुःख-निवहं वहती क्रियार्था ॥
yāvat pṛthaktvam idam ātmana indriyārtha- māyā-balaṃ bhagavato jana īśa paśyet yāvat pṛthaktvam idam ātmana indriyārtha- māyā-balaṃ bhagavato jana īśa paśyet tāvan na saṃsṛtir asau pratisaṅkrameta vyarthāpi duḥkha-nivahaṃ vahatī kriyārthā //
अह्न्य् आपृतार्त-करणा निशि निःशयाना नाना-मनोरथ-धिया क्षण-भग्न-निद्राः अह्न्य् आपृतार्त-करणा निशि निःशयाना नाना-मनोरथ-धिया क्षण-भग्न-निद्राः दैवाहतार्थ-रचना ऋषयो ऽपि देव युष्मत्-प्रसङ्ग-विमुखा इह संसरन्ति ॥
ahny āpṛtārta-karaṇā niśi niḥśayānā nānā-manoratha-dhiyā kṣaṇa-bhagna-nidrāḥ ahny āpṛtārta-karaṇā niśi niḥśayānā nānā-manoratha-dhiyā kṣaṇa-bhagna-nidrāḥ daivāhatārtha-racanā ṛṣayo 'pi deva yuṣmat-prasaṅga-vimukhā iha saṃsaranti //
त्वं भक्ति-योग-परिभावित-हृत्-सरोज आस्से श्रुतेक्षित-पथो ननु नाथ पुंसाम् त्वं भक्ति-योग-परिभावित-हृत्-सरोज आस्से श्रुतेक्षित-पथो ननु नाथ पुंसाम् यद्-यद्-धिया त उरुगाय विभावयन्ति तत्-तद्-वपुः प्रणयसे सद्-अनुग्रहाय ॥
tvaṃ bhakti-yoga-paribhāvita-hṛt-saroja āsse śrutekṣita-patho nanu nātha puṃsām tvaṃ bhakti-yoga-paribhāvita-hṛt-saroja āsse śrutekṣita-patho nanu nātha puṃsām yad-yad-dhiyā ta urugāya vibhāvayanti tat-tad-vapuḥ praṇayase sad-anugrahāya //
नातिप्रसीदति तथोपचितोपचारैर् आराधितः सुर-गणैर् हृदि बद्ध-कामैः नातिप्रसीदति तथोपचितोपचारैर् आराधितः सुर-गणैर् हृदि बद्ध-कामैः यत् सर्व-भूत-दययासद्-अलभ्ययैको नाना-जनेष्व् अवहितः सुहृद् अन्तर्-आत्मा ॥
nātiprasīdati tathopacitopacārair ārādhitaḥ sura-gaṇair hṛdi baddha-kāmaiḥ nātiprasīdati tathopacitopacārair ārādhitaḥ sura-gaṇair hṛdi baddha-kāmaiḥ yat sarva-bhūta-dayayāsad-alabhyayaiko nānā-janeṣv avahitaḥ suhṛd antar-ātmā //
पुंसाम् अतो विविध-कर्मभिर् अध्वराद्यैर् दानेन चोग्र-तपसा परिचर्यया च पुंसाम् अतो विविध-कर्मभिर् अध्वराद्यैर् दानेन चोग्र-तपसा परिचर्यया च आराधनं भगवतस् तव सत्-क्रियार्थो धर्मो ऽर्पितः कर्हिचिद् म्रियते न यत्र ॥
puṃsām ato vividha-karmabhir adhvarādyair dānena cogra-tapasā paricaryayā ca puṃsām ato vividha-karmabhir adhvarādyair dānena cogra-tapasā paricaryayā ca ārādhanaṃ bhagavatas tava sat-kriyārtho dharmo 'rpitaḥ karhicid mriyate na yatra //
शश्वत् स्वरूप-महसैव निपीत-भेद- मोहाय बोध-धिषणाय नमः परस्मै शश्वत् स्वरूप-महसैव निपीत-भेद- मोहाय बोध-धिषणाय नमः परस्मै विश्वोद्भव-स्थिति-लयेषु निमित्त-लीला- रासाय ते नम इदं चकृमेश्वराय ॥
śaśvat svarūpa-mahasaiva nipīta-bheda- mohāya bodha-dhiṣaṇāya namaḥ parasmai śaśvat svarūpa-mahasaiva nipīta-bheda- mohāya bodha-dhiṣaṇāya namaḥ parasmai viśvodbhava-sthiti-layeṣu nimitta-līlā- rāsāya te nama idaṃ cakṛmeśvarāya //
यस्यावतार-गुण-कर्म-विडम्बनानि नामानि ये ऽसु-विगमे विवशा गृणन्ति यस्यावतार-गुण-कर्म-विडम्बनानि नामानि ये ऽसु-विगमे विवशा गृणन्ति ते ऽनैक-जन्म-शमलं सहसैव हित्वा संयान्त्य् अपावृतामृतं तम् अजं प्रपद्ये ॥
yasyāvatāra-guṇa-karma-viḍambanāni nāmāni ye 'su-vigame vivaśā gṛṇanti yasyāvatāra-guṇa-karma-viḍambanāni nāmāni ye 'su-vigame vivaśā gṛṇanti te 'naika-janma-śamalaṃ sahasaiva hitvā saṃyānty apāvṛtāmṛtaṃ tam ajaṃ prapadye //
यो वा अहं च गिरिशश् च विभुः स्वयं च स्थित्य्-उद्भव-प्रलय-हेतव आत्म-मूलम् यो वा अहं च गिरिशश् च विभुः स्वयं च स्थित्य्-उद्भव-प्रलय-हेतव आत्म-मूलम् भित्त्वा त्रि-पाद् ववृध एक उरु-प्ररोहस् तस्मै नमो भगवते भुवन-द्रुमाय ॥
yo vā ahaṃ ca giriśaś ca vibhuḥ svayaṃ ca sthity-udbhava-pralaya-hetava ātma-mūlam yo vā ahaṃ ca giriśaś ca vibhuḥ svayaṃ ca sthity-udbhava-pralaya-hetava ātma-mūlam bhittvā tri-pād vavṛdha eka uru-prarohas tasmai namo bhagavate bhuvana-drumāya //
लोको विकर्म-निरतः कुशले प्रमत्तः कर्मण्य् अयं त्वद्-उदिते भवद्-अर्चने स्वे लोको विकर्म-निरतः कुशले प्रमत्तः कर्मण्य् अयं त्वद्-उदिते भवद्-अर्चने स्वे यस् तावद् अस्य बलवान् इह जीविताशां सद्यश् छिनत्त्य् अनिमिषाय नमो ऽस्तु तस्मै ॥
loko vikarma-nirataḥ kuśale pramattaḥ karmaṇy ayaṃ tvad-udite bhavad-arcane sve loko vikarma-nirataḥ kuśale pramattaḥ karmaṇy ayaṃ tvad-udite bhavad-arcane sve yas tāvad asya balavān iha jīvitāśāṃ sadyaś chinatty animiṣāya namo 'stu tasmai //
यस्माद् बिभेम्य् अहम् अपि द्विपरार्ध-धिष्ण्यम् अध्यासितः सकल-लोक-नमस्कृतं यत् यस्माद् बिभेम्य् अहम् अपि द्विपरार्ध-धिष्ण्यम् अध्यासितः सकल-लोक-नमस्कृतं यत् तेपे तपो बहु-सवो ऽवरुरुत्समानस् तस्मै नमो भगवते ऽधिमखाय तुभ्यम् ॥
yasmād bibhemy aham api dviparārdha-dhiṣṇyam adhyāsitaḥ sakala-loka-namaskṛtaṃ yat yasmād bibhemy aham api dviparārdha-dhiṣṇyam adhyāsitaḥ sakala-loka-namaskṛtaṃ yat tepe tapo bahu-savo 'varurutsamānas tasmai namo bhagavate 'dhimakhāya tubhyam //
तिर्यङ्-मनुष्य-विबुधादिषु जीव-योनिष्व् आत्मेच्छयात्म-कृत-सेतु-परीप्सया यः तिर्यङ्-मनुष्य-विबुधादिषु जीव-योनिष्व् आत्मेच्छयात्म-कृत-सेतु-परीप्सया यः रेमे निरस्त-विषयो ऽप्य् अवरुद्ध-देहस् तस्मै नमो भगवते पुरुषोत्तमाय ॥
tiryaṅ-manuṣya-vibudhādiṣu jīva-yoniṣv ātmecchayātma-kṛta-setu-parīpsayā yaḥ tiryaṅ-manuṣya-vibudhādiṣu jīva-yoniṣv ātmecchayātma-kṛta-setu-parīpsayā yaḥ reme nirasta-viṣayo 'py avaruddha-dehas tasmai namo bhagavate puruṣottamāya //
यो ऽविद्ययानुपहतो ऽपि दशार्ध-वृत्त्या निद्राम् उवाह जठरी-कृत-लोक-यात्रः यो ऽविद्ययानुपहतो ऽपि दशार्ध-वृत्त्या निद्राम् उवाह जठरी-कृत-लोक-यात्रः अन्तर्-जले ऽहि-कशिपु-स्पर्शानुकूलां भीमोर्मि-मालिनि जनस्य सुखं विवृण्वन् ॥
yo 'vidyayānupahato 'pi daśārdha-vṛttyā nidrām uvāha jaṭharī-kṛta-loka-yātraḥ yo 'vidyayānupahato 'pi daśārdha-vṛttyā nidrām uvāha jaṭharī-kṛta-loka-yātraḥ antar-jale 'hi-kaśipu-sparśānukūlāṃ bhīmormi-mālini janasya sukhaṃ vivṛṇvan //
यन्-नाभि-पद्म-भवनाद् अहम् आसम् ईड्य लोक-त्रयोपकरणो यद्-अनुग्रहेण यन्-नाभि-पद्म-भवनाद् अहम् आसम् ईड्य लोक-त्रयोपकरणो यद्-अनुग्रहेण तस्मै नमस् त उदर-स्थ-भवाय योग- निद्रावसान-विकसन्-नलिनेक्षणाय ॥
yan-nābhi-padma-bhavanād aham āsam īḍya loka-trayopakaraṇo yad-anugraheṇa yan-nābhi-padma-bhavanād aham āsam īḍya loka-trayopakaraṇo yad-anugraheṇa tasmai namas ta udara-stha-bhavāya yoga- nidrāvasāna-vikasan-nalinekṣaṇāya //
सो ऽयं समस्त-जगतां सुहृद् एक आत्मा सत्त्वेन यन् मृडयते भगवान् भगेन सो ऽयं समस्त-जगतां सुहृद् एक आत्मा सत्त्वेन यन् मृडयते भगवान् भगेन तेनैव मे दृशम् अनुस्पृशताद् यथाहं स्रक्ष्यामि पूर्ववद् इदं प्रणत-प्रियो ऽसौ ॥
so 'yaṃ samasta-jagatāṃ suhṛd eka ātmā sattvena yan mṛḍayate bhagavān bhagena so 'yaṃ samasta-jagatāṃ suhṛd eka ātmā sattvena yan mṛḍayate bhagavān bhagena tenaiva me dṛśam anuspṛśatād yathāhaṃ srakṣyāmi pūrvavad idaṃ praṇata-priyo 'sau //
एष प्रपन्न-वरदो रमयात्म-शक्त्या यद् यत् करिष्यति गृहीत-गुणावतारः एष प्रपन्न-वरदो रमयात्म-शक्त्या यद् यत् करिष्यति गृहीत-गुणावतारः तस्मिन् स्व-विक्रमम् इदं सृजतो ऽपि चेतो युञ्जीत कर्म-शमलं च यथा विजह्याम् ॥
eṣa prapanna-varado ramayātma-śaktyā yad yat kariṣyati gṛhīta-guṇāvatāraḥ eṣa prapanna-varado ramayātma-śaktyā yad yat kariṣyati gṛhīta-guṇāvatāraḥ tasmin sva-vikramam idaṃ sṛjato 'pi ceto yuñjīta karma-śamalaṃ ca yathā vijahyām //
नाभि-ह्रदाद् इह सतो ऽम्भसि यस्य पुंसो विज्ञान-शक्तिर् अहम् आसम् अनन्त-शक्तेः नाभि-ह्रदाद् इह सतो ऽम्भसि यस्य पुंसो विज्ञान-शक्तिर् अहम् आसम् अनन्त-शक्तेः रूपं विचित्रम् इदम् अस्य विवृण्वतो मे मा रीरिषीष्ट निगमस्य गिरां विसर्गः ॥
nābhi-hradād iha sato 'mbhasi yasya puṃso vijñāna-śaktir aham āsam ananta-śakteḥ nābhi-hradād iha sato 'mbhasi yasya puṃso vijñāna-śaktir aham āsam ananta-śakteḥ rūpaṃ vicitram idam asya vivṛṇvato me mā rīriṣīṣṭa nigamasya girāṃ visargaḥ //
सो ऽसाव् अदभ्र-करुणो भगवान् विवृद्ध- प्रेम-स्मितेन नयनाम्बुरुहं विजृम्भन् सो ऽसाव् अदभ्र-करुणो भगवान् विवृद्ध- प्रेम-स्मितेन नयनाम्बुरुहं विजृम्भन् उत्थाय विश्व-विजयाय च नो विषादं माध्व्या गिरापनयतात् पुरुषः पुराणः ॥
so 'sāv adabhra-karuṇo bhagavān vivṛddha- prema-smitena nayanāmburuhaṃ vijṛmbhan so 'sāv adabhra-karuṇo bhagavān vivṛddha- prema-smitena nayanāmburuhaṃ vijṛmbhan utthāya viśva-vijayāya ca no viṣādaṃ mādhvyā girāpanayatāt puruṣaḥ purāṇaḥ //
मैत्रेय उवाच स्व-सम्भवं निशाम्यैवं तपो-विद्या-समाधिभिः । यावन् मनो-वचः स्तुत्वा विरराम स खिन्नवत् ॥
maitreya uvāca sva-sambhavaṃ niśāmyaivaṃ tapo-vidyā-samādhibhiḥ / yāvan mano-vacaḥ stutvā virarāma sa khinnavat //
अथाभिप्रेतम् अन्वीक्ष्य ब्रह्मणो मधुसूदनः । विषण्ण-चेतसं तेन कल्प-व्यतिकराम्भसा ॥
athābhipretam anvīkṣya brahmaṇo madhusūdanaḥ / viṣaṇṇa-cetasaṃ tena kalpa-vyatikarāmbhasā //
लोक-संस्थान-विज्ञान आत्मनः परिखिद्यतः । तम् आहागाधया वाचा कश्मलं शमयन्न् इव ॥
loka-saṃsthāna-vijñāna ātmanaḥ parikhidyataḥ / tam āhāgādhayā vācā kaśmalaṃ śamayann iva //
श्री-भगवान् उवाच मा वेद-गर्भ गास् तन्द्रीं सर्ग उद्यमम् आवह । तन् मयापादितं ह्य् अग्रे यन् मां प्रार्थयते भवान् ॥
śrī-bhagavān uvāca mā veda-garbha gās tandrīṃ sarga udyamam āvaha / tan mayāpāditaṃ hy agre yan māṃ prārthayate bhavān //
भूयस् त्वं तप आतिष्ठ विद्यां चैव मद्-आश्रयाम् । ताभ्याम् अन्तर्-हृदि ब्रह्मन् लोकान् द्रक्ष्यस्य् अपावृतान् ॥
bhūyas tvaṃ tapa ātiṣṭha vidyāṃ caiva mad-āśrayām / tābhyām antar-hṛdi brahman lokān drakṣyasy apāvṛtān //
तत आत्मनि लोके च भक्ति-युक्तः समाहितः । द्रष्टासि मां ततं ब्रह्मन् मयि लोकांस् त्वम् आत्मनः ॥
tata ātmani loke ca bhakti-yuktaḥ samāhitaḥ / draṣṭāsi māṃ tataṃ brahman mayi lokāṃs tvam ātmanaḥ //
यदा तु सर्व-भूतेषु दारुष्व् अग्निम् इव स्थितम् । प्रतिचक्षीत मां लोको जह्यात् तर्ह्य् एव कश्मलम् ॥
yadā tu sarva-bhūteṣu dāruṣv agnim iva sthitam / praticakṣīta māṃ loko jahyāt tarhy eva kaśmalam //
यदा रहितम् आत्मानं भूतेन्द्रिय-गुणाशयैः । स्वरूपेण मयोपेतं पश्यन् स्वाराज्यम् ऋच्छति ॥
yadā rahitam ātmānaṃ bhūtendriya-guṇāśayaiḥ / svarūpeṇa mayopetaṃ paśyan svārājyam ṛcchati //
नाना-कर्म-वितानेन प्रजा बह्वीः सिसृक्षतः । नात्मावसीदत्य् अस्मिंस् ते वर्षीयान् मद्-अनुग्रहः ॥
nānā-karma-vitānena prajā bahvīḥ sisṛkṣataḥ / nātmāvasīdaty asmiṃs te varṣīyān mad-anugrahaḥ //
ऋषिम् आद्यं न बध्नाति पापीयांस् त्वां रजो-गुणः । यन् मनो मयि निर्बद्धं प्रजाः संसृजतो ऽपि ते ॥
ṛṣim ādyaṃ na badhnāti pāpīyāṃs tvāṃ rajo-guṇaḥ / yan mano mayi nirbaddhaṃ prajāḥ saṃsṛjato 'pi te //
ज्ञातो ऽहं भवता त्व् अद्य दुर्विज्ञेयो ऽपि देहिनाम् । यन् मां त्वं मन्यसे ऽयुक्तं भूतेन्द्रिय-गुणात्मभिः ॥
jñāto 'haṃ bhavatā tv adya durvijñeyo 'pi dehinām / yan māṃ tvaṃ manyase 'yuktaṃ bhūtendriya-guṇātmabhiḥ //
तुभ्यं मद्-विचिकित्सायाम् आत्मा मे दर्शितो ऽबहिः । नालेन सलिले मूलं पुष्करस्य विचिन्वतः ॥
tubhyaṃ mad-vicikitsāyām ātmā me darśito 'bahiḥ / nālena salile mūlaṃ puṣkarasya vicinvataḥ //
यच् चकर्थाङ्ग मत्-स्तोत्रं मत्-कथाभ्युदयाङ्कितम् । यद् वा तपसि ते निष्ठा स एष मद्-अनुग्रहः ॥
yac cakarthāṅga mat-stotraṃ mat-kathābhyudayāṅkitam / yad vā tapasi te niṣṭhā sa eṣa mad-anugrahaḥ //
प्रीतो ऽहम् अस्तु भद्रं ते लोकानां विजयेच्छया । यद् अस्तौषीर् गुणमयं निर्गुणं मानुवर्णयन् ॥
prīto 'ham astu bhadraṃ te lokānāṃ vijayecchayā / yad astauṣīr guṇamayaṃ nirguṇaṃ mānuvarṇayan //
य एतेन पुमान् नित्यं स्तुत्वा स्तोत्रेण मां भजेत् । तस्याशु सम्प्रसीदेयं सर्व-काम-वरेश्वरः ॥
ya etena pumān nityaṃ stutvā stotreṇa māṃ bhajet / tasyāśu samprasīdeyaṃ sarva-kāma-vareśvaraḥ //
पूर्तेन तपसा यज्ञैर् दानैर् योग-समाधिना । राद्धं निःश्रेयसं पुंसां मत्-प्रीतिस् तत्त्वविन्-मतम् ॥
pūrtena tapasā yajñair dānair yoga-samādhinā / rāddhaṃ niḥśreyasaṃ puṃsāṃ mat-prītis tattvavin-matam //
अहम् आत्मात्मनां धातः प्रेष्ठः सन् प्रेयसाम् अपि । अतो मयि रतिं कुर्याद् देहादिर् यत्-कृते प्रियः ॥
aham ātmātmanāṃ dhātaḥ preṣṭhaḥ san preyasām api / ato mayi ratiṃ kuryād dehādir yat-kṛte priyaḥ //
सर्व-वेद-मयेनेदम् आत्मनात्मात्म-योनिना । प्रजाः सृज यथा-पूर्वं याश् च मय्य् अनुशेरते ॥
sarva-veda-mayenedam ātmanātmātma-yoninā / prajāḥ sṛja yathā-pūrvaṃ yāś ca mayy anuśerate //
मैत्रेय उवाच तस्मा एवं जगत्-स्रष्ट्रे प्रधान-पुरुषेश्वरः । व्यज्येदं स्वेन रूपेण कञ्ज-नाभस् तिरोदधे ॥
maitreya uvāca tasmā evaṃ jagat-sraṣṭre pradhāna-puruṣeśvaraḥ / vyajyedaṃ svena rūpeṇa kañja-nābhas tirodadhe //