श्रीशुक उवाच एवं भगवतादिष्टो दुर्वासाश्चक्रतापितः । अम्बरीषमुपावृत्य तत्पादौ दुःखितो ऽग्रहीत् ॥
śrīśuka uvāca evaṃ bhagavatādiṣṭo durvāsāścakratāpitaḥ / ambarīṣamupāvṛtya tatpādau duḥkhito 'grahīt //
तस्य सोद्यममावीक्ष्य पादस्पर्शविलज्जितः । अस्तावीत् तद्धरेरस्त्रं कृपया पीडितो भृशम् ॥
tasya sodyamamāvīkṣya pādasparśavilajjitaḥ / astāvīt taddharerastraṃ kṛpayā pīḍito bhṛśam //
अम्बरीष उवाच त्वमग्निर्भगवान् सूर्यस्त्वं सोमो ज्योतिषां पतिः । त्वमापस्त्वं क्षितिर्व्योम वायुर्मात्रेन्द्रियाणि च ॥
ambarīṣa uvāca tvamagnirbhagavān sūryastvaṃ somo jyotiṣāṃ patiḥ / tvamāpastvaṃ kṣitirvyoma vāyurmātrendriyāṇi ca //
सुदर्शन नमस्तुभ्यं सहस्राराच्युतप्रिय । सर्वास्त्रघातिन् विप्राय स्वस्ति भूया इडस्पते ॥
sudarśana namastubhyaṃ sahasrārācyutapriya / sarvāstraghātin viprāya svasti bhūyā iḍaspate //
त्वं धर्मस्त्वमृतं सत्यं त्वं यज्ञो ऽखिलयज्ञभुक् । त्वं लोकपालः सर्वात्मा त्वं तेजः पौरुषं परम् ॥
tvaṃ dharmastvamṛtaṃ satyaṃ tvaṃ yajño 'khilayajñabhuk / tvaṃ lokapālaḥ sarvātmā tvaṃ tejaḥ pauruṣaṃ param //
नमः सुनाभाखिलधर्मसेतवे ह्यधर्मशीलासुरधूमकेतवे । त्रैलोक्यगोपाय विशुद्धवर्चसे मनोजवायाद्भुतकर्मणे गृणे ॥
namaḥ sunābhākhiladharmasetave hyadharmaśīlāsuradhūmaketave / trailokyagopāya viśuddhavarcase manojavāyādbhutakarmaṇe gṛṇe //
त्वत्तेजसा धर्ममयेन संहृतं तमः प्रकाशश्च दृशो महात्मनाम् । दुरत्ययस्ते महिमा गिरां पते त्वद्रूपमेतत् सदसत् परावरम् ॥
tvattejasā dharmamayena saṃhṛtaṃ tamaḥ prakāśaśca dṛśo mahātmanām / duratyayaste mahimā girāṃ pate tvadrūpametat sadasat parāvaram //
यदा विसृष्टस्त्वमनञ्जनेन वै बलं प्रविष्टो ऽजित दैत्यदानवम् । बाहूदरोर्वङ्घ्रिशिरोधराणि वृश्चन्नजस्रं प्रधने विराजसे ॥
yadā visṛṣṭastvamanañjanena vai balaṃ praviṣṭo 'jita daityadānavam / bāhūdarorvaṅghriśirodharāṇi vṛścannajasraṃ pradhane virājase //
स त्वं जगत्त्राण खलप्रहाणये निरूपितः सर्वसहो गदाभृता । विप्रस्य चास्मत्कुलदैवहेतवे विधेहि भद्रं तदनुग्रहो हि नः ॥
sa tvaṃ jagattrāṇa khalaprahāṇaye nirūpitaḥ sarvasaho gadābhṛtā / viprasya cāsmatkuladaivahetave vidhehi bhadraṃ tadanugraho hi naḥ //
यद्यस्ति दत्तमिष्टं वा स्वधर्मो वा स्वनुष्ठितः । कुलं नो विप्रदैवं चेद्द्विजो भवतु विज्वरः ॥
yadyasti dattamiṣṭaṃ vā svadharmo vā svanuṣṭhitaḥ / kulaṃ no vipradaivaṃ ceddvijo bhavatu vijvaraḥ //
यदि नो भगवान् प्रीत एकः सर्वगुणाश्रयः । सर्वभूतात्मभावेन द्विजो भवतु विज्वरः ॥
yadi no bhagavān prīta ekaḥ sarvaguṇāśrayaḥ / sarvabhūtātmabhāvena dvijo bhavatu vijvaraḥ //
श्रीशुक उवाच इति संस्तुवतो राज्ञो विष्णुचक्रं सुदर्शनम् । अशाम्यत् सर्वतो विप्रं प्रदहद्राजयाच्ञया ॥
śrīśuka uvāca iti saṃstuvato rājño viṣṇucakraṃ sudarśanam / aśāmyat sarvato vipraṃ pradahadrājayācñayā //
स मुक्तो ऽस्त्राग्नितापेन दुर्वासाः स्वस्तिमांस्ततः । प्रशशंस तमुर्वीशं युञ्जानः परमाशिषः ॥
sa mukto 'strāgnitāpena durvāsāḥ svastimāṃstataḥ / praśaśaṃsa tamurvīśaṃ yuñjānaḥ paramāśiṣaḥ //
दुर्वासा उवाच अहो अनन्तदासानां महत्त्वं दृष्टमद्य मे । कृतागसो ऽपि यद्राजन् मङ्गलानि समीहसे ॥
durvāsā uvāca aho anantadāsānāṃ mahattvaṃ dṛṣṭamadya me / kṛtāgaso 'pi yadrājan maṅgalāni samīhase //
दुष्करः को नु साधूनां दुस्त्यजो वा महात्मनाम् । यैः सङ्गृहीतो भगवान् सात्वतामृषभो हरिः ॥
duṣkaraḥ ko nu sādhūnāṃ dustyajo vā mahātmanām / yaiḥ saṅgṛhīto bhagavān sātvatāmṛṣabho hariḥ //
यन्नामश्रुतिमात्रेण पुमान् भवति निर्मलः । तस्य तीर्थपदः किं वा दासानामवशिष्यते ॥
yannāmaśrutimātreṇa pumān bhavati nirmalaḥ / tasya tīrthapadaḥ kiṃ vā dāsānāmavaśiṣyate //
राजन्ननुगृहीतो ऽहं त्वयातिकरुणात्मना । मदघं पृष्ठतः कृत्वा प्राणा यन् मे ऽभिरक्षिताः ॥
rājannanugṛhīto 'haṃ tvayātikaruṇātmanā / madaghaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā prāṇā yan me 'bhirakṣitāḥ //
राजा तमकृताहारः प्रत्यागमनकाङ्क्षया । चरणाव् उपसङ्गृह्य प्रसाद्य समभोजयत् ॥
rājā tamakṛtāhāraḥ pratyāgamanakāṅkṣayā / caraṇāv upasaṅgṛhya prasādya samabhojayat //
सो ऽशित्वादृतमानीतमातिथ्यं सार्वकामिकम् । तृप्तात्मा नृपतिं प्राह भुज्यतामिति सादरम् ॥
so 'śitvādṛtamānītamātithyaṃ sārvakāmikam / tṛptātmā nṛpatiṃ prāha bhujyatāmiti sādaram //
प्रीतो ऽस्म्यनुगृहीतो ऽस्मि तव भागवतस्य वै । दर्शनस्पर्शनालापैरातिथ्येनात्ममेधसा ॥
prīto 'smyanugṛhīto 'smi tava bhāgavatasya vai / darśanasparśanālāpairātithyenātmamedhasā //
कर्मावदातमेतत् ते गायन्ति स्वःस्त्रियो मुहुः । कीर्तिं परमपुण्यां च कीर्तयिष्यति भूरियम् ॥
karmāvadātametat te gāyanti svaḥstriyo muhuḥ / kīrtiṃ paramapuṇyāṃ ca kīrtayiṣyati bhūriyam //
श्रीशुक उवाच एवं सङ्कीर्त्य राजानं दुर्वासाः परितोषितः । ययौ विहायसामन्त्र्य ब्रह्मलोकमहैतुकम् ॥
śrīśuka uvāca evaṃ saṅkīrtya rājānaṃ durvāsāḥ paritoṣitaḥ / yayau vihāyasāmantrya brahmalokamahaitukam //
संवत्सरो ऽत्यगात् तावद्यावता नागतो गतः । मुनिस्तद्दर्शनाकाङ्क्षो राजाब्भक्षो बभूव ह ॥
saṃvatsaro 'tyagāt tāvadyāvatā nāgato gataḥ / munistaddarśanākāṅkṣo rājābbhakṣo babhūva ha //
गते ऽथ दुर्वाससि सो ऽम्बरीषो द्विजोपयोगातिपवित्रमाहरत् । ऋषेर्विमोक्षं व्यसनं च वीक्ष्य मेने स्ववीर्यं च परानुभावम् ॥
gate 'tha durvāsasi so 'mbarīṣo dvijopayogātipavitramāharat / ṛṣervimokṣaṃ vyasanaṃ ca vīkṣya mene svavīryaṃ ca parānubhāvam //
एवं विधानेकगुणः स राजा परात्मनि ब्रह्मणि वासुदेवे । क्रियाकलापैः समुवाह भक्तिं ययाविरिञ्च्यान् निरयांश्चकार ॥
evaṃ vidhānekaguṇaḥ sa rājā parātmani brahmaṇi vāsudeve / kriyākalāpaiḥ samuvāha bhaktiṃ yayāviriñcyān nirayāṃścakāra //
श्रीशुक उवाच अथाम्बरीषस्तनयेषु राज्यं समानशीलेषु विसृज्य धीरः । वनं विवेशात्मनि वासुदेवे मनो दधद्ध्वस्तगुणप्रवाहः ॥
śrīśuka uvāca athāmbarīṣastanayeṣu rājyaṃ samānaśīleṣu visṛjya dhīraḥ / vanaṃ viveśātmani vāsudeve mano dadhaddhvastaguṇapravāhaḥ //
इत्येतत् पुण्यमाख्यानमम्बरीषस्य भूपते । सङ्कीर्तयन्ननुध्यायन् भक्तो भगवतो भवेत् ॥
ityetat puṇyamākhyānamambarīṣasya bhūpate / saṅkīrtayannanudhyāyan bhakto bhagavato bhavet //
अम्बरीषस्य चरितं ये शृण्वन्ति महात्मनः । मुक्तिं प्रयान्ति ते सर्वे भक्त्या विष्णोः प्रसादतः ॥
ambarīṣasya caritaṃ ye śṛṇvanti mahātmanaḥ / muktiṃ prayānti te sarve bhaktyā viṣṇoḥ prasādataḥ //