Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Brahma Purāṇa

Chapter 100

ब्रह्मपुराणम्

BrP_100.1

सुपर्णासंगमं नाम काद्रवासंगमं तथा महेश्वरो यत्र देवो गङ्गापुलिनम् आश्रितः ॥

suparṇāsaṃgamaṃ nāma kādravāsaṃgamaṃ tathā maheśvaro yatra devo gaṅgāpulinam āśritaḥ //

BrP_100.2

अग्निकुण्डं च तत्रैव रौद्रं वैष्णवम् एव च सौरं सौम्यं तथा ब्राह्मं कौमारं वारुणं तथा ॥

agnikuṇḍaṃ ca tatraiva raudraṃ vaiṣṇavam eva ca sauraṃ saumyaṃ tathā brāhmaṃ kaumāraṃ vāruṇaṃ tathā //

BrP_100.3

अप्सरा च नदी यत्र संगता गङ्गया तथा तत्तीर्थस्मरणाद् एव कृतकृत्यो भवेन् नरः ॥

apsarā ca nadī yatra saṃgatā gaṅgayā tathā tattīrthasmaraṇād eva kṛtakṛtyo bhaven naraḥ //

BrP_100.4

सर्वपापप्रशमनं शृणु यत्नेन नारद इन्द्रेण हिंसिताः पूर्वं वालखिल्या महर्षयः दत्तार्धतपसः सर्वे प्रोचुस् ते काश्यपं मुनिम् ॥

sarvapāpapraśamanaṃ śṛṇu yatnena nārada indreṇa hiṃsitāḥ pūrvaṃ vālakhilyā maharṣayaḥ dattārdhatapasaḥ sarve procus te kāśyapaṃ munim //

BrP_100.5

पुत्रम् उत्पादयानेन इन्द्रदर्पहरं शुभम् तपसो ऽर्धं तु दास्यामस् तथेत्य् आह मुनिस् तु तान् ॥

putram utpādayānena indradarpaharaṃ śubham tapaso 'rdhaṃ tu dāsyāmas tathety āha munis tu tān //

BrP_100.6

सुपर्णायां ततो गर्भम् आदधे स प्रजापतिः कद्र्वां चैव शनैर् ब्रह्मन् सर्पाणां सर्पमातरि ॥

suparṇāyāṃ tato garbham ādadhe sa prajāpatiḥ kadrvāṃ caiva śanair brahman sarpāṇāṃ sarpamātari //

BrP_100.7

ते गर्भिण्याव् उभे आह गन्तुकामः प्रजापतिः अपराधो न च क्वापि कार्यो गमनम् एव च ॥

te garbhiṇyāv ubhe āha gantukāmaḥ prajāpatiḥ aparādho na ca kvāpi kāryo gamanam eva ca //

BrP_100.8

अन्यत्र गमनाच् छापो भविष्यति न संशयः ॥

anyatra gamanāc chāpo bhaviṣyati na saṃśayaḥ //

BrP_100.9

इत्य् उक्त्वा स ययौ पत्न्यौ गते भर्तरि ते उभे तदैव जग्मतुः सत्त्रम् ऋषीणां भावितात्मनाम् ॥

ity uktvā sa yayau patnyau gate bhartari te ubhe tadaiva jagmatuḥ sattram ṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām //

BrP_100.10

ब्रह्मवृन्दसमाकीर्णं गङ्गातीरसमाश्रितम् उन्मत्ते ते उभे नित्यं वयःसंपत्तिगर्विते ॥

brahmavṛndasamākīrṇaṃ gaṅgātīrasamāśritam unmatte te ubhe nityaṃ vayaḥsaṃpattigarvite //

BrP_100.11

निवार्यमाणे बहुशो मुनिभिस् तत्त्वदर्शिभिः विकुर्वत्यौ तत्र सत्त्रे समानि च हवींषि च ॥

nivāryamāṇe bahuśo munibhis tattvadarśibhiḥ vikurvatyau tatra sattre samāni ca havīṃṣi ca //

BrP_100.12

योषितां दुर्विलसितं कः संवरितुम् ईश्वरः ते दृष्ट्वा चुक्षुभुर् विप्रा अपमार्गरते उभे ॥

yoṣitāṃ durvilasitaṃ kaḥ saṃvaritum īśvaraḥ te dṛṣṭvā cukṣubhur viprā apamārgarate ubhe //

BrP_100.13

अपमार्गस्थिते यस्माद् आपगे हि भविष्यथः सुपर्णा चैव कद्रूश् च नद्यौ ते संबभूवतुः ॥

apamārgasthite yasmād āpage hi bhaviṣyathaḥ suparṇā caiva kadrūś ca nadyau te saṃbabhūvatuḥ //

BrP_100.14

स कदाचिद् गृहं प्रायात् कश्यपो ऽथ प्रजापतिः ऋषिभ्यस् तत्र वृत्तान्तं शापं ताभ्यां सविस्तरम् ॥

sa kadācid gṛhaṃ prāyāt kaśyapo 'tha prajāpatiḥ ṛṣibhyas tatra vṛttāntaṃ śāpaṃ tābhyāṃ savistaram //

BrP_100.15

श्रुत्वा तु विस्मयाविष्टः किं करोमीत्य् अचिन्तयत् ऋषिभ्यः कथयाम् आस वालखिल्या इति श्रुताः ॥

śrutvā tu vismayāviṣṭaḥ kiṃ karomīty acintayat ṛṣibhyaḥ kathayām āsa vālakhilyā iti śrutāḥ //

BrP_100.16

त ऊचुः कश्यपं विप्रं गत्वा गङ्गां तु गौतमीम् तत्र स्तुहि महेशानं पुनर् भार्ये भविष्यतः ॥

ta ūcuḥ kaśyapaṃ vipraṃ gatvā gaṅgāṃ tu gautamīm tatra stuhi maheśānaṃ punar bhārye bhaviṣyataḥ //

BrP_100.17

ब्रह्महत्याभयाद् एव यत्र देवो महेश्वरः गङ्गामध्ये सदा ह्य् आस्ते मध्यमेश्वरसंज्ञया ॥

brahmahatyābhayād eva yatra devo maheśvaraḥ gaṅgāmadhye sadā hy āste madhyameśvarasaṃjñayā //

BrP_100.18

तथेत्य् उक्त्वा कश्यपो ऽपि स्नात्वा गङ्गां जितव्रतः तुष्टाव स्तवनैः पुण्यैर् देवदेवं महेश्वरम् ॥

tathety uktvā kaśyapo 'pi snātvā gaṅgāṃ jitavrataḥ tuṣṭāva stavanaiḥ puṇyair devadevaṃ maheśvaram //

BrP_100.19

लोकत्रयैकाधिपतेर् न यस्य कुत्रापि वस्तुन्य् अभिमानलेशः स सिद्धनाथो ऽखिलविश्वकर्ता भर्ता शिवाया भवतु प्रसन्नः

lokatrayaikādhipater na yasya kutrāpi vastuny abhimānaleśaḥ sa siddhanātho 'khilaviśvakartā bhartā śivāyā bhavatu prasannaḥ

BrP_100.20

तापत्रयोष्णद्युतितापितानाम् इतस् ततो वै परिधावतां च शरीरिणां स्थावरजङ्गमानां त्वम् एव दुःखव्यपनोददक्षः

tāpatrayoṣṇadyutitāpitānām itas tato vai paridhāvatāṃ ca śarīriṇāṃ sthāvarajaṅgamānāṃ tvam eva duḥkhavyapanodadakṣaḥ

BrP_100.21

सत्त्वादियोगस् त्रिविधो ऽपि यस्य शक्रादिभिर् वक्तुम् अशक्य एव विचित्रवृत्तिं परिचिन्त्य सोमं सुखी सदा दानपरो वरेण्यः

sattvādiyogas trividho 'pi yasya śakrādibhir vaktum aśakya eva vicitravṛttiṃ paricintya somaṃ sukhī sadā dānaparo vareṇyaḥ

BrP_100.22

इत्यादिस्तुतिभिर् देवः स्तुतो गौरीपतिः शिवः प्रसन्नो ह्य् अददाच् छंभुः कश्यपाय वरान् बहून् ॥

ityādistutibhir devaḥ stuto gaurīpatiḥ śivaḥ prasanno hy adadāc chaṃbhuḥ kaśyapāya varān bahūn //

BrP_100.23

भार्यार्थिनं तु तं प्राह स्यातां भार्ये उभे तु ते नदीस्वरूपे पत्न्यौ ये गङ्गां प्राप्य सरिद्वराम् ॥

bhāryārthinaṃ tu taṃ prāha syātāṃ bhārye ubhe tu te nadīsvarūpe patnyau ye gaṅgāṃ prāpya saridvarām //

BrP_100.24

तत्संगमनमात्रेण ताभ्यां भूयात् स्वकं वपुः ते गर्भिण्यौ पुनर् जाते गङ्गायाश् च प्रसादतः ॥

tatsaṃgamanamātreṇa tābhyāṃ bhūyāt svakaṃ vapuḥ te garbhiṇyau punar jāte gaṅgāyāś ca prasādataḥ //

BrP_100.25

ततः प्रजापतिः प्रीतो भार्ये प्राप्य महामनाः आह्वयाम् आस तान् विप्रान् गौतमीतीरम् आश्रितान् ॥

tataḥ prajāpatiḥ prīto bhārye prāpya mahāmanāḥ āhvayām āsa tān viprān gautamītīram āśritān //

BrP_100.26

सीमन्तोन्नयनं चक्रे ताभ्यां प्रीतः प्रजापतिः ब्राह्मणान् पूजयाम् आस विधिदृष्टेन कर्मणा ॥

sīmantonnayanaṃ cakre tābhyāṃ prītaḥ prajāpatiḥ brāhmaṇān pūjayām āsa vidhidṛṣṭena karmaṇā //

BrP_100.27

भुक्तवत्स्व् अथ विप्रेषु कश्यपस्याथ मन्दिरे भर्तृसमीपोपविष्टा कद्रूर् विप्रान् निरीक्ष्य च ॥

bhuktavatsv atha vipreṣu kaśyapasyātha mandire bhartṛsamīpopaviṣṭā kadrūr viprān nirīkṣya ca //

BrP_100.28

ततः कद्रूर् ऋषीन् अक्ष्णा प्राहसत् ते च चुक्षुभुः येनाक्ष्णा हसिता पापे भज्यतां ते ऽक्षि पापवत् ॥

tataḥ kadrūr ṛṣīn akṣṇā prāhasat te ca cukṣubhuḥ yenākṣṇā hasitā pāpe bhajyatāṃ te 'kṣi pāpavat //

BrP_100.29

काणाभवत् ततः कद्रूः सर्पमातेति योच्यते ततः प्रसादयाम् आस कश्यपो भगवान् ऋषीन् ॥

kāṇābhavat tataḥ kadrūḥ sarpamāteti yocyate tataḥ prasādayām āsa kaśyapo bhagavān ṛṣīn //

BrP_100.30

ततः प्रसन्नास् ते प्रोचुर् गौतमी सरितां वरा अपराधसहस्रेभ्यो रक्षिष्यति च सेवनात् ॥

tataḥ prasannās te procur gautamī saritāṃ varā aparādhasahasrebhyo rakṣiṣyati ca sevanāt //

BrP_100.31

भार्यान्वितस् तथा चक्रे कश्यपो मुनिसत्तमः ततः प्रभृति तत् तीर्थम् उभयोः संगमं विदुः सर्वपापप्रशमनं सर्वक्रतुफलप्रदम् ॥

bhāryānvitas tathā cakre kaśyapo munisattamaḥ tataḥ prabhṛti tat tīrtham ubhayoḥ saṃgamaṃ viduḥ sarvapāpapraśamanaṃ sarvakratuphalapradam //

Edition, source and reuse
Edition
Tübingen Purāṇa Project electronic text, chapters 1–246. Printed edition not identified in the GRETIL header.
Electronic text
Peter Schreiner and Renate Söhnen-Thieme · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः