आयोः पुत्राश् च ते पञ्च सर्वे वीरा महारथाः स्वर्भानुतनयायां च प्रभायां जज्ञिरे नृपाः ॥
āyoḥ putrāś ca te pañca sarve vīrā mahārathāḥ svarbhānutanayāyāṃ ca prabhāyāṃ jajñire nṛpāḥ //
नहुषः प्रथमं जज्ञे वृद्धशर्मा ततः परम् रम्भो रजिर् अनेनाश् च त्रिषु लोकेषु विश्रुताः ॥
nahuṣaḥ prathamaṃ jajñe vṛddhaśarmā tataḥ param rambho rajir anenāś ca triṣu lokeṣu viśrutāḥ //
रजिः पुत्रशतानीह जनयाम् आस पञ्च वै राजेयम् इति विख्यातं क्षत्रम् इन्द्रभयावहम् ॥
rajiḥ putraśatānīha janayām āsa pañca vai rājeyam iti vikhyātaṃ kṣatram indrabhayāvaham //
यत्र दैवासुरे युद्धे समुत्पन्ने सुदारुणे देवाश् चैवासुराश् चैव पितामहम् अथाब्रुवन् ॥
yatra daivāsure yuddhe samutpanne sudāruṇe devāś caivāsurāś caiva pitāmaham athābruvan //
आवयोर् भगवन् युद्धे को विजेता भविष्यति ब्रूहि नः सर्वभूतेश श्रोतुम् इच्छाम तत्त्वतः ॥
āvayor bhagavan yuddhe ko vijetā bhaviṣyati brūhi naḥ sarvabhūteśa śrotum icchāma tattvataḥ //
येषाम् अर्थाय संग्रामे रजिर् आत्तायुधः प्रभुः योत्स्यते ते विजेष्यन्ति त्रींल् लोकान् नात्र संशयः ॥
yeṣām arthāya saṃgrāme rajir āttāyudhaḥ prabhuḥ yotsyate te vijeṣyanti trīṃl lokān nātra saṃśayaḥ //
यतो रजिर् धृतिस् तत्र श्रीश् च तत्र यतो धृतिः यतो धृतिश् च श्रीश् चैव धर्मस् तत्र जयस् तथा ॥
yato rajir dhṛtis tatra śrīś ca tatra yato dhṛtiḥ yato dhṛtiś ca śrīś caiva dharmas tatra jayas tathā //
ते देवा दानवाः प्रीता देवेनोक्ता रजिं तदा अभ्ययुर् जयम् इच्छन्तो वृण्वानास् तं नरर्षभम् ॥
te devā dānavāḥ prītā devenoktā rajiṃ tadā abhyayur jayam icchanto vṛṇvānās taṃ nararṣabham //
स हि स्वर्भानुदौहित्रः प्रभायां समपद्यत राजा परमतेजस्वी सोमवंशविवर्धनः ॥
sa hi svarbhānudauhitraḥ prabhāyāṃ samapadyata rājā paramatejasvī somavaṃśavivardhanaḥ //
ते हृष्टमनसः सर्वे रजिं वै देवदानवाः ऊचुर् अस्मज्जयाय त्वं गृहाण वरकार्मुकम् ॥
te hṛṣṭamanasaḥ sarve rajiṃ vai devadānavāḥ ūcur asmajjayāya tvaṃ gṛhāṇa varakārmukam //
अथोवाच रजिस् तत्र तयोर् वै देवदैत्ययोः अर्थज्ञः स्वार्थम् उद्दिश्य यशः स्वं च प्रकाशयन् ॥
athovāca rajis tatra tayor vai devadaityayoḥ arthajñaḥ svārtham uddiśya yaśaḥ svaṃ ca prakāśayan //
यदि दैत्यगणान् सर्वाञ् जित्वा वीर्येण वासवः इन्द्रो भवामि धर्मेण ततो योत्स्यामि संयुगे ॥
yadi daityagaṇān sarvāñ jitvā vīryeṇa vāsavaḥ indro bhavāmi dharmeṇa tato yotsyāmi saṃyuge //
देवाः प्रथमतो विप्राः प्रतीयुर् हृष्टमानसाः एवं यथेष्टं नृपते कामः संपद्यतां तव ॥
devāḥ prathamato viprāḥ pratīyur hṛṣṭamānasāḥ evaṃ yatheṣṭaṃ nṛpate kāmaḥ saṃpadyatāṃ tava //
श्रुत्वा सुरगणानां तु वाक्यं राजा रजिस् तदा पप्रच्छासुरमुख्यांस् तु यथा देवान् अपृच्छत ॥
śrutvā suragaṇānāṃ tu vākyaṃ rājā rajis tadā papracchāsuramukhyāṃs tu yathā devān apṛcchata //
दानवा दर्पसंपूर्णाः स्वार्थम् एवावगम्य ह प्रत्यूचुस् तं नृपवरं साभिमानम् इदं वचः ॥
dānavā darpasaṃpūrṇāḥ svārtham evāvagamya ha pratyūcus taṃ nṛpavaraṃ sābhimānam idaṃ vacaḥ //
अस्माकम् इन्द्रः प्रह्रादो यस्यार्थे विजयामहे अस्मिंस् तु समरे राजंस् तिष्ठ त्वं राजसत्तम ॥
asmākam indraḥ prahrādo yasyārthe vijayāmahe asmiṃs tu samare rājaṃs tiṣṭha tvaṃ rājasattama //
स तथेति ब्रुवन्न् एव देवैर् अप्य् अतिचोदितः भविष्यसीन्द्रो जित्वैनं देवैर् उक्तस् तु पार्थिवः ॥
sa tatheti bruvann eva devair apy aticoditaḥ bhaviṣyasīndro jitvainaṃ devair uktas tu pārthivaḥ //
जघान दानवान् सर्वान् ये ऽवध्या वज्रपाणिनः स विप्रनष्टां देवानां परमश्रीः श्रियं वशी ॥
jaghāna dānavān sarvān ye 'vadhyā vajrapāṇinaḥ sa vipranaṣṭāṃ devānāṃ paramaśrīḥ śriyaṃ vaśī //
निहत्य दानवान् सर्वान् आजहार रजिः प्रभुः ततो रजिं महावीर्यं देवैः सह शतक्रतुः ॥
nihatya dānavān sarvān ājahāra rajiḥ prabhuḥ tato rajiṃ mahāvīryaṃ devaiḥ saha śatakratuḥ //
रजिपुत्रो ऽहम् इत्य् उक्त्वा पुनर् एवाब्रवीद् वचः इन्द्रो ऽसि तात देवानां सर्वेषां नात्र संशयः ॥
rajiputro 'ham ity uktvā punar evābravīd vacaḥ indro 'si tāta devānāṃ sarveṣāṃ nātra saṃśayaḥ //
यस्याहम् इन्द्रः पुत्रस् ते ख्यातिं यास्यामि कर्मभिः स तु शक्रवचः श्रुत्वा वञ्चितस् तेन मायया ॥
yasyāham indraḥ putras te khyātiṃ yāsyāmi karmabhiḥ sa tu śakravacaḥ śrutvā vañcitas tena māyayā //
तथैवेत्य् अब्रवीद् राजा प्रीयमाणः शतक्रतुम् तस्मिंस् तु देवैः सदृशो दिवं प्राप्ते महीपतौ ॥
tathaivety abravīd rājā prīyamāṇaḥ śatakratum tasmiṃs tu devaiḥ sadṛśo divaṃ prāpte mahīpatau //
दायाद्यम् इन्द्राद् आजह्रू राज्यं तत्तनया रजेः पञ्च पुत्रशतान्य् अस्य तद् वै स्थानं शतक्रतोः ॥
dāyādyam indrād ājahrū rājyaṃ tattanayā rajeḥ pañca putraśatāny asya tad vai sthānaṃ śatakratoḥ //
समाक्रामन्त बहुधा स्वर्गलोकं त्रिविष्टपम् ते यदा तु स्वसंमूढा रागोन्मत्ता विधर्मिणः ॥
samākrāmanta bahudhā svargalokaṃ triviṣṭapam te yadā tu svasaṃmūḍhā rāgonmattā vidharmiṇaḥ //
ब्रह्मद्विषश् च संवृत्ता हतवीर्यपराक्रमाः ततो लेभे स्वम् ऐश्वर्यम् इन्द्रः स्थानं तथोत्तमम् ॥
brahmadviṣaś ca saṃvṛttā hatavīryaparākramāḥ tato lebhe svam aiśvaryam indraḥ sthānaṃ tathottamam //
हत्वा रजिसुतान् सर्वान् कामक्रोधपरायणान् य इदं च्यावनं स्थानात् प्रतिष्ठानं शतक्रतोः शृणुयाद् धारयेद् वापि न स दौर्गत्यम् आप्नुयात् ॥
hatvā rajisutān sarvān kāmakrodhaparāyaṇān ya idaṃ cyāvanaṃ sthānāt pratiṣṭhānaṃ śatakratoḥ śṛṇuyād dhārayed vāpi na sa daurgatyam āpnuyāt //
रम्भो ऽनपत्यस् त्व् आसीच् च वंशं वक्ष्याम्य् अनेनसः अनेनसः सुतो राजा प्रतिक्षत्रो महायशाः ॥
rambho 'napatyas tv āsīc ca vaṃśaṃ vakṣyāmy anenasaḥ anenasaḥ suto rājā pratikṣatro mahāyaśāḥ //
प्रतिक्षत्रसुतश् चासीत् संजयो नाम विश्रुतः संजयस्य जयः पुत्रो विजयस् तस्य चात्मजः ॥
pratikṣatrasutaś cāsīt saṃjayo nāma viśrutaḥ saṃjayasya jayaḥ putro vijayas tasya cātmajaḥ //
विजयस्य कृतिः पुत्रस् तस्य हर्यत्वतः सुतः हर्यत्वतसुतो राजा सहदेवः प्रतापवान् ॥
vijayasya kṛtiḥ putras tasya haryatvataḥ sutaḥ haryatvatasuto rājā sahadevaḥ pratāpavān //
सहदेवस्य धर्मात्मा नदीन इति विश्रुतः नदीनस्य जयत्सेनो जयत्सेनस्य संकृतिः ॥
sahadevasya dharmātmā nadīna iti viśrutaḥ nadīnasya jayatseno jayatsenasya saṃkṛtiḥ //
संकृतेर् अपि धर्मात्मा क्षत्रवृद्धो महायशाः अनेनसः समाख्याताः क्षत्रवृद्धस्य चापरः ॥
saṃkṛter api dharmātmā kṣatravṛddho mahāyaśāḥ anenasaḥ samākhyātāḥ kṣatravṛddhasya cāparaḥ //
क्षत्रवृद्धात्मजस् तत्र सुनहोत्रो महायशाः सुनहोत्रस्य दायादास् त्रयः परमधार्मिकाः ॥
kṣatravṛddhātmajas tatra sunahotro mahāyaśāḥ sunahotrasya dāyādās trayaḥ paramadhārmikāḥ //
काशः शलश् च द्वाव् एतौ तथा गृत्समदः प्रभुः पुत्रो गृत्समदस्यापि शुनको यस्य शौनकः ॥
kāśaḥ śalaś ca dvāv etau tathā gṛtsamadaḥ prabhuḥ putro gṛtsamadasyāpi śunako yasya śaunakaḥ //
ब्राह्मणाः क्षत्रियाश् चैव वैश्याः शूद्रास् तथैव च शलात्मज आर्ष्टिसेणस् तनयस् तस्य काश्यपः ॥
brāhmaṇāḥ kṣatriyāś caiva vaiśyāḥ śūdrās tathaiva ca śalātmaja ārṣṭiseṇas tanayas tasya kāśyapaḥ //
काशस्य काशिपो राजा पुत्रो दीर्घतपास् तथा धनुस् तु दीर्घतपसो विद्वान् धन्वन्तरिस् ततः ॥
kāśasya kāśipo rājā putro dīrghatapās tathā dhanus tu dīrghatapaso vidvān dhanvantaris tataḥ //
तपसो ऽन्ते सुमहतो जातो वृद्धस्य धीमतः पुनर् धन्वन्तरिर् देवो मानुषेष्व् इह जन्मनि ॥
tapaso 'nte sumahato jāto vṛddhasya dhīmataḥ punar dhanvantarir devo mānuṣeṣv iha janmani //
तस्य गेहे समुत्पन्नो देवो धन्वन्तरिस् तदा काशिराजो महाराजः सर्वरोगप्रणाशनः ॥
tasya gehe samutpanno devo dhanvantaris tadā kāśirājo mahārājaḥ sarvarogapraṇāśanaḥ //
आयुर्वेदं भरद्वाजात् प्राप्येह स भिषक्क्रियः तम् अष्टधा पुनर् व्यस्य शिष्येभ्यः प्रत्यपादयत् ॥
āyurvedaṃ bharadvājāt prāpyeha sa bhiṣakkriyaḥ tam aṣṭadhā punar vyasya śiṣyebhyaḥ pratyapādayat //
धन्वन्तरेस् तु तनयः केतुमान् इति विश्रुतः अथ केतुमतः पुत्रो वीरो भीमरथः स्मृतः ॥
dhanvantares tu tanayaḥ ketumān iti viśrutaḥ atha ketumataḥ putro vīro bhīmarathaḥ smṛtaḥ //
पुत्रो भीमरथस्यापि दिवोदासः प्रजेश्वरः दिवोदासस् तु धर्मात्मा वाराणस्यधिपो ऽभवत् ॥
putro bhīmarathasyāpi divodāsaḥ prajeśvaraḥ divodāsas tu dharmātmā vārāṇasyadhipo 'bhavat //
एतस्मिन्न् एव काले तु पुरीं वाराणसीं द्विजाः शून्यां निवेशयाम् आस क्षेमको नाम राक्षसः ॥
etasminn eva kāle tu purīṃ vārāṇasīṃ dvijāḥ śūnyāṃ niveśayām āsa kṣemako nāma rākṣasaḥ //
शप्ता हि सा मतिमता निकुम्भेन महात्मना शून्या वर्षसहस्रं वै भवित्री तु न संशयः ॥
śaptā hi sā matimatā nikumbhena mahātmanā śūnyā varṣasahasraṃ vai bhavitrī tu na saṃśayaḥ //
तस्यां हि शप्तमात्रायां दिवोदासः प्रजेश्वरः विषयान्ते पुरीं रम्यां गोमत्यां संन्यवेशयत् ॥
tasyāṃ hi śaptamātrāyāṃ divodāsaḥ prajeśvaraḥ viṣayānte purīṃ ramyāṃ gomatyāṃ saṃnyaveśayat //
भद्रश्रेण्यस्य पूर्वं तु पुरी वाराणसी अभूत् भद्रश्रेण्यस्य पुत्राणां शतम् उत्तमधन्विनाम् ॥
bhadraśreṇyasya pūrvaṃ tu purī vārāṇasī abhūt bhadraśreṇyasya putrāṇāṃ śatam uttamadhanvinām //
हत्वा निवेशयाम् आस दिवोदासो नराधिपः भद्रश्रेण्यस्य तद् राज्यं हृतं येन बलीयसा ॥
hatvā niveśayām āsa divodāso narādhipaḥ bhadraśreṇyasya tad rājyaṃ hṛtaṃ yena balīyasā //
भद्रश्रेण्यस्य पुत्रस् तु दुर्दमो नाम विश्रुतः दिवोदासेन बालेति घृणया स विसर्जितः ॥
bhadraśreṇyasya putras tu durdamo nāma viśrutaḥ divodāsena bāleti ghṛṇayā sa visarjitaḥ //
हैहयस्य तु दायाद्यं हृतवान् वै महीपतिः आजह्रे पितृदायाद्यं दिवोदासहृतं बलात् ॥
haihayasya tu dāyādyaṃ hṛtavān vai mahīpatiḥ ājahre pitṛdāyādyaṃ divodāsahṛtaṃ balāt //
भद्रश्रेण्यस्य पुत्रेण दुर्दमेन महात्मना वैरस्यान्तो महाभागाः कृतश् चात्मीयतेजसा ॥
bhadraśreṇyasya putreṇa durdamena mahātmanā vairasyānto mahābhāgāḥ kṛtaś cātmīyatejasā //
दिवोदासाद् दृषद्वत्यां वीरो जज्ञे प्रतर्दनः तेन बालेन पुत्रेण प्रहृतं तु पुनर् बलम् ॥
divodāsād dṛṣadvatyāṃ vīro jajñe pratardanaḥ tena bālena putreṇa prahṛtaṃ tu punar balam //
प्रतर्दनस्य पुत्रौ द्वौ वत्सभर्गौ सुविश्रुतौ वत्सपुत्रो ह्य् अलर्कस् तु संनतिस् तस्य चात्मजः ॥
pratardanasya putrau dvau vatsabhargau suviśrutau vatsaputro hy alarkas tu saṃnatis tasya cātmajaḥ //
अलर्कस् तस्य पुत्रस् तु ब्रह्मण्यः सत्यसंगरः अलर्कं प्रति राजर्षिं श्लोको गीतः पुरातनैः ॥
alarkas tasya putras tu brahmaṇyaḥ satyasaṃgaraḥ alarkaṃ prati rājarṣiṃ śloko gītaḥ purātanaiḥ //
षष्टिर् वर्षसहस्राणि षष्टिर् वर्षशतानि च युवा रूपेण संपन्नः प्राग् आसीच् च कुलोद्वहः ॥
ṣaṣṭir varṣasahasrāṇi ṣaṣṭir varṣaśatāni ca yuvā rūpeṇa saṃpannaḥ prāg āsīc ca kulodvahaḥ //
लोपामुद्राप्रसादेन परमायुर् अवाप्तवान् तस्यासीत् सुमहद् राज्यं रूपयौवनशालिनः ॥
lopāmudrāprasādena paramāyur avāptavān tasyāsīt sumahad rājyaṃ rūpayauvanaśālinaḥ //
शापस्यान्ते महाबाहुर् हत्वा क्षेमकराक्षसम् रम्यां निवेशयाम् आस पुरीं वाराणसीं पुनः ॥
śāpasyānte mahābāhur hatvā kṣemakarākṣasam ramyāṃ niveśayām āsa purīṃ vārāṇasīṃ punaḥ //
संनतेर् अपि दायादः सुनीथो नाम धार्मिकः सुनीथस्य तु दायादः क्षेमो नाम महायशाः ॥
saṃnater api dāyādaḥ sunītho nāma dhārmikaḥ sunīthasya tu dāyādaḥ kṣemo nāma mahāyaśāḥ //
क्षेमस्य केतुमान् पुत्रः सुकेतुस् तस्य चात्मजः सुकेतोस् तनयश् चापि धर्मकेतुर् इति स्मृतः ॥
kṣemasya ketumān putraḥ suketus tasya cātmajaḥ suketos tanayaś cāpi dharmaketur iti smṛtaḥ //
धर्मकेतोस् तु दायादः सत्यकेतुर् महारथः सत्यकेतुसुतश् चापि विभुर् नाम प्रजेश्वरः ॥
dharmaketos tu dāyādaḥ satyaketur mahārathaḥ satyaketusutaś cāpi vibhur nāma prajeśvaraḥ //
आनर्तस् तु विभोः पुत्रः सुकुमारश् च तत्सुतः सुकुमारस्य पुत्रस् तु धृष्टकेतुः सुधार्मिकः ॥
ānartas tu vibhoḥ putraḥ sukumāraś ca tatsutaḥ sukumārasya putras tu dhṛṣṭaketuḥ sudhārmikaḥ //
धृष्टकेतोस् तु दायादो वेणुहोत्रः प्रजेश्वरः वेणुहोत्रसुतश् चापि भार्गो नाम प्रजेश्वरः ॥
dhṛṣṭaketos tu dāyādo veṇuhotraḥ prajeśvaraḥ veṇuhotrasutaś cāpi bhārgo nāma prajeśvaraḥ //
वत्सस्य वत्सभूमिस् तु भार्गभूमिस् तु भार्गजः एते त्व् अङ्गिरसः पुत्रा जाता वंशे ऽथ भार्गव ॥
vatsasya vatsabhūmis tu bhārgabhūmis tu bhārgajaḥ ete tv aṅgirasaḥ putrā jātā vaṃśe 'tha bhārgava //
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्यास् त्रयः पुत्राः सहस्रशः इत्य् एते काश्यपाः प्रोक्ता नहुषस्य निबोधत ॥
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyās trayaḥ putrāḥ sahasraśaḥ ity ete kāśyapāḥ proktā nahuṣasya nibodhata //