Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Brahma Purāṇa

Chapter 112

ब्रह्मपुराणम्

BrP_112.1

मातृतीर्थम् इति ख्यातं सर्वसिद्धिकरं नृणाम् आधिभिर् मुच्यते जन्तुस् तत्तीर्थस्मरणाद् अपि ॥

mātṛtīrtham iti khyātaṃ sarvasiddhikaraṃ nṛṇām ādhibhir mucyate jantus tattīrthasmaraṇād api //

BrP_112.2

देवानाम् असुराणां च संगरो ऽभूत् सुदारुणः नाशक्नुवंस् तदा जेतुं देवा दानवसंगरम् ॥

devānām asurāṇāṃ ca saṃgaro 'bhūt sudāruṇaḥ nāśaknuvaṃs tadā jetuṃ devā dānavasaṃgaram //

BrP_112.3

तदाहम् अगमं देवैस् तिष्ठन्तं शूलपाणिनम् अस्तवं विविधैर् वाक्यैः कृताञ्जलिपुटः शनैः ॥

tadāham agamaṃ devais tiṣṭhantaṃ śūlapāṇinam astavaṃ vividhair vākyaiḥ kṛtāñjalipuṭaḥ śanaiḥ //

BrP_112.4

संमन्त्र्य देवैर् असुरैश् च सर्वैर् यदाहृतं संमथितुं समुद्रम् यत् कालकूटं समभून् महेश तत् त्वां विना को ग्रसितुं समर्थः

saṃmantrya devair asuraiś ca sarvair yadāhṛtaṃ saṃmathituṃ samudram yat kālakūṭaṃ samabhūn maheśa tat tvāṃ vinā ko grasituṃ samarthaḥ

BrP_112.5

पुष्पप्रहारेण जगत्त्रयं यः स्वाधीनम् आपादयितुं समर्थः मारो हरे ऽप्य् अन्यसुरादिवन्द्यो वितायमानो विलयं प्रयातः

puṣpaprahāreṇa jagattrayaṃ yaḥ svādhīnam āpādayituṃ samarthaḥ māro hare 'py anyasurādivandyo vitāyamāno vilayaṃ prayātaḥ

BrP_112.6

विमथ्य वारीशम् अनङ्गशत्रो यद् उत्तमं तत् तु दिवौकसेभ्यः दत्त्वा विषं संहरन् नीलकण्ठ को वा धर्तुं त्वाम् ऋते वै समर्थः

vimathya vārīśam anaṅgaśatro yad uttamaṃ tat tu divaukasebhyaḥ dattvā viṣaṃ saṃharan nīlakaṇṭha ko vā dhartuṃ tvām ṛte vai samarthaḥ

BrP_112.7

ततश् च तुष्टो भगवान् आदिकर्ता त्रिलोचनः ॥

tataś ca tuṣṭo bhagavān ādikartā trilocanaḥ //

BrP_112.8

दास्ये ऽहं यद् अभीष्टं वो ब्रुवन्तु सुरसत्तमाः ॥

dāsye 'haṃ yad abhīṣṭaṃ vo bruvantu surasattamāḥ //

BrP_112.9

दानवेभ्यो भयं घोरं तत्रैहि वृषभध्वज जहि शत्रून् सुरान् पाहि नाथवन्तस् त्वया प्रभो ॥

dānavebhyo bhayaṃ ghoraṃ tatraihi vṛṣabhadhvaja jahi śatrūn surān pāhi nāthavantas tvayā prabho //

BrP_112.10

निष्कारणः सुहृच् छंभो नाभविष्यद् भवान् यदि तदाकरिष्यन् किम् इव दुःखार्ताः सर्वदेहिनः ॥

niṣkāraṇaḥ suhṛc chaṃbho nābhaviṣyad bhavān yadi tadākariṣyan kim iva duḥkhārtāḥ sarvadehinaḥ //

BrP_112.11

इत्य् उक्तस् तत्क्षणात् प्रायाद् यत्र ते देवशत्रवः तत्र तद् युद्धम् अभवच् छंकरेण सुरद्विषाम् ॥

ity uktas tatkṣaṇāt prāyād yatra te devaśatravaḥ tatra tad yuddham abhavac chaṃkareṇa suradviṣām //

BrP_112.12

ततस् त्रिलोचनः श्रान्तस् तमोरूपधरः शिवः ललाटाद् व्यपतंस् तस्य युध्यतः स्वेदबिन्दवः ॥

tatas trilocanaḥ śrāntas tamorūpadharaḥ śivaḥ lalāṭād vyapataṃs tasya yudhyataḥ svedabindavaḥ //

BrP_112.13

स संहरन् दैत्यगणांस् तामसीं मूर्तिम् आश्रितः तां मूर्तिम् असुरा दृष्ट्वा मेरुपृष्ठाद् भुवं ययुः ॥

sa saṃharan daityagaṇāṃs tāmasīṃ mūrtim āśritaḥ tāṃ mūrtim asurā dṛṣṭvā merupṛṣṭhād bhuvaṃ yayuḥ //

BrP_112.14

स संहरन् सर्वदैत्यांस् तदागच्छद् भुवं हरः इतश् चेतश् च भीतास् ते ऽधावन् सर्वां महीम् इमाम् ॥

sa saṃharan sarvadaityāṃs tadāgacchad bhuvaṃ haraḥ itaś cetaś ca bhītās te 'dhāvan sarvāṃ mahīm imām //

BrP_112.15

तथैव कोपाद् रुद्रो ऽपि शत्रूंस् तान् अनुधावति तथैव युध्यतः शंभोः पतिताः स्वेदबिन्दवः ॥

tathaiva kopād rudro 'pi śatrūṃs tān anudhāvati tathaiva yudhyataḥ śaṃbhoḥ patitāḥ svedabindavaḥ //

BrP_112.16

यत्र यत्र भुवं प्राप्तो बिन्दुर् माहेश्वरो मुने तत्र तत्र शिवाकारा मातरो जज्ञिरे ततः ॥

yatra yatra bhuvaṃ prāpto bindur māheśvaro mune tatra tatra śivākārā mātaro jajñire tataḥ //

BrP_112.17

प्रोचुर् महेश्वरं सर्वाः खादामस् त्व् असुरान् इति ततः प्रोवाच भगवान् सर्वैः सुरगणैर् वृतः ॥

procur maheśvaraṃ sarvāḥ khādāmas tv asurān iti tataḥ provāca bhagavān sarvaiḥ suragaṇair vṛtaḥ //

BrP_112.18

स्वर्गाद् भुवम् अनुप्राप्ता राक्षसास् ते रसातलम् अनुप्राप्तास् ततः सर्वाः शृण्वन्तु मम भाषितम् ॥

svargād bhuvam anuprāptā rākṣasās te rasātalam anuprāptās tataḥ sarvāḥ śṛṇvantu mama bhāṣitam //

BrP_112.19

यत्र यत्र द्विषो यान्ति तत्र गच्छन्तु मातरः रसातलम् अनुप्राप्ता इदानीं मद्भयाद् द्विषः भवत्यो ऽप्य् अनुगच्छन्तु रसातलम् अनु द्विषः ॥

yatra yatra dviṣo yānti tatra gacchantu mātaraḥ rasātalam anuprāptā idānīṃ madbhayād dviṣaḥ bhavatyo 'py anugacchantu rasātalam anu dviṣaḥ //

BrP_112.20

ताश् च जग्मुर् भुवं भित्त्वा यत्र ते दैत्यदानवाः तान् हत्वा मातरः सर्वान् देवारीन् अतिभीषणान् ॥

tāś ca jagmur bhuvaṃ bhittvā yatra te daityadānavāḥ tān hatvā mātaraḥ sarvān devārīn atibhīṣaṇān //

BrP_112.21

पुनर् देवान् उपाजग्मुः पथा तेनैव मातरः गताश् च मातरो यावद् यावच् च पुनर् आगताः ॥

punar devān upājagmuḥ pathā tenaiva mātaraḥ gatāś ca mātaro yāvad yāvac ca punar āgatāḥ //

BrP_112.22

तावद् देवाः स्थिता आसन् गौतमीतीरम् आश्रिताः प्रस्थानात् तत्र मातॄणां सुराणां च प्रतिष्ठितेः ॥

tāvad devāḥ sthitā āsan gautamītīram āśritāḥ prasthānāt tatra mātṝṇāṃ surāṇāṃ ca pratiṣṭhiteḥ //

BrP_112.23

प्रतिष्ठानं तु तत् क्षेत्रं पुण्यं विजयवर्धनम् मातॄणां यत्र चोत्पत्तिर् मातृतीर्थं पृथक् पृथक् ॥

pratiṣṭhānaṃ tu tat kṣetraṃ puṇyaṃ vijayavardhanam mātṝṇāṃ yatra cotpattir mātṛtīrthaṃ pṛthak pṛthak //

BrP_112.24

तत्र तत्र बिलान्य् आसन् रसातलगतानि च सुरास् ताभ्यो वरान् प्रोचुर् लोके पूजां यथा शिवः ॥

tatra tatra bilāny āsan rasātalagatāni ca surās tābhyo varān procur loke pūjāṃ yathā śivaḥ //

BrP_112.25

प्राप्नोति तद्वन् मातृभ्यः पूजा भवतु सर्वदा इत्य् उक्त्वान्तर्दधुर् देवा आसंस् तत्रैव मातरः ॥

prāpnoti tadvan mātṛbhyaḥ pūjā bhavatu sarvadā ity uktvāntardadhur devā āsaṃs tatraiva mātaraḥ //

BrP_112.26

यत्र यत्र स्थिता देव्यो मातृतीर्थं ततो विदुः सुराणाम् अपि सेव्यानि किं पुनर् मानुषादिभिः ॥

yatra yatra sthitā devyo mātṛtīrthaṃ tato viduḥ surāṇām api sevyāni kiṃ punar mānuṣādibhiḥ //

BrP_112.27

तेषु स्नानम् अथो दानं पितॄणां चैव तर्पणम् सर्वं तद् अक्षयं ज्ञेयं शिवस्य वचनं यथा ॥

teṣu snānam atho dānaṃ pitṝṇāṃ caiva tarpaṇam sarvaṃ tad akṣayaṃ jñeyaṃ śivasya vacanaṃ yathā //

BrP_112.28

यस् त्व् इदं शृणुयान् नित्यं स्मरेद् अपि पठेत् तथा आख्यानं मातृतीर्थानाम् आयुष्मान् स सुखी भवेत् ॥

yas tv idaṃ śṛṇuyān nityaṃ smared api paṭhet tathā ākhyānaṃ mātṛtīrthānām āyuṣmān sa sukhī bhavet //

Edition, source and reuse
Edition
Tübingen Purāṇa Project electronic text, chapters 1–246. Printed edition not identified in the GRETIL header.
Electronic text
Peter Schreiner and Renate Söhnen-Thieme · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः