महानलम् इति ख्यातं वडवानलम् उच्यते महानलो यत्र देवो वडवा यत्र सा नदी ॥
mahānalam iti khyātaṃ vaḍavānalam ucyate mahānalo yatra devo vaḍavā yatra sā nadī //
तत् तीर्थं पुत्र वक्ष्यामि मृत्युदोषजरापहम् पुरासन् नैमिषारण्ये ऋषयः सत्त्रकारिणः ॥
tat tīrthaṃ putra vakṣyāmi mṛtyudoṣajarāpaham purāsan naimiṣāraṇye ṛṣayaḥ sattrakāriṇaḥ //
शमितारं च ऋषयो मृत्युं चक्रुस् तपस्विनः वर्तमाने सत्त्रयागे मृत्यौ शमितरि स्थिते ॥
śamitāraṃ ca ṛṣayo mṛtyuṃ cakrus tapasvinaḥ vartamāne sattrayāge mṛtyau śamitari sthite //
न ममार तदा कश्चिद् उभयं स्थास्नु जङ्गमम् विना पशून् मुनिश्रेष्ठ मर्त्यं चामर्त्यतां गतम् ॥
na mamāra tadā kaścid ubhayaṃ sthāsnu jaṅgamam vinā paśūn muniśreṣṭha martyaṃ cāmartyatāṃ gatam //
ततस् त्रिविष्टपे शून्ये मर्त्ये चैवातिसंभृते मृत्युनोपेक्षिते देवा राक्षसान् ऊचिरे तदा ॥
tatas triviṣṭape śūnye martye caivātisaṃbhṛte mṛtyunopekṣite devā rākṣasān ūcire tadā //
गच्छध्वम् ऋषिसत्त्रं तन् नाशयध्वं महाध्वरम् इति देववचः श्रुत्वा प्रोचुस् ते राक्षसाः सुरान् ॥
gacchadhvam ṛṣisattraṃ tan nāśayadhvaṃ mahādhvaram iti devavacaḥ śrutvā procus te rākṣasāḥ surān //
विध्वंसयामस् तं यज्ञम् अस्माकं किं फलं ततः प्रवर्तते विना हेतुं न कोपि क्वापि जातुचित् ॥
vidhvaṃsayāmas taṃ yajñam asmākaṃ kiṃ phalaṃ tataḥ pravartate vinā hetuṃ na kopi kvāpi jātucit //
देवा अप्य् असुरान् ऊचुर् यज्ञार्धं भवताम् अपि भवेद् एव ततो यान्तु ऋषीणां सत्त्रम् उत्तमम् ॥
devā apy asurān ūcur yajñārdhaṃ bhavatām api bhaved eva tato yāntu ṛṣīṇāṃ sattram uttamam //
ते श्रुत्वा त्वरिताः सर्वे यत्र यज्ञः प्रवर्तते जग्मुस् तत्र विनाशाय देववाक्याद् विशेषतः ॥
te śrutvā tvaritāḥ sarve yatra yajñaḥ pravartate jagmus tatra vināśāya devavākyād viśeṣataḥ //
तज् ज्ञात्वा ऋषयो मृत्युम् आहुः किं कुर्महे वयम् आगता देववचनाद् राक्षसा यज्ञनाशिनः ॥
taj jñātvā ṛṣayo mṛtyum āhuḥ kiṃ kurmahe vayam āgatā devavacanād rākṣasā yajñanāśinaḥ //
मृत्युना सह संमन्त्र्य नैमिषारण्यवासिनः सर्वे त्यक्त्वा स्वाश्रमं तं शमित्रा सह नारद ॥
mṛtyunā saha saṃmantrya naimiṣāraṇyavāsinaḥ sarve tyaktvā svāśramaṃ taṃ śamitrā saha nārada //
अग्निमात्रम् उपादाय त्यक्त्वा पात्रादिकं तु यत् क्रतुनिष्पत्तये जग्मुर् गौतमीं प्रति सत्वराः ॥
agnimātram upādāya tyaktvā pātrādikaṃ tu yat kratuniṣpattaye jagmur gautamīṃ prati satvarāḥ //
तत्र स्नात्वा महेशानं रक्षणायोपतस्थिरे कृताञ्जलिपुटास् ते तु तुष्टुवुस् त्रिदशेश्वरम् ॥
tatra snātvā maheśānaṃ rakṣaṇāyopatasthire kṛtāñjalipuṭās te tu tuṣṭuvus tridaśeśvaram //
यो लीलया विश्वम् इदं चकार धाता विधाता भुवनत्रयस्य यो विश्वरूपः सदसत्परो यः सोमेश्वरं तं शरणं व्रजामः
yo līlayā viśvam idaṃ cakāra dhātā vidhātā bhuvanatrayasya yo viśvarūpaḥ sadasatparo yaḥ someśvaraṃ taṃ śaraṇaṃ vrajāmaḥ
इच्छामात्रेण यः सर्वं हन्ति पाति करोति च तम् अहं त्रिदशेशानं शरणं यामि शंकरम् ॥
icchāmātreṇa yaḥ sarvaṃ hanti pāti karoti ca tam ahaṃ tridaśeśānaṃ śaraṇaṃ yāmi śaṃkaram //
महानलं महाकायं महानागविभूषणम् महामूर्तिधरं देवं शरणं यामि शंकरम् ॥
mahānalaṃ mahākāyaṃ mahānāgavibhūṣaṇam mahāmūrtidharaṃ devaṃ śaraṇaṃ yāmi śaṃkaram //
ततः प्रोवाच भगवान् मृत्यो का प्रीतिर् अस्तु ते ॥
tataḥ provāca bhagavān mṛtyo kā prītir astu te //
राक्षसेभ्यो भयं घोरम् आपन्नं त्रिदशेश्वर यज्ञम् अस्मांश् च रक्षस्व यावत् सत्त्रं समाप्यते ॥
rākṣasebhyo bhayaṃ ghoram āpannaṃ tridaśeśvara yajñam asmāṃś ca rakṣasva yāvat sattraṃ samāpyate //
तथा चकार भगवांस् त्रिनेत्रो वृषभध्वजः शमित्रा मृत्युना सत्त्रम् ऋषीणां पूर्णतां ययौ ॥
tathā cakāra bhagavāṃs trinetro vṛṣabhadhvajaḥ śamitrā mṛtyunā sattram ṛṣīṇāṃ pūrṇatāṃ yayau //
हविषां भागधेयाय आजग्मुर् अमराः क्रमात् तान् अवोचन् मुनिगणाः संक्षुब्धा मृत्युना सह ॥
haviṣāṃ bhāgadheyāya ājagmur amarāḥ kramāt tān avocan munigaṇāḥ saṃkṣubdhā mṛtyunā saha //
अस्मन्मखविनाशाय राक्षसाः प्रेषिता यतः तस्माद् भवद्भ्यः पापिष्ठा राक्षसाः सन्तु शत्रवः ॥
asmanmakhavināśāya rākṣasāḥ preṣitā yataḥ tasmād bhavadbhyaḥ pāpiṣṭhā rākṣasāḥ santu śatravaḥ //
ततः प्रभृति देवानां राक्षसा वैरिणो ऽभवन् कृत्यां च वडवां तत्र देवाश् च ऋषयो ऽमलाः ॥
tataḥ prabhṛti devānāṃ rākṣasā vairiṇo 'bhavan kṛtyāṃ ca vaḍavāṃ tatra devāś ca ṛṣayo 'malāḥ //
मृत्योर् भार्या भव त्वं ताम् इत्य् उक्त्वा ते ऽभ्यषेचयन् अभिषेकोदकं यत् तु सा नदी वडवाभवत् ॥
mṛtyor bhāryā bhava tvaṃ tām ity uktvā te 'bhyaṣecayan abhiṣekodakaṃ yat tu sā nadī vaḍavābhavat //
मृत्युना स्थापितं लिङ्गं महानलम् इति श्रुतम् ततः प्रभृति तत् तीर्थं वडवासंगमं विदुः ॥
mṛtyunā sthāpitaṃ liṅgaṃ mahānalam iti śrutam tataḥ prabhṛti tat tīrthaṃ vaḍavāsaṃgamaṃ viduḥ //
महानलो यत्र देवस् तत् तीर्थं भुक्तिमुक्तिदम् सहस्रं तत्र तीर्थानां सर्वाभीष्टप्रदायिनाम् उभयोस् तीरयोस् तत्र स्मरणाद् अघघातिनाम् ॥
mahānalo yatra devas tat tīrthaṃ bhuktimuktidam sahasraṃ tatra tīrthānāṃ sarvābhīṣṭapradāyinām ubhayos tīrayos tatra smaraṇād aghaghātinām //