Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Brahma Purāṇa

Chapter 193

ब्रह्मपुराणम्

BrP_193.1

राजमार्गे ततः कृष्णः सानुलेपनभाजनाम् ददर्श कुब्जाम् आयान्तीं नवयौवनगोचराम् ॥

rājamārge tataḥ kṛṣṇaḥ sānulepanabhājanām dadarśa kubjām āyāntīṃ navayauvanagocarām //

BrP_193.2

ताम् आह ललितं कृष्णः कस्येदम् अनुलेपनम् भवत्या नीयते सत्यं वदेन्दीवरलोचने ॥

tām āha lalitaṃ kṛṣṇaḥ kasyedam anulepanam bhavatyā nīyate satyaṃ vadendīvaralocane //

BrP_193.3

सकामेनैव सा प्रोक्ता सानुरागा हरिं प्रति प्राह सा ललितं कुब्जा ददर्श च बलात् ततः ॥

sakāmenaiva sā proktā sānurāgā hariṃ prati prāha sā lalitaṃ kubjā dadarśa ca balāt tataḥ //

BrP_193.4

कान्त कस्मान् न जानासि कंसेनापि नियोजिता नैकवक्रेति विख्याताम् अनुलेपनकर्मणि ॥

kānta kasmān na jānāsi kaṃsenāpi niyojitā naikavakreti vikhyātām anulepanakarmaṇi //

BrP_193.5

नान्यपिष्टं हि कंसस्य प्रीतये ह्य् अनुलेपनम् भवत्य् अहम् अतीवास्य प्रसादधनभाजनम् ॥

nānyapiṣṭaṃ hi kaṃsasya prītaye hy anulepanam bhavaty aham atīvāsya prasādadhanabhājanam //

BrP_193.6

सुगन्धम् एतद् राजार्हं रुचिरं रुचिरानने आवयोर् गात्रसदृशं दीयताम् अनुलेपनम् ॥

sugandham etad rājārhaṃ ruciraṃ rucirānane āvayor gātrasadṛśaṃ dīyatām anulepanam //

BrP_193.7

श्रुत्वा तम् आह सा कृष्णं गृह्यताम् इति सादरम् अनुलेपं च प्रददौ गात्रयोग्यम् अथोभयोः ॥

śrutvā tam āha sā kṛṣṇaṃ gṛhyatām iti sādaram anulepaṃ ca pradadau gātrayogyam athobhayoḥ //

BrP_193.8

भक्तिच्छेदानुलिप्ताङ्गौ ततस् तौ पुरुषर्षभौ सेन्द्रचापौ विराजन्तौ सितकृष्णाव् इवाम्बुदौ ॥

bhakticchedānuliptāṅgau tatas tau puruṣarṣabhau sendracāpau virājantau sitakṛṣṇāv ivāmbudau //

BrP_193.9

ततस् तां चिबुके शौरिर् उल्लापनविधानवित् उल्लाप्य तोलयाम् आस द्व्यङ्गुलेनाग्रपाणिना ॥

tatas tāṃ cibuke śaurir ullāpanavidhānavit ullāpya tolayām āsa dvyaṅgulenāgrapāṇinā //

BrP_193.10

चकर्ष पद्भ्यां च तदा ऋजुत्वं केशवो ऽनयत् ततः सा ऋजुतां प्राप्ता योषिताम् अभवद् वरा ॥

cakarṣa padbhyāṃ ca tadā ṛjutvaṃ keśavo 'nayat tataḥ sā ṛjutāṃ prāptā yoṣitām abhavad varā //

BrP_193.11

विलासललितं प्राह प्रेमगर्भभरालसम् वस्त्रे प्रगृह्य गोविन्दं व्रज गेहं ममेति वै ॥

vilāsalalitaṃ prāha premagarbhabharālasam vastre pragṛhya govindaṃ vraja gehaṃ mameti vai //

BrP_193.12

आयास्ये भवतीगेहम् इति तां प्राह केशवः विससर्ज जहासोच्चै रामस्यालोक्य चाननम् ॥

āyāsye bhavatīgeham iti tāṃ prāha keśavaḥ visasarja jahāsoccai rāmasyālokya cānanam //

BrP_193.13

भक्तिच्छेदानुलिप्ताङ्गौ नीलपीताम्बराव् उभौ धनुःशालां ततो यातौ चित्रमाल्योपशोभितौ ॥

bhakticchedānuliptāṅgau nīlapītāmbarāv ubhau dhanuḥśālāṃ tato yātau citramālyopaśobhitau //

BrP_193.14

अध्यास्य च धनूरत्नं ताभ्यां पृष्टैस् तु रक्षिभिः आख्यातं सहसा कृष्णो गृहीत्वापूरयद् धनुः ॥

adhyāsya ca dhanūratnaṃ tābhyāṃ pṛṣṭais tu rakṣibhiḥ ākhyātaṃ sahasā kṛṣṇo gṛhītvāpūrayad dhanuḥ //

BrP_193.15

ततः पूरयता तेन भज्यमानं बलाद् धनुः चकारातिमहाशब्दं मथुरा तेन पूरिता ॥

tataḥ pūrayatā tena bhajyamānaṃ balād dhanuḥ cakārātimahāśabdaṃ mathurā tena pūritā //

BrP_193.16

अनुयुक्तौ ततस् तौ च भग्ने धनुषि रक्षिभिः रक्षिसैन्यं निकृत्योभौ निष्क्रान्तौ कार्मुकालयात् ॥

anuyuktau tatas tau ca bhagne dhanuṣi rakṣibhiḥ rakṣisainyaṃ nikṛtyobhau niṣkrāntau kārmukālayāt //

BrP_193.17

अक्रूरागमवृत्तान्तम् उपलभ्य तथा धनुः भग्नं श्रुत्वाथ कंसो ऽपि प्राह चाणूरमुष्टिकौ ॥

akrūrāgamavṛttāntam upalabhya tathā dhanuḥ bhagnaṃ śrutvātha kaṃso 'pi prāha cāṇūramuṣṭikau //

BrP_193.18

गोपालदारकौ प्राप्तौ भवद्भ्यां तौ ममाग्रतः मल्लयुद्धेन हन्तव्यौ मम प्राणहरौ हि तौ ॥

gopāladārakau prāptau bhavadbhyāṃ tau mamāgrataḥ mallayuddhena hantavyau mama prāṇaharau hi tau //

BrP_193.19

नियुद्धे तद्विनाशेन भवद्भ्यां तोषितो ह्य् अहम् दास्याम्य् अभिमतान् कामान् नान्यथैतन् महाबलौ ॥

niyuddhe tadvināśena bhavadbhyāṃ toṣito hy aham dāsyāmy abhimatān kāmān nānyathaitan mahābalau //

BrP_193.20

न्यायतो ऽन्यायतो वापि भवद्भ्यां तौ ममाहितौ हन्तव्यौ तद्वधाद् राज्यं सामान्यं वो भविष्यति ॥

nyāyato 'nyāyato vāpi bhavadbhyāṃ tau mamāhitau hantavyau tadvadhād rājyaṃ sāmānyaṃ vo bhaviṣyati //

BrP_193.21

इत्य् आदिश्य स तौ मल्लौ ततश् चाहूय हस्तिपम् प्रोवाचोच्चैस् त्वया मत्तः समाजद्वारि कुञ्जरः ॥

ity ādiśya sa tau mallau tataś cāhūya hastipam provācoccais tvayā mattaḥ samājadvāri kuñjaraḥ //

BrP_193.22

स्थाप्यः कुवलयापीडस् तेन तौ गोपदारकौ घातनीयौ नियुद्धाय रङ्गद्वारम् उपागतौ ॥

sthāpyaḥ kuvalayāpīḍas tena tau gopadārakau ghātanīyau niyuddhāya raṅgadvāram upāgatau //

BrP_193.23

तम् आज्ञाप्याथ दृष्ट्वा च मञ्चान् सर्वान् उपाहृतान् आसन्नमरणः कंसः सूर्योदयम् उदैक्षत ॥

tam ājñāpyātha dṛṣṭvā ca mañcān sarvān upāhṛtān āsannamaraṇaḥ kaṃsaḥ sūryodayam udaikṣata //

BrP_193.24

ततः समस्तमञ्चेषु नागरः स तदा जनः राजमञ्चेषु चारूढाः सह भृत्यैर् महीभृतः ॥

tataḥ samastamañceṣu nāgaraḥ sa tadā janaḥ rājamañceṣu cārūḍhāḥ saha bhṛtyair mahībhṛtaḥ //

BrP_193.25

मल्लप्राश्निकवर्गश् च रङ्गमध्ये समीपगः कृतः कंसेन कंसो ऽपि तुङ्गमञ्चे व्यवस्थितः ॥

mallaprāśnikavargaś ca raṅgamadhye samīpagaḥ kṛtaḥ kaṃsena kaṃso 'pi tuṅgamañce vyavasthitaḥ //

BrP_193.26

अन्तःपुराणां मञ्चाश् च यथान्ये परिकल्पिताः अन्ये च वारमुख्यानाम् अन्ये नगरयोषिताम् ॥

antaḥpurāṇāṃ mañcāś ca yathānye parikalpitāḥ anye ca vāramukhyānām anye nagarayoṣitām //

BrP_193.27

नन्दगोपादयो गोपा मञ्चेष्व् अन्येष्व् अवस्थिताः अक्रूरवसुदेवौ च मञ्चप्रान्ते व्यवस्थितौ ॥

nandagopādayo gopā mañceṣv anyeṣv avasthitāḥ akrūravasudevau ca mañcaprānte vyavasthitau //

BrP_193.28

नगरीयोषितां मध्ये देवकी पुत्रगर्धिनी अन्तकाले ऽपि पुत्रस्य द्रक्ष्यामीति मुखं स्थिता ॥

nagarīyoṣitāṃ madhye devakī putragardhinī antakāle 'pi putrasya drakṣyāmīti mukhaṃ sthitā //

BrP_193.29

वाद्यमानेषु तूर्येषु चाणूरे चातिवल्गति हाहाकारपरे लोक आस्फोटयति मुष्टिके ॥

vādyamāneṣu tūryeṣu cāṇūre cātivalgati hāhākārapare loka āsphoṭayati muṣṭike //

BrP_193.30

हत्वा कुवलयापीडं हस्त्यारोहप्रचोदितम् मदासृगनुलिप्ताङ्गौ गजदन्तवरायुधौ ॥

hatvā kuvalayāpīḍaṃ hastyārohapracoditam madāsṛganuliptāṅgau gajadantavarāyudhau //

BrP_193.31

मृगमध्ये यथा सिंहौ गर्वलीलावलोकिनौ प्रविष्टौ सुमहारङ्गं बलदेवजनार्दनौ ॥

mṛgamadhye yathā siṃhau garvalīlāvalokinau praviṣṭau sumahāraṅgaṃ baladevajanārdanau //

BrP_193.32

हाहाकारो महाञ् जज्ञे सर्वरङ्गेष्व् अनन्तरम् कृष्णो ऽयं बलभद्रो ऽयम् इति लोकस्य विस्मयात् ॥

hāhākāro mahāñ jajñe sarvaraṅgeṣv anantaram kṛṣṇo 'yaṃ balabhadro 'yam iti lokasya vismayāt //

BrP_193.33

सो ऽयं येन हता घोरा पूतना सा निशाचरी प्रक्षिप्तं शकटं येन भग्नौ च यमलार्जुनौ ॥

so 'yaṃ yena hatā ghorā pūtanā sā niśācarī prakṣiptaṃ śakaṭaṃ yena bhagnau ca yamalārjunau //

BrP_193.34

सो ऽयं यः कालियं नागं ननर्तारुह्य बालकः धृतो गोवर्धनो येन सप्तरात्रं महागिरिः ॥

so 'yaṃ yaḥ kāliyaṃ nāgaṃ nanartāruhya bālakaḥ dhṛto govardhano yena saptarātraṃ mahāgiriḥ //

BrP_193.35

अरिष्टो धेनुकः केशी लीलयैव महात्मना हतो येन च दुर्वृत्तो दृश्यते सो ऽयम् अच्युतः ॥

ariṣṭo dhenukaḥ keśī līlayaiva mahātmanā hato yena ca durvṛtto dṛśyate so 'yam acyutaḥ //

BrP_193.36

अयं चास्य महाबाहुर् बलदेवो ऽग्रजो ऽग्रतः प्रयाति लीलया योषिन्मनोनयननन्दनः ॥

ayaṃ cāsya mahābāhur baladevo 'grajo 'grataḥ prayāti līlayā yoṣinmanonayananandanaḥ //

BrP_193.37

अयं स कथ्यते प्राज्ञैः पुराणार्थावलोकिभिः गोपालो यादवं वंशं मग्नम् अभ्युद्धरिष्यति ॥

ayaṃ sa kathyate prājñaiḥ purāṇārthāvalokibhiḥ gopālo yādavaṃ vaṃśaṃ magnam abhyuddhariṣyati //

BrP_193.38

अयं स सर्वभूतस्य विष्णोर् अखिलजन्मनः अवतीर्णो महीम् अंशो नूनं भारहरो भुवः ॥

ayaṃ sa sarvabhūtasya viṣṇor akhilajanmanaḥ avatīrṇo mahīm aṃśo nūnaṃ bhāraharo bhuvaḥ //

BrP_193.39

इत्य् एवं वर्णिते पौरै रामे कृष्णे च तत्क्षणात् उरस् तताप देवक्याः स्नेहस्नुतपयोधरम् ॥

ity evaṃ varṇite paurai rāme kṛṣṇe ca tatkṣaṇāt uras tatāpa devakyāḥ snehasnutapayodharam //

BrP_193.40

महोत्सवम् इवालोक्य पुत्राव् एव विलोकयन् युवेव वसुदेवो ऽभूद् विहायाभ्यागतां जराम् ॥

mahotsavam ivālokya putrāv eva vilokayan yuveva vasudevo 'bhūd vihāyābhyāgatāṃ jarām //

BrP_193.41

विस्तारिताक्षियुगला राजान्तःपुरयोषितः नागरस्त्रीसमूहश् च द्रष्टुं न विरराम तौ ॥

vistāritākṣiyugalā rājāntaḥpurayoṣitaḥ nāgarastrīsamūhaś ca draṣṭuṃ na virarāma tau //

BrP_193.42

सख्यः पश्यत कृष्णस्य मुखम् अप्य् अम्बुजेक्षणम् गजयुद्धकृतायासस्वेदाम्बुकणिकाञ्चितम् ॥

sakhyaḥ paśyata kṛṣṇasya mukham apy ambujekṣaṇam gajayuddhakṛtāyāsasvedāmbukaṇikāñcitam //

BrP_193.43

विकासीव सरोम्भोजम् अवश्यायजलोक्षितम् परिभूताक्षरं जन्म सफलं क्रियतां दृशः ॥

vikāsīva sarombhojam avaśyāyajalokṣitam paribhūtākṣaraṃ janma saphalaṃ kriyatāṃ dṛśaḥ //

BrP_193.44

श्रीवत्साङ्कं जगद्धाम बालस्यैतद् विलोक्यताम् विपक्षक्षपणं वक्षो भुजयुग्मं च भामिनि ॥

śrīvatsāṅkaṃ jagaddhāma bālasyaitad vilokyatām vipakṣakṣapaṇaṃ vakṣo bhujayugmaṃ ca bhāmini //

BrP_193.45

वल्गता मुष्टिकेनैव चाणूरेण तथा परैः क्रियते बलभद्रस्य हास्यम् ईषद् विलोक्यताम् ॥

valgatā muṣṭikenaiva cāṇūreṇa tathā paraiḥ kriyate balabhadrasya hāsyam īṣad vilokyatām //

BrP_193.46

सख्यः पश्यत चाणूरं नियुद्धार्थम् अयं हरिः समुपैति न सन्त्य् अत्र किं वृद्धा युक्तकारिणः ॥

sakhyaḥ paśyata cāṇūraṃ niyuddhārtham ayaṃ hariḥ samupaiti na santy atra kiṃ vṛddhā yuktakāriṇaḥ //

BrP_193.47

क्व यौवनोन्मुखीभूतः सुकुमारतनुर् हरिः क्व वज्रकठिनाभोगशरीरो ऽयं महासुरः ॥

kva yauvanonmukhībhūtaḥ sukumāratanur hariḥ kva vajrakaṭhinābhogaśarīro 'yaṃ mahāsuraḥ //

BrP_193.48

इमौ सुललितौ रङ्गे वर्तेते नवयौवनौ दैतेयमल्लाश् चाणूरप्रमुखास् त्व् अतिदारुणाः ॥

imau sulalitau raṅge vartete navayauvanau daiteyamallāś cāṇūrapramukhās tv atidāruṇāḥ //

BrP_193.49

नियुद्धप्राश्निकानां तु महान् एष व्यतिक्रमः यद् बालबलिनोर् युद्धं मध्यस्थैः समुपेक्ष्यते ॥

niyuddhaprāśnikānāṃ tu mahān eṣa vyatikramaḥ yad bālabalinor yuddhaṃ madhyasthaiḥ samupekṣyate //

BrP_193.50

इत्थं पुरस्त्रीलोकस्य वदतश् चालयन् भुवम् ववर्ष हर्षोत्कर्षं च जनस्य भगवान् हरिः ॥

itthaṃ purastrīlokasya vadataś cālayan bhuvam vavarṣa harṣotkarṣaṃ ca janasya bhagavān hariḥ //

BrP_193.51

बलभद्रो ऽपि चास्फोट्य ववल्ग ललितं यदा पदे पदे तदा भूमिर् न शीर्णा यत् तद् अद्भुतम् ॥

balabhadro 'pi cāsphoṭya vavalga lalitaṃ yadā pade pade tadā bhūmir na śīrṇā yat tad adbhutam //

BrP_193.52

चाणूरेण ततः कृष्णो युयुधे ऽमितविक्रमः नियुद्धकुशलो दैत्यो बलदेवेन मुष्टिकः ॥

cāṇūreṇa tataḥ kṛṣṇo yuyudhe 'mitavikramaḥ niyuddhakuśalo daityo baladevena muṣṭikaḥ //

BrP_193.53

संनिपातावधूतैश् च चाणूरेण समं हरिः क्षेपणैर् मुष्टिभिश् चैव कीलावज्रनिपातनैः ॥

saṃnipātāvadhūtaiś ca cāṇūreṇa samaṃ hariḥ kṣepaṇair muṣṭibhiś caiva kīlāvajranipātanaiḥ //

BrP_193.54

पादोद्भूतैः प्रमृष्टाभिस् तयोर् युद्धम् अभून् महत् अशस्त्रम् अतिघोरं तत् तयोर् युद्धं सुदारुणम् ॥

pādodbhūtaiḥ pramṛṣṭābhis tayor yuddham abhūn mahat aśastram atighoraṃ tat tayor yuddhaṃ sudāruṇam //

BrP_193.55

स्वबलप्राणनिष्पाद्यं समाजोत्सवसंनिधौ यावद् यावच् च चाणूरो युयुधे हरिणा सह ॥

svabalaprāṇaniṣpādyaṃ samājotsavasaṃnidhau yāvad yāvac ca cāṇūro yuyudhe hariṇā saha //

BrP_193.56

प्राणहानिम् अवापाग्र्यां तावत् तावन् न बान्धवम् कृष्णो ऽपि युयुधे तेन लीलयैव जगन्मयः ॥

prāṇahānim avāpāgryāṃ tāvat tāvan na bāndhavam kṛṣṇo 'pi yuyudhe tena līlayaiva jaganmayaḥ //

BrP_193.57

खेदाच् चालयता कोपान् निजशेषकरे करम् बलक्षयं विवृद्धिं च दृष्ट्वा चाणूरकृष्णयोः ॥

khedāc cālayatā kopān nijaśeṣakare karam balakṣayaṃ vivṛddhiṃ ca dṛṣṭvā cāṇūrakṛṣṇayoḥ //

BrP_193.58

वारयाम् आस तूर्याणि कंसः कोपपरायणः मृदङ्गादिषु वाद्येषु प्रतिषिद्धेषु तत्क्षणात् ॥

vārayām āsa tūryāṇi kaṃsaḥ kopaparāyaṇaḥ mṛdaṅgādiṣu vādyeṣu pratiṣiddheṣu tatkṣaṇāt //

BrP_193.59

खसंगतान्य् अवाद्यन्त दैवतूर्याण्य् अनेकशः जय गोविन्द चाणूरं जहि केशव दानवम् ॥

khasaṃgatāny avādyanta daivatūryāṇy anekaśaḥ jaya govinda cāṇūraṃ jahi keśava dānavam //

BrP_193.60

इत्य् अन्तर्धिगता देवास् तुष्टुवुस् ते प्रहर्षिताः चाणूरेण चिरं कालं क्रीडित्वा मधुसूदनः ॥

ity antardhigatā devās tuṣṭuvus te praharṣitāḥ cāṇūreṇa ciraṃ kālaṃ krīḍitvā madhusūdanaḥ //

BrP_193.61

उत्पाट्य भ्रामयाम् आस तद्वधाय कृतोद्यमः भ्रामयित्वा शतगुणं दैत्यमल्लम् अमित्रजित् ॥

utpāṭya bhrāmayām āsa tadvadhāya kṛtodyamaḥ bhrāmayitvā śataguṇaṃ daityamallam amitrajit //

BrP_193.62

भूमाव् आस्फोटयाम् आस गगने गतजीवितम् भूमाव् आस्फोटितस् तेन चाणूरः शतधा भवन् ॥

bhūmāv āsphoṭayām āsa gagane gatajīvitam bhūmāv āsphoṭitas tena cāṇūraḥ śatadhā bhavan //

BrP_193.63

रक्तस्रावमहापङ्कां चकार स तदा भुवम् बलदेवस् तु तत्कालं मुष्टिकेन महाबलः ॥

raktasrāvamahāpaṅkāṃ cakāra sa tadā bhuvam baladevas tu tatkālaṃ muṣṭikena mahābalaḥ //

BrP_193.64

युयुधे दैत्यमल्लेन चाणूरेण यथा हरिः सो ऽप्य् एनं मुष्टिना मूर्ध्नि वक्षस्य् आहत्य जानुना ॥

yuyudhe daityamallena cāṇūreṇa yathā hariḥ so 'py enaṃ muṣṭinā mūrdhni vakṣasy āhatya jānunā //

BrP_193.65

पातयित्वा धरापृष्ठे निष्पिपेष गतायुषम् कृष्णस् तोशलकं भूयो मल्लराजं महाबलम् ॥

pātayitvā dharāpṛṣṭhe niṣpipeṣa gatāyuṣam kṛṣṇas tośalakaṃ bhūyo mallarājaṃ mahābalam //

BrP_193.66

वाममुष्टिप्रहारेण पातयाम् आस भूतले चाणूरे निहते मल्ले मुष्टिके च निपातिते ॥

vāmamuṣṭiprahāreṇa pātayām āsa bhūtale cāṇūre nihate malle muṣṭike ca nipātite //

BrP_193.67

नीते क्षयं तोशलके सर्वे मल्लाः प्रदुद्रुवुः ववल्गतुस् तदा रङ्गे कृष्णसंकर्षणाव् उभौ ॥

nīte kṣayaṃ tośalake sarve mallāḥ pradudruvuḥ vavalgatus tadā raṅge kṛṣṇasaṃkarṣaṇāv ubhau //

BrP_193.68

समानवयसो गोपान् बलाद् आकृष्य हर्षितौ कंसो ऽपि कोपरक्ताक्षः प्राहोच्चैर् व्यायतान् नरान् ॥

samānavayaso gopān balād ākṛṣya harṣitau kaṃso 'pi koparaktākṣaḥ prāhoccair vyāyatān narān //

BrP_193.69

गोपाव् एतौ समाजौघान् निष्क्रम्येतां बलाद् इतः नन्दो ऽपि गृह्यतां पापो निगडैर् आशु बध्यताम् ॥

gopāv etau samājaughān niṣkramyetāṃ balād itaḥ nando 'pi gṛhyatāṃ pāpo nigaḍair āśu badhyatām //

BrP_193.70

अवृद्धार्हेण दण्डेन वसुदेवो ऽपि वध्यताम् वल्गन्ति गोपाः कृष्णेन ये चेमे सहिताः पुनः ॥

avṛddhārheṇa daṇḍena vasudevo 'pi vadhyatām valganti gopāḥ kṛṣṇena ye ceme sahitāḥ punaḥ //

BrP_193.71

गावो ह्रियन्ताम् एषां च यच् चास्ति वसु किंचन एवम् आज्ञापयन्तं तं प्रहस्य मधुसूदनः ॥

gāvo hriyantām eṣāṃ ca yac cāsti vasu kiṃcana evam ājñāpayantaṃ taṃ prahasya madhusūdanaḥ //

BrP_193.72

उत्पत्यारुह्य तन्मञ्चं कंसं जग्राह वेगितः केशेष्व् आकृष्य विगलत्किरीटम् अवनीतले ॥

utpatyāruhya tanmañcaṃ kaṃsaṃ jagrāha vegitaḥ keśeṣv ākṛṣya vigalatkirīṭam avanītale //

BrP_193.73

स कंसं पातयाम् आस तस्योपरि पपात च निःशेषजगदाधारगुरुणा पततोपरि ॥

sa kaṃsaṃ pātayām āsa tasyopari papāta ca niḥśeṣajagadādhāraguruṇā patatopari //

BrP_193.74

कृष्णेन त्याजितः प्राणान्न् उग्रसेनात्मजो नृपः मृतस्य केशेषु तदा गृहीत्वा मधुसूदनः ॥

kṛṣṇena tyājitaḥ prāṇānn ugrasenātmajo nṛpaḥ mṛtasya keśeṣu tadā gṛhītvā madhusūdanaḥ //

BrP_193.75

चकर्ष देहं कंसस्य रङ्गमध्ये महाबलः गौरवेणातिमहता परिपातेन कृष्यता ॥

cakarṣa dehaṃ kaṃsasya raṅgamadhye mahābalaḥ gauraveṇātimahatā paripātena kṛṣyatā //

BrP_193.76

कृता कंसस्य देहेन वेगितेन महात्मना कंसे गृहीते कृष्णेन तद्भ्राताभ्यागतो रुषा ॥

kṛtā kaṃsasya dehena vegitena mahātmanā kaṃse gṛhīte kṛṣṇena tadbhrātābhyāgato ruṣā //

BrP_193.77

सुनामा बलभद्रेण लीलयैव निपातितः ततो हाहाकृतं सर्वम् आसीत् तद् रङ्गमण्डलम् ॥

sunāmā balabhadreṇa līlayaiva nipātitaḥ tato hāhākṛtaṃ sarvam āsīt tad raṅgamaṇḍalam //

BrP_193.78

अवज्ञया हतं दृष्ट्वा कृष्णेन मथुरेश्वरम् कृष्णो ऽपि वसुदेवस्य पादौ जग्राह सत्वरम् ॥

avajñayā hataṃ dṛṣṭvā kṛṣṇena mathureśvaram kṛṣṇo 'pi vasudevasya pādau jagrāha satvaram //

BrP_193.79

देवक्याश् च महाबाहुर् बलदेवसहायवान् उत्थाप्य वसुदेवस् तु देवकी च जनार्दनम् स्मृतजन्मोक्तवचनौ ताव् एव प्रणतौ स्थितौ ॥

devakyāś ca mahābāhur baladevasahāyavān utthāpya vasudevas tu devakī ca janārdanam smṛtajanmoktavacanau tāv eva praṇatau sthitau //

BrP_193.80

प्रसीद देवदेवेश देवानां प्रवर प्रभो तथावयोः प्रसादेन कृताभ्युद्धार केशव ॥

prasīda devadeveśa devānāṃ pravara prabho tathāvayoḥ prasādena kṛtābhyuddhāra keśava //

BrP_193.81

आराधितो यद् भगवान् अवतीर्णो गृहे मम दुर्वृत्तनिधनार्थाय तेन नः पावितं कुलम् ॥

ārādhito yad bhagavān avatīrṇo gṛhe mama durvṛttanidhanārthāya tena naḥ pāvitaṃ kulam //

BrP_193.82

त्वम् अन्तः सर्वभूतानां सर्वभूतेष्व् अवस्थितः वर्तते च समस्तात्मंस् त्वत्तो भूतभविष्यती ॥

tvam antaḥ sarvabhūtānāṃ sarvabhūteṣv avasthitaḥ vartate ca samastātmaṃs tvatto bhūtabhaviṣyatī //

BrP_193.83

यज्ञे त्वम् इज्यसे ऽचिन्त्य सर्वदेवमयाच्युत त्वम् एव यज्ञो यज्वा च यज्ञानां परमेश्वर ॥

yajñe tvam ijyase 'cintya sarvadevamayācyuta tvam eva yajño yajvā ca yajñānāṃ parameśvara //

BrP_193.84

सापह्नवं मम मनो यद् एतत् त्वयि जायते देवक्याश् चात्मज प्रीत्या तद् अत्यन्तविडम्बना ॥

sāpahnavaṃ mama mano yad etat tvayi jāyate devakyāś cātmaja prītyā tad atyantaviḍambanā //

BrP_193.85

त्वं कर्ता सर्वभूतानाम् अनादिनिधनो भवान् क्व च मे मानुषस्यैषा जिह्वा पुत्रेति वक्ष्यति ॥

tvaṃ kartā sarvabhūtānām anādinidhano bhavān kva ca me mānuṣasyaiṣā jihvā putreti vakṣyati //

BrP_193.86

जगद् एतज् जगन्नाथ संभूतम् अखिलं यतः कया युक्त्या विना मायां सो ऽस्मत्तः संभविष्यति ॥

jagad etaj jagannātha saṃbhūtam akhilaṃ yataḥ kayā yuktyā vinā māyāṃ so 'smattaḥ saṃbhaviṣyati //

BrP_193.87

यस्मिन् प्रतिष्ठितं सर्वं जगत् स्थावरजङ्गमम् स कोष्ठोत्सङ्गशयनो मनुष्याज् जायते कथम् ॥

yasmin pratiṣṭhitaṃ sarvaṃ jagat sthāvarajaṅgamam sa koṣṭhotsaṅgaśayano manuṣyāj jāyate katham //

BrP_193.88

स त्वं प्रसीद परमेश्वर पाहि विश्वम् अंशावतारकरणैर् न ममासि पुत्रः आब्रह्मपादपमयं जगद् ईश सर्वं चित्ते विमोहयसि किं परमेश्वरात्मन्

sa tvaṃ prasīda parameśvara pāhi viśvam aṃśāvatārakaraṇair na mamāsi putraḥ ābrahmapādapamayaṃ jagad īśa sarvaṃ citte vimohayasi kiṃ parameśvarātman

BrP_193.89

मायाविमोहितदृशा तनयो ममेति कंसाद् भयं कृतवता तु मयातितीव्रम् नीतो ऽसि गोकुलम् अरातिभयाकुलस्य वृद्धिं गतो ऽसि मम चैव गवाम् अधीश

māyāvimohitadṛśā tanayo mameti kaṃsād bhayaṃ kṛtavatā tu mayātitīvram nīto 'si gokulam arātibhayākulasya vṛddhiṃ gato 'si mama caiva gavām adhīśa

BrP_193.90

कर्माणि रुद्रमरुदश्विशतक्रतूनां साध्यानि यानि न भवन्ति निरीक्षितानि त्वं विष्णुर् ईशजगताम् उपकारहेतोः प्राप्तो ऽसि नः परिगतः परमो विमोहः

karmāṇi rudramarudaśviśatakratūnāṃ sādhyāni yāni na bhavanti nirīkṣitāni tvaṃ viṣṇur īśajagatām upakārahetoḥ prāpto 'si naḥ parigataḥ paramo vimohaḥ

Edition, source and reuse
Edition
Tübingen Purāṇa Project electronic text, chapters 1–246. Printed edition not identified in the GRETIL header.
Electronic text
Peter Schreiner and Renate Söhnen-Thieme · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः