Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Brahma Purāṇa

Chapter 196

ब्रह्मपुराणम्

BrP_196.1

गार्ग्यं गोष्ठे द्विजो श्यालः षण्ढ इत्य् उक्तवान् द्विजाः यदूनां संनिधौ सर्वे जहसुर् यादवास् तदा ॥

gārgyaṃ goṣṭhe dvijo śyālaḥ ṣaṇḍha ity uktavān dvijāḥ yadūnāṃ saṃnidhau sarve jahasur yādavās tadā //

BrP_196.2

ततः कोपसमाविष्टो दक्षिणापथम् एत्य सः सुतम् इच्छंस् तपस् तेपे यदुचक्रभयावहम् ॥

tataḥ kopasamāviṣṭo dakṣiṇāpatham etya saḥ sutam icchaṃs tapas tepe yaducakrabhayāvaham //

BrP_196.3

आराधयन् महादेवं सो ऽयश् चूर्णम् अभक्षयत् ददौ वरं च तुष्टो ऽसौ वर्षे द्वादशके हरः ॥

ārādhayan mahādevaṃ so 'yaś cūrṇam abhakṣayat dadau varaṃ ca tuṣṭo 'sau varṣe dvādaśake haraḥ //

BrP_196.4

संभावयाम् आस स तं यवनेशो ह्य् अनात्मजम् तद्योषित्संगमाच् चास्य पुत्रो ऽभूद् अलिसप्रभः ॥

saṃbhāvayām āsa sa taṃ yavaneśo hy anātmajam tadyoṣitsaṃgamāc cāsya putro 'bhūd alisaprabhaḥ //

BrP_196.5

तं कालयवनं नाम राज्ये स्वे यवनेश्वरः अभिषिच्य वनं यातो वज्राग्रकठिनोरसम् ॥

taṃ kālayavanaṃ nāma rājye sve yavaneśvaraḥ abhiṣicya vanaṃ yāto vajrāgrakaṭhinorasam //

BrP_196.6

स तु वीर्यमदोन्मत्तः पृथिव्यां बलिनो नृपान् पप्रच्छ नारदश् चास्मै कथयाम् आस यादवान् ॥

sa tu vīryamadonmattaḥ pṛthivyāṃ balino nṛpān papraccha nāradaś cāsmai kathayām āsa yādavān //

BrP_196.7

म्लेच्छकोटिसहस्राणां सहस्रैः सो ऽपि संवृतः गजाश्वरथसंपन्नैश् चकार परमोद्यमम् ॥

mlecchakoṭisahasrāṇāṃ sahasraiḥ so 'pi saṃvṛtaḥ gajāśvarathasaṃpannaiś cakāra paramodyamam //

BrP_196.8

प्रययौ चातवच्छिन्नैः प्रयाणैः स दिने दिने यादवान् प्रति सामर्षो मुनयो मथुरां पुरीम् ॥

prayayau cātavacchinnaiḥ prayāṇaiḥ sa dine dine yādavān prati sāmarṣo munayo mathurāṃ purīm //

BrP_196.9

कृष्णो ऽपि चिन्तयाम् आस क्षपितं यादवं बलम् यवनेन समालोक्य मागधः संप्रयास्यति ॥

kṛṣṇo 'pi cintayām āsa kṣapitaṃ yādavaṃ balam yavanena samālokya māgadhaḥ saṃprayāsyati //

BrP_196.10

मागधस्य बलं क्षीणं स कालयवनो बली हन्ता तद् इदम् आयातं यदूनां व्यसनं द्विधा ॥

māgadhasya balaṃ kṣīṇaṃ sa kālayavano balī hantā tad idam āyātaṃ yadūnāṃ vyasanaṃ dvidhā //

BrP_196.11

तस्माद् दुर्गं करिष्यामि यदूनाम् अतिदुर्जयम् स्त्रियो ऽपि यत्र युध्येयुः किं पुनर् वृष्णियादवाः ॥

tasmād durgaṃ kariṣyāmi yadūnām atidurjayam striyo 'pi yatra yudhyeyuḥ kiṃ punar vṛṣṇiyādavāḥ //

BrP_196.12

मयि मत्ते प्रमत्ते वा सुप्ते प्रवसिते ऽपि वा यादवाभिभवं दुष्टा मा कुर्वन् वैरिणो ऽधिकम् ॥

mayi matte pramatte vā supte pravasite 'pi vā yādavābhibhavaṃ duṣṭā mā kurvan vairiṇo 'dhikam //

BrP_196.13

इति संचिन्त्य गोविन्दो योजनानि महोदधिम् ययाचे द्वादश पुरीं द्वारकां तत्र निर्ममे ॥

iti saṃcintya govindo yojanāni mahodadhim yayāce dvādaśa purīṃ dvārakāṃ tatra nirmame //

BrP_196.14

महोद्यानां महावप्रां तडागशतशोभिताम् प्राकारशतसंबाधाम् इन्द्रस्येवामरावतीम् ॥

mahodyānāṃ mahāvaprāṃ taḍāgaśataśobhitām prākāraśatasaṃbādhām indrasyevāmarāvatīm //

BrP_196.15

मथुरावासिनं लोकं तत्रानीय जनार्दनः आसन्ने कालयवने मथुरां च स्वयं ययौ ॥

mathurāvāsinaṃ lokaṃ tatrānīya janārdanaḥ āsanne kālayavane mathurāṃ ca svayaṃ yayau //

BrP_196.16

बहिर् आवासिते सैन्ये मथुराया निरायुधः निर्जगाम स गोविन्दो ददर्श यवनश् च तम् ॥

bahir āvāsite sainye mathurāyā nirāyudhaḥ nirjagāma sa govindo dadarśa yavanaś ca tam //

BrP_196.17

स ज्ञात्वा वासुदेवं तं बाहुप्रहरणो नृपः अनुयातो महायोगिचेतोभिः प्राप्यते न यः ॥

sa jñātvā vāsudevaṃ taṃ bāhupraharaṇo nṛpaḥ anuyāto mahāyogicetobhiḥ prāpyate na yaḥ //

BrP_196.18

तेनानुयातः कृष्णो ऽपि प्रविवेश महागुहाम् यत्र शेते महावीर्यो मुचुकुन्दो नरेश्वरः ॥

tenānuyātaḥ kṛṣṇo 'pi praviveśa mahāguhām yatra śete mahāvīryo mucukundo nareśvaraḥ //

BrP_196.19

सो ऽपि प्रविष्टो यवनो दृष्ट्वा शय्यागतं नरम् पादेन ताडयाम् आस कृष्णं मत्वा स दुर्मतिः ॥

so 'pi praviṣṭo yavano dṛṣṭvā śayyāgataṃ naram pādena tāḍayām āsa kṛṣṇaṃ matvā sa durmatiḥ //

BrP_196.20

दृष्टमात्रश् च तेनासौ जज्वाल यवनो ऽग्निना तत्क्रोधजेन मुनयो भस्मीभूतश् च तत्क्षणात् ॥

dṛṣṭamātraś ca tenāsau jajvāla yavano 'gninā tatkrodhajena munayo bhasmībhūtaś ca tatkṣaṇāt //

BrP_196.21

स हि देवासुरे युद्धे गत्वा जित्वा महासुरान् निद्रार्तः सुमहाकालं निद्रां वव्रे वरं सुरान् ॥

sa hi devāsure yuddhe gatvā jitvā mahāsurān nidrārtaḥ sumahākālaṃ nidrāṃ vavre varaṃ surān //

BrP_196.22

प्रोक्तश् च देवैः संसुप्तं यस् त्वाम् उत्थापयिष्यति देहजेनाग्निना सद्यः स तु भस्मीभविष्यति ॥

proktaś ca devaiḥ saṃsuptaṃ yas tvām utthāpayiṣyati dehajenāgninā sadyaḥ sa tu bhasmībhaviṣyati //

BrP_196.23

एवं दग्ध्वा स तं पापं दृष्ट्वा च मधुसूदनम् कस् त्वम् इत्य् आह सो ऽप्य् आह जातो ऽहं शशिनः कुले ॥

evaṃ dagdhvā sa taṃ pāpaṃ dṛṣṭvā ca madhusūdanam kas tvam ity āha so 'py āha jāto 'haṃ śaśinaḥ kule //

BrP_196.24

वसुदेवस्य तनयो यदुवंशसमुद्भवः मुचुकुन्दो ऽपि तच् छ्रुत्वा वृद्धगार्ग्यवचः स्मरन् ॥

vasudevasya tanayo yaduvaṃśasamudbhavaḥ mucukundo 'pi tac chrutvā vṛddhagārgyavacaḥ smaran //

BrP_196.25

संस्मृत्य प्रणिपत्यैनं सर्वं सर्वेश्वरं हरिम् प्राह ज्ञातो भवान् विष्णोर् अंशस् त्वं परमेश्वरः ॥

saṃsmṛtya praṇipatyainaṃ sarvaṃ sarveśvaraṃ harim prāha jñāto bhavān viṣṇor aṃśas tvaṃ parameśvaraḥ //

BrP_196.26

पुरा गार्ग्येण कथितम् अष्टाविंशतिमे युगे द्वापरान्ते हरेर् जन्म यदुवंशे भविष्यति ॥

purā gārgyeṇa kathitam aṣṭāviṃśatime yuge dvāparānte harer janma yaduvaṃśe bhaviṣyati //

BrP_196.27

स त्वं प्राप्तो न संदेहो मर्त्यानाम् उपकारकृत् तथा हि सुमहत् तेजो नालं सोढुम् अहं तव ॥

sa tvaṃ prāpto na saṃdeho martyānām upakārakṛt tathā hi sumahat tejo nālaṃ soḍhum ahaṃ tava //

BrP_196.28

तथा हि सुमहाम्भोदध्वनिधीरतरं ततः वाक्यं तम् इति होवाच युष्मत्पादसुलालितम् ॥

tathā hi sumahāmbhodadhvanidhīrataraṃ tataḥ vākyaṃ tam iti hovāca yuṣmatpādasulālitam //

BrP_196.29

देवासुरे महायुद्धे दैत्याश् च सुमहाभटाः न शेकुस् ते महत् तेजस् तत् तेजो न सहाम्य् अहम् ॥

devāsure mahāyuddhe daityāś ca sumahābhaṭāḥ na śekus te mahat tejas tat tejo na sahāmy aham //

BrP_196.30

संसारपतितस्यैको जन्तोस् त्वं शरणं परम् संप्रसीद प्रपन्नार्तिहर्ता हर ममाशुभम् ॥

saṃsārapatitasyaiko jantos tvaṃ śaraṇaṃ param saṃprasīda prapannārtihartā hara mamāśubham //

BrP_196.31

त्वं पयोनिधयः शैलाः सरितश् च वनानि च मेदिनी गगनं वायुर् आपो ऽग्निस् त्वं तथा पुमान् ॥

tvaṃ payonidhayaḥ śailāḥ saritaś ca vanāni ca medinī gaganaṃ vāyur āpo 'gnis tvaṃ tathā pumān //

BrP_196.32

पुंसः परतरं सर्वं व्याप्य जन्म विकल्पवत् शब्दादिहीनम् अजरं वृद्धिक्षयविवर्जितम् ॥

puṃsaḥ parataraṃ sarvaṃ vyāpya janma vikalpavat śabdādihīnam ajaraṃ vṛddhikṣayavivarjitam //

BrP_196.33

त्वत्तो ऽमरास् तु पितरो यक्षगन्धर्वराक्षसाः सिद्धाश् चाप्सरसस् त्वत्तो मनुष्याः पशवः खगाः ॥

tvatto 'marās tu pitaro yakṣagandharvarākṣasāḥ siddhāś cāpsarasas tvatto manuṣyāḥ paśavaḥ khagāḥ //

BrP_196.34

सरीसृपा मृगाः सर्वे त्वत्तश् चैव महीरुहाः यच् च भूतं भविष्यद् वा किंचिद् अत्र चराचरे ॥

sarīsṛpā mṛgāḥ sarve tvattaś caiva mahīruhāḥ yac ca bhūtaṃ bhaviṣyad vā kiṃcid atra carācare //

BrP_196.35

अमूर्तं मूर्तम् अथवा स्थूलं सूक्ष्मतरं तथा तत् सर्वं त्वं जगत्कर्तर् नास्ति किंचित् त्वया विना ॥

amūrtaṃ mūrtam athavā sthūlaṃ sūkṣmataraṃ tathā tat sarvaṃ tvaṃ jagatkartar nāsti kiṃcit tvayā vinā //

BrP_196.36

मया संसारचक्रे ऽस्मिन् भ्रमता भगवन् सदा तापत्रयाभिभूतेन न प्राप्ता निर्वृतिः क्वचित् ॥

mayā saṃsāracakre 'smin bhramatā bhagavan sadā tāpatrayābhibhūtena na prāptā nirvṛtiḥ kvacit //

BrP_196.37

दुःखान्य् एव सुखानीति मृगतृष्णाजलाशयः मया नाथ गृहीतानि तानि तापाय मे ऽभवन् ॥

duḥkhāny eva sukhānīti mṛgatṛṣṇājalāśayaḥ mayā nātha gṛhītāni tāni tāpāya me 'bhavan //

BrP_196.38

राज्यम् उर्वी बलं कोशो मित्रपक्षस् तथात्मजाः भार्या भृत्यजना ये च शब्दाद्या विषयाः प्रभो ॥

rājyam urvī balaṃ kośo mitrapakṣas tathātmajāḥ bhāryā bhṛtyajanā ye ca śabdādyā viṣayāḥ prabho //

BrP_196.39

सुखबुद्ध्या मया सर्वं गृहीतम् इदम् अव्यय परिणामे च देवेश तापात्मकम् अभून् मम ॥

sukhabuddhyā mayā sarvaṃ gṛhītam idam avyaya pariṇāme ca deveśa tāpātmakam abhūn mama //

BrP_196.40

देवलोकगतिं प्राप्तो नाथ देवगणो ऽपि हि मत्तः साहाय्यकामो ऽभूच् छाश्वती कुत्र निर्वृतिः ॥

devalokagatiṃ prāpto nātha devagaṇo 'pi hi mattaḥ sāhāyyakāmo 'bhūc chāśvatī kutra nirvṛtiḥ //

BrP_196.41

त्वाम् अनाराध्य जगतां सर्वेषां प्रभवास्पदम् शाश्वती प्राप्यते केन परमेश्वर निर्वृतिः ॥

tvām anārādhya jagatāṃ sarveṣāṃ prabhavāspadam śāśvatī prāpyate kena parameśvara nirvṛtiḥ //

BrP_196.42

त्वन्मायामूढमनसो जन्ममृत्युजरादिकान् अवाप्य पापान् पश्यन्ति प्रेतराजानम् अन्तरा ॥

tvanmāyāmūḍhamanaso janmamṛtyujarādikān avāpya pāpān paśyanti pretarājānam antarā //

BrP_196.43

ततः पाशशतैर् बद्धा नरकेष्व् अतिदारुणम् प्राप्नुवन्ति महद् दुःखं विश्वरूपम् इदं तव ॥

tataḥ pāśaśatair baddhā narakeṣv atidāruṇam prāpnuvanti mahad duḥkhaṃ viśvarūpam idaṃ tava //

BrP_196.44

अहम् अत्यन्तविषयी मोहितस् तव मायया ममत्वागाधगर्तान्ते भ्रमामि परमेश्वर ॥

aham atyantaviṣayī mohitas tava māyayā mamatvāgādhagartānte bhramāmi parameśvara //

BrP_196.45

सो ऽहं त्वां शरणम् अपारम् ईशम् ईड्यं संप्राप्तः परमपदं यतो न किंचित् संसारश्रमपरितापतप्तचेता निर्विण्णे परिणतधाम्नि साभिलाषः

so 'haṃ tvāṃ śaraṇam apāram īśam īḍyaṃ saṃprāptaḥ paramapadaṃ yato na kiṃcit saṃsāraśramaparitāpataptacetā nirviṇṇe pariṇatadhāmni sābhilāṣaḥ

Edition, source and reuse
Edition
Tübingen Purāṇa Project electronic text, chapters 1–246. Printed edition not identified in the GRETIL header.
Electronic text
Peter Schreiner and Renate Söhnen-Thieme · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः