अधर्मस्य गतिर् ब्रह्मन् कथिता नस् त्वयानघ धर्मस्य च गतिं श्रोतुम् इच्छामो वदतां वर ॥
adharmasya gatir brahman kathitā nas tvayānagha dharmasya ca gatiṃ śrotum icchāmo vadatāṃ vara //
कृत्वा पापानि कर्माणि कथं यान्त्य् अशुभां गतिम् कर्मणा च कृतेनेह केन यान्ति शुभां गतिम् ॥
kṛtvā pāpāni karmāṇi kathaṃ yānty aśubhāṃ gatim karmaṇā ca kṛteneha kena yānti śubhāṃ gatim //
कृत्वा पापानि कर्माणि त्व् अधर्मवशम् आगतः मनसा विपरीतेन निरयं प्रतिपद्यते ॥
kṛtvā pāpāni karmāṇi tv adharmavaśam āgataḥ manasā viparītena nirayaṃ pratipadyate //
मोहाद् अधर्मं यः कृत्वा पुनः समनुतप्यते मनःसमाधिसंयुक्तो न स सेवेत दुष्कृतम् ॥
mohād adharmaṃ yaḥ kṛtvā punaḥ samanutapyate manaḥsamādhisaṃyukto na sa seveta duṣkṛtam //
यदि विप्राः कथयते विप्राणां धर्मवादिनाम् ततो ऽधर्मकृतात् क्षिप्रम् अपराधात् प्रमुच्यते ॥
yadi viprāḥ kathayate viprāṇāṃ dharmavādinām tato 'dharmakṛtāt kṣipram aparādhāt pramucyate //
यथा यथा नरः सम्यग् अधर्मम् अनुभाषते समाहितेन मनसा विमुञ्चति तथा तथा ॥
yathā yathā naraḥ samyag adharmam anubhāṣate samāhitena manasā vimuñcati tathā tathā //
यथा यथा मनस् तस्य दुष्कृतं कर्म गर्हते तथा तथा शरीरं तु तेनाधर्मेण मुच्यते ॥
yathā yathā manas tasya duṣkṛtaṃ karma garhate tathā tathā śarīraṃ tu tenādharmeṇa mucyate //
भुजंग इव निर्मोकान् पूर्वभुक्ताञ् जहाति तान् दत्त्वा विप्रस्य दानानि विविधानि समाहितः ॥
bhujaṃga iva nirmokān pūrvabhuktāñ jahāti tān dattvā viprasya dānāni vividhāni samāhitaḥ //
मनःसमाधिसंयुक्तः स्वर्गतिं प्रतिपद्यते दानानि तु प्रवक्ष्यामि यानि दत्त्वा द्विजोत्तमाः ॥
manaḥsamādhisaṃyuktaḥ svargatiṃ pratipadyate dānāni tu pravakṣyāmi yāni dattvā dvijottamāḥ //
नरः कृत्वाप्य् अकार्याणि ततो धर्मेण युज्यते सर्वेषाम् एव दानानाम् अन्नं श्रेष्ठम् उदाहृतम् ॥
naraḥ kṛtvāpy akāryāṇi tato dharmeṇa yujyate sarveṣām eva dānānām annaṃ śreṣṭham udāhṛtam //
सर्वम् अन्नं प्रदातव्यम् ऋजुना धर्मम् इच्छता प्राणा ह्य् अन्नं मनुष्याणां तस्माज् जन्तुः प्रजायते ॥
sarvam annaṃ pradātavyam ṛjunā dharmam icchatā prāṇā hy annaṃ manuṣyāṇāṃ tasmāj jantuḥ prajāyate //
अन्ने प्रतिष्ठिता लोकास् तस्माद् अन्नं प्रशस्यते अन्नम् एव प्रशंसन्ति देवर्षिपितृमानवाः ॥
anne pratiṣṭhitā lokās tasmād annaṃ praśasyate annam eva praśaṃsanti devarṣipitṛmānavāḥ //
अन्नस्य हि प्रदानेन स्वर्गम् आप्नोति मानवः न्यायलब्धं प्रदातव्यं द्विजातिभ्यो ऽन्नम् उत्तमम् ॥
annasya hi pradānena svargam āpnoti mānavaḥ nyāyalabdhaṃ pradātavyaṃ dvijātibhyo 'nnam uttamam //
स्वाध्यायसमुपेतेभ्यः प्रहृष्टेनान्तरात्मना यस्य त्व् अन्नम् उपाश्नन्ति ब्राह्मणाश् च सकृद् दश ॥
svādhyāyasamupetebhyaḥ prahṛṣṭenāntarātmanā yasya tv annam upāśnanti brāhmaṇāś ca sakṛd daśa //
हृष्टेन मनसा दत्तं न स तिर्यग्गतिर् भवेत् ब्राह्मणानां सहस्राणि दशाभोज्य द्विजोत्तमाः ॥
hṛṣṭena manasā dattaṃ na sa tiryaggatir bhavet brāhmaṇānāṃ sahasrāṇi daśābhojya dvijottamāḥ //
नरो ऽधर्मात् प्रमुच्येत पापेष्व् अभिरतः सदा भैक्षेणान्नं समाहृत्य विप्रो वेदपुरस्कृतः ॥
naro 'dharmāt pramucyeta pāpeṣv abhirataḥ sadā bhaikṣeṇānnaṃ samāhṛtya vipro vedapuraskṛtaḥ //
स्वाध्यायनिरते विप्रे दत्त्वेह सुखम् एधते अहिंसन् ब्राह्मणस्वानि न्यायेन परिपाल्य च ॥
svādhyāyanirate vipre dattveha sukham edhate ahiṃsan brāhmaṇasvāni nyāyena paripālya ca //
क्षत्रियस् तरसा प्राप्तम् अन्नं यो वै प्रयच्छति द्विजेभ्यो वेदमुख्येभ्यः प्रयतः सुसमाहितः ॥
kṣatriyas tarasā prāptam annaṃ yo vai prayacchati dvijebhyo vedamukhyebhyaḥ prayataḥ susamāhitaḥ //
तेनापोहति धर्मात्मा दुष्कृतं कर्म भो द्विजाः षड्भागपरिशुद्धं च कृषेर् भागम् उपार्जितम् ॥
tenāpohati dharmātmā duṣkṛtaṃ karma bho dvijāḥ ṣaḍbhāgapariśuddhaṃ ca kṛṣer bhāgam upārjitam //
वैश्यो ददद् द्विजातिभ्यः पापेभ्यः परिमुच्यते अवाप्य प्राणसंदेहं कार्कश्येन समार्जितम् ॥
vaiśyo dadad dvijātibhyaḥ pāpebhyaḥ parimucyate avāpya prāṇasaṃdehaṃ kārkaśyena samārjitam //
अन्नं दत्त्वा द्विजातिभ्यः शूद्रः पापात् प्रमुच्यते औरसेन बलेनान्नम् अर्जयित्वा विहिंसकः ॥
annaṃ dattvā dvijātibhyaḥ śūdraḥ pāpāt pramucyate aurasena balenānnam arjayitvā vihiṃsakaḥ //
यः प्रयच्छति विप्रेभ्यो न स दुर्गाणि सेवते न्यायेनावाप्तम् अन्नं तु नरो हर्षसमन्वितः ॥
yaḥ prayacchati viprebhyo na sa durgāṇi sevate nyāyenāvāptam annaṃ tu naro harṣasamanvitaḥ //
द्विजेभ्यो वेदवृद्धेभ्यो दत्त्वा पापात् प्रमुच्यते अन्नम् ऊर्जस्करं लोके दत्त्वोर्जस्वी भवेन् नरः ॥
dvijebhyo vedavṛddhebhyo dattvā pāpāt pramucyate annam ūrjaskaraṃ loke dattvorjasvī bhaven naraḥ //
सतां पन्थानम् आवृत्य सर्वपापैः प्रमुच्यते दानविद्भिः कृतः पन्था येन यान्ति मनीषिणः ॥
satāṃ panthānam āvṛtya sarvapāpaiḥ pramucyate dānavidbhiḥ kṛtaḥ panthā yena yānti manīṣiṇaḥ //
तेष्व् अप्य् अन्नस्य दातारस् तेभ्यो धर्मः सनातनः सर्वावस्थं मनुष्येण न्यायेनान्नम् उपार्जितम् ॥
teṣv apy annasya dātāras tebhyo dharmaḥ sanātanaḥ sarvāvasthaṃ manuṣyeṇa nyāyenānnam upārjitam //
कार्यान् न्यायागतं नित्यम् अन्नं हि परमा गतिः अन्नस्य हि प्रदानेन नरो याति परां गतिम् ॥
kāryān nyāyāgataṃ nityam annaṃ hi paramā gatiḥ annasya hi pradānena naro yāti parāṃ gatim //
सर्वकामसमायुक्तः प्रेत्य चाप्य् अश्नुते सुखम् एवं पुण्यसमायुक्तो नरः पापैः प्रमुच्यते ॥
sarvakāmasamāyuktaḥ pretya cāpy aśnute sukham evaṃ puṇyasamāyukto naraḥ pāpaiḥ pramucyate //
तस्माद् अन्नं प्रदातव्यम् अन्यायपरिवर्जितम् यस् तु प्राणाहुतीपूर्वम् अन्नं भुङ्क्ते गृही सदा ॥
tasmād annaṃ pradātavyam anyāyaparivarjitam yas tu prāṇāhutīpūrvam annaṃ bhuṅkte gṛhī sadā //
अवन्ध्यं दिवसं कुर्याद् अन्नदानेन मानवः भोजयित्वा शतं नित्यं नरो वेदविदां वरम् ॥
avandhyaṃ divasaṃ kuryād annadānena mānavaḥ bhojayitvā śataṃ nityaṃ naro vedavidāṃ varam //
न्यायविद्धर्मविदुषाम् इतिहासविदां तथा न याति नरकं घोरं संसारं न च सेवते ॥
nyāyaviddharmaviduṣām itihāsavidāṃ tathā na yāti narakaṃ ghoraṃ saṃsāraṃ na ca sevate //
सर्वकामसमायुक्तः प्रेत्य चाप्य् अश्नुते सुखम् एवं कर्मसमायुक्तो रमते विगतज्वरः ॥
sarvakāmasamāyuktaḥ pretya cāpy aśnute sukham evaṃ karmasamāyukto ramate vigatajvaraḥ //
रूपवान् कीर्तिमांश् चैव धनवांश् चोपजायते एतद् वः सर्वम् आख्यातम् अन्नदानफलं महत् मूलम् एतत् तु धर्माणां प्रदानानां च भो द्विजाः ॥
rūpavān kīrtimāṃś caiva dhanavāṃś copajāyate etad vaḥ sarvam ākhyātam annadānaphalaṃ mahat mūlam etat tu dharmāṇāṃ pradānānāṃ ca bho dvijāḥ //