श्रुत्वैवं सा जगन्माता भर्तुर् वचनम् आदितः हृष्टा बभूव सुप्रीता विस्मिता च तदा द्विजाः ॥
śrutvaivaṃ sā jaganmātā bhartur vacanam āditaḥ hṛṣṭā babhūva suprītā vismitā ca tadā dvijāḥ //
ये तत्रासन् मुनिवरास् त्रिपुरारेः समीपतः तीर्थयात्राप्रसङ्गेन गतास् तस्मिन् गिरौ द्विजाः ॥
ye tatrāsan munivarās tripurāreḥ samīpataḥ tīrthayātrāprasaṅgena gatās tasmin girau dvijāḥ //
ते ऽपि संपूज्य तं देवं शूलपाणिं प्रणम्य च पप्रच्छुः संशयं चैव लोकानां हितकाम्यया ॥
te 'pi saṃpūjya taṃ devaṃ śūlapāṇiṃ praṇamya ca papracchuḥ saṃśayaṃ caiva lokānāṃ hitakāmyayā //
त्रिलोचन नमस् ते ऽस्तु दक्षक्रतुविनाशन पृच्छामस् त्वां जगन्नाथ संशयं हृदि संस्थितम् ॥
trilocana namas te 'stu dakṣakratuvināśana pṛcchāmas tvāṃ jagannātha saṃśayaṃ hṛdi saṃsthitam //
संसारे ऽस्मिन् महाघोरे भैरवे लोमहर्षणे भ्रमन्ति सुचिरं कालं पुरुषाश् चाल्पमेधसः ॥
saṃsāre 'smin mahāghore bhairave lomaharṣaṇe bhramanti suciraṃ kālaṃ puruṣāś cālpamedhasaḥ //
येनोपायेन मुच्यन्ते जन्मसंसारबन्धनात् ब्रूहि तच् छ्रोतुम् इच्छामः परं कौतूहलं हि नः ॥
yenopāyena mucyante janmasaṃsārabandhanāt brūhi tac chrotum icchāmaḥ paraṃ kautūhalaṃ hi naḥ //
कर्मपाशनिबद्धानां नराणां दुःखभागिनाम् नान्योपायं प्रपश्यामि वासुदेवात् परं द्विजाः ॥
karmapāśanibaddhānāṃ narāṇāṃ duḥkhabhāginām nānyopāyaṃ prapaśyāmi vāsudevāt paraṃ dvijāḥ //
ये पूजयन्ति तं देवं शङ्खचक्रगदाधरम् वाङ्मनःकर्मभिः सम्यक् ते यान्ति परमां गतिम् ॥
ye pūjayanti taṃ devaṃ śaṅkhacakragadādharam vāṅmanaḥkarmabhiḥ samyak te yānti paramāṃ gatim //
किं तेषां जीवितेनेह पशुवच् चेष्टितेन च येषां न प्रवणं चित्तं वासुदेवे जगन्मये ॥
kiṃ teṣāṃ jīviteneha paśuvac ceṣṭitena ca yeṣāṃ na pravaṇaṃ cittaṃ vāsudeve jaganmaye //
पिनाकिन् भगनेत्रघ्न सर्वलोकनमस्कृत माहात्म्यं वासुदेवस्य श्रोतुम् इच्छाम शंकर ॥
pinākin bhaganetraghna sarvalokanamaskṛta māhātmyaṃ vāsudevasya śrotum icchāma śaṃkara //
पितामहाद् अपि वरः शाश्वतः पुरुषो हरिः कृष्णो जाम्बूनदाभासो व्यभ्रे सूर्य इवोदितः ॥
pitāmahād api varaḥ śāśvataḥ puruṣo hariḥ kṛṣṇo jāmbūnadābhāso vyabhre sūrya ivoditaḥ //
दशबाहुर् महातेजा देवतारिनिषूदनः श्रीवत्साङ्को हृषीकेशः सर्वदैवतयूथपः ॥
daśabāhur mahātejā devatāriniṣūdanaḥ śrīvatsāṅko hṛṣīkeśaḥ sarvadaivatayūthapaḥ //
ब्रह्मा तस्योदरभवस् तस्याहं च शिरोभवः शिरोरुहेभ्यो ज्योतींषि रोमभ्यश् च सुरासुराः ॥
brahmā tasyodarabhavas tasyāhaṃ ca śirobhavaḥ śiroruhebhyo jyotīṃṣi romabhyaś ca surāsurāḥ //
ऋषयो देहसंभूतास् तस्य लोकाश् च शाश्वताः पितामहगृहं साक्षात् सर्वदेवगृहं च सः ॥
ṛṣayo dehasaṃbhūtās tasya lokāś ca śāśvatāḥ pitāmahagṛhaṃ sākṣāt sarvadevagṛhaṃ ca saḥ //
सो ऽस्याः पृथिव्याः कृत्स्नायाः स्रष्टा त्रिभुवनेश्वरः संहर्ता चैव भूतानां स्थावरस्य चरस्य च ॥
so 'syāḥ pṛthivyāḥ kṛtsnāyāḥ sraṣṭā tribhuvaneśvaraḥ saṃhartā caiva bhūtānāṃ sthāvarasya carasya ca //
स हि देवदेवः साक्षाद् देवनाथः परंतपः सर्वज्ञः सर्वसंस्रष्टा सर्वगः सर्वतोमुखः ॥
sa hi devadevaḥ sākṣād devanāthaḥ paraṃtapaḥ sarvajñaḥ sarvasaṃsraṣṭā sarvagaḥ sarvatomukhaḥ //
न तस्मात् परमं भूतं त्रिषु लोकेषु किंचन सनातनो महाभागो गोविन्द इति विश्रुतः ॥
na tasmāt paramaṃ bhūtaṃ triṣu lokeṣu kiṃcana sanātano mahābhāgo govinda iti viśrutaḥ //
स सर्वान् पार्थिवान् संख्ये घातयिष्यति मानदः सुरकार्यार्थम् उत्पन्नो मानुष्यं वपुर् आस्थितः ॥
sa sarvān pārthivān saṃkhye ghātayiṣyati mānadaḥ surakāryārtham utpanno mānuṣyaṃ vapur āsthitaḥ //
नहि देवगणाः शक्तास् त्रिविक्रमविनाकृताः भुवने देवकार्याणि कर्तुं नायकवर्जितः ॥
nahi devagaṇāḥ śaktās trivikramavinākṛtāḥ bhuvane devakāryāṇi kartuṃ nāyakavarjitaḥ //
नायकः सर्वभूतानां सर्वभूतनमस्कृतः एतस्य देवनाथस्य कार्यस्य च परस्य च ॥
nāyakaḥ sarvabhūtānāṃ sarvabhūtanamaskṛtaḥ etasya devanāthasya kāryasya ca parasya ca //
ब्रह्मभूतस्य सततं ब्रह्मर्षिशरणस्य च ब्रह्मा वसति नाभिस्थः शरीरे ऽहं च संस्थितः ॥
brahmabhūtasya satataṃ brahmarṣiśaraṇasya ca brahmā vasati nābhisthaḥ śarīre 'haṃ ca saṃsthitaḥ //
सर्वाः सुखं संस्थिताश् च शरीरे तस्य देवताः स देवः पुण्डरीकाक्षः श्रीगर्भः श्रीसहोषितः ॥
sarvāḥ sukhaṃ saṃsthitāś ca śarīre tasya devatāḥ sa devaḥ puṇḍarīkākṣaḥ śrīgarbhaḥ śrīsahoṣitaḥ //
शार्ङ्गचक्रायुधः खड्गी सर्वनागरिपुध्वजः उत्तमेन सुशीलेन शौचेन च दमेन च ॥
śārṅgacakrāyudhaḥ khaḍgī sarvanāgaripudhvajaḥ uttamena suśīlena śaucena ca damena ca //
पराक्रमेण वीर्येण वपुषा दर्शनेन च आरोहणप्रमाणेन वीर्येणार्जवसंपदा ॥
parākrameṇa vīryeṇa vapuṣā darśanena ca ārohaṇapramāṇena vīryeṇārjavasaṃpadā //
आनृशंस्येन रूपेण बलेन च समन्वितः अस्त्रैः समुदितः सर्वैर् दिव्यैर् अद्भुतदर्शनैः ॥
ānṛśaṃsyena rūpeṇa balena ca samanvitaḥ astraiḥ samuditaḥ sarvair divyair adbhutadarśanaiḥ //
योगमायासहस्राक्षो विरूपाक्षो महामनाः वाचा मित्रजनश्लाघी ज्ञातिबन्धुजनप्रियः ॥
yogamāyāsahasrākṣo virūpākṣo mahāmanāḥ vācā mitrajanaślāghī jñātibandhujanapriyaḥ //
क्षमावांश् चानहंवादी स देवो ब्रह्मदायकः भयहर्ता भयार्तानां मित्रानन्दविवर्धनः ॥
kṣamāvāṃś cānahaṃvādī sa devo brahmadāyakaḥ bhayahartā bhayārtānāṃ mitrānandavivardhanaḥ //
शरण्यः सर्वभूतानां दीनानां पालने रतः श्रुतवान् अथ संपन्नः सर्वभूतनमस्कृतः ॥
śaraṇyaḥ sarvabhūtānāṃ dīnānāṃ pālane rataḥ śrutavān atha saṃpannaḥ sarvabhūtanamaskṛtaḥ //
समाश्रितानाम् उपकृच् छत्रूणां भयकृत् तथा नीतिज्ञो नीतिसंपन्नो ब्रह्मवादी जितेन्द्रियः ॥
samāśritānām upakṛc chatrūṇāṃ bhayakṛt tathā nītijño nītisaṃpanno brahmavādī jitendriyaḥ //
भवार्थम् एव देवानां बुद्ध्या परमया युतः प्राजापत्ये शुभे मार्गे मानवे धर्मसंस्कृते ॥
bhavārtham eva devānāṃ buddhyā paramayā yutaḥ prājāpatye śubhe mārge mānave dharmasaṃskṛte //
समुत्पत्स्यति गोविन्दो मनोर् वंशे महात्मनः अंशो नाम मनोः पुत्रो ह्य् अन्तर्धामा ततः परम् ॥
samutpatsyati govindo manor vaṃśe mahātmanaḥ aṃśo nāma manoḥ putro hy antardhāmā tataḥ param //
अन्तर्धाम्नो हविर्धामा प्रजापतिर् अनिन्दितः प्राचीनबर्हिर् भविता हविर्धाम्नः सुतो द्विजाः ॥
antardhāmno havirdhāmā prajāpatir aninditaḥ prācīnabarhir bhavitā havirdhāmnaḥ suto dvijāḥ //
तस्य प्रचेतःप्रमुखा भविष्यन्ति दशात्मजाः प्राचेतसस् तथा दक्षो भवितेह प्रजापतिः ॥
tasya pracetaḥpramukhā bhaviṣyanti daśātmajāḥ prācetasas tathā dakṣo bhaviteha prajāpatiḥ //
दाक्षायण्यस् तथादित्यो मनुर् आदित्यतस् ततः मनोश् च वंशज इला सुद्युम्नश् च भविष्यति ॥
dākṣāyaṇyas tathādityo manur ādityatas tataḥ manoś ca vaṃśaja ilā sudyumnaś ca bhaviṣyati //
बुधात् पुरूरवाश् चापि तस्माद् आयुर् भविष्यति नहुषो भविता तस्माद् ययातिस् तस्य चात्मजः ॥
budhāt purūravāś cāpi tasmād āyur bhaviṣyati nahuṣo bhavitā tasmād yayātis tasya cātmajaḥ //
यदुस् तस्मान् महासत्त्वः क्रोष्टा तस्माद् भविष्यति क्रोष्टुश् चैव महान् पुत्रो वृजिनीवान् भविष्यति ॥
yadus tasmān mahāsattvaḥ kroṣṭā tasmād bhaviṣyati kroṣṭuś caiva mahān putro vṛjinīvān bhaviṣyati //
वृजिनीवतश् च भविता उषङ्गुर् अपराजितः उषङ्गोर् भविता पुत्रः शूरश् चित्ररथस् तथा ॥
vṛjinīvataś ca bhavitā uṣaṅgur aparājitaḥ uṣaṅgor bhavitā putraḥ śūraś citrarathas tathā //
तस्य त्व् अवरजः पुत्रः शूरो नाम भविष्यति तेषां विख्यातवीर्याणां चारित्रगुणशालिनाम् ॥
tasya tv avarajaḥ putraḥ śūro nāma bhaviṣyati teṣāṃ vikhyātavīryāṇāṃ cāritraguṇaśālinām //
यज्विनां च विशुद्धानां वंशे ब्राह्मणसत्तमाः स शूरः क्षत्रियश्रेष्ठो महावीर्यो महायशाः ॥
yajvināṃ ca viśuddhānāṃ vaṃśe brāhmaṇasattamāḥ sa śūraḥ kṣatriyaśreṣṭho mahāvīryo mahāyaśāḥ //
स्ववंशविस्तारकरं जनयिष्यति मानदम् वसुदेवम् इति ख्यातं पुत्रम् आनकदुन्दुभिम् ॥
svavaṃśavistārakaraṃ janayiṣyati mānadam vasudevam iti khyātaṃ putram ānakadundubhim //
तस्य पुत्रश् चतुर्बाहुर् वासुदेवो भविष्यति दाता ब्राह्मणसत्कर्ता ब्रह्मभूतो द्विजप्रियः ॥
tasya putraś caturbāhur vāsudevo bhaviṣyati dātā brāhmaṇasatkartā brahmabhūto dvijapriyaḥ //
राज्ञो बद्धान् स सर्वान् वै मोक्षयिष्यति यादवः जरासंधं तु राजानं निर्जित्य गिरिगह्वरे ॥
rājño baddhān sa sarvān vai mokṣayiṣyati yādavaḥ jarāsaṃdhaṃ tu rājānaṃ nirjitya girigahvare //
सर्वपार्थिवरत्नाढ्यो भविष्यति स वीर्यवान् पृथिव्याम् अप्रतिहतो वीर्येणापि भविष्यति ॥
sarvapārthivaratnāḍhyo bhaviṣyati sa vīryavān pṛthivyām apratihato vīryeṇāpi bhaviṣyati //
विक्रमेण च संपन्नः सर्वपार्थिवपार्थिवः शूरः संहननो भूतो द्वारकायां वसन् प्रभुः ॥
vikrameṇa ca saṃpannaḥ sarvapārthivapārthivaḥ śūraḥ saṃhanano bhūto dvārakāyāṃ vasan prabhuḥ //
पालयिष्यति गां देवीं विनिर्जित्य दुराशयान् तं भवन्तः समासाद्य ब्राह्मणैर् अर्हणैर् वरैः ॥
pālayiṣyati gāṃ devīṃ vinirjitya durāśayān taṃ bhavantaḥ samāsādya brāhmaṇair arhaṇair varaiḥ //
अर्चयन्तु यथान्यायं ब्रह्माणम् इव शाश्वतम् यो हि मां द्रष्टुम् इच्छेत ब्रह्माणं च पितामहम् ॥
arcayantu yathānyāyaṃ brahmāṇam iva śāśvatam yo hi māṃ draṣṭum iccheta brahmāṇaṃ ca pitāmaham //
द्रष्टव्यस् तेन भगवान् वासुदेवः प्रतापवान् दृष्टे तस्मिन्न् अहं दृष्टो न मे ऽत्रास्ति विचारणा ॥
draṣṭavyas tena bhagavān vāsudevaḥ pratāpavān dṛṣṭe tasminn ahaṃ dṛṣṭo na me 'trāsti vicāraṇā //
पितामहो वासुदेव इति वित्त तपोधनाः स यस्य पुण्डरीकाक्षः प्रीतियुक्तो भविष्यति ॥
pitāmaho vāsudeva iti vitta tapodhanāḥ sa yasya puṇḍarīkākṣaḥ prītiyukto bhaviṣyati //
तस्य देवगणः प्रीतो ब्रह्मपूर्वो भविष्यति यस् तु तं मानवो लोके संश्रयिष्यति केशवम् ॥
tasya devagaṇaḥ prīto brahmapūrvo bhaviṣyati yas tu taṃ mānavo loke saṃśrayiṣyati keśavam //
तस्य कीर्तिर् यशश् चैव स्वर्गश् चैव भविष्यति धर्माणां देशिकः साक्षाद् भविष्यति स धर्मवान् ॥
tasya kīrtir yaśaś caiva svargaś caiva bhaviṣyati dharmāṇāṃ deśikaḥ sākṣād bhaviṣyati sa dharmavān //
धर्मविद्भिः स देवेशो नमस्कार्यः सदाच्युतः धर्म एव सदा हि स्याद् अस्मिन्न् अभ्यर्चिते विभौ ॥
dharmavidbhiḥ sa deveśo namaskāryaḥ sadācyutaḥ dharma eva sadā hi syād asminn abhyarcite vibhau //
स हि देवो महातेजाः प्रजाहितचिकीर्षया धर्मार्थं पुरुषव्याघ्र ऋषिकोटीः ससर्ज च ॥
sa hi devo mahātejāḥ prajāhitacikīrṣayā dharmārthaṃ puruṣavyāghra ṛṣikoṭīḥ sasarja ca //
ताः सृष्टास् तेन विधिना पर्वते गन्धमादने सनत्कुमारप्रमुखास् तिष्ठन्ति तपसान्विताः ॥
tāḥ sṛṣṭās tena vidhinā parvate gandhamādane sanatkumārapramukhās tiṣṭhanti tapasānvitāḥ //
तस्मात् स वाग्मी धर्मज्ञो नमस्यो द्विजपुंगवाः वन्दितो हि स वन्देत मानितो मानयीत च ॥
tasmāt sa vāgmī dharmajño namasyo dvijapuṃgavāḥ vandito hi sa vandeta mānito mānayīta ca //
दृष्टः पश्येद् अहरहः संश्रितः प्रतिसंश्रयेत् अर्चितश् चार्चयेन् नित्यं स देवो द्विजसत्तमाः ॥
dṛṣṭaḥ paśyed aharahaḥ saṃśritaḥ pratisaṃśrayet arcitaś cārcayen nityaṃ sa devo dvijasattamāḥ //
एवं तस्यानवद्यस्य विष्णोर् वै परमं तपः आदिदेवस्य महतः सज्जनाचरितं सदा ॥
evaṃ tasyānavadyasya viṣṇor vai paramaṃ tapaḥ ādidevasya mahataḥ sajjanācaritaṃ sadā //
भुवने ऽभ्यर्चितो नित्यं देवैर् अपि सनातनः अभयेनानुरूपेण प्रपद्य तम् अनुव्रताः ॥
bhuvane 'bhyarcito nityaṃ devair api sanātanaḥ abhayenānurūpeṇa prapadya tam anuvratāḥ //
कर्मणा मनसा वाचा स नमस्यो द्विजैः सदा यत्नवद्भिर् उपस्थाय द्रष्टव्यो देवकीसुतः ॥
karmaṇā manasā vācā sa namasyo dvijaiḥ sadā yatnavadbhir upasthāya draṣṭavyo devakīsutaḥ //
एष वै विहितो मार्गो मया वै मुनिसत्तमाः तं दृष्ट्वा सर्वदेवेशं दृष्टाः स्युः सुरसत्तमाः ॥
eṣa vai vihito mārgo mayā vai munisattamāḥ taṃ dṛṣṭvā sarvadeveśaṃ dṛṣṭāḥ syuḥ surasattamāḥ //
महावराहं तं देवं सर्वलोकपितामहम् अहं चैव नमस्यामि नित्यम् एव जगत्पतिम् ॥
mahāvarāhaṃ taṃ devaṃ sarvalokapitāmaham ahaṃ caiva namasyāmi nityam eva jagatpatim //
तत्र च त्रितयं दृष्टं भविष्यति न संशयः समस्ता हि वयं देवास् तस्य देहे वसामहे ॥
tatra ca tritayaṃ dṛṣṭaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ samastā hi vayaṃ devās tasya dehe vasāmahe //
तस्यैव चाग्रजो भ्राता सिताद्रिनिचयप्रभः हली बल इति ख्यातो भविष्यति धराधरः ॥
tasyaiva cāgrajo bhrātā sitādrinicayaprabhaḥ halī bala iti khyāto bhaviṣyati dharādharaḥ //
त्रिशिरास् तस्य देवस्य दृष्टो ऽनन्त इति प्रभोः सुपर्णो यस्य वीर्येण कश्यपस्यात्मजो बली ॥
triśirās tasya devasya dṛṣṭo 'nanta iti prabhoḥ suparṇo yasya vīryeṇa kaśyapasyātmajo balī //
अन्तं नैवाशकद् द्रष्टुं देवस्य परमात्मनः स च शेषो विचरते परया वै मुदा युतः ॥
antaṃ naivāśakad draṣṭuṃ devasya paramātmanaḥ sa ca śeṣo vicarate parayā vai mudā yutaḥ //
अन्तर्वसति भोगेन परिरभ्य वसुंधराम् य एष विष्णुः सो ऽनन्तो भगवान् वसुधाधरः ॥
antarvasati bhogena parirabhya vasuṃdharām ya eṣa viṣṇuḥ so 'nanto bhagavān vasudhādharaḥ //
यो रामः स हृषीकेशो ऽच्युतः सर्वधराधरः ताव् उभौ पुरुषव्याघ्रौ दिव्यौ दिव्यपराक्रमौ ॥
yo rāmaḥ sa hṛṣīkeśo 'cyutaḥ sarvadharādharaḥ tāv ubhau puruṣavyāghrau divyau divyaparākramau //
द्रष्टव्यौ माननीयौ च चक्रलाङ्गलधारिणौ एष वो ऽनुग्रहः प्रोक्तो मया पुण्यस् तपोधनाः तद् भवन्तो यदुश्रेष्ठं पूजयेयुः प्रयत्नतः ॥
draṣṭavyau mānanīyau ca cakralāṅgaladhāriṇau eṣa vo 'nugrahaḥ prokto mayā puṇyas tapodhanāḥ tad bhavanto yaduśreṣṭhaṃ pūjayeyuḥ prayatnataḥ //