आध्यात्मिकादि भो विप्रा ज्ञात्वा तापत्रयं बुधः उत्पन्नज्ञानवैराग्यः प्राप्नोत्य् आत्यन्तिकं लयम् ॥
ādhyātmikādi bho viprā jñātvā tāpatrayaṃ budhaḥ utpannajñānavairāgyaḥ prāpnoty ātyantikaṃ layam //
आध्यात्मिको ऽपि द्विविधः शारीरो मानसस् तथा शारीरो बहुभिर् भेदैर् भिद्यते श्रूयतां च सः ॥
ādhyātmiko 'pi dvividhaḥ śārīro mānasas tathā śārīro bahubhir bhedair bhidyate śrūyatāṃ ca saḥ //
शिरोरोगप्रतिश्यायज्वरशूलभगंदरैः गुल्मार्शःश्वयथुश्वासच्छर्द्यादिभिर् अनेकधा ॥
śirorogapratiśyāyajvaraśūlabhagaṃdaraiḥ gulmārśaḥśvayathuśvāsacchardyādibhir anekadhā //
तथाक्षिरोगातीसारकुष्ठाङ्गामयसंज्ञकैः भिद्यते देहजस् तापो मानसं श्रोतुम् अर्हथ ॥
tathākṣirogātīsārakuṣṭhāṅgāmayasaṃjñakaiḥ bhidyate dehajas tāpo mānasaṃ śrotum arhatha //
कामक्रोधभयद्वेषलोभमोहविषादजः शोकासूयावमानेर्ष्यामात्सर्याभिभवस् तथा ॥
kāmakrodhabhayadveṣalobhamohaviṣādajaḥ śokāsūyāvamānerṣyāmātsaryābhibhavas tathā //
मानसो ऽपि द्विजश्रेष्ठास् तापो भवति नैकधा इत्य् एवमादिभिर् भेदैस् तापो ह्य् आध्यात्मिकः स्मृतः ॥
mānaso 'pi dvijaśreṣṭhās tāpo bhavati naikadhā ity evamādibhir bhedais tāpo hy ādhyātmikaḥ smṛtaḥ //
मृगपक्षिमनुष्याद्यैः पिशाचोरगराक्षसैः सरीसृपाद्यैश् च नृणां जन्यते चाधिभौतिकः ॥
mṛgapakṣimanuṣyādyaiḥ piśācoragarākṣasaiḥ sarīsṛpādyaiś ca nṛṇāṃ janyate cādhibhautikaḥ //
शीतोष्णवातवर्षाम्बुवैद्युतादिसमुद्भवः तापो द्विजवरश्रेष्ठाः कथ्यते चाधिदैविकः ॥
śītoṣṇavātavarṣāmbuvaidyutādisamudbhavaḥ tāpo dvijavaraśreṣṭhāḥ kathyate cādhidaivikaḥ //
गर्भजन्मजराज्ञानमृत्युनारकजं तथा दुःखं सहस्रशो भेदैर् भिद्यते मुनिसत्तमाः ॥
garbhajanmajarājñānamṛtyunārakajaṃ tathā duḥkhaṃ sahasraśo bhedair bhidyate munisattamāḥ //
सुकुमारतनुर् गर्भे जन्तुर् बहुमलावृते उल्बसंवेष्टितो भग्नपृष्ठग्रीवास्थिसंहतिः ॥
sukumāratanur garbhe jantur bahumalāvṛte ulbasaṃveṣṭito bhagnapṛṣṭhagrīvāsthisaṃhatiḥ //
अत्यम्लकटुतीक्ष्णोष्णलवणैर् मातृभोजनैः अतितापिभिर् अत्यर्थं बाध्यमानो ऽतिवेदनः ॥
atyamlakaṭutīkṣṇoṣṇalavaṇair mātṛbhojanaiḥ atitāpibhir atyarthaṃ bādhyamāno 'tivedanaḥ //
प्रसारणाकुञ्चनादौ नागानां प्रभुर् आत्मनः शकृन्मूत्रमहापङ्कशायी सर्वत्र पीडितः ॥
prasāraṇākuñcanādau nāgānāṃ prabhur ātmanaḥ śakṛnmūtramahāpaṅkaśāyī sarvatra pīḍitaḥ //
निरुच्छ्वासः सचैतन्यः स्मरञ् जन्मशतान्य् अथ आस्ते गर्भे ऽतिदुःखेन निजकर्मनिबन्धनः ॥
nirucchvāsaḥ sacaitanyaḥ smarañ janmaśatāny atha āste garbhe 'tiduḥkhena nijakarmanibandhanaḥ //
जायमानः पुरीषासृङ्मूत्रशुक्राविलाननः प्राजापत्येन वातेन पीड्यमानास्थिबन्धनः ॥
jāyamānaḥ purīṣāsṛṅmūtraśukrāvilānanaḥ prājāpatyena vātena pīḍyamānāsthibandhanaḥ //
अधोमुखस् तैः क्रियते प्रबलैः सूतिमारुतैः क्लेशैर् निष्क्रान्तिम् आप्नोति जठरान् मातुर् आतुरः ॥
adhomukhas taiḥ kriyate prabalaiḥ sūtimārutaiḥ kleśair niṣkrāntim āpnoti jaṭharān mātur āturaḥ //
मूर्छाम् अवाप्य महतीं संस्पृष्टो बाह्यवायुना विज्ञानभ्रंशम् आप्नोति जातस् तु मुनिसत्तमाः ॥
mūrchām avāpya mahatīṃ saṃspṛṣṭo bāhyavāyunā vijñānabhraṃśam āpnoti jātas tu munisattamāḥ //
कण्टकैर् इव तुन्नाङ्गः क्रकचैर् इव दारितः पूतिव्रणान् निपतितो धरण्यां क्रिमिको यथा ॥
kaṇṭakair iva tunnāṅgaḥ krakacair iva dāritaḥ pūtivraṇān nipatito dharaṇyāṃ krimiko yathā //
कण्डूयने ऽपि चाशक्तः परिवर्ते ऽप्य् अनीश्वरः स्तनपानादिकाहारम् अवाप्नोति परेच्छया ॥
kaṇḍūyane 'pi cāśaktaḥ parivarte 'py anīśvaraḥ stanapānādikāhāram avāpnoti parecchayā //
अशुचिस्रस्तरे सुप्तः कीटदंशादिभिस् तथा भक्ष्यमाणो ऽपि नैवैषां समर्थो विनिवारणे ॥
aśucisrastare suptaḥ kīṭadaṃśādibhis tathā bhakṣyamāṇo 'pi naivaiṣāṃ samartho vinivāraṇe //
जन्मदुःखान्य् अनेकानि जन्मनो ऽनन्तराणि च बालभावे यदाप्नोति आधिभूतादिकानि च ॥
janmaduḥkhāny anekāni janmano 'nantarāṇi ca bālabhāve yadāpnoti ādhibhūtādikāni ca //
अज्ञानतमसा छन्नो मूढान्तःकरणो नरः न जानाति कुतः को ऽहं कुत्र गन्ता किमात्मकः ॥
ajñānatamasā channo mūḍhāntaḥkaraṇo naraḥ na jānāti kutaḥ ko 'haṃ kutra gantā kimātmakaḥ //
केन बन्धेन बद्धो ऽहं कारणं किम् अकारणम् किं कार्यं किम् अकार्यं वा किं वाच्यं किं न चोच्यते ॥
kena bandhena baddho 'haṃ kāraṇaṃ kim akāraṇam kiṃ kāryaṃ kim akāryaṃ vā kiṃ vācyaṃ kiṃ na cocyate //
को धर्मः कश् च वाधर्मः कस्मिन् वर्तेत वै कथम् किं कर्तव्यम् अकर्तव्यं किं वा किं गुणदोषवत् ॥
ko dharmaḥ kaś ca vādharmaḥ kasmin varteta vai katham kiṃ kartavyam akartavyaṃ kiṃ vā kiṃ guṇadoṣavat //
एवं पशुसमैर् मूढैर् अज्ञानप्रभवं महत् अवाप्यते नरैर् दुःखं शिश्नोदरपरायणैः ॥
evaṃ paśusamair mūḍhair ajñānaprabhavaṃ mahat avāpyate narair duḥkhaṃ śiśnodaraparāyaṇaiḥ //
अज्ञानं तामसो भावः कार्यारम्भप्रवृत्तयः अज्ञानिनां प्रवर्तन्ते कर्मलोपस् ततो द्विजाः ॥
ajñānaṃ tāmaso bhāvaḥ kāryārambhapravṛttayaḥ ajñānināṃ pravartante karmalopas tato dvijāḥ //
नरकं कर्मणां लोपात् फलम् आहुर् महर्षयः तस्माद् अज्ञानिनां दुःखम् इह चामुत्र चोत्तमम् ॥
narakaṃ karmaṇāṃ lopāt phalam āhur maharṣayaḥ tasmād ajñānināṃ duḥkham iha cāmutra cottamam //
जराजर्जरदेहश् च शिथिलावयवः पुमान् विचलच्छीर्णदशनो वलिस्नायुशिरावृतः ॥
jarājarjaradehaś ca śithilāvayavaḥ pumān vicalacchīrṇadaśano valisnāyuśirāvṛtaḥ //
दूरप्रनष्टनयनो व्योमान्तर्गततारकः नासाविवरनिर्यातरोमपुञ्जश् चलद्वपुः ॥
dūrapranaṣṭanayano vyomāntargatatārakaḥ nāsāvivaraniryātaromapuñjaś caladvapuḥ //
प्रकटीभूतसर्वास्थिर् नतपृष्ठास्थिसंहतिः उत्सन्नजठराग्नित्वाद् अल्पाहारो ऽल्पचेष्टितः ॥
prakaṭībhūtasarvāsthir natapṛṣṭhāsthisaṃhatiḥ utsannajaṭharāgnitvād alpāhāro 'lpaceṣṭitaḥ //
कृच्छ्रचङ्क्रमणोत्थानशयनासनचेष्टितः मन्दीभवच्छ्रोत्रनेत्रगलल्लालाविलाननः ॥
kṛcchracaṅkramaṇotthānaśayanāsanaceṣṭitaḥ mandībhavacchrotranetragalallālāvilānanaḥ //
अनायत्तैः समस्तैश् च करणैर् मरणोन्मुखः तत्क्षणे ऽप्य् अनुभूतानाम् अस्मर्ताखिलवस्तुनाम् ॥
anāyattaiḥ samastaiś ca karaṇair maraṇonmukhaḥ tatkṣaṇe 'py anubhūtānām asmartākhilavastunām //
सकृद् उच्चारिते वाक्ये समुद्भूतमहाश्रमः श्वासकासामयायाससमुद्भूतप्रजागरः ॥
sakṛd uccārite vākye samudbhūtamahāśramaḥ śvāsakāsāmayāyāsasamudbhūtaprajāgaraḥ //
अन्येनोत्थाप्यते ऽन्येन तथा संवेश्यते जरी भृत्यात्मपुत्रदाराणाम् अपमानपराकृतः ॥
anyenotthāpyate 'nyena tathā saṃveśyate jarī bhṛtyātmaputradārāṇām apamānaparākṛtaḥ //
प्रक्षीणाखिलशौचश् च विहाराहारसंस्पृहः हास्यः परिजनस्यापि निर्विण्णाशेषबान्धवः ॥
prakṣīṇākhilaśaucaś ca vihārāhārasaṃspṛhaḥ hāsyaḥ parijanasyāpi nirviṇṇāśeṣabāndhavaḥ //
अनुभूतम् इवान्यस्मिञ् जन्मन्य् आत्मविचेष्टितम् संस्मरन् यौवने दीर्घं निश्वसित्य् अतितापितः ॥
anubhūtam ivānyasmiñ janmany ātmaviceṣṭitam saṃsmaran yauvane dīrghaṃ niśvasity atitāpitaḥ //
एवमादीनि दुःखानि जरायाम् अनुभूय च मरणे यानि दुःखानि प्राप्नोति शृणु तान्य् अपि ॥
evamādīni duḥkhāni jarāyām anubhūya ca maraṇe yāni duḥkhāni prāpnoti śṛṇu tāny api //
श्लथग्रीवाङ्घ्रिहस्तो ऽथ प्राप्तो वेपथुना नरः मुहुर् ग्लानिपरश् चासौ मुहुर् ज्ञानबलान्वितः ॥
ślathagrīvāṅghrihasto 'tha prāpto vepathunā naraḥ muhur glāniparaś cāsau muhur jñānabalānvitaḥ //
हिरण्यधान्यतनयभार्याभृत्यगृहादिषु एते कथं भविष्यन्तीत्य् अतीव ममताकुलः ॥
hiraṇyadhānyatanayabhāryābhṛtyagṛhādiṣu ete kathaṃ bhaviṣyantīty atīva mamatākulaḥ //
मर्मविद्भिर् महारोगैः क्रकचैर् इव दारुणैः शरैर् इवान्तकस्योग्रैश् छिद्यमानास्थिबन्धनः ॥
marmavidbhir mahārogaiḥ krakacair iva dāruṇaiḥ śarair ivāntakasyograiś chidyamānāsthibandhanaḥ //
परिवर्तमानताराक्षि हस्तपादं मुहुः क्षिपन् संशुष्यमाणताल्वोष्ठकण्ठो घुरघुरायते ॥
parivartamānatārākṣi hastapādaṃ muhuḥ kṣipan saṃśuṣyamāṇatālvoṣṭhakaṇṭho ghuraghurāyate //
निरुद्धकण्ठदेशो ऽपि उदानश्वासपीडितः तापेन महता व्याप्तस् तृषा व्याप्तस् तथा क्षुधा ॥
niruddhakaṇṭhadeśo 'pi udānaśvāsapīḍitaḥ tāpena mahatā vyāptas tṛṣā vyāptas tathā kṣudhā //
क्लेशाद् उत्क्रान्तिम् आप्नोति याम्यकिंकरपीडितः ततश् च यातनादेहं क्लेशेन प्रतिपद्यते ॥
kleśād utkrāntim āpnoti yāmyakiṃkarapīḍitaḥ tataś ca yātanādehaṃ kleśena pratipadyate //
एतान्य् अन्यानि चोग्राणि दुःखानि मरणे नृणाम् शृणुध्वं नरके यानि प्राप्यन्ते पुरुषैर् मृतैः ॥
etāny anyāni cogrāṇi duḥkhāni maraṇe nṛṇām śṛṇudhvaṃ narake yāni prāpyante puruṣair mṛtaiḥ //
याम्यकिंकरपाशादिग्रहणं दण्डताडनम् यमस्य दर्शनं चोग्रम् उग्रमार्गविलोकनम् ॥
yāmyakiṃkarapāśādigrahaṇaṃ daṇḍatāḍanam yamasya darśanaṃ cogram ugramārgavilokanam //
करम्भवालुकावह्नियन्त्रशस्त्रादिभीषणे प्रत्येकं यातनायाश् च यातनादि द्विजोत्तमाः ॥
karambhavālukāvahniyantraśastrādibhīṣaṇe pratyekaṃ yātanāyāś ca yātanādi dvijottamāḥ //
क्रकचैः पीड्यमानानां मृषायां चापि ध्माप्यताम् कुठारैः पाट्यमानानां भूमौ चापि निखन्यताम् ॥
krakacaiḥ pīḍyamānānāṃ mṛṣāyāṃ cāpi dhmāpyatām kuṭhāraiḥ pāṭyamānānāṃ bhūmau cāpi nikhanyatām //
शूलेष्व् आरोप्यमाणानां व्याघ्रवक्त्रे प्रवेश्यताम् गृध्रैः संभक्ष्यमाणानां द्वीपिभिश् चोपभुज्यताम् ॥
śūleṣv āropyamāṇānāṃ vyāghravaktre praveśyatām gṛdhraiḥ saṃbhakṣyamāṇānāṃ dvīpibhiś copabhujyatām //
क्वथ्यतां तैलमध्ये च क्लिद्यतां क्षारकर्दमे उच्चान् निपात्यमानानां क्षिप्यतां क्षेपयन्त्रकैः ॥
kvathyatāṃ tailamadhye ca klidyatāṃ kṣārakardame uccān nipātyamānānāṃ kṣipyatāṃ kṣepayantrakaiḥ //
नरके यानि दुःखानि पापहेतूद्भवानि वै प्राप्यन्ते नारकैर् विप्रास् तेषां संख्या न विद्यते ॥
narake yāni duḥkhāni pāpahetūdbhavāni vai prāpyante nārakair viprās teṣāṃ saṃkhyā na vidyate //
न केवलं द्विजश्रेष्ठा नरके दुःखपद्धतिः स्वर्गे ऽपि पातभीतस्य क्षयिष्णोर् नास्ति निर्वृतिः ॥
na kevalaṃ dvijaśreṣṭhā narake duḥkhapaddhatiḥ svarge 'pi pātabhītasya kṣayiṣṇor nāsti nirvṛtiḥ //
पुनश् च गर्भो भवति जायते च पुनर् नरः गर्भे विलीयते भूयो जायमानो ऽस्तम् एति च ॥
punaś ca garbho bhavati jāyate ca punar naraḥ garbhe vilīyate bhūyo jāyamāno 'stam eti ca //
जातमात्रश् च म्रियते बालभावे च यौवने यद् यत् प्रीतिकरं पुंसां वस्तु विप्राः प्रजायते ॥
jātamātraś ca mriyate bālabhāve ca yauvane yad yat prītikaraṃ puṃsāṃ vastu viprāḥ prajāyate //
तद् एव दुःखवृक्षस्य बीजत्वम् उपगच्छति कलत्रपुत्रमित्रादिगृहक्षेत्रधनादिकैः ॥
tad eva duḥkhavṛkṣasya bījatvam upagacchati kalatraputramitrādigṛhakṣetradhanādikaiḥ //
क्रियते न तथा भूरि सुखं पुंसां यथासुखम् इति संसारदुःखार्कतापतापितचेतसाम् ॥
kriyate na tathā bhūri sukhaṃ puṃsāṃ yathāsukham iti saṃsāraduḥkhārkatāpatāpitacetasām //
विमुक्तिपादपच्छायाम् ऋते कुत्र सुखं नृणाम् तद् अस्य त्रिविधस्यापि दुःखजातस्य पण्डितैः ॥
vimuktipādapacchāyām ṛte kutra sukhaṃ nṛṇām tad asya trividhasyāpi duḥkhajātasya paṇḍitaiḥ //
गर्भजन्मजराद्येषु स्थानेषु प्रभविष्यतः निरस्तातिशयाह्लादं सुखभावैकलक्षणम् ॥
garbhajanmajarādyeṣu sthāneṣu prabhaviṣyataḥ nirastātiśayāhlādaṃ sukhabhāvaikalakṣaṇam //
भेषजं भगवत्प्राप्तिर् एका चात्यन्तिकी मता तस्मात् तत्प्राप्तये यत्नः कर्तव्यः पण्डितैर् नरैः ॥
bheṣajaṃ bhagavatprāptir ekā cātyantikī matā tasmāt tatprāptaye yatnaḥ kartavyaḥ paṇḍitair naraiḥ //
तत्प्राप्तिहेतुर् ज्ञानं च कर्म चोक्तं द्विजोत्तमाः आगमोत्थं विवेकाच् च द्विधा ज्ञानं तथोच्यते ॥
tatprāptihetur jñānaṃ ca karma coktaṃ dvijottamāḥ āgamotthaṃ vivekāc ca dvidhā jñānaṃ tathocyate //
शब्दब्रह्मागममयं परं ब्रह्म विवेकजम् अन्धं तम इवाज्ञानं दीपवच् चेन्द्रियोद्भवम् ॥
śabdabrahmāgamamayaṃ paraṃ brahma vivekajam andhaṃ tama ivājñānaṃ dīpavac cendriyodbhavam //
यथा सूर्यस् तथा ज्ञानं यद् वै विप्रा विवेकजम् मनुर् अप्य् आह वेदार्थं स्मृत्वा यन् मुनिसत्तमाः ॥
yathā sūryas tathā jñānaṃ yad vai viprā vivekajam manur apy āha vedārthaṃ smṛtvā yan munisattamāḥ //
तद् एतच् छ्रूयताम् अत्र संबन्धे गदतो मम द्वे ब्रह्मणी वेदितव्ये शब्दब्रह्म परं च यत् ॥
tad etac chrūyatām atra saṃbandhe gadato mama dve brahmaṇī veditavye śabdabrahma paraṃ ca yat //
शब्दब्रह्मणि निष्णातः परं ब्रह्माधिगच्छति द्वे विद्ये वै वेदितव्ये इति चाथर्वणी श्रुतिः ॥
śabdabrahmaṇi niṣṇātaḥ paraṃ brahmādhigacchati dve vidye vai veditavye iti cātharvaṇī śrutiḥ //
परया ह्य् अक्षरप्राप्तिर् ऋग्वेदादिमयापरा यत् तद् अव्यक्तम् अजरम् अचिन्त्यम् अजम् अव्ययम् ॥
parayā hy akṣaraprāptir ṛgvedādimayāparā yat tad avyaktam ajaram acintyam ajam avyayam //
अनिर्देश्यम् अरूपं च पाणिपादाद्यसंयुतम् वित्तं सर्वगतं नित्यं भूतयोनिम् अकारणम् ॥
anirdeśyam arūpaṃ ca pāṇipādādyasaṃyutam vittaṃ sarvagataṃ nityaṃ bhūtayonim akāraṇam //
व्याप्यं व्याप्तं यतः सर्वं तद् वै पश्यन्ति सूरयः तद् ब्रह्म परमं धाम तद् धेयं मोक्षकाङ्क्षिभिः ॥
vyāpyaṃ vyāptaṃ yataḥ sarvaṃ tad vai paśyanti sūrayaḥ tad brahma paramaṃ dhāma tad dheyaṃ mokṣakāṅkṣibhiḥ //
श्रुतिवाक्योदितं सूक्ष्मं तद् विष्णोः परमं पदम् उत्पत्तिं प्रलयं चैव भूतानाम् आगतिं गतिम् ॥
śrutivākyoditaṃ sūkṣmaṃ tad viṣṇoḥ paramaṃ padam utpattiṃ pralayaṃ caiva bhūtānām āgatiṃ gatim //
वेत्ति विद्याम् अविद्यां च स वाच्यो भगवान् इति ज्ञानशक्तिबलैश्वर्यवीर्यतेजांस्य् अशेषतः ॥
vetti vidyām avidyāṃ ca sa vācyo bhagavān iti jñānaśaktibalaiśvaryavīryatejāṃsy aśeṣataḥ //
भगवच्छब्दवाच्यानि विना हेयैर् गुणादिभिः सर्वाणि तत्र भूतानि निवसन्ति परात्मनि ॥
bhagavacchabdavācyāni vinā heyair guṇādibhiḥ sarvāṇi tatra bhūtāni nivasanti parātmani //
भूतेषु च स सर्वात्मा वासुदेवस् ततः स्मृतः उवाचेदं महर्षिभ्यः पुरा पृष्टः प्रजापतिः ॥
bhūteṣu ca sa sarvātmā vāsudevas tataḥ smṛtaḥ uvācedaṃ maharṣibhyaḥ purā pṛṣṭaḥ prajāpatiḥ //
नामव्याख्याम् अनन्तस्य वासुदेवस्य तत्त्वतः भूतेषु वसते यो ऽन्तर् वसन्त्य् अत्र च तानि यत् धाता विधाता जगतां वासुदेवस् ततः प्रभुः ॥
nāmavyākhyām anantasya vāsudevasya tattvataḥ bhūteṣu vasate yo 'ntar vasanty atra ca tāni yat dhātā vidhātā jagatāṃ vāsudevas tataḥ prabhuḥ //
स सर्वभूतप्रकृतिर् गुणांश् च दोषांश् च सर्वान् सगुणो ह्य् अतीतः अतीतसर्वावरणो ऽखिलात्मा तेनावृतं यद् भुवनान्तरालम्
sa sarvabhūtaprakṛtir guṇāṃś ca doṣāṃś ca sarvān saguṇo hy atītaḥ atītasarvāvaraṇo 'khilātmā tenāvṛtaṃ yad bhuvanāntarālam
समस्तकल्याणगुणात्मको हि स्वशक्तिलेशादृतभूतसर्गः इच्छागृहीताभिमतोरुदेहः संसाधिताशेषजगद्धितो ऽसौ
samastakalyāṇaguṇātmako hi svaśaktileśādṛtabhūtasargaḥ icchāgṛhītābhimatorudehaḥ saṃsādhitāśeṣajagaddhito 'sau
तेजोबलैश्वर्यमहावरोधः स्ववीर्यशक्त्यादिगुणैकराशिः परः पराणां सकला न यत्र क्लेशादयः सन्ति परापरेशे
tejobalaiśvaryamahāvarodhaḥ svavīryaśaktyādiguṇaikarāśiḥ paraḥ parāṇāṃ sakalā na yatra kleśādayaḥ santi parāpareśe
स ईश्वरो व्यष्टिसमष्टिरूपो ऽव्यक्तस्वरूपः प्रकटस्वरूपः सर्वेश्वरः सर्वदृक् सर्ववेत्ता समस्तशक्तिः परमेश्वराख्यः
sa īśvaro vyaṣṭisamaṣṭirūpo 'vyaktasvarūpaḥ prakaṭasvarūpaḥ sarveśvaraḥ sarvadṛk sarvavettā samastaśaktiḥ parameśvarākhyaḥ
संज्ञायते येन तद् अस्तदोषं शुद्धं परं निर्मलम् एकरूपम् संदृश्यते वाप्य् अथ गम्यते वा तज् ज्ञानम् अज्ञानम् अतो ऽन्यद् उक्तम्
saṃjñāyate yena tad astadoṣaṃ śuddhaṃ paraṃ nirmalam ekarūpam saṃdṛśyate vāpy atha gamyate vā taj jñānam ajñānam ato 'nyad uktam