एवं पुरा मुनीन् व्यासः पुराणं श्लक्ष्णया गिरा दशाष्टदोषरहितैर् वाक्यैः सारतरैर् द्विजाः ॥
evaṃ purā munīn vyāsaḥ purāṇaṃ ślakṣṇayā girā daśāṣṭadoṣarahitair vākyaiḥ sāratarair dvijāḥ //
पूर्णम् अस्तमलैः शुद्धैर् नानाशास्त्रसमुच्चयैः जातिशुद्धसमायुक्तं साधुशब्दोपशोभितम् ॥
pūrṇam astamalaiḥ śuddhair nānāśāstrasamuccayaiḥ jātiśuddhasamāyuktaṃ sādhuśabdopaśobhitam //
पूर्वपक्षोक्तिसिद्धान्तपरिनिष्ठासमन्वितम् श्रावयित्वा यथान्यायं विरराम महामतिः ॥
pūrvapakṣoktisiddhāntapariniṣṭhāsamanvitam śrāvayitvā yathānyāyaṃ virarāma mahāmatiḥ //
ते ऽपि श्रुत्वा मुनिश्रेष्ठाः पुराणं वेदसंमितम् आद्यं ब्राह्माभिधानं च सर्ववाञ्छाफलप्रदम् ॥
te 'pi śrutvā muniśreṣṭhāḥ purāṇaṃ vedasaṃmitam ādyaṃ brāhmābhidhānaṃ ca sarvavāñchāphalapradam //
हृष्टा बभूवुः सुप्रीता विस्मिताश् च पुनः पुनः प्रशशंसुस् तदा व्यासं कृष्णद्वैपायनं मुनिम् ॥
hṛṣṭā babhūvuḥ suprītā vismitāś ca punaḥ punaḥ praśaśaṃsus tadā vyāsaṃ kṛṣṇadvaipāyanaṃ munim //
अहो त्वया मुनिश्रेष्ठ पुराणं श्रुतिसंमितम् सर्वाभिप्रेतफलदं सर्वपापहरं परम् ॥
aho tvayā muniśreṣṭha purāṇaṃ śrutisaṃmitam sarvābhipretaphaladaṃ sarvapāpaharaṃ param //
प्रोक्तं श्रुतं तथास्माभिर् विचित्रपदम् अक्षरम् न ते ऽस्त्य् अविदितं किंचित् त्रिषु लोकेषु वै प्रभो ॥
proktaṃ śrutaṃ tathāsmābhir vicitrapadam akṣaram na te 'sty aviditaṃ kiṃcit triṣu lokeṣu vai prabho //
सर्वज्ञस् त्वं महाभाग देवेष्व् इव बृहस्पतिः नमस्यामो महाप्राज्ञं ब्रह्मिष्ठं त्वां महामुनिम् ॥
sarvajñas tvaṃ mahābhāga deveṣv iva bṛhaspatiḥ namasyāmo mahāprājñaṃ brahmiṣṭhaṃ tvāṃ mahāmunim //
येन त्वया तु वेदार्था भारते प्रकटीकृताः कः शक्नोति गुणान् वक्तुं तव सर्वान् महामुने ॥
yena tvayā tu vedārthā bhārate prakaṭīkṛtāḥ kaḥ śaknoti guṇān vaktuṃ tava sarvān mahāmune //
अधीत्य चतुरो वेदान् साङ्गान् व्याकरणानि च कृतवान् भारतं शास्त्रं तस्मै ज्ञानात्मने नमः ॥
adhītya caturo vedān sāṅgān vyākaraṇāni ca kṛtavān bhārataṃ śāstraṃ tasmai jñānātmane namaḥ //
नमो ऽस्तु ते व्यास विशालबुद्धे फुल्लारविन्दायतपत्त्रनेत्र येन त्वया भारततैलपूर्णः प्रज्वालितो ज्ञानमयः प्रदीपः
namo 'stu te vyāsa viśālabuddhe phullāravindāyatapattranetra yena tvayā bhāratatailapūrṇaḥ prajvālito jñānamayaḥ pradīpaḥ
अज्ञानतिमिरान्धानां भ्रामितानां कुदृष्टिभिः ज्ञानाञ्जनशलाकेन त्वया चोन्मीलिता दृशः ॥
ajñānatimirāndhānāṃ bhrāmitānāṃ kudṛṣṭibhiḥ jñānāñjanaśalākena tvayā conmīlitā dṛśaḥ //
एवम् उक्त्वा समभ्यर्च्य व्यासं ते चैव पूजिताः जग्मुर् यथागतं सर्वे कृतकृत्याः स्वम् आश्रमम् ॥
evam uktvā samabhyarcya vyāsaṃ te caiva pūjitāḥ jagmur yathāgataṃ sarve kṛtakṛtyāḥ svam āśramam //
तथा मया मुनिश्रेष्ठा कथितं हि सनातनम् पुराणं सुमहापुण्यं सर्वपापप्रणाशनम् ॥
tathā mayā muniśreṣṭhā kathitaṃ hi sanātanam purāṇaṃ sumahāpuṇyaṃ sarvapāpapraṇāśanam //
यथा भवद्भिः पृष्टो ऽहं संप्रश्नं द्विजसत्तमाः व्यासप्रसादात् तत् सर्वं मया संपरिकीर्तितम् ॥
yathā bhavadbhiḥ pṛṣṭo 'haṃ saṃpraśnaṃ dvijasattamāḥ vyāsaprasādāt tat sarvaṃ mayā saṃparikīrtitam //
इदं गृहस्थैः श्रोतव्यं यतिभिर् ब्रह्मचारिभिः धनसौख्यप्रदं नॄणां पवित्रं पापनाशनम् ॥
idaṃ gṛhasthaiḥ śrotavyaṃ yatibhir brahmacāribhiḥ dhanasaukhyapradaṃ nṝṇāṃ pavitraṃ pāpanāśanam //
तथा ब्रह्मपरैर् विप्रैर् ब्राह्मणाद्यैः सुसंयतैः श्रोतव्यं सुप्रयत्नेन सम्यक् श्रेयोभिकाङ्क्षिभिः ॥
tathā brahmaparair viprair brāhmaṇādyaiḥ susaṃyataiḥ śrotavyaṃ suprayatnena samyak śreyobhikāṅkṣibhiḥ //
प्राप्नोति ब्राह्मणो विद्यां क्षत्रियो विजयं रणे वैश्यस् तु धनम् अक्षय्यं शूद्रः सुखम् अवाप्नुयात् ॥
prāpnoti brāhmaṇo vidyāṃ kṣatriyo vijayaṃ raṇe vaiśyas tu dhanam akṣayyaṃ śūdraḥ sukham avāpnuyāt //
यं यं कामम् अभिध्यायञ् शृणोति पुरुषः शुचिः तं तं कामम् अवाप्नोति नरो नास्त्य् अत्र संशयः ॥
yaṃ yaṃ kāmam abhidhyāyañ śṛṇoti puruṣaḥ śuciḥ taṃ taṃ kāmam avāpnoti naro nāsty atra saṃśayaḥ //
पुराणं वैष्णवं त्व् एतत् सर्वकिल्बिषनाशनम् विशिष्टं सर्वशास्त्रेभ्यः पुरुषार्थोपपादकम् ॥
purāṇaṃ vaiṣṇavaṃ tv etat sarvakilbiṣanāśanam viśiṣṭaṃ sarvaśāstrebhyaḥ puruṣārthopapādakam //
एतद् वो यन् मयाख्यातं पुराणं वेदसंमितम् श्रुते ऽस्मिन् सर्वदोषोत्थः पापराशिः प्रणश्यति ॥
etad vo yan mayākhyātaṃ purāṇaṃ vedasaṃmitam śrute 'smin sarvadoṣotthaḥ pāparāśiḥ praṇaśyati //
प्रयागे पुष्करे चैव कुरुक्षेत्रे तथार्बुदे उपोष्य यद् अवाप्नोति तद् अस्य श्रवणान् नरः ॥
prayāge puṣkare caiva kurukṣetre tathārbude upoṣya yad avāpnoti tad asya śravaṇān naraḥ //
यद् अग्निहोत्रे सुहुते वर्षे नाप्नोति वै फलम् महापुण्यमयं विप्रास् तद् अस्य श्रवणात् सकृत् ॥
yad agnihotre suhute varṣe nāpnoti vai phalam mahāpuṇyamayaṃ viprās tad asya śravaṇāt sakṛt //
यज् ज्येष्ठशुक्लद्वादश्यां स्नात्वा वै यमुनाजले मथुरायां हरिं दृष्ट्वा प्राप्नोति पुरुषः फलम् ॥
yaj jyeṣṭhaśukladvādaśyāṃ snātvā vai yamunājale mathurāyāṃ hariṃ dṛṣṭvā prāpnoti puruṣaḥ phalam //
तद् आप्नोति फलं सम्यक् समाधानेन कीर्तनात् पुराणे ऽस्य हितो विप्राः केशवार्पितमानसः ॥
tad āpnoti phalaṃ samyak samādhānena kīrtanāt purāṇe 'sya hito viprāḥ keśavārpitamānasaḥ //
यत् फलं क्रियम् आलोक्य पुरुषो ऽथ लभेन् नरः तत् फलं समवाप्नोति यः पठेच् छृणुयाद् अपि ॥
yat phalaṃ kriyam ālokya puruṣo 'tha labhen naraḥ tat phalaṃ samavāpnoti yaḥ paṭhec chṛṇuyād api //
इदं यः श्रद्धया नित्यं पुराणं वेदसंमितम् यः पठेच् छृणुयान् मर्त्यः स याति भुवनं हरेः ॥
idaṃ yaḥ śraddhayā nityaṃ purāṇaṃ vedasaṃmitam yaḥ paṭhec chṛṇuyān martyaḥ sa yāti bhuvanaṃ hareḥ //
श्रावयेद् ब्राह्मणो यस् तु सदा पर्वसु संयतः एकादश्यां द्वादश्यां च विष्णुलोकं स गच्छति ॥
śrāvayed brāhmaṇo yas tu sadā parvasu saṃyataḥ ekādaśyāṃ dvādaśyāṃ ca viṣṇulokaṃ sa gacchati //
इदं यशस्यम् आयुष्यं सुखदं कीर्तिवर्धनम् बलपुष्टिप्रदं नॄणां धन्यं दुःस्वप्ननाशनम् ॥
idaṃ yaśasyam āyuṣyaṃ sukhadaṃ kīrtivardhanam balapuṣṭipradaṃ nṝṇāṃ dhanyaṃ duḥsvapnanāśanam //
त्रिसंध्यं यः पठेद् विद्वाञ् श्रद्धया सुसमाहितः इदं वरिष्ठम् आख्यानं स सर्वम् ईप्सितं लभेत् ॥
trisaṃdhyaṃ yaḥ paṭhed vidvāñ śraddhayā susamāhitaḥ idaṃ variṣṭham ākhyānaṃ sa sarvam īpsitaṃ labhet //
रोगार्तो मुच्यते रोगाद् बद्धो मुच्येत बन्धनात् भयाद् विमुच्यते भीत आपदापन्न आपदः ॥
rogārto mucyate rogād baddho mucyeta bandhanāt bhayād vimucyate bhīta āpadāpanna āpadaḥ //
जातिस्मरत्वं विद्यां च पुत्रान् मेधां पशून् धृतिम् धर्मं चार्थं च कामं च मोक्षं तु लभते नरः ॥
jātismaratvaṃ vidyāṃ ca putrān medhāṃ paśūn dhṛtim dharmaṃ cārthaṃ ca kāmaṃ ca mokṣaṃ tu labhate naraḥ //
यान् यान् कामान् अभिप्रेत्य पठेत् प्रयतमानसः तांस् तान् सर्वान् अवाप्नोति पुरुषो नात्र संशयः ॥
yān yān kāmān abhipretya paṭhet prayatamānasaḥ tāṃs tān sarvān avāpnoti puruṣo nātra saṃśayaḥ //
यश् चेदं सततं शृणोति मनुजः स्वर्गापवर्गप्रदं विष्णुं लोकगुरुं प्रणम्य वरदं भक्त्येकचित्तः शुचिः भुक्त्वा चात्र सुखं विमुक्तकलुषः स्वर्गे च दिव्यं सुखं पश्चाद् याति हरेः पदं सुविमलं मुक्तो गुणैः प्राकृतैः
yaś cedaṃ satataṃ śṛṇoti manujaḥ svargāpavargapradaṃ viṣṇuṃ lokaguruṃ praṇamya varadaṃ bhaktyekacittaḥ śuciḥ bhuktvā cātra sukhaṃ vimuktakaluṣaḥ svarge ca divyaṃ sukhaṃ paścād yāti hareḥ padaṃ suvimalaṃ mukto guṇaiḥ prākṛtaiḥ
तस्माद् विप्रवरैः स्वधर्मनिरतैर् मुक्त्येकमार्गेप्सुभिस् तद्वत् क्षत्रियपुंगवैस् तु नियतैः श्रेयोर्थिभिः सर्वदा वैश्यैश् चानुदिनं विशुद्धकुलजैः शूद्रैस् तथा धार्मिकैः श्रोतव्यं त्व् इदम् उत्तमं बहुफलं धर्मार्थमोक्षप्रदम्
tasmād vipravaraiḥ svadharmaniratair muktyekamārgepsubhis tadvat kṣatriyapuṃgavais tu niyataiḥ śreyorthibhiḥ sarvadā vaiśyaiś cānudinaṃ viśuddhakulajaiḥ śūdrais tathā dhārmikaiḥ śrotavyaṃ tv idam uttamaṃ bahuphalaṃ dharmārthamokṣapradam
धर्मे मतिर् भवतु वः पुरुषोत्तमानां स ह्य् एक एव परलोकगतस्य बन्धुः अर्थाः स्त्रियश् च निपुणैर् अपि सेव्यमाना नैव प्रभावम् उपयान्ति न च स्थिरत्वम्
dharme matir bhavatu vaḥ puruṣottamānāṃ sa hy eka eva paralokagatasya bandhuḥ arthāḥ striyaś ca nipuṇair api sevyamānā naiva prabhāvam upayānti na ca sthiratvam
धर्मेण राज्यं लभते मनुष्यः स्वर्गं च धर्मेण नरः प्रयाति आयुश् च कीर्तिं च तपश् च धर्मं धर्मेण मोक्षं लभते मनुष्यः
dharmeṇa rājyaṃ labhate manuṣyaḥ svargaṃ ca dharmeṇa naraḥ prayāti āyuś ca kīrtiṃ ca tapaś ca dharmaṃ dharmeṇa mokṣaṃ labhate manuṣyaḥ
धर्मो ऽत्र मातापितरौ नरस्य धर्मः सखा चात्र परे च लोके त्राता च धर्मस् त्व् इह मोक्षदश् च धर्माद् ऋते नास्ति तु किंचिद् एव
dharmo 'tra mātāpitarau narasya dharmaḥ sakhā cātra pare ca loke trātā ca dharmas tv iha mokṣadaś ca dharmād ṛte nāsti tu kiṃcid eva
इदं रहस्यं श्रेष्ठं च पुराणं वेदसंमितम् न देयं दुष्टमतये नास्तिकाय विशेषतः ॥
idaṃ rahasyaṃ śreṣṭhaṃ ca purāṇaṃ vedasaṃmitam na deyaṃ duṣṭamataye nāstikāya viśeṣataḥ //
इदं मयोक्तं प्रवरं पुराणं पापापहं धर्मविवर्धनं च श्रुतं भवद्भिः परमं रहस्यम् आज्ञापयध्वं मुनयो व्रजामि
idaṃ mayoktaṃ pravaraṃ purāṇaṃ pāpāpahaṃ dharmavivardhanaṃ ca śrutaṃ bhavadbhiḥ paramaṃ rahasyam ājñāpayadhvaṃ munayo vrajāmi