पृथिव्यां यानि तीर्थानि पुण्यान्य् आयतनानि च वक्तुम् अर्हसि धर्मज्ञ श्रोतुं नो वर्तते मनः ॥
pṛthivyāṃ yāni tīrthāni puṇyāny āyatanāni ca vaktum arhasi dharmajña śrotuṃ no vartate manaḥ //
यस्य हस्तौ च पादौ च मनश् चैव सुसंयतम् विद्या तपश् च कीर्तिश् च स तीर्थफलम् अश्नुते ॥
yasya hastau ca pādau ca manaś caiva susaṃyatam vidyā tapaś ca kīrtiś ca sa tīrthaphalam aśnute //
मनो विशुद्धं पुरुषस्य तीर्थं वाचां तथा चेन्द्रियनिग्रहश् च एतानि तीर्थानि शरीरजानि स्वर्गस्य मार्गं प्रतिबोधयन्ति
mano viśuddhaṃ puruṣasya tīrthaṃ vācāṃ tathā cendriyanigrahaś ca etāni tīrthāni śarīrajāni svargasya mārgaṃ pratibodhayanti
चित्तम् अन्तर्गतं दुष्टं तीर्थस्नानैर् न शुध्यति शतशो ऽपि जलैर् धौतं सुराभाण्डम् इवाशुचि ॥
cittam antargataṃ duṣṭaṃ tīrthasnānair na śudhyati śataśo 'pi jalair dhautaṃ surābhāṇḍam ivāśuci //
न तीर्थानि न दानानि न व्रतानि न चाश्रमाः दुष्टाशयं दम्भरुचिं पुनन्ति व्युत्थितेन्द्रियम् ॥
na tīrthāni na dānāni na vratāni na cāśramāḥ duṣṭāśayaṃ dambharuciṃ punanti vyutthitendriyam //
इन्द्रियाणि वशे कृत्वा यत्र यत्र वसेन् नरः तत्र तत्र कुरुक्षेत्रं प्रयागं पुष्करं तथा ॥
indriyāṇi vaśe kṛtvā yatra yatra vasen naraḥ tatra tatra kurukṣetraṃ prayāgaṃ puṣkaraṃ tathā //
तस्माच् छृणुध्वं वक्ष्यामि तीर्थान्य् आयतनानि च संक्षेपेण मुनिश्रेष्ठाः पृथिव्यां यानि कानि वै ॥
tasmāc chṛṇudhvaṃ vakṣyāmi tīrthāny āyatanāni ca saṃkṣepeṇa muniśreṣṭhāḥ pṛthivyāṃ yāni kāni vai //
विस्तरेण न शक्यन्ते वक्तुं वर्षशतैर् अपि प्रथमं पुष्करं तीर्थं नैमिषारण्यम् एव च ॥
vistareṇa na śakyante vaktuṃ varṣaśatair api prathamaṃ puṣkaraṃ tīrthaṃ naimiṣāraṇyam eva ca //
प्रयागं च प्रवक्ष्यामि धर्मारण्यं द्विजोत्तमाः धेनुकं चम्पकारण्यं सैन्धवारण्यम् एव च ॥
prayāgaṃ ca pravakṣyāmi dharmāraṇyaṃ dvijottamāḥ dhenukaṃ campakāraṇyaṃ saindhavāraṇyam eva ca //
पुण्यं च मगधारण्यं दण्डकारण्यम् एव च गया प्रभासं श्रीतीर्थं दिव्यं कनखलं तथा ॥
puṇyaṃ ca magadhāraṇyaṃ daṇḍakāraṇyam eva ca gayā prabhāsaṃ śrītīrthaṃ divyaṃ kanakhalaṃ tathā //
भृगुतुङ्गं हिरण्याक्षं भीमारण्यं कुशस्थलीम् लोहाकुलं सकेदारं मन्दरारण्यम् एव च ॥
bhṛgutuṅgaṃ hiraṇyākṣaṃ bhīmāraṇyaṃ kuśasthalīm lohākulaṃ sakedāraṃ mandarāraṇyam eva ca //
महाबलं कोटितीर्थं सर्वपापहरं तथा रूपतीर्थं शूकरवं चक्रतीर्थं महाफलम् ॥
mahābalaṃ koṭitīrthaṃ sarvapāpaharaṃ tathā rūpatīrthaṃ śūkaravaṃ cakratīrthaṃ mahāphalam //
योगतीर्थं सोमतीर्थं तीर्थं साहोटकं तथा तीर्थं कोकामुखं पुण्यं बदरीशैलम् एव च ॥
yogatīrthaṃ somatīrthaṃ tīrthaṃ sāhoṭakaṃ tathā tīrthaṃ kokāmukhaṃ puṇyaṃ badarīśailam eva ca //
सोमतीर्थं तुङ्गकूटं तीर्थं स्कन्दाश्रमं तथा कोटितीर्थं चाग्निपदं तीर्थं पञ्चशिखं तथा ॥
somatīrthaṃ tuṅgakūṭaṃ tīrthaṃ skandāśramaṃ tathā koṭitīrthaṃ cāgnipadaṃ tīrthaṃ pañcaśikhaṃ tathā //
धर्मोद्भवं कोटितीर्थं तीर्थं बाधप्रमोचनम् गङ्गाद्वारं पञ्चकूटं मध्यकेसरम् एव च ॥
dharmodbhavaṃ koṭitīrthaṃ tīrthaṃ bādhapramocanam gaṅgādvāraṃ pañcakūṭaṃ madhyakesaram eva ca //
चक्रप्रभं मतङ्गं च क्रुशदण्डं च विश्रुतम् दंष्ट्राकुण्डं विष्णुतीर्थं सार्वकामिकम् एव च ॥
cakraprabhaṃ mataṅgaṃ ca kruśadaṇḍaṃ ca viśrutam daṃṣṭrākuṇḍaṃ viṣṇutīrthaṃ sārvakāmikam eva ca //
तीर्थं मत्स्यतिलं चैव बदरी सुप्रभं तथा ब्रह्मकुण्डं वह्निकुण्डं तीर्थं सत्यपदं तथा ॥
tīrthaṃ matsyatilaṃ caiva badarī suprabhaṃ tathā brahmakuṇḍaṃ vahnikuṇḍaṃ tīrthaṃ satyapadaṃ tathā //
चतुःस्रोतश् चतुःशृङ्गं शैलं द्वादशधारकम् मानसं स्थूलशृङ्गं च स्थूलदण्डं तथोर्वशी ॥
catuḥsrotaś catuḥśṛṅgaṃ śailaṃ dvādaśadhārakam mānasaṃ sthūlaśṛṅgaṃ ca sthūladaṇḍaṃ tathorvaśī //
लोकपालं मनुवरं सोमाह्वशैलम् एव च सदाप्रभं मेरुकुण्डं तीर्थं सोमाभिषेचनम् ॥
lokapālaṃ manuvaraṃ somāhvaśailam eva ca sadāprabhaṃ merukuṇḍaṃ tīrthaṃ somābhiṣecanam //
महास्रोतं कोटरकं पञ्चधारं त्रिधारकम् सप्तधारैकधारं च तीर्थं चामरकण्टकम् ॥
mahāsrotaṃ koṭarakaṃ pañcadhāraṃ tridhārakam saptadhāraikadhāraṃ ca tīrthaṃ cāmarakaṇṭakam //
शालग्रामं चक्रतीर्थं कोटिद्रुमम् अनुत्तमम् बिल्वप्रभं देवह्रदं तीर्थं विष्णुह्रदं तथा ॥
śālagrāmaṃ cakratīrthaṃ koṭidrumam anuttamam bilvaprabhaṃ devahradaṃ tīrthaṃ viṣṇuhradaṃ tathā //
शङ्खप्रभं देवकुण्डं तीर्थं वज्रायुधं तथा अग्निप्रभं च पुंनागं देवप्रभम् अनुत्तमम् ॥
śaṅkhaprabhaṃ devakuṇḍaṃ tīrthaṃ vajrāyudhaṃ tathā agniprabhaṃ ca puṃnāgaṃ devaprabham anuttamam //
विद्याधरं सगान्धर्वं श्रीतीर्थं ब्रह्मणो ह्रदम् सातीर्थं लोकपालाख्यं मणिपुरगिरिं तथा ॥
vidyādharaṃ sagāndharvaṃ śrītīrthaṃ brahmaṇo hradam sātīrthaṃ lokapālākhyaṃ maṇipuragiriṃ tathā //
तीर्थं पञ्चह्रदं चैव पुण्यं पिण्डारकं तथा मलव्यं गोप्रभावं च गोवरं वटमूलकम् ॥
tīrthaṃ pañcahradaṃ caiva puṇyaṃ piṇḍārakaṃ tathā malavyaṃ goprabhāvaṃ ca govaraṃ vaṭamūlakam //
स्नानदण्डं प्रयागं च गुह्यं विष्णुपदं तथा कन्याश्रमं वायुकुण्डं जम्बूमार्गं तथोत्तमम् ॥
snānadaṇḍaṃ prayāgaṃ ca guhyaṃ viṣṇupadaṃ tathā kanyāśramaṃ vāyukuṇḍaṃ jambūmārgaṃ tathottamam //
गभस्तितीर्थं च तथा ययातिपतनं शुचि कोटितीर्थं भद्रवटं महाकालवनं तथा ॥
gabhastitīrthaṃ ca tathā yayātipatanaṃ śuci koṭitīrthaṃ bhadravaṭaṃ mahākālavanaṃ tathā //
नर्मदातीर्थम् अपरं तीर्थवज्रं तथार्बुदम् पिङ्गुतीर्थं सवासिष्ठं तीर्थं च पृथसंगमम् ॥
narmadātīrtham aparaṃ tīrthavajraṃ tathārbudam piṅgutīrthaṃ savāsiṣṭhaṃ tīrthaṃ ca pṛthasaṃgamam //
तीर्थं दौर्वासिकं नाम तथा पिञ्जरकं शुभम् ऋषितीर्थं ब्रह्मतुङ्गं वसुतीर्थं कुमारिकम् ॥
tīrthaṃ daurvāsikaṃ nāma tathā piñjarakaṃ śubham ṛṣitīrthaṃ brahmatuṅgaṃ vasutīrthaṃ kumārikam //
शक्रतीर्थं पञ्चनदं रेणुकातीर्थम् एव च पैतामहं च विमलं रुद्रपादं तथोत्तमम् ॥
śakratīrthaṃ pañcanadaṃ reṇukātīrtham eva ca paitāmahaṃ ca vimalaṃ rudrapādaṃ tathottamam //
मणिमत्तं च कामाख्यं कृष्णतीर्थं कुशाविलम् यजनं याजनं चैव तथैव ब्रह्मवालुकम् ॥
maṇimattaṃ ca kāmākhyaṃ kṛṣṇatīrthaṃ kuśāvilam yajanaṃ yājanaṃ caiva tathaiva brahmavālukam //
पुष्पन्यासं पुण्डरीकं मणिपूरं तथोत्तरम् दीर्घसत्त्रं हयपदं तीर्थं चानशनं तथा ॥
puṣpanyāsaṃ puṇḍarīkaṃ maṇipūraṃ tathottaram dīrghasattraṃ hayapadaṃ tīrthaṃ cānaśanaṃ tathā //
गङ्गोद्भेदं शिवोद्भेदं नर्मदोद्भेदम् एव च वस्त्रापदं दारुवलं छायारोहणम् एव च ॥
gaṅgodbhedaṃ śivodbhedaṃ narmadodbhedam eva ca vastrāpadaṃ dāruvalaṃ chāyārohaṇam eva ca //
सिद्धेश्वरं मित्रवलं कालिकाश्रमम् एव च वटावटं भद्रवटं कौशाम्बी च दिवाकरम् ॥
siddheśvaraṃ mitravalaṃ kālikāśramam eva ca vaṭāvaṭaṃ bhadravaṭaṃ kauśāmbī ca divākaram //
द्वीपं सारस्वतं चैव विजयं कामदं तथा रुद्रकोटिं सुमनसं तीर्थं सद्रावनामितम् ॥
dvīpaṃ sārasvataṃ caiva vijayaṃ kāmadaṃ tathā rudrakoṭiṃ sumanasaṃ tīrthaṃ sadrāvanāmitam //
स्यमन्तपञ्चकं तीर्थं ब्रह्मतीर्थं सुदर्शनम् सततं पृथिवीसर्वं पारिप्लवपृथूदकौ ॥
syamantapañcakaṃ tīrthaṃ brahmatīrthaṃ sudarśanam satataṃ pṛthivīsarvaṃ pāriplavapṛthūdakau //
दशाश्वमेधिकं तीर्थं सर्पिजं विषयान्तिकम् कोटितीर्थं पञ्चनदं वाराहं यक्षिणीह्रदम् ॥
daśāśvamedhikaṃ tīrthaṃ sarpijaṃ viṣayāntikam koṭitīrthaṃ pañcanadaṃ vārāhaṃ yakṣiṇīhradam //
पुण्डरीकं सोमतीर्थं मुञ्जवटं तथोत्तमम् बदरीवनम् आसीनं रत्नमूलकम् एव च ॥
puṇḍarīkaṃ somatīrthaṃ muñjavaṭaṃ tathottamam badarīvanam āsīnaṃ ratnamūlakam eva ca //
लोकद्वारं पञ्चतीर्थं कपिलातीर्थम् एव च सूर्यतीर्थं शङ्खिनी च गवां भवनम् एव च ॥
lokadvāraṃ pañcatīrthaṃ kapilātīrtham eva ca sūryatīrthaṃ śaṅkhinī ca gavāṃ bhavanam eva ca //
तीर्थं च यक्षराजस्य ब्रह्मावर्तं सुतीर्थकम् कामेश्वरं मात्रितीर्थं तीर्थं शीतवनं तथा ॥
tīrthaṃ ca yakṣarājasya brahmāvartaṃ sutīrthakam kāmeśvaraṃ mātritīrthaṃ tīrthaṃ śītavanaṃ tathā //
स्नानलोमापहं चैव माससंसरकं तथा दशाश्वमेधं केदारं ब्रह्मोदुम्बरम् एव च ॥
snānalomāpahaṃ caiva māsasaṃsarakaṃ tathā daśāśvamedhaṃ kedāraṃ brahmodumbaram eva ca //
सप्तर्षिकुण्डं च तथा तीर्थं देव्याः सुजम्बुकम् ईटास्पदं कोटिकूटं किंदानं किंजपं तथा ॥
saptarṣikuṇḍaṃ ca tathā tīrthaṃ devyāḥ sujambukam īṭāspadaṃ koṭikūṭaṃ kiṃdānaṃ kiṃjapaṃ tathā //
कारण्डवं चावेध्यं च त्रिविष्टपम् अथापरम् पाणिषातं मिश्रकं च मधूवटमनोजवौ ॥
kāraṇḍavaṃ cāvedhyaṃ ca triviṣṭapam athāparam pāṇiṣātaṃ miśrakaṃ ca madhūvaṭamanojavau //
कौशिकी देवतीर्थं च तीर्थं च ऋणमोचनम् दिव्यं च नृगधूमाख्यं तीर्थं विष्णुपदं तथा ॥
kauśikī devatīrthaṃ ca tīrthaṃ ca ṛṇamocanam divyaṃ ca nṛgadhūmākhyaṃ tīrthaṃ viṣṇupadaṃ tathā //
अमराणां ह्रदं पुण्यं कोटितीर्थं तथापरम् श्रीकुञ्जं शालितीर्थं च नैमिषेयं च विश्रुतम् ॥
amarāṇāṃ hradaṃ puṇyaṃ koṭitīrthaṃ tathāparam śrīkuñjaṃ śālitīrthaṃ ca naimiṣeyaṃ ca viśrutam //
ब्रह्मस्थानं सोमतीर्थं कन्यातीर्थं तथैव च ब्रह्मतीर्थं मनस्तीर्थं तीर्थं वै कारुपावनम् ॥
brahmasthānaṃ somatīrthaṃ kanyātīrthaṃ tathaiva ca brahmatīrthaṃ manastīrthaṃ tīrthaṃ vai kārupāvanam //
सौगन्धिकवनं चैव मणितीर्थं सरस्वती ईशानतीर्थं प्रवरं पावनं पाञ्चयज्ञिकम् ॥
saugandhikavanaṃ caiva maṇitīrthaṃ sarasvatī īśānatīrthaṃ pravaraṃ pāvanaṃ pāñcayajñikam //
त्रिशूलधारं माहेन्द्रं देवस्थानं कृतालयम् शाकंभरी देवतीर्थं सुवर्णाख्यं किलं ह्रदम् ॥
triśūladhāraṃ māhendraṃ devasthānaṃ kṛtālayam śākaṃbharī devatīrthaṃ suvarṇākhyaṃ kilaṃ hradam //
क्षीरश्रवं विरूपाक्षं भृगुतीर्थं कुशोद्भवम् ब्रह्मतीर्थं ब्रह्मयोनिं नीलपर्वतम् एव च ॥
kṣīraśravaṃ virūpākṣaṃ bhṛgutīrthaṃ kuśodbhavam brahmatīrthaṃ brahmayoniṃ nīlaparvatam eva ca //
कुब्जाम्बकं भद्रवटं वसिष्ठपदम् एव च स्वर्गद्वारं प्रजाद्वारं कालिकाश्रमम् एव च ॥
kubjāmbakaṃ bhadravaṭaṃ vasiṣṭhapadam eva ca svargadvāraṃ prajādvāraṃ kālikāśramam eva ca //
रुद्रावर्तं सुगन्धाश्वं कपिलावनम् एव च भद्रकर्णह्रदं चैव शङ्कुकर्णह्रदं तथा ॥
rudrāvartaṃ sugandhāśvaṃ kapilāvanam eva ca bhadrakarṇahradaṃ caiva śaṅkukarṇahradaṃ tathā //
सप्तसारस्वतं चैव तीर्थम् औशनसं तथा कपालमोचनं चैव अवकीर्णं च काम्यकम् ॥
saptasārasvataṃ caiva tīrtham auśanasaṃ tathā kapālamocanaṃ caiva avakīrṇaṃ ca kāmyakam //
चतुःसामुद्रिकं चैव शतकिं च सहस्रिकम् रेणुकं पञ्चवटकं विमोचनम् अथौजसम् ॥
catuḥsāmudrikaṃ caiva śatakiṃ ca sahasrikam reṇukaṃ pañcavaṭakaṃ vimocanam athaujasam //
स्थाणुतीर्थं कुरोस् तीर्थं स्वर्गद्वारं कुशध्वजम् विश्वेश्वरं मानवकं कूपं नारायणाश्रयम् ॥
sthāṇutīrthaṃ kuros tīrthaṃ svargadvāraṃ kuśadhvajam viśveśvaraṃ mānavakaṃ kūpaṃ nārāyaṇāśrayam //
गङ्गाह्रदं वटं चैव बदरीपाटनं तथा इन्द्रमार्गम् एकरात्रं क्षीरकावासम् एव च ॥
gaṅgāhradaṃ vaṭaṃ caiva badarīpāṭanaṃ tathā indramārgam ekarātraṃ kṣīrakāvāsam eva ca //
सोमतीर्थं दधीचं च श्रुततीर्थं च भो द्विजाः कोटितीर्थस्थलीं चैव भद्रकालीह्रदं तथा ॥
somatīrthaṃ dadhīcaṃ ca śrutatīrthaṃ ca bho dvijāḥ koṭitīrthasthalīṃ caiva bhadrakālīhradaṃ tathā //
अरुन्धतीवनं चैव ब्रह्मावर्तं तथोत्तमम् अश्ववेदी कुब्जावनं यमुनाप्रभवं तथा ॥
arundhatīvanaṃ caiva brahmāvartaṃ tathottamam aśvavedī kubjāvanaṃ yamunāprabhavaṃ tathā //
वीरं प्रमोक्षं सिन्धूत्थम् ऋष कुल्या सकृत्तिकम् उर्वीसंक्रमणं चैव मायाविद्योद्भवं तथा ॥
vīraṃ pramokṣaṃ sindhūttham ṛṣa kulyā sakṛttikam urvīsaṃkramaṇaṃ caiva māyāvidyodbhavaṃ tathā //
महाश्रमो वैतसिकारूपं सुन्दरिकाश्रमम् बाहुतीर्थं चारुनदीं विमलाशोकम् एव च ॥
mahāśramo vaitasikārūpaṃ sundarikāśramam bāhutīrthaṃ cārunadīṃ vimalāśokam eva ca //
तीर्थं पञ्चनदं चैव मार्कण्डेयस्य धीमतः सोमतीर्थं सितोदं च तीर्थं मत्स्योदरीं तथा ॥
tīrthaṃ pañcanadaṃ caiva mārkaṇḍeyasya dhīmataḥ somatīrthaṃ sitodaṃ ca tīrthaṃ matsyodarīṃ tathā //
सूर्यप्रभं सूर्यतीर्थम् अशोकवनम् एव च अरुणास्पदं कामदं च शुक्रतीर्थं सवालुकम् ॥
sūryaprabhaṃ sūryatīrtham aśokavanam eva ca aruṇāspadaṃ kāmadaṃ ca śukratīrthaṃ savālukam //
पिशाचमोचनं चैव सुभद्राह्रदम् एव च कुण्डं विमलदण्डस्य तीर्थं चण्डेश्वरस्य च ॥
piśācamocanaṃ caiva subhadrāhradam eva ca kuṇḍaṃ vimaladaṇḍasya tīrthaṃ caṇḍeśvarasya ca //
ज्येष्ठस्थानह्रदं चैव पुण्यं ब्रह्मसरं तथा जैगीषव्यगुहा चैव हरिकेशवनं तथा ॥
jyeṣṭhasthānahradaṃ caiva puṇyaṃ brahmasaraṃ tathā jaigīṣavyaguhā caiva harikeśavanaṃ tathā //
अजामुखसरं चैव घण्टाकर्णह्रदं तथा पुण्डरीकह्रदं चैव वापी कर्कोटकस्य च ॥
ajāmukhasaraṃ caiva ghaṇṭākarṇahradaṃ tathā puṇḍarīkahradaṃ caiva vāpī karkoṭakasya ca //
सुवर्णस्योदपानं च श्वेततीर्थह्रदं तथा कुण्डं घर्घरिकायाश् च श्यामकूपं च चन्द्रिका ॥
suvarṇasyodapānaṃ ca śvetatīrthahradaṃ tathā kuṇḍaṃ ghargharikāyāś ca śyāmakūpaṃ ca candrikā //
श्मशानस्तम्भकूपं च विनायकह्रदं तथा कूपं सिन्धूद्भवं चैव पुण्यं ब्रह्मसरं तथा ॥
śmaśānastambhakūpaṃ ca vināyakahradaṃ tathā kūpaṃ sindhūdbhavaṃ caiva puṇyaṃ brahmasaraṃ tathā //
रुद्रावासं तथा तीर्थं नागतीर्थं पुलोमकम् भक्तह्रदं क्षीरसरः प्रेताधारं कुमारकम् ॥
rudrāvāsaṃ tathā tīrthaṃ nāgatīrthaṃ pulomakam bhaktahradaṃ kṣīrasaraḥ pretādhāraṃ kumārakam //
ब्रह्मावर्तं कुशावर्तं दधिकर्णोदपानकम् शृङ्गतीर्थं महातीर्थं तीर्थश्रेष्ठा महानदी ॥
brahmāvartaṃ kuśāvartaṃ dadhikarṇodapānakam śṛṅgatīrthaṃ mahātīrthaṃ tīrthaśreṣṭhā mahānadī //
दिव्यं ब्रह्मसरं पुण्यं गयाशीर्षाक्षयं वटम् दक्षिणं चोत्तरं चैव गोमयं रूपशीतिकम् ॥
divyaṃ brahmasaraṃ puṇyaṃ gayāśīrṣākṣayaṃ vaṭam dakṣiṇaṃ cottaraṃ caiva gomayaṃ rūpaśītikam //
कपिलाह्रदं गृध्रवटं सावित्रीह्रदम् एव च प्रभासनं सीतवनं योनिद्वारं च धेनुकम् ॥
kapilāhradaṃ gṛdhravaṭaṃ sāvitrīhradam eva ca prabhāsanaṃ sītavanaṃ yonidvāraṃ ca dhenukam //
धन्यकं कोकिलाख्यं च मतङ्गह्रदम् एव च पितृकूपं रुद्रतीर्थं शक्रतीर्थं सुमालिनम् ॥
dhanyakaṃ kokilākhyaṃ ca mataṅgahradam eva ca pitṛkūpaṃ rudratīrthaṃ śakratīrthaṃ sumālinam //
ब्रह्मस्थानं सप्तकुण्डं मणिरत्नह्रदं तथा कौशिक्यं भरतं चैव तीर्थं ज्येष्ठालिका तथा ॥
brahmasthānaṃ saptakuṇḍaṃ maṇiratnahradaṃ tathā kauśikyaṃ bharataṃ caiva tīrthaṃ jyeṣṭhālikā tathā //
विश्वेश्वरं कल्पसरः कन्यासंवेत्यम् एव च निश्चीवा प्रभवश् चैव वसिष्ठाश्रमम् एव च ॥
viśveśvaraṃ kalpasaraḥ kanyāsaṃvetyam eva ca niścīvā prabhavaś caiva vasiṣṭhāśramam eva ca //
देवकूटं च कूपं च वसिष्ठाश्रमम् एव च वीराश्रमं ब्रह्मसरो ब्रह्मवीरावकापिली ॥
devakūṭaṃ ca kūpaṃ ca vasiṣṭhāśramam eva ca vīrāśramaṃ brahmasaro brahmavīrāvakāpilī //
कुमारधारा श्रीधारा गौरीशिखरम् एव च शुनः कुण्डो ऽथ तीर्थं च नन्दितीर्थं तथैव च ॥
kumāradhārā śrīdhārā gaurīśikharam eva ca śunaḥ kuṇḍo 'tha tīrthaṃ ca nanditīrthaṃ tathaiva ca //
कुमारवासं श्रीवासम् और्वीशीतार्थम् एव च कुम्भकर्णह्रदं चैव कौशिकीह्रदम् एव च ॥
kumāravāsaṃ śrīvāsam aurvīśītārtham eva ca kumbhakarṇahradaṃ caiva kauśikīhradam eva ca //
धर्मतीर्थं कामतीर्थं तीर्थम् उद्दालकं तथा संध्यातीर्थं कारतोयं कपिलं लोहितार्णवम् ॥
dharmatīrthaṃ kāmatīrthaṃ tīrtham uddālakaṃ tathā saṃdhyātīrthaṃ kāratoyaṃ kapilaṃ lohitārṇavam //
शोणोद्भवं वंशगुल्मम् ऋषभं कलतीर्थकम् पुण्यावतीह्रदं तीर्थं तीर्थं बदरिकाश्रमम् ॥
śoṇodbhavaṃ vaṃśagulmam ṛṣabhaṃ kalatīrthakam puṇyāvatīhradaṃ tīrthaṃ tīrthaṃ badarikāśramam //
रामतीर्थं पितृवनं विरजातीर्थम् एव च मार्कण्डेयवनं चैव कृष्णतीर्थं तथा वटम् ॥
rāmatīrthaṃ pitṛvanaṃ virajātīrtham eva ca mārkaṇḍeyavanaṃ caiva kṛṣṇatīrthaṃ tathā vaṭam //
रोहिणीकूपप्रवरम् इन्द्रद्युम्नसरं च यत् सानुगर्तं समाहेन्द्रं श्रीतीर्थं श्रीनदं तथा ॥
rohiṇīkūpapravaram indradyumnasaraṃ ca yat sānugartaṃ samāhendraṃ śrītīrthaṃ śrīnadaṃ tathā //
इषुतीर्थं वार्षभं च कावेरीह्रदम् एव च कन्यातीर्थं च गोकर्णं गायत्रीस्थानम् एव च ॥
iṣutīrthaṃ vārṣabhaṃ ca kāverīhradam eva ca kanyātīrthaṃ ca gokarṇaṃ gāyatrīsthānam eva ca //
बदरीह्रदम् अन्यच् च मध्यस्थानं विकर्णकम् जातीह्रदं देवकूपं कुशप्रवणम् एव च ॥
badarīhradam anyac ca madhyasthānaṃ vikarṇakam jātīhradaṃ devakūpaṃ kuśapravaṇam eva ca //
सर्वदेवव्रतं चैव कन्याश्रमह्रदं तथा तथान्यद् वालखिल्यानां सपूर्वाणां तथापरम् ॥
sarvadevavrataṃ caiva kanyāśramahradaṃ tathā tathānyad vālakhilyānāṃ sapūrvāṇāṃ tathāparam //
तथान्यच् च महर्षीणाम् अखण्डितह्रदं तथा तीर्थेष्व् एतेषु विधिवत् सम्यक् श्रद्धासमन्वितः ॥
tathānyac ca maharṣīṇām akhaṇḍitahradaṃ tathā tīrtheṣv eteṣu vidhivat samyak śraddhāsamanvitaḥ //
स्नानं करोति यो मर्त्यः सोपवासो जितेन्द्रियः देवान् ऋषीन् मनुष्यांश् च पितॄन् संतर्प्य च क्रमात् ॥
snānaṃ karoti yo martyaḥ sopavāso jitendriyaḥ devān ṛṣīn manuṣyāṃś ca pitṝn saṃtarpya ca kramāt //
अभ्यर्च्य देवतास् तत्र स्थित्वा च रजनीत्रयम् पृथक् पृथक् फलं तेषु प्रतितीर्थेषु भो द्विजाः ॥
abhyarcya devatās tatra sthitvā ca rajanītrayam pṛthak pṛthak phalaṃ teṣu pratitīrtheṣu bho dvijāḥ //
प्राप्नोति हयमेधस्य नरो नास्त्य् अत्र संशयः यस् त्व् इदं शृणुयान् नित्यं तीर्थमाहात्म्यम् उत्तमम् पठेच् च श्रावयेद् वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥
prāpnoti hayamedhasya naro nāsty atra saṃśayaḥ yas tv idaṃ śṛṇuyān nityaṃ tīrthamāhātmyam uttamam paṭhec ca śrāvayed vāpi sarvapāpaiḥ pramucyate //