श्रुतो ऽस्माभिः सुरश्रेष्ठ भवता यद् उदाहृतम् भास्करस्य परं क्षेत्रं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम् ॥
śruto 'smābhiḥ suraśreṣṭha bhavatā yad udāhṛtam bhāskarasya paraṃ kṣetraṃ bhuktimuktiphalapradam //
न तृप्तिम् अधिगच्छामः शृण्वन्तः सुखदां कथाम् तव वक्त्रोद्भवां पुण्याम् आदित्यस्याघनाशिनीम् ॥
na tṛptim adhigacchāmaḥ śṛṇvantaḥ sukhadāṃ kathām tava vaktrodbhavāṃ puṇyām ādityasyāghanāśinīm //
अतः परं सुरश्रेष्ठ ब्रूहि नो वदतां वर देवपूजाफलं यच् च यच् च दानफलं प्रभो ॥
ataḥ paraṃ suraśreṣṭha brūhi no vadatāṃ vara devapūjāphalaṃ yac ca yac ca dānaphalaṃ prabho //
प्रणिपाते नमस्कारे तथा चैव प्रदक्षिणे दीपधूपप्रदाने च संमार्जनविधौ च यत् ॥
praṇipāte namaskāre tathā caiva pradakṣiṇe dīpadhūpapradāne ca saṃmārjanavidhau ca yat //
उपवासे च यत् पुण्यं यत् पुण्यं नक्तभोजने अर्घश् च कीदृशः प्रोक्तः कुत्र वा संप्रदीयते ॥
upavāse ca yat puṇyaṃ yat puṇyaṃ naktabhojane arghaś ca kīdṛśaḥ proktaḥ kutra vā saṃpradīyate //
कथं च क्रियते भक्तिः कथं देवः प्रसीदति एतत् सर्वं सुरश्रेष्ठ श्रोतुम् इच्छामहे वयम् ॥
kathaṃ ca kriyate bhaktiḥ kathaṃ devaḥ prasīdati etat sarvaṃ suraśreṣṭha śrotum icchāmahe vayam //
अर्घ्यं पूजादिकं सर्वं भास्करस्य द्विजोत्तमाः भक्तिं श्रद्धां समाधिं च कथ्यमानं निबोधत ॥
arghyaṃ pūjādikaṃ sarvaṃ bhāskarasya dvijottamāḥ bhaktiṃ śraddhāṃ samādhiṃ ca kathyamānaṃ nibodhata //
मनसा भावना भक्तिर् इष्टा श्रद्धा च कीर्त्यते ध्यानं समाधिर् इत्य् उक्तं शृणुध्वं सुसमाहिताः ॥
manasā bhāvanā bhaktir iṣṭā śraddhā ca kīrtyate dhyānaṃ samādhir ity uktaṃ śṛṇudhvaṃ susamāhitāḥ //
तत्कथां श्रावयेद् यस् तु तद्भक्तान् पूजयीत वा अग्निशुश्रूषकश् चैव स वै भक्तः सनातनः ॥
tatkathāṃ śrāvayed yas tu tadbhaktān pūjayīta vā agniśuśrūṣakaś caiva sa vai bhaktaḥ sanātanaḥ //
तच्चित्तस् तन्मनाश् चैव देवपूजारतः सदा तत्कर्मकृद् भवेद् यस् तु स वै भक्तः सनातनः ॥
taccittas tanmanāś caiva devapūjārataḥ sadā tatkarmakṛd bhaved yas tu sa vai bhaktaḥ sanātanaḥ //
देवार्थे क्रियमाणानि यः कर्माण्य् अनुमन्यते कीर्तनाद् वा परो विप्राः स वै भक्ततरो नरः ॥
devārthe kriyamāṇāni yaḥ karmāṇy anumanyate kīrtanād vā paro viprāḥ sa vai bhaktataro naraḥ //
नाभ्यसूयेत तद्भक्तान् न निन्द्याच् चान्यदेवताम् आदित्यव्रतचारी च स वै भक्ततरो नरः ॥
nābhyasūyeta tadbhaktān na nindyāc cānyadevatām ādityavratacārī ca sa vai bhaktataro naraḥ //
गच्छंस् तिष्ठन् स्वपञ् जिघ्रन्न् उन्मिषन् निमिषन्न् अपि यः स्मरेद् भास्करं नित्यं स वै भक्ततरो नरः ॥
gacchaṃs tiṣṭhan svapañ jighrann unmiṣan nimiṣann api yaḥ smared bhāskaraṃ nityaṃ sa vai bhaktataro naraḥ //
एवंविधा त्व् इयं भक्तिः सदा कार्या विजानता भक्त्या समाधिना चैव स्तवेन मनसा तथा ॥
evaṃvidhā tv iyaṃ bhaktiḥ sadā kāryā vijānatā bhaktyā samādhinā caiva stavena manasā tathā //
क्रियते नियमो यस् तु दानं विप्राय दीयते प्रतिगृह्णन्ति तं देवा मनुष्याः पितरस् तथा ॥
kriyate niyamo yas tu dānaṃ viprāya dīyate pratigṛhṇanti taṃ devā manuṣyāḥ pitaras tathā //
पत्त्रं पुष्पं फलं तोयं यद् भक्त्या समुपाहृतम् प्रतिगृह्णन्ति तद् देवा नास्तिकान् वर्जयन्ति च ॥
pattraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ yad bhaktyā samupāhṛtam pratigṛhṇanti tad devā nāstikān varjayanti ca //
भावशुद्धिः प्रयोक्तव्या नियमाचारसंयुता भावशुद्ध्या क्रियते यत् तत् सर्वं सफलं भवेत् ॥
bhāvaśuddhiḥ prayoktavyā niyamācārasaṃyutā bhāvaśuddhyā kriyate yat tat sarvaṃ saphalaṃ bhavet //
स्तुतिजप्योपहारेण पूजयापि विवस्वतः उपवासेन भक्त्या वै सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥
stutijapyopahāreṇa pūjayāpi vivasvataḥ upavāsena bhaktyā vai sarvapāpaiḥ pramucyate //
प्रणिधाय शिरो भूम्यां नमस्कारं करोति यः तत्क्षणात् सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः ॥
praṇidhāya śiro bhūmyāṃ namaskāraṃ karoti yaḥ tatkṣaṇāt sarvapāpebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ //
भक्तियुक्तो नरो यो ऽसौ रवेः कुर्यात् प्रदक्षिणाम् प्रदक्षिणीकृता तेन सप्तद्वीपा वसुंधरा ॥
bhaktiyukto naro yo 'sau raveḥ kuryāt pradakṣiṇām pradakṣiṇīkṛtā tena saptadvīpā vasuṃdharā //
सूर्यं मनसि यः कृत्वा कुर्याद् व्योमप्रदक्षिणाम् प्रदक्षिणीकृतास् तेन सर्वे देवा भवन्ति हि ॥
sūryaṃ manasi yaḥ kṛtvā kuryād vyomapradakṣiṇām pradakṣiṇīkṛtās tena sarve devā bhavanti hi //
एकाहारो नरो भूत्वा षष्ठ्यां यो ऽर्चयते रविम् नियमव्रतचारी च भवेद् भक्तिसमन्वितः ॥
ekāhāro naro bhūtvā ṣaṣṭhyāṃ yo 'rcayate ravim niyamavratacārī ca bhaved bhaktisamanvitaḥ //
सप्तम्यां वा महाभागाः सो ऽश्वमेधफलं लभेत् अहोरात्रोपवासेन पूजयेद् यस् तु भास्करम् ॥
saptamyāṃ vā mahābhāgāḥ so 'śvamedhaphalaṃ labhet ahorātropavāsena pūjayed yas tu bhāskaram //
सप्तम्याम् अथवा षष्ठ्यां स याति परमां गतिम् कृष्णपक्षस्य सप्तम्यां सोपवासो जितेन्द्रियः ॥
saptamyām athavā ṣaṣṭhyāṃ sa yāti paramāṃ gatim kṛṣṇapakṣasya saptamyāṃ sopavāso jitendriyaḥ //
सर्वरत्नोपहारेण पूजयेद् यस् तु भास्करम् पद्मप्रभेण यानेन सूर्यलोकं स गच्छति ॥
sarvaratnopahāreṇa pūjayed yas tu bhāskaram padmaprabheṇa yānena sūryalokaṃ sa gacchati //
शुक्लपक्षस्य सप्तम्याम् उपवासपरो नरः सर्वशुक्लोपहारेण पूजयेद् यस् तु भास्करम् ॥
śuklapakṣasya saptamyām upavāsaparo naraḥ sarvaśuklopahāreṇa pūjayed yas tu bhāskaram //
सर्वपापविनिर्मुक्तः सूर्यलोकं स गच्छति अर्कसंपुटसंयुक्तम् उदकं प्रसृतं पिबेत् ॥
sarvapāpavinirmuktaḥ sūryalokaṃ sa gacchati arkasaṃpuṭasaṃyuktam udakaṃ prasṛtaṃ pibet //
क्रमवृद्ध्या चतुर्विंशम् एकैकं क्षपयेत् पुनः द्वाभ्यां संवत्सराभ्यां तु समाप्तनियमो भवेत् ॥
kramavṛddhyā caturviṃśam ekaikaṃ kṣapayet punaḥ dvābhyāṃ saṃvatsarābhyāṃ tu samāptaniyamo bhavet //
सर्वकामप्रदा ह्य् एषा प्रशस्ता ह्य् अर्कसप्तमी शुक्लपक्षस्य सप्तम्यां यदादित्यदिनं भवेत् ॥
sarvakāmapradā hy eṣā praśastā hy arkasaptamī śuklapakṣasya saptamyāṃ yadādityadinaṃ bhavet //
सप्तमी विजया नाम तत्र दत्तं महत् फलम् स्नानं दानं तपो होम उपवासस् तथैव च ॥
saptamī vijayā nāma tatra dattaṃ mahat phalam snānaṃ dānaṃ tapo homa upavāsas tathaiva ca //
सर्वं विजयसप्तम्यां महापातकनाशनम् ये चादित्यदिने प्राप्ते श्राद्धं कुर्वन्ति मानवाः ॥
sarvaṃ vijayasaptamyāṃ mahāpātakanāśanam ye cādityadine prāpte śrāddhaṃ kurvanti mānavāḥ //
यजन्ति च महाश्वेतं ते लभन्ते यथेप्सितम् येषां धर्म्याः क्रियाः सर्वाः सदैवोद्दिश्य भास्करम् ॥
yajanti ca mahāśvetaṃ te labhante yathepsitam yeṣāṃ dharmyāḥ kriyāḥ sarvāḥ sadaivoddiśya bhāskaram //
न कुले जायते तेषां दरिद्रो व्याधितो ऽपि वा श्वेतया रक्तया वापि पीतमृत्तिकयापि वा ॥
na kule jāyate teṣāṃ daridro vyādhito 'pi vā śvetayā raktayā vāpi pītamṛttikayāpi vā //
उपलेपनकर्ता तु चिन्तितं लभते फलम् चित्रभानुं विचित्रैस् तु कुसुमैश् च सुगन्धिभिः ॥
upalepanakartā tu cintitaṃ labhate phalam citrabhānuṃ vicitrais tu kusumaiś ca sugandhibhiḥ //
पूजयेत् सोपवासो यः स कामान् ईप्सितांल् लभेत् घृतेन दीपं प्रज्वाल्य तिलतैलेन वा पुनः ॥
pūjayet sopavāso yaḥ sa kāmān īpsitāṃl labhet ghṛtena dīpaṃ prajvālya tilatailena vā punaḥ //
आदित्यं पूजयेद् यस् तु चक्षुषा न स हीयते दीपदाता नरो नित्यं ज्ञानदीपेन दीप्यते ॥
ādityaṃ pūjayed yas tu cakṣuṣā na sa hīyate dīpadātā naro nityaṃ jñānadīpena dīpyate //
तिलाः पवित्रं तैलं वा तिलगोदानम् उत्तमम् अग्निकार्ये च दीपे च महापातकनाशनम् ॥
tilāḥ pavitraṃ tailaṃ vā tilagodānam uttamam agnikārye ca dīpe ca mahāpātakanāśanam //
दीपं ददाति यो नित्यं देवतायतनेषु च चतुष्पथेषु रथ्यासु रूपवान् सुभगो भवेत् ॥
dīpaṃ dadāti yo nityaṃ devatāyataneṣu ca catuṣpatheṣu rathyāsu rūpavān subhago bhavet //
हविर्भिः प्रथमः कल्पो द्वितीयश् चौषधीरसैः वसामेदोस्थिनिर्यासैर् न तु देयः कथंचन ॥
havirbhiḥ prathamaḥ kalpo dvitīyaś cauṣadhīrasaiḥ vasāmedosthiniryāsair na tu deyaḥ kathaṃcana //
भवेद् ऊर्ध्वगतिर् दीपो न कदाचिद् अधोगतिः दाता दीप्यति चाप्य् एवं न तिर्यग्गतिम् आप्नुयात् ॥
bhaved ūrdhvagatir dīpo na kadācid adhogatiḥ dātā dīpyati cāpy evaṃ na tiryaggatim āpnuyāt //
ज्वलमानं सदा दीपं न हरेन् नापि नाशयेत् दीपहर्ता नरो बन्धं नाशं क्रोधं तमो व्रजेत् ॥
jvalamānaṃ sadā dīpaṃ na haren nāpi nāśayet dīpahartā naro bandhaṃ nāśaṃ krodhaṃ tamo vrajet //
दीपदाता स्वर्गलोके दीपमालेव राजते यः समालभते नित्यं कुङ्कुमागुरुचन्दनैः ॥
dīpadātā svargaloke dīpamāleva rājate yaḥ samālabhate nityaṃ kuṅkumāgurucandanaiḥ //
संपद्यते नरः प्रेत्य धनेन यशसा श्रिया रक्तचन्दनसंमिश्रै रक्तपुष्पैः शुचिर् नरः ॥
saṃpadyate naraḥ pretya dhanena yaśasā śriyā raktacandanasaṃmiśrai raktapuṣpaiḥ śucir naraḥ //
उदये ऽर्घ्यं सदा दत्त्वा सिद्धिं संवत्सराल् लभेत् उदयात् परिवर्तेत यावद् अस्तमने स्थितः ॥
udaye 'rghyaṃ sadā dattvā siddhiṃ saṃvatsarāl labhet udayāt parivarteta yāvad astamane sthitaḥ //
जपन्न् अभिमुखः किंचिन् मन्त्रं स्तोत्रम् अथापि वा आदित्यव्रतम् एतत् तु महापातकनाशनम् ॥
japann abhimukhaḥ kiṃcin mantraṃ stotram athāpi vā ādityavratam etat tu mahāpātakanāśanam //
अर्घ्येण सहितं चैव सर्वे साङ्गं प्रदापयेत् उदये श्रद्धया युक्तः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥
arghyeṇa sahitaṃ caiva sarve sāṅgaṃ pradāpayet udaye śraddhayā yuktaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate //
सुवर्णधेनुअनड्वाहवसुधावस्त्रसंयुतम् अर्घ्यप्रदाता लभते सप्तजन्मानुगं फलम् ॥
suvarṇadhenuanaḍvāhavasudhāvastrasaṃyutam arghyapradātā labhate saptajanmānugaṃ phalam //
अग्नौ तोये ऽन्तरिक्षे च शुचौ भूम्यां तथैव च प्रतिमायां तथा पिण्ड्यां देयम् अर्घ्यं प्रयत्नतः ॥
agnau toye 'ntarikṣe ca śucau bhūmyāṃ tathaiva ca pratimāyāṃ tathā piṇḍyāṃ deyam arghyaṃ prayatnataḥ //
नापसव्यं न सव्यं च दद्याद् अभिमुखः सदा सघृतं गुग्गुलं वापि रवेर् भक्तिसमन्वितः ॥
nāpasavyaṃ na savyaṃ ca dadyād abhimukhaḥ sadā saghṛtaṃ guggulaṃ vāpi raver bhaktisamanvitaḥ //
तत्क्षणात् सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः श्रीवासं चतुरस्रं च देवदारुं तथैव च ॥
tatkṣaṇāt sarvapāpebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ śrīvāsaṃ caturasraṃ ca devadāruṃ tathaiva ca //
कर्पूरागरुधूपानि दत्त्वा वै स्वर्गगामिनः अयने तूत्तरे सूर्यम् अथवा दक्षिणायने ॥
karpūrāgarudhūpāni dattvā vai svargagāminaḥ ayane tūttare sūryam athavā dakṣiṇāyane //
पूजयित्वा विशेषेण सर्वपापैः प्रमुच्यते विषुवेषूपरागेषु षडशीतिमुखेषु च ॥
pūjayitvā viśeṣeṇa sarvapāpaiḥ pramucyate viṣuveṣūparāgeṣu ṣaḍaśītimukheṣu ca //
पूजयित्वा विशेषेण सर्वपापैः प्रमुच्यते एवं वेलासु सर्वासु सर्वकालं च मानवः ॥
pūjayitvā viśeṣeṇa sarvapāpaiḥ pramucyate evaṃ velāsu sarvāsu sarvakālaṃ ca mānavaḥ //
भक्त्या पूजयते यो ऽर्कं सो ऽर्कलोके महीयते कृसरैः पायसैः पूपैः फलमूलघृतौदनैः ॥
bhaktyā pūjayate yo 'rkaṃ so 'rkaloke mahīyate kṛsaraiḥ pāyasaiḥ pūpaiḥ phalamūlaghṛtaudanaiḥ //
बलिं कृत्वा तु सूर्याय सर्वान् कामान् अवाप्नुयात् घृतेन तर्पणं कृत्वा सर्वसिद्धो भवेन् नरः ॥
baliṃ kṛtvā tu sūryāya sarvān kāmān avāpnuyāt ghṛtena tarpaṇaṃ kṛtvā sarvasiddho bhaven naraḥ //
क्षीरेण तर्पणं कृत्वा मनस् तापैर् न युज्यते दध्ना तु तर्पणं कृत्वा कार्यसिद्धिं लभेन् नरः ॥
kṣīreṇa tarpaṇaṃ kṛtvā manas tāpair na yujyate dadhnā tu tarpaṇaṃ kṛtvā kāryasiddhiṃ labhen naraḥ //
स्नानार्थम् आहरेद् यस् तु जलं भानोः समाहितः तीर्थेषु शुचितापन्नः स याति परमां गतिम् ॥
snānārtham āhared yas tu jalaṃ bhānoḥ samāhitaḥ tīrtheṣu śucitāpannaḥ sa yāti paramāṃ gatim //
छत्त्रं ध्वजं वितानं वा पताकां चामराणि च श्रद्धया भानवे दत्त्वा गतिम् इष्टाम् अवाप्नुयात् ॥
chattraṃ dhvajaṃ vitānaṃ vā patākāṃ cāmarāṇi ca śraddhayā bhānave dattvā gatim iṣṭām avāpnuyāt //
यद् यद् द्रव्यं नरो भक्त्या आदित्याय प्रयच्छति तत् तस्य शतसाहस्रम् उत्पादयति भास्करः ॥
yad yad dravyaṃ naro bhaktyā ādityāya prayacchati tat tasya śatasāhasram utpādayati bhāskaraḥ //
मानसं वाचिकं वापि कायजं यच् च दुष्कृतम् सर्वं सूर्यप्रसादेन तद् अशेषं व्यपोहति ॥
mānasaṃ vācikaṃ vāpi kāyajaṃ yac ca duṣkṛtam sarvaṃ sūryaprasādena tad aśeṣaṃ vyapohati //
एकाहेनापि यद् भानोः पूजायाः प्राप्यते फलम् यथोक्तदक्षिणैर् विप्रैर् न तत् क्रतुशतैर् अपि ॥
ekāhenāpi yad bhānoḥ pūjāyāḥ prāpyate phalam yathoktadakṣiṇair viprair na tat kratuśatair api //