पुरा कृतयुगे विप्राः शक्रतुल्यपराक्रमः बभूव नृपतिः श्रीमान् इन्द्रद्युम्न इति श्रुतः ॥
purā kṛtayuge viprāḥ śakratulyaparākramaḥ babhūva nṛpatiḥ śrīmān indradyumna iti śrutaḥ //
सत्यवादी शुचिर् दक्षः सर्वशास्त्रविशारदः रूपवान् सुभगः शूरो दाता भोक्ता प्रियंवदः ॥
satyavādī śucir dakṣaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ rūpavān subhagaḥ śūro dātā bhoktā priyaṃvadaḥ //
यष्टा समस्तयज्ञानां ब्रह्मण्यः सत्यसंगरः धनुर्वेदे च वेदे च शास्त्रे च निपुणः कृती ॥
yaṣṭā samastayajñānāṃ brahmaṇyaḥ satyasaṃgaraḥ dhanurvede ca vede ca śāstre ca nipuṇaḥ kṛtī //
वल्लभो नरनारीणां पौर्णमास्यां यथा शशी आदित्य इव दुष्प्रेक्ष्यः शत्रुसंघभयंकरः ॥
vallabho naranārīṇāṃ paurṇamāsyāṃ yathā śaśī āditya iva duṣprekṣyaḥ śatrusaṃghabhayaṃkaraḥ //
वैष्णवः सत्त्वसंपन्नो जितक्रोधो जितेन्द्रियः अध्येता योगसांख्यानां मुमुक्षुर् धर्मतत्परः ॥
vaiṣṇavaḥ sattvasaṃpanno jitakrodho jitendriyaḥ adhyetā yogasāṃkhyānāṃ mumukṣur dharmatatparaḥ //
एवं स पालयन् पृथ्वीं राजा सर्वगुणाकरः तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना हरेर् आराधनं प्रति ॥
evaṃ sa pālayan pṛthvīṃ rājā sarvaguṇākaraḥ tasya buddhiḥ samutpannā harer ārādhanaṃ prati //
कथम् आराधयिष्यामि देवदेवं जनार्दनम् कस्मिन् क्षेत्रे ऽथवा तीर्थे नदीतीरे तथाश्रमे ॥
katham ārādhayiṣyāmi devadevaṃ janārdanam kasmin kṣetre 'thavā tīrthe nadītīre tathāśrame //
एवं चिन्तापरः सो ऽथ निरीक्ष्य मनसा महीम् आलोक्य सर्वतीर्थानि क्षेत्राण्य् अथ पुराण्य् अपि ॥
evaṃ cintāparaḥ so 'tha nirīkṣya manasā mahīm ālokya sarvatīrthāni kṣetrāṇy atha purāṇy api //
तानि सर्वाणि संत्यज्य जगामायतनं पुनः विख्यातं परमं क्षेत्रं मुक्तिदं पुरुषोत्तमम् ॥
tāni sarvāṇi saṃtyajya jagāmāyatanaṃ punaḥ vikhyātaṃ paramaṃ kṣetraṃ muktidaṃ puruṣottamam //
स गत्वा तत् क्षेत्रवरं समृद्धबलवाहनः अयजच् चाश्वमेधेन विधिवद् भूरिदक्षिणः ॥
sa gatvā tat kṣetravaraṃ samṛddhabalavāhanaḥ ayajac cāśvamedhena vidhivad bhūridakṣiṇaḥ //
कारयित्वा महोत्सेधं प्रासादं चैव विश्रुतम् तत्र संकर्षणं कृष्णं सुभद्रां स्थाप्य वीर्यवान् ॥
kārayitvā mahotsedhaṃ prāsādaṃ caiva viśrutam tatra saṃkarṣaṇaṃ kṛṣṇaṃ subhadrāṃ sthāpya vīryavān //
पञ्चतीर्थं च विधिवत् कृत्वा तत्र महीपतिः स्नानं दानं तपो होमं देवताप्रेक्षणं तथा ॥
pañcatīrthaṃ ca vidhivat kṛtvā tatra mahīpatiḥ snānaṃ dānaṃ tapo homaṃ devatāprekṣaṇaṃ tathā //
भक्त्या चाराध्य विधिवत् प्रत्यहं पुरुषोत्तमम् प्रसादाद् देवदेवस्य ततो मोक्षम् अवाप्तवान् ॥
bhaktyā cārādhya vidhivat pratyahaṃ puruṣottamam prasādād devadevasya tato mokṣam avāptavān //
मार्कण्डेयं च कृष्णं च दृष्ट्वा रामं च भो द्विजाः सागरे चेन्द्रद्युम्नाख्ये स्नात्वा मोक्षं लभेद् ध्रुवम् ॥
mārkaṇḍeyaṃ ca kṛṣṇaṃ ca dṛṣṭvā rāmaṃ ca bho dvijāḥ sāgare cendradyumnākhye snātvā mokṣaṃ labhed dhruvam //
कस्मात् स नृपतिः पूर्वम् इन्द्रद्युम्नो जगत्पतिः जगाम परमं क्षेत्रं मुक्तिदं पुरुषोत्तमम् ॥
kasmāt sa nṛpatiḥ pūrvam indradyumno jagatpatiḥ jagāma paramaṃ kṣetraṃ muktidaṃ puruṣottamam //
गत्वा तत्र सुरश्रेष्ठ कथं स नृपसत्तमः वाजिमेधेन विधिवद् इष्टवान् पुरुषोत्तमम् ॥
gatvā tatra suraśreṣṭha kathaṃ sa nṛpasattamaḥ vājimedhena vidhivad iṣṭavān puruṣottamam //
कथं स सर्वफलदे क्षेत्रे परमदुर्लभे प्रासादं कारयाम् आस चेष्टं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥
kathaṃ sa sarvaphalade kṣetre paramadurlabhe prāsādaṃ kārayām āsa ceṣṭaṃ trailokyaviśrutam //
कथं स कृष्णं रामं च सुभद्रां च प्रजापते निर्ममे राजशार्दूलः क्षेत्रं रक्षितवान् कथम् ॥
kathaṃ sa kṛṣṇaṃ rāmaṃ ca subhadrāṃ ca prajāpate nirmame rājaśārdūlaḥ kṣetraṃ rakṣitavān katham //
कथं तत्र महीपालः प्रासादे भुवनोत्तमे स्थापयाम् आस मतिमान् कृष्णादींस् त्रिदशार्चितान् ॥
kathaṃ tatra mahīpālaḥ prāsāde bhuvanottame sthāpayām āsa matimān kṛṣṇādīṃs tridaśārcitān //
एतत् सर्वं सुरश्रेष्ठ विस्तरेण यथातथम् वक्तुम् अर्हस्य् अशेषेण चरितं तस्य धीमतः ॥
etat sarvaṃ suraśreṣṭha vistareṇa yathātatham vaktum arhasy aśeṣeṇa caritaṃ tasya dhīmataḥ //
न तृप्तिम् अधिगच्छामस् तव वाक्यामृतेन वै श्रोतुम् इच्छामहे ब्रह्मन् परं कौतूहलं हि नः ॥
na tṛptim adhigacchāmas tava vākyāmṛtena vai śrotum icchāmahe brahman paraṃ kautūhalaṃ hi naḥ //
साधु साधु द्विजश्रेष्ठा यत् पृच्छध्वं पुरातनम् सर्वपापहरं पुण्यं भुक्तिमुक्तिप्रदं शुभम् ॥
sādhu sādhu dvijaśreṣṭhā yat pṛcchadhvaṃ purātanam sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ bhuktimuktipradaṃ śubham //
वक्ष्यामि तस्य चरितं यथावृत्तं कृते युगे शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः प्रयताः संयतेन्द्रियाः ॥
vakṣyāmi tasya caritaṃ yathāvṛttaṃ kṛte yuge śṛṇudhvaṃ muniśārdūlāḥ prayatāḥ saṃyatendriyāḥ //
अवन्ती नाम नगरी मालवे भुवि विश्रुता बभूव तस्य नृपतेः पृथिवी ककुदोपमा ॥
avantī nāma nagarī mālave bhuvi viśrutā babhūva tasya nṛpateḥ pṛthivī kakudopamā //
हृष्टपुष्टजनाकीर्णा दृढप्राकारतोरणा दृढयन्त्रार्गलद्वारा परिखाभिर् अलंकृता ॥
hṛṣṭapuṣṭajanākīrṇā dṛḍhaprākāratoraṇā dṛḍhayantrārgaladvārā parikhābhir alaṃkṛtā //
नानावणिक्समाकीर्णा नानाभाण्डसुविक्रिया रथ्यापणवती रम्या सुविभक्तचतुष्पथा ॥
nānāvaṇiksamākīrṇā nānābhāṇḍasuvikriyā rathyāpaṇavatī ramyā suvibhaktacatuṣpathā //
गृहगोपुरसंबाधा वीथीभिः समलंकृता राजहंसनिभैः शुभ्रैश् चित्रग्रीवैर् मनोहरैः ॥
gṛhagopurasaṃbādhā vīthībhiḥ samalaṃkṛtā rājahaṃsanibhaiḥ śubhraiś citragrīvair manoharaiḥ //
अनेकशतसाहस्रैः प्रासादैः समलंकृता यज्ञोत्सवप्रमुदिता गीतवादित्रनिस्वना ॥
anekaśatasāhasraiḥ prāsādaiḥ samalaṃkṛtā yajñotsavapramuditā gītavāditranisvanā //
नानावर्णपताकाभिर् ध्वजैश् च समलंकृता हस्त्यश्वरथसंकीर्णा पदातिगणसंकुला ॥
nānāvarṇapatākābhir dhvajaiś ca samalaṃkṛtā hastyaśvarathasaṃkīrṇā padātigaṇasaṃkulā //
नानायोधसमाकीर्णा नानाजनपदैर् युता ब्राह्मणैः क्षत्रियैर् वैश्यैः शूद्रैश् चैव द्विजातिभिः ॥
nānāyodhasamākīrṇā nānājanapadair yutā brāhmaṇaiḥ kṣatriyair vaiśyaiḥ śūdraiś caiva dvijātibhiḥ //
समृद्धा सा मुनिश्रेष्ठा विद्वद्भिः समलंकृता न तत्र मलिनाः सन्ति न मूर्खा नापि निर्धनाः ॥
samṛddhā sā muniśreṣṭhā vidvadbhiḥ samalaṃkṛtā na tatra malināḥ santi na mūrkhā nāpi nirdhanāḥ //
न रोगिणो न हीनाङ्गा न द्यूतव्यसनान्विताः सदा हृष्टाः सुमनसो दृश्यन्ते पुरुषाः स्त्रियः ॥
na rogiṇo na hīnāṅgā na dyūtavyasanānvitāḥ sadā hṛṣṭāḥ sumanaso dṛśyante puruṣāḥ striyaḥ //
क्रीडन्ति स्म दिवा रात्रौ हृष्टास् तत्र पृथक् पृथक् सुवेषाः पुरुषास् तत्र दृश्यन्ते मृष्टकुण्डलाः ॥
krīḍanti sma divā rātrau hṛṣṭās tatra pṛthak pṛthak suveṣāḥ puruṣās tatra dṛśyante mṛṣṭakuṇḍalāḥ //
सुरूपाः सुगुणाश् चैव दिव्यालंकारभूषिताः कामदेवप्रतीकाशाः सर्वलक्षणलक्षिताः ॥
surūpāḥ suguṇāś caiva divyālaṃkārabhūṣitāḥ kāmadevapratīkāśāḥ sarvalakṣaṇalakṣitāḥ //
सुकेशाः सुकपोलाश् च सुमुखाः श्मश्रुधारिणः ज्ञातारः सर्वशास्त्राणां भेत्तारः शत्रुवाहिनीम् ॥
sukeśāḥ sukapolāś ca sumukhāḥ śmaśrudhāriṇaḥ jñātāraḥ sarvaśāstrāṇāṃ bhettāraḥ śatruvāhinīm //
दातारः सर्वरत्नानां भोक्तारः सर्वसंपदाम् स्त्रियस् तत्र मुनिश्रेष्ठा दृश्यन्ते सुमनोहराः ॥
dātāraḥ sarvaratnānāṃ bhoktāraḥ sarvasaṃpadām striyas tatra muniśreṣṭhā dṛśyante sumanoharāḥ //
हंसवारणगामिन्यः प्रफुल्लाम्भोजलोचनाः सुमध्यमाः सुजघनाः पीनोन्नतपयोधराः ॥
haṃsavāraṇagāminyaḥ praphullāmbhojalocanāḥ sumadhyamāḥ sujaghanāḥ pīnonnatapayodharāḥ //
सुकेशाश् चारुवदनाः सुकपोलाः स्थिरालकाः हावभावानतग्रीवाः कर्णाभरणभूषिताः ॥
sukeśāś cāruvadanāḥ sukapolāḥ sthirālakāḥ hāvabhāvānatagrīvāḥ karṇābharaṇabhūṣitāḥ //
बिम्बौष्ठ्यो रञ्जितमुखास् ताम्बूलेन विराजिताः सुवर्णाभरणोपेताः सर्वालंकारभूषिताः ॥
bimbauṣṭhyo rañjitamukhās tāmbūlena virājitāḥ suvarṇābharaṇopetāḥ sarvālaṃkārabhūṣitāḥ //
श्यामावदाताः सुश्रोण्यः काञ्चीनूपुरनादिताः दिव्यमाल्याम्बरधरा दिव्यगन्धानुलेपनाः ॥
śyāmāvadātāḥ suśroṇyaḥ kāñcīnūpuranāditāḥ divyamālyāmbaradharā divyagandhānulepanāḥ //
विदग्धाः सुभगाः कान्ताश् चार्वङ्ग्यः प्रियदर्शनाः रूपलावण्यसंयुक्ताः सर्वाः प्रहसिताननाः ॥
vidagdhāḥ subhagāḥ kāntāś cārvaṅgyaḥ priyadarśanāḥ rūpalāvaṇyasaṃyuktāḥ sarvāḥ prahasitānanāḥ //
क्रीडन्त्यश् च मदोन्मत्ताः सभासु चत्वरेषु च गीतवाद्यकथालापै रमयन्त्यश् च ताः स्त्रियः ॥
krīḍantyaś ca madonmattāḥ sabhāsu catvareṣu ca gītavādyakathālāpai ramayantyaś ca tāḥ striyaḥ //
वारमुख्याश् च दृश्यन्ते नृत्यगीतविशारदाः प्रेक्षणालापकुशलाः सर्वयोषिद्गुणान्विताः ॥
vāramukhyāś ca dṛśyante nṛtyagītaviśāradāḥ prekṣaṇālāpakuśalāḥ sarvayoṣidguṇānvitāḥ //
अन्याश् च तत्र दृश्यन्ते गुणाचार्याः कुलस्त्रियः पतिव्रताश् च सुभगा गुणैः सर्वैर् अलंकृताः ॥
anyāś ca tatra dṛśyante guṇācāryāḥ kulastriyaḥ pativratāś ca subhagā guṇaiḥ sarvair alaṃkṛtāḥ //
वनैश् चोपवनैः पुण्यैर् उद्यानैश् च मनोरमैः देवतायतनैर् दिव्यैर् नानाकुसुमशोभितैः ॥
vanaiś copavanaiḥ puṇyair udyānaiś ca manoramaiḥ devatāyatanair divyair nānākusumaśobhitaiḥ //
शालैस् तालैस् तमालैश् च बकुलैर् नागकेसरैः पिप्पलैः कर्णिकारैश् च चन्दनागुरुचम्पकैः ॥
śālais tālais tamālaiś ca bakulair nāgakesaraiḥ pippalaiḥ karṇikāraiś ca candanāgurucampakaiḥ //
पुंनागैर् नारिकेरैश् च पनसैः सरलद्रुमैः नारङ्गैर् लकुचैर् लोध्रैः सप्तपर्णैः शुभाञ्जनैः ॥
puṃnāgair nārikeraiś ca panasaiḥ saraladrumaiḥ nāraṅgair lakucair lodhraiḥ saptaparṇaiḥ śubhāñjanaiḥ //
चूतबिल्वकदम्बैश् च शिंशपैर् धवखादिरैः पाटलाशोकतगरैः करवीरैः सितेतरैः ॥
cūtabilvakadambaiś ca śiṃśapair dhavakhādiraiḥ pāṭalāśokatagaraiḥ karavīraiḥ sitetaraiḥ //
पीतार्जुनकभल्लातैः सिद्धैर् आम्रातकैस् तथा न्यग्रोधाश्वत्थकाश्मर्यैः पलाशैर् देवदारुभिः ॥
pītārjunakabhallātaiḥ siddhair āmrātakais tathā nyagrodhāśvatthakāśmaryaiḥ palāśair devadārubhiḥ //
मन्दारैः पारिजातैश् च तिन्तिडीकविभीतकैः प्राचीनामलकैः प्लक्षैर् जम्बूशिरीषपादपैः ॥
mandāraiḥ pārijātaiś ca tintiḍīkavibhītakaiḥ prācīnāmalakaiḥ plakṣair jambūśirīṣapādapaiḥ //
कालेयैः काञ्चनारैश् च मधुजम्बीरतिन्दुकैः खर्जूरागस्त्यबकुलैः शाखोटकहरीतकैः ॥
kāleyaiḥ kāñcanāraiś ca madhujambīratindukaiḥ kharjūrāgastyabakulaiḥ śākhoṭakaharītakaiḥ //
कङ्कोलैर् मुचुकुन्दैश् च हिन्तालैर् बीजपूरकैः केतकीवनखण्डैश् च अतिमुक्तैः सकुब्जकैः ॥
kaṅkolair mucukundaiś ca hintālair bījapūrakaiḥ ketakīvanakhaṇḍaiś ca atimuktaiḥ sakubjakaiḥ //
मल्लिकाकुन्दबाणैश् च कदलीखण्डमण्डितैः मातुलुङ्गैः पूगफलैः करुणैः सिन्धुवारकैः ॥
mallikākundabāṇaiś ca kadalīkhaṇḍamaṇḍitaiḥ mātuluṅgaiḥ pūgaphalaiḥ karuṇaiḥ sindhuvārakaiḥ //
बहुवारैः कोविदारैर् बदरैः सकरञ्जकैः अन्यैश् च विविधैः पुष्पवृक्षैश् चान्यैर् मनोहरैः ॥
bahuvāraiḥ kovidārair badaraiḥ sakarañjakaiḥ anyaiś ca vividhaiḥ puṣpavṛkṣaiś cānyair manoharaiḥ //
लतागुल्मैर् वितानैश् च उद्यानैर् नन्दनोपमैः सदा कुसुमगन्धाढ्यैः सदा फलभरानतैः ॥
latāgulmair vitānaiś ca udyānair nandanopamaiḥ sadā kusumagandhāḍhyaiḥ sadā phalabharānataiḥ //
नानापक्षिरुतै रम्यैर् नानामृगगणावृतैः चकोरैः शतपत्त्रैश् च भृङ्गारैः प्रियपुत्रकैः ॥
nānāpakṣirutai ramyair nānāmṛgagaṇāvṛtaiḥ cakoraiḥ śatapattraiś ca bhṛṅgāraiḥ priyaputrakaiḥ //
कलविङ्कैर् मयूरैश् च शुकैः कोकिलकैस् तथा कपोतैः खञ्जरीटैश् च श्येनैः पारावतैस् तथा ॥
kalaviṅkair mayūraiś ca śukaiḥ kokilakais tathā kapotaiḥ khañjarīṭaiś ca śyenaiḥ pārāvatais tathā //
खगैश् चान्यैर् बहुविधैः श्रोत्ररम्यैर् मनोरमैः सरितः पुष्करिण्यश् च सरांसि सुबहूनि च ॥
khagaiś cānyair bahuvidhaiḥ śrotraramyair manoramaiḥ saritaḥ puṣkariṇyaś ca sarāṃsi subahūni ca //
अन्यैर् जलाशयैः पुण्यैः कुमुदोत्पलमण्डितैः पद्मैः सितेतरैः शुभ्रैः कह्लारैश् च सुगन्धिभिः ॥
anyair jalāśayaiḥ puṇyaiḥ kumudotpalamaṇḍitaiḥ padmaiḥ sitetaraiḥ śubhraiḥ kahlāraiś ca sugandhibhiḥ //
अन्यैर् बहुविधैः पुष्पैर् जलजैः सुमनोहरैः गन्धामोदकरैर् दिव्यैः सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलैः ॥
anyair bahuvidhaiḥ puṣpair jalajaiḥ sumanoharaiḥ gandhāmodakarair divyaiḥ sarvartukusumojjvalaiḥ //
हंसकारण्डवाकीर्णैश् चक्रवाकोपशोभितैः सारसैश् च बलाकैश् च कूर्मैर् मत्स्यैः सनक्रकैः ॥
haṃsakāraṇḍavākīrṇaiś cakravākopaśobhitaiḥ sārasaiś ca balākaiś ca kūrmair matsyaiḥ sanakrakaiḥ //
जलपादैः कदम्बैश् च प्लवैश् च जलकुक्कुटैः खगैर् जलचरैश् चान्यैर् नानारवविभूषितैः ॥
jalapādaiḥ kadambaiś ca plavaiś ca jalakukkuṭaiḥ khagair jalacaraiś cānyair nānāravavibhūṣitaiḥ //
नानावर्णैः सदा हृष्टैर् अञ्चितानि समन्ततः एवं नानाविधैः पुष्पैर् विविधैश् च जलाशयैः ॥
nānāvarṇaiḥ sadā hṛṣṭair añcitāni samantataḥ evaṃ nānāvidhaiḥ puṣpair vividhaiś ca jalāśayaiḥ //
विविधैः पादपैः पुण्यैर् उद्यानैर् विविधैस् तथा जलस्थलचरैश् चैव विहगैश् चार्वधिष्ठितैः ॥
vividhaiḥ pādapaiḥ puṇyair udyānair vividhais tathā jalasthalacaraiś caiva vihagaiś cārvadhiṣṭhitaiḥ //
देवतायतनैर् दिव्यैः शोभिता सा महापुरी तत्रास्ते भगवान् देवस् त्रिपुरारिस् त्रिलोचनः ॥
devatāyatanair divyaiḥ śobhitā sā mahāpurī tatrāste bhagavān devas tripurāris trilocanaḥ //
महाकालेति विख्यातः सर्वकामप्रदः शिवः शिवकुण्डे नरः स्नात्वा विधिवत् पापनाशने ॥
mahākāleti vikhyātaḥ sarvakāmapradaḥ śivaḥ śivakuṇḍe naraḥ snātvā vidhivat pāpanāśane //
देवान् पितॄन् ऋषींश् चैव संतर्प्य विधिवद् बुधः गत्वा शिवालयं पश्चात् कृत्वा तं त्रिः प्रदक्षिणम् ॥
devān pitṝn ṛṣīṃś caiva saṃtarpya vidhivad budhaḥ gatvā śivālayaṃ paścāt kṛtvā taṃ triḥ pradakṣiṇam //
प्रविश्य संयतो भूत्वा धौतवासा जितेन्द्रियः स्नानैः पुष्पैस् तथा गन्धैर् धूपैर् दीपैश् च भक्तितः ॥
praviśya saṃyato bhūtvā dhautavāsā jitendriyaḥ snānaiḥ puṣpais tathā gandhair dhūpair dīpaiś ca bhaktitaḥ //
नैवेद्यैर् उपहारैश् च गीतवाद्यैः प्रदक्षिणैः दण्डवत्प्रणिपातैश् च नृत्यैः स्तोत्रैश् च शंकरम् ॥
naivedyair upahāraiś ca gītavādyaiḥ pradakṣiṇaiḥ daṇḍavatpraṇipātaiś ca nṛtyaiḥ stotraiś ca śaṃkaram //
संपूज्य विधिवद् भक्त्या महाकालं सकृच् छिवम् अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥
saṃpūjya vidhivad bhaktyā mahākālaṃ sakṛc chivam aśvamedhasahasrasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ //
पापैः सर्वैर् विनिर्मुक्तो विमानैः सार्वकामिकैः आरुह्य त्रिदिवं याति यत्र शंभोर् निकेतनम् ॥
pāpaiḥ sarvair vinirmukto vimānaiḥ sārvakāmikaiḥ āruhya tridivaṃ yāti yatra śaṃbhor niketanam //
दिव्यरूपधरः श्रीमान् दिव्यालंकारभूषितः भुङ्क्ते तत्र वरान् भोगान् यावद् आभूतसंप्लवम् ॥
divyarūpadharaḥ śrīmān divyālaṃkārabhūṣitaḥ bhuṅkte tatra varān bhogān yāvad ābhūtasaṃplavam //
शिवलोके मुनिश्रेष्ठा जरामरणवर्जितः पुण्यक्षयाद् इहायातः प्रवरे ब्राह्मणे कुले ॥
śivaloke muniśreṣṭhā jarāmaraṇavarjitaḥ puṇyakṣayād ihāyātaḥ pravare brāhmaṇe kule //
चतुर्वेदी भवेद् विप्रः सर्वशास्त्रविशारदः योगं पाशुपतं प्राप्य ततो मोक्षम् अवाप्नुयात् ॥
caturvedī bhaved vipraḥ sarvaśāstraviśāradaḥ yogaṃ pāśupataṃ prāpya tato mokṣam avāpnuyāt //
आस्ते तत्र नदी पुण्या शिप्रा नामेति विश्रुता तस्यां स्नातस् तु विधिवत् संतर्प्य पितृदेवताः ॥
āste tatra nadī puṇyā śiprā nāmeti viśrutā tasyāṃ snātas tu vidhivat saṃtarpya pitṛdevatāḥ //
सर्वपापविनिर्मुक्तो विमानवरम् आस्थितः भुङ्क्ते बहुविधान् भोगान् स्वर्गलोके नरोत्तमः ॥
sarvapāpavinirmukto vimānavaram āsthitaḥ bhuṅkte bahuvidhān bhogān svargaloke narottamaḥ //
आस्ते तत्रैव भगवान् देवदेवो जनार्दनः गोविन्दस्वामिनामासौ भुक्तिमुक्तिप्रदो हरिः ॥
āste tatraiva bhagavān devadevo janārdanaḥ govindasvāmināmāsau bhuktimuktiprado hariḥ //
तं दृष्ट्वा मुक्तिम् आप्नोति त्रिसप्तकुलसंयुतः विमानेनार्कवर्णेन किङ्किणीजालमालिना ॥
taṃ dṛṣṭvā muktim āpnoti trisaptakulasaṃyutaḥ vimānenārkavarṇena kiṅkiṇījālamālinā //
सर्वकामसमृद्धेन कामगेनास्थिरेण च उपगीयमानो गन्धर्वैर् विष्णुलोके महीयते ॥
sarvakāmasamṛddhena kāmagenāsthireṇa ca upagīyamāno gandharvair viṣṇuloke mahīyate //
भुङ्क्ते च विविधान् कामान् निरातङ्को गतज्वरः आभूतसंप्लवं यावत् सुरूपः सुभगः सुखी ॥
bhuṅkte ca vividhān kāmān nirātaṅko gatajvaraḥ ābhūtasaṃplavaṃ yāvat surūpaḥ subhagaḥ sukhī //
कालेनागत्य मतिमान् ब्राह्मणः स्यान् महीतले प्रवरे योगिनां गेहे वेदशास्त्रार्थतत्त्ववित् ॥
kālenāgatya matimān brāhmaṇaḥ syān mahītale pravare yogināṃ gehe vedaśāstrārthatattvavit //
वैष्णवं योगम् आस्थाय ततो मोक्षम् अवाप्नुयात् विक्रमस्वामिनामानं विष्णुं तत्रैव भो द्विजाः ॥
vaiṣṇavaṃ yogam āsthāya tato mokṣam avāpnuyāt vikramasvāmināmānaṃ viṣṇuṃ tatraiva bho dvijāḥ //
दृष्ट्वा नरो वा नारी वा फलं पूर्वोदितं लभेत् अन्ये ऽपि तत्र तिष्ठन्ति देवाः शक्रपुरोगमाः ॥
dṛṣṭvā naro vā nārī vā phalaṃ pūrvoditaṃ labhet anye 'pi tatra tiṣṭhanti devāḥ śakrapurogamāḥ //
मातरश् च मुनिश्रेष्ठाः सर्वकामफलप्रदाः दृष्ट्वा तान् विधिवद् भक्त्या संपूज्य प्रणिपत्य च ॥
mātaraś ca muniśreṣṭhāḥ sarvakāmaphalapradāḥ dṛṣṭvā tān vidhivad bhaktyā saṃpūjya praṇipatya ca //
सर्वपापविनिर्मुक्तो नरो याति त्रिविष्टपम् एवं सा नगरी रम्या राजसिंहेन पालिता ॥
sarvapāpavinirmukto naro yāti triviṣṭapam evaṃ sā nagarī ramyā rājasiṃhena pālitā //
नित्योत्सवप्रमुदिता यथेन्द्रस्यामरावती पुराष्टादशसंयुक्ता सुविस्तीर्णचतुष्पथा ॥
nityotsavapramuditā yathendrasyāmarāvatī purāṣṭādaśasaṃyuktā suvistīrṇacatuṣpathā //
धनुर्ज्याघोषनिनदा सिद्धसंगमभूषिता विद्यावद्गणभूयिष्ठा वेदनिर्घोषनादिता ॥
dhanurjyāghoṣaninadā siddhasaṃgamabhūṣitā vidyāvadgaṇabhūyiṣṭhā vedanirghoṣanāditā //
इतिहासपुराणानि शास्त्राणि विविधानि च काव्यालापकथाश् चैव श्रूयन्ते ऽहर्निशं द्विजाः ॥
itihāsapurāṇāni śāstrāṇi vividhāni ca kāvyālāpakathāś caiva śrūyante 'harniśaṃ dvijāḥ //
एवं मया गुणाढ्या सा तदुयिनी?? समुदाहृता यस्यां राजाभवत् पूर्वम् इन्द्रद्युम्नो महामतिः ॥
evaṃ mayā guṇāḍhyā sā taduyinī?? samudāhṛtā yasyāṃ rājābhavat pūrvam indradyumno mahāmatiḥ //