हिमवत्पर्वते श्रेष्ठे नानारत्नविचित्रिते नानावृक्षलताकीर्णे नानाद्विजनिषेविते ॥
himavatparvate śreṣṭhe nānāratnavicitrite nānāvṛkṣalatākīrṇe nānādvijaniṣevite //
नदीनदसरःकूपतडागादिभिर् आवृते देवगन्धर्वयक्षादिसिद्धचारणसेविते ॥
nadīnadasaraḥkūpataḍāgādibhir āvṛte devagandharvayakṣādisiddhacāraṇasevite //
शुभमारुतसंपन्ने हर्षोत्कर्षैककारणे मेरुमन्दरकैलासमैनाकादिनगैर् वृते ॥
śubhamārutasaṃpanne harṣotkarṣaikakāraṇe merumandarakailāsamainākādinagair vṛte //
वसिष्ठागस्त्यपौलस्त्यलोमशादिभिर् आवृते महोत्सवे वर्तमाने विवाहः समजायत ॥
vasiṣṭhāgastyapaulastyalomaśādibhir āvṛte mahotsave vartamāne vivāhaḥ samajāyata //
तत्र वेदी रत्नमयी शोभिता स्वर्णभूषिता वज्रमाणिक्यवैदूर्यतन्मयस्तम्भशोभिता ॥
tatra vedī ratnamayī śobhitā svarṇabhūṣitā vajramāṇikyavaidūryatanmayastambhaśobhitā //
जयालक्ष्मीशुभाक्षान्तिकीर्तिपुष्ट्यादिसंवृता मेरुमन्दरकैलासरैवतैः परिशोभितैः ॥
jayālakṣmīśubhākṣāntikīrtipuṣṭyādisaṃvṛtā merumandarakailāsaraivataiḥ pariśobhitaiḥ //
पूजितो लोकनाथेन विष्णुना प्रभविष्णुना मैनाकः पर्वतश्रेष्ठो रेजे ऽतीव हिरण्मयः ॥
pūjito lokanāthena viṣṇunā prabhaviṣṇunā mainākaḥ parvataśreṣṭho reje 'tīva hiraṇmayaḥ //
ऋषयो लोकपालाश् च आदित्याः समरुद्गणाः विवाहे वेदिकां चक्रुर् देवदेवस्य शूलिनः ॥
ṛṣayo lokapālāś ca ādityāḥ samarudgaṇāḥ vivāhe vedikāṃ cakrur devadevasya śūlinaḥ //
विश्वकर्मा स्वयं त्वष्टा वेदीं चक्रे सतोरणाम् सुरभी नन्दिनी नन्दा सुनन्दा कामदोहिनी ॥
viśvakarmā svayaṃ tvaṣṭā vedīṃ cakre satoraṇām surabhī nandinī nandā sunandā kāmadohinī //
आभिस् तु शोभितेशान्या विवाहः समजायत समुद्राः सरितो नागा ओषध्यो लोकमातरः ॥
ābhis tu śobhiteśānyā vivāhaḥ samajāyata samudrāḥ sarito nāgā oṣadhyo lokamātaraḥ //
सवनस्पतिबीजाश् च सर्वे तत्र समाययुः भुवः कर्म इला चक्रे ओषध्यस् त्व् अन्नकर्म च ॥
savanaspatibījāś ca sarve tatra samāyayuḥ bhuvaḥ karma ilā cakre oṣadhyas tv annakarma ca //
वरुणः पानकर्माणि दानकर्म धनाधिपः अग्निश् चकार तत्रान्नं यच् चेष्टं लोकनाथयोः ॥
varuṇaḥ pānakarmāṇi dānakarma dhanādhipaḥ agniś cakāra tatrānnaṃ yac ceṣṭaṃ lokanāthayoḥ //
तत्र तत्र पृथक् पूजां चक्रे विष्णुः सनातनः वेदाश् च सरहस्या वै गायन्ति च हसन्ति च ॥
tatra tatra pṛthak pūjāṃ cakre viṣṇuḥ sanātanaḥ vedāś ca sarahasyā vai gāyanti ca hasanti ca //
नृत्यन्त्य् अप्सरसः सर्वा जगुर् गन्धर्वकिंनराः लाजाधृक् चापि मैनाको बभूव मुनिसत्तम ॥
nṛtyanty apsarasaḥ sarvā jagur gandharvakiṃnarāḥ lājādhṛk cāpi maināko babhūva munisattama //
पुण्याहवाचनं वृत्तम् अन्तर्वेश्मनि नारद वेदिकायाम् उपाविष्टौ दंपती सुरसत्तमौ ॥
puṇyāhavācanaṃ vṛttam antarveśmani nārada vedikāyām upāviṣṭau daṃpatī surasattamau //
प्रतिष्ठाप्याग्निं विधिवद् अश्मानं चापि पुत्रक हुत्वा लाजांश् च विधिवत् प्रदक्षिणम् अथाकरोत् ॥
pratiṣṭhāpyāgniṃ vidhivad aśmānaṃ cāpi putraka hutvā lājāṃś ca vidhivat pradakṣiṇam athākarot //
अश्मनः स्पर्शहेतोश् च देव्यङ्गुष्ठं करे ऽस्पृशत् विष्णुना प्रेरितः शंभुर् दक्षिणस्य पदस्य च ॥
aśmanaḥ sparśahetoś ca devyaṅguṣṭhaṃ kare 'spṛśat viṣṇunā preritaḥ śaṃbhur dakṣiṇasya padasya ca //
ताम् अदर्शम् अहं तत्र होमं कुर्वन् हरान्तिके दृष्टे ऽङ्गुष्ठे दुष्टबुद्ध्या वीर्यं सुस्राव मे तदा ॥
tām adarśam ahaṃ tatra homaṃ kurvan harāntike dṛṣṭe 'ṅguṣṭhe duṣṭabuddhyā vīryaṃ susrāva me tadā //
लज्जया कलुषीभूतः स्कन्नं वीर्यम् अचूर्णयम् मद्वीर्याच् चूर्णितात् सूक्ष्माद् वालखिल्यास् तु जज्ञिरे ॥
lajjayā kaluṣībhūtaḥ skannaṃ vīryam acūrṇayam madvīryāc cūrṇitāt sūkṣmād vālakhilyās tu jajñire //
ततो महान् अभूत् तत्र हाहाकारः सुरोदितः लज्जया परिभूतो ऽहं निर्गतस् तु तदासनात् ॥
tato mahān abhūt tatra hāhākāraḥ suroditaḥ lajjayā paribhūto 'haṃ nirgatas tu tadāsanāt //
पश्यत्सु देवसंघेषु तूष्णींभूतेषु नारद गच्छन्तं मां महादेवो दृष्ट्वा नन्दिनम् अब्रवीत् ॥
paśyatsu devasaṃgheṣu tūṣṇīṃbhūteṣu nārada gacchantaṃ māṃ mahādevo dṛṣṭvā nandinam abravīt //
ब्रह्माणम् आह्वयस्वेह गतपापं करोम्य् अहम् कृतापराधे ऽपि जने सन्तः सकृपमानसाः मोहयन्त्य् अपि विद्वांसं विषयाणाम् इयं स्थितिः ॥
brahmāṇam āhvayasveha gatapāpaṃ karomy aham kṛtāparādhe 'pi jane santaḥ sakṛpamānasāḥ mohayanty api vidvāṃsaṃ viṣayāṇām iyaṃ sthitiḥ //
एवम् उक्त्वा स भगवान् उमया सहितः शिवः ममानुकम्पया चैव लोकानां हितकाम्यया ॥
evam uktvā sa bhagavān umayā sahitaḥ śivaḥ mamānukampayā caiva lokānāṃ hitakāmyayā //
एतच् चकार लोकेशः शृणु नारद यत्नतः पापिनां पापमोक्षाय भूमिर् आपो भविष्यति ॥
etac cakāra lokeśaḥ śṛṇu nārada yatnataḥ pāpināṃ pāpamokṣāya bhūmir āpo bhaviṣyati //
तयोश् च सारसर्वस्वम् आहरिष्यामि पावनम् एवं निश्चित्य भगवांस् तयोः सारं समाहरत् ॥
tayoś ca sārasarvasvam āhariṣyāmi pāvanam evaṃ niścitya bhagavāṃs tayoḥ sāraṃ samāharat //
भूमिं कमण्डलुं कृत्वा तत्रापः संनिवेश्य च पावमान्यादिभिः सूक्तैर् अभिमन्त्र्य च यत्नतः ॥
bhūmiṃ kamaṇḍaluṃ kṛtvā tatrāpaḥ saṃniveśya ca pāvamānyādibhiḥ sūktair abhimantrya ca yatnataḥ //
त्रिजगत्पावनीं शक्तिं तत्र सस्मार पापहा माम् उवाच स लोकेशो गृहाणेमं कमण्डलुम् ॥
trijagatpāvanīṃ śaktiṃ tatra sasmāra pāpahā mām uvāca sa lokeśo gṛhāṇemaṃ kamaṇḍalum //
आपो वै मातरो देव्यो भूमिर् माता तथापरा स्थित्युत्पत्तिविनाशानां हेतुत्वम् उभयोः स्थितम् ॥
āpo vai mātaro devyo bhūmir mātā tathāparā sthityutpattivināśānāṃ hetutvam ubhayoḥ sthitam //
अत्र प्रतिष्ठितो धर्मो ह्य् अत्र यज्ञः सनातनः अत्र भुक्तिश् च मुक्तिश् च स्थावरं जङ्गमं तथा ॥
atra pratiṣṭhito dharmo hy atra yajñaḥ sanātanaḥ atra bhuktiś ca muktiś ca sthāvaraṃ jaṅgamaṃ tathā //
स्मरणान् मानसं पापं वचनाद् वाचिकं तथा स्नानपानाभिषेकाच् च प्रणश्यत्य् अपि कायिकम् ॥
smaraṇān mānasaṃ pāpaṃ vacanād vācikaṃ tathā snānapānābhiṣekāc ca praṇaśyaty api kāyikam //
एतद् एवामृतं लोके नैतस्मात् पावनं परम् मयाभिमन्त्रितं ब्रह्मन् गृहाणेमं कमण्डलुम् ॥
etad evāmṛtaṃ loke naitasmāt pāvanaṃ param mayābhimantritaṃ brahman gṛhāṇemaṃ kamaṇḍalum //
अत्रत्यं वारि यः कश्चित् स्मरेद् अपि पठेद् अपि स सर्वकामान् आप्नोति गृहाणेमं कमण्डलुम् ॥
atratyaṃ vāri yaḥ kaścit smared api paṭhed api sa sarvakāmān āpnoti gṛhāṇemaṃ kamaṇḍalum //
भूतेभ्यश् चापि पञ्चभ्य आपो भूतं महोदितम् तासाम् उत्कृष्टम् एतस्माद् गृहाणेमं कमण्डलुम् ॥
bhūtebhyaś cāpi pañcabhya āpo bhūtaṃ mahoditam tāsām utkṛṣṭam etasmād gṛhāṇemaṃ kamaṇḍalum //
अत्र यद् वारि शोभिष्ठं पुण्यं पावनम् एव च स्पृष्ट्वा स्मृत्वा च दृष्ट्वा च ब्रह्मन् पापाद् विमोक्ष्यसे ॥
atra yad vāri śobhiṣṭhaṃ puṇyaṃ pāvanam eva ca spṛṣṭvā smṛtvā ca dṛṣṭvā ca brahman pāpād vimokṣyase //
एवम् उक्त्वा महादेवः प्रादान् मम कमण्डलुम् ततः सुरगणाः सर्वे भक्त्या प्रोचुः सुरेश्वरम् आह्लादश् च महांस् तत्र जयशब्दो व्यवर्तत ॥
evam uktvā mahādevaḥ prādān mama kamaṇḍalum tataḥ suragaṇāḥ sarve bhaktyā procuḥ sureśvaram āhlādaś ca mahāṃs tatra jayaśabdo vyavartata //
देवोत्सवे मातुर् अजः पदाग्रं समीक्ष्य पापात् पतितत्वम् आप प्रादात् कृपालुः स्मरणात् पवित्रां गङ्गां पिता पुण्यकमण्डलुस्थाम्
devotsave mātur ajaḥ padāgraṃ samīkṣya pāpāt patitatvam āpa prādāt kṛpāluḥ smaraṇāt pavitrāṃ gaṅgāṃ pitā puṇyakamaṇḍalusthām