पौलस्त्यं तीर्थम् आख्यातं सर्वसिद्धिप्रदं नृणाम् प्रभावं तस्य वक्ष्यामि भ्रष्टराज्यप्रदायकम् ॥
paulastyaṃ tīrtham ākhyātaṃ sarvasiddhipradaṃ nṛṇām prabhāvaṃ tasya vakṣyāmi bhraṣṭarājyapradāyakam //
उत्तराशापतिः पूर्वम् ऋद्धिसिद्धिसमन्वितः पुरा लङ्कापतिश् चासीज् ज्येष्ठो विश्रवसः सुतः ॥
uttarāśāpatiḥ pūrvam ṛddhisiddhisamanvitaḥ purā laṅkāpatiś cāsīj jyeṣṭho viśravasaḥ sutaḥ //
तस्यैते भ्रातरश् चासन् बलवन्तो ऽमितप्रभाः सापत्ना रावणश् चैव कुम्भकर्णो विभीषणः ॥
tasyaite bhrātaraś cāsan balavanto 'mitaprabhāḥ sāpatnā rāvaṇaś caiva kumbhakarṇo vibhīṣaṇaḥ //
ते ऽपि विश्रवसः पुत्रा राक्षस्यां राक्षसास् तु ते मद्दत्तेन विमानेन धनदो भ्रातृभिः सह ॥
te 'pi viśravasaḥ putrā rākṣasyāṃ rākṣasās tu te maddattena vimānena dhanado bhrātṛbhiḥ saha //
ममान्तिकं भक्तियुक्तो नित्यम् एति तु याति च रावणस्य तु या माता कुपिता साब्रवीत् सुतान् ॥
mamāntikaṃ bhaktiyukto nityam eti tu yāti ca rāvaṇasya tu yā mātā kupitā sābravīt sutān //
मरिष्ये न च जीविष्ये पुत्रा वैरूप्यकारणात् देवाश् च दानवाश् चासन् सापत्ना भ्रातरो मिथः ॥
mariṣye na ca jīviṣye putrā vairūpyakāraṇāt devāś ca dānavāś cāsan sāpatnā bhrātaro mithaḥ //
अन्योन्यवधम् ईप्सन्ते जयैश्वर्यवशानुगाः तद्भवन्तो न पुरुषा न शक्ता न जयैषिणः सापत्न्यं यो ऽनुमन्यते तस्य जीवो निरर्थकः ॥
anyonyavadham īpsante jayaiśvaryavaśānugāḥ tadbhavanto na puruṣā na śaktā na jayaiṣiṇaḥ sāpatnyaṃ yo 'numanyate tasya jīvo nirarthakaḥ //
तन् मातृवचनं श्रुत्वा भ्रातरस् ते त्रयो मुने जग्मुस् ते तपसे ऽरण्यं कृतवन्तस् तपो महत् ॥
tan mātṛvacanaṃ śrutvā bhrātaras te trayo mune jagmus te tapase 'raṇyaṃ kṛtavantas tapo mahat //
मत्तो वरान् अवापुश् च त्रय एते च राक्षसाः मातुलेन मरीचेन तथा मातामहेन तु ॥
matto varān avāpuś ca traya ete ca rākṣasāḥ mātulena marīcena tathā mātāmahena tu //
तन्मातृवचनाच् चापि ततो लङ्काम् अयाचत रक्षोभावान् मातृदोषाद् भ्रात्रोर् वैरम् अभून् महत् ॥
tanmātṛvacanāc cāpi tato laṅkām ayācata rakṣobhāvān mātṛdoṣād bhrātror vairam abhūn mahat //
ततस् तद् अभवद् युद्धं देवदानवयोर् इव युद्धे जित्वाग्रजं शान्तं धनदं भ्रातरं तथा ॥
tatas tad abhavad yuddhaṃ devadānavayor iva yuddhe jitvāgrajaṃ śāntaṃ dhanadaṃ bhrātaraṃ tathā //
पुष्पकं च पुरीं लङ्कां सर्वं चैव व्यपाहरत् रावणो घोषयाम् आस त्रैलोक्ये सचराचरे ॥
puṣpakaṃ ca purīṃ laṅkāṃ sarvaṃ caiva vyapāharat rāvaṇo ghoṣayām āsa trailokye sacarācare //
यो दद्याद् आश्रयं भ्रातुः स च वध्यो भवेन् मम भ्रात्रा निरस्तो वैश्रवणो नैव प्रापाश्रयं क्वचित् पितामहं पुलस्त्यं तं गत्वा नत्वाब्रवीद् वचः ॥
yo dadyād āśrayaṃ bhrātuḥ sa ca vadhyo bhaven mama bhrātrā nirasto vaiśravaṇo naiva prāpāśrayaṃ kvacit pitāmahaṃ pulastyaṃ taṃ gatvā natvābravīd vacaḥ //
भ्रात्रा निरस्तो दुष्टेन किं करोमि वदस्व मे आश्रयः शरणं यत् स्याद् दैवं वा तीर्थम् एव च ॥
bhrātrā nirasto duṣṭena kiṃ karomi vadasva me āśrayaḥ śaraṇaṃ yat syād daivaṃ vā tīrtham eva ca //
तत् पौत्रवचनं श्रुत्वा पुलस्त्यो वाक्यम् अब्रवीत् ॥
tat pautravacanaṃ śrutvā pulastyo vākyam abravīt //
गौतमीं गच्छ पुत्र त्वं स्तुहि देवं महेश्वरम् तत्र नास्य प्रवेशः स्याद् गङ्गाया जलमध्यतः ॥
gautamīṃ gaccha putra tvaṃ stuhi devaṃ maheśvaram tatra nāsya praveśaḥ syād gaṅgāyā jalamadhyataḥ //
सिद्धिं प्राप्स्यसि कल्याणीं तथा कुरु मया सह ॥
siddhiṃ prāpsyasi kalyāṇīṃ tathā kuru mayā saha //
तथेत्य् उक्त्वा जगामासौ सभार्यो धनदस् तथा पित्रा मात्रा च वृद्धेन पुलस्त्येन धनेश्वरः ॥
tathety uktvā jagāmāsau sabhāryo dhanadas tathā pitrā mātrā ca vṛddhena pulastyena dhaneśvaraḥ //
गत्वा तु गौतमीं गङ्गां शुचिः स्नात्वा यतव्रतः तुष्टाव देवदेवेशं भुक्तिमुक्तिप्रदं शिवम् ॥
gatvā tu gautamīṃ gaṅgāṃ śuciḥ snātvā yatavrataḥ tuṣṭāva devadeveśaṃ bhuktimuktipradaṃ śivam //
स्वामी त्वम् एवास्य चराचरस्य विश्वस्य शंभो न परो ऽस्ति कश्चित् त्वाम् अप्य् अवज्ञाय यदीह मोहात् प्रगल्भते कोपि स शोच्य एव
svāmī tvam evāsya carācarasya viśvasya śaṃbho na paro 'sti kaścit tvām apy avajñāya yadīha mohāt pragalbhate kopi sa śocya eva
त्वम् अष्टमूर्त्या सकलं बिभर्षि त्वदाज्ञया वर्तत एव सर्वम् तथापि वेदेति बुधो भवन्तं न जात्व् अविद्वान् महिमा पुरातनम्
tvam aṣṭamūrtyā sakalaṃ bibharṣi tvadājñayā vartata eva sarvam tathāpi vedeti budho bhavantaṃ na jātv avidvān mahimā purātanam
मलप्रसूतं यद् अवोचद् अम्बा हास्यात् सुतो ऽयं तव देव शूरः त्वत्प्रेक्षिताद् यः स च विघ्नराजो जज्ञे त्व् अहो चेष्टितम् ईशदृष्टेः
malaprasūtaṃ yad avocad ambā hāsyāt suto 'yaṃ tava deva śūraḥ tvatprekṣitād yaḥ sa ca vighnarājo jajñe tv aho ceṣṭitam īśadṛṣṭeḥ
अश्रुप्लुताङ्गी गिरिजा समीक्ष्य वियुक्तदांपत्यम् इतीशम् ऊचे मनोभवो ऽभून् मदनो रतिश् च सौभाग्यपूर्वत्वम् अवाप सोमात्
aśruplutāṅgī girijā samīkṣya viyuktadāṃpatyam itīśam ūce manobhavo 'bhūn madano ratiś ca saubhāgyapūrvatvam avāpa somāt
इत्यादि स्तुवतस् तस्य पुरतो ऽभूत् त्रिलोचनः वरेण च्छन्दयाम् आस हर्षान् नोवाच किंचन ॥
ityādi stuvatas tasya purato 'bhūt trilocanaḥ vareṇa cchandayām āsa harṣān novāca kiṃcana //
तूष्णींभूते तु धनदे पुलस्त्ये च महेश्वरे पुनः पुनर् वरस्वेति शिवे वादिनि हर्षिते ॥
tūṣṇīṃbhūte tu dhanade pulastye ca maheśvare punaḥ punar varasveti śive vādini harṣite //
एतस्मिन्न् अन्तरे तत्र वाग् उवाचाशरीरिणी प्राप्तव्यं धनपालत्वं वदन्तीदं महेश्वरम् ॥
etasminn antare tatra vāg uvācāśarīriṇī prāptavyaṃ dhanapālatvaṃ vadantīdaṃ maheśvaram //
पुलस्त्यस्य तु यच् चित्तं पितुर् वैश्रवणस्य तु विदित्वेव तदा वाणी शुभम् अर्थम् उदीरयत् ॥
pulastyasya tu yac cittaṃ pitur vaiśravaṇasya tu viditveva tadā vāṇī śubham artham udīrayat //
भूतवद् भवितव्यं स्याद् दास्यमानं तु दत्तवत् प्राप्तव्यं प्राप्तवत् तत्र दैवी वाग् अभवच् छुभा ॥
bhūtavad bhavitavyaṃ syād dāsyamānaṃ tu dattavat prāptavyaṃ prāptavat tatra daivī vāg abhavac chubhā //
प्रभूतशत्रुः परिभूतदुःखः संपूज्य सोमेश्वरम् आप लिङ्गम् दिगीश्वरत्वं द्रविणप्रभुत्वम् अपारदातृत्वकलत्रपुत्रान्
prabhūtaśatruḥ paribhūtaduḥkhaḥ saṃpūjya someśvaram āpa liṅgam digīśvaratvaṃ draviṇaprabhutvam apāradātṛtvakalatraputrān
तां वाचं धनदः श्रुत्वा देवदेवं त्रिशूलिनम् एवं भवतु नामेति धनदो वाक्यम् अब्रवीत् ॥
tāṃ vācaṃ dhanadaḥ śrutvā devadevaṃ triśūlinam evaṃ bhavatu nāmeti dhanado vākyam abravīt //
तथैवास्त्व् इति देवेशो दैवीं वाचम् अमन्यत पुलस्त्यं च वरैः पुण्यैस् तथा विश्रवसं मुनिम् ॥
tathaivāstv iti deveśo daivīṃ vācam amanyata pulastyaṃ ca varaiḥ puṇyais tathā viśravasaṃ munim //
धनपालं च देवेशो ह्य् अभिनन्द्य ययौ शिवः ततः प्रभृति तत् तीर्थं पौलस्त्यं धनदं विदुः ॥
dhanapālaṃ ca deveśo hy abhinandya yayau śivaḥ tataḥ prabhṛti tat tīrthaṃ paulastyaṃ dhanadaṃ viduḥ //
तथा वैश्रवसं पुण्यं सर्वकामप्रदं शुभम् तेषु स्नानादि यत् किंचित् तत् सर्वं बहुपुण्यदम् ॥
tathā vaiśravasaṃ puṇyaṃ sarvakāmapradaṃ śubham teṣu snānādi yat kiṃcit tat sarvaṃ bahupuṇyadam //