15 ॥ इति श्री ब्रहामाण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे नक्षत्रश्राद्धं नाम अष्टादशो ऽध्यायः ॥ 18॥ शंयुरुवाच किं स्विद्दत्तं पितॄणां तु तृप्तिदं वदतां वर । किंस्वित्स्याच्चिररात्राय किं वानन्त्याय कल्पते
15 // iti śrī brahāmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīya upoddhātapāde śrāddhakalpe nakṣatraśrāddhaṃ nāma aṣṭādaśo 'dhyāyaḥ // 18// śaṃyuruvāca kiṃ sviddattaṃ pitṝṇāṃ tu tṛptidaṃ vadatāṃ vara / kiṃsvitsyāccirarātrāya kiṃ vānantyāya kalpate
1 ॥ बृहस्पतिरुवाच हवीषि श्राद्धकल्पे तु यानि श्राद्धविदो विदुः । तानि मे शृणु सर्वाणि फलं चैषां यथातथम्
1 // bṛhaspatiruvāca havīṣi śrāddhakalpe tu yāni śrāddhavido viduḥ / tāni me śṛṇu sarvāṇi phalaṃ caiṣāṃ yathātatham
2 ॥ तिलैर्व्रीहियवैमाषैरद्भिर्मूलफलैस्तथा । दत्तेन मासं प्रीयन्ते श्राद्धेन हि पितामहाः
2 // tilairvrīhiyavaimāṣairadbhirmūlaphalaistathā / dattena māsaṃ prīyante śrāddhena hi pitāmahāḥ
3 ॥ मत्स्यैः प्रीणन्ति द्वौ मासौ त्रीन्मासान्हारिणेन तु । शाशेन चतुरो मासान्पञ्च प्रीणाति शाकुनैः
3 // matsyaiḥ prīṇanti dvau māsau trīnmāsānhāriṇena tu / śāśena caturo māsānpañca prīṇāti śākunaiḥ
4 ॥ वाराहेण तु षण्मासाञ्छागलं सप्तमासिकम् । अष्टमासिकमित्युक्तं यच्च पार्वतकं भवेत्
4 // vārāheṇa tu ṣaṇmāsāñchāgalaṃ saptamāsikam / aṣṭamāsikamityuktaṃ yacca pārvatakaṃ bhavet
5 ॥ रौरवेण तु प्रीयन्ते नव मासान्पितामहाः । गवयस्य तु मांसेन तृप्तिः स्याद्दशमासिकी
5 // rauraveṇa tu prīyante nava māsānpitāmahāḥ / gavayasya tu māṃsena tṛptiḥ syāddaśamāsikī
6 ॥ औरभ्रेण च मांसेन मासानेकादशैव तु । श्राद्धे च तृप्तिदं गव्यं पयः संवत्सरं द्विजाः
6 // aurabhreṇa ca māṃsena māsānekādaśaiva tu / śrāddhe ca tṛptidaṃ gavyaṃ payaḥ saṃvatsaraṃ dvijāḥ
7 ॥ आनन्त्याय भवेत्तद्वत्खड्गमांसं पितृक्षये । पायसं मधुसर्पिर्भ्यां छायायां कुञ्जरस्य च
7 // ānantyāya bhavettadvatkhaḍgamāṃsaṃ pitṛkṣaye / pāyasaṃ madhusarpirbhyāṃ chāyāyāṃ kuñjarasya ca
8 ॥ कृष्णच्छागस्य मासेन तृप्तिर्भवति शाश्वती । अत्र गाथाः पितृगीताः कीर्तयन्ति पुराविदः
8 // kṛṣṇacchāgasya māsena tṛptirbhavati śāśvatī / atra gāthāḥ pitṛgītāḥ kīrtayanti purāvidaḥ
9 ॥ तास्ते ऽहं कीर्त्तयिष्यामि यथावत्सन्निबोध मे । अपि नः स कुले यायाद्यो नो दद्यात् त्रयोदशीम्
9 // tāste 'haṃ kīrttayiṣyāmi yathāvatsannibodha me / api naḥ sa kule yāyādyo no dadyāt trayodaśīm
10 ॥ आजेन सर्वलोहेन वर्षासु च मघासु च । एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येको ऽपि गयां व्रजेत् । गौरीं वाप्युद्वहेद्भार्यां नालं वा वृषमुत्सृजेत्
10 // ājena sarvalohena varṣāsu ca maghāsu ca / eṣṭavyā bahavaḥ putrā yadyeko 'pi gayāṃ vrajet / gaurīṃ vāpyudvahedbhāryāṃ nālaṃ vā vṛṣamutsṛjet
11 ॥ शंयुरुवाच गयादीनां फलं तात ब्रूहि मे परिपृच्छतः । दातॄणां चैव यत्पुण्यं निखिलेन प्रवीहि मे
11 // śaṃyuruvāca gayādīnāṃ phalaṃ tāta brūhi me paripṛcchataḥ / dātṝṇāṃ caiva yatpuṇyaṃ nikhilena pravīhi me
12 ॥ बृहस्पतिरुवाच गयायामक्षयं श्राद्धञ्जपहोमतपांसि च । पितृक्षये हि तत्पुत्र तस्मात्तत्राक्षयं स्मृतम्
12 // bṛhaspatiruvāca gayāyāmakṣayaṃ śrāddhañjapahomatapāṃsi ca / pitṛkṣaye hi tatputra tasmāttatrākṣayaṃ smṛtam
13 ॥ पूर्णायामेकविंशं तु गौर्यामुत्पादितः सुतः । महामहांश्च जुहुयादिति तस्य फलं स्मृतम् । फलं वृषस्य वक्ष्यामि गदतो मे निबोधत
13 // pūrṇāyāmekaviṃśaṃ tu gauryāmutpāditaḥ sutaḥ / mahāmahāṃśca juhuyāditi tasya phalaṃ smṛtam / phalaṃ vṛṣasya vakṣyāmi gadato me nibodhata
14 ॥ वृषोत्स्रष्टा पुनात्येव दशातीतान्दशावरान्
14 // vṛṣotsraṣṭā punātyeva daśātītāndaśāvarān
15 ॥ यत्किञ्चित्स्पृशते तोयमवतीर्णो नदीजले । वृषोत्सर्ग्गत्पितॄणां तु ह्यक्षयं समुदाहृतम्
15 // yatkiñcitspṛśate toyamavatīrṇo nadījale / vṛṣotsarggatpitṝṇāṃ tu hyakṣayaṃ samudāhṛtam
16 ॥ येनयेन स्पृशेत्तोयं लाङ्गूलादिभिरङ्गशः । सर्वं तदक्षयं तस्य पितॄणां नात्र संशयः
16 // yenayena spṛśettoyaṃ lāṅgūlādibhiraṅgaśaḥ / sarvaṃ tadakṣayaṃ tasya pitṝṇāṃ nātra saṃśayaḥ
17 ॥ शृङ्गैः खुरैर्वा भूमिं यामुल्लिखत्यनिशं वृषः । मधुकुल्याः पितॄंस्तस्य ह्यक्षयाश्च भवन्ति वै
17 // śṛṅgaiḥ khurairvā bhūmiṃ yāmullikhatyaniśaṃ vṛṣaḥ / madhukulyāḥ pitṝṃstasya hyakṣayāśca bhavanti vai
18 ॥ सहस्रनल्वमात्रेण तडागेन यथास्रुतिः । तृप्तिस्तु या पितॄणां वै सा वृषेणेह कल्पते
18 // sahasranalvamātreṇa taḍāgena yathāsrutiḥ / tṛptistu yā pitṝṇāṃ vai sā vṛṣeṇeha kalpate
19 ॥ यो ददाति गुडोन्मिश्रतिलानि श्राद्धकर्मणि । मधु वामधुमिश्रं वा सर्वमेवाक्षयं भवेत्
19 // yo dadāti guḍonmiśratilāni śrāddhakarmaṇi / madhu vāmadhumiśraṃ vā sarvamevākṣayaṃ bhavet
20 ॥ न ब्राह्मणं परिक्षेत सदा देयं हि मानवैः । दैवेकर्मणि पित्र्ये च श्रूयते वै परीक्षणम्
20 // na brāhmaṇaṃ parikṣeta sadā deyaṃ hi mānavaiḥ / daivekarmaṇi pitrye ca śrūyate vai parīkṣaṇam
21 ॥ सर्ववेदव्रतस्नाताः पङ्क्तीनां पावना द्विजाः । ये च भाषाविदः केचिद्ये च व्याकरणे रताः
21 // sarvavedavratasnātāḥ paṅktīnāṃ pāvanā dvijāḥ / ye ca bhāṣāvidaḥ kecidye ca vyākaraṇe ratāḥ
22 ॥ अधीयते पुराणं वै धर्मशास्त्रमथापि च । त्रिणाचिकेतः पञ्चाग्निः स सौपर्णः षडङ्गवित्
22 // adhīyate purāṇaṃ vai dharmaśāstramathāpi ca / triṇāciketaḥ pañcāgniḥ sa sauparṇaḥ ṣaḍaṅgavit
23 ॥ ब्रह्मदेवसुतश्चैव च्छन्दोगो ज्येष्ठसामगः । पुण्येषु यश्च तीर्थेषु कृतस्नानः कृतव्रतः
23 // brahmadevasutaścaiva cchandogo jyeṣṭhasāmagaḥ / puṇyeṣu yaśca tīrtheṣu kṛtasnānaḥ kṛtavrataḥ
24 ॥ मखेषु ये च सर्वेषु भवन्त्यवभृथाप्लुताः । ये च सत्यव्रता नित्यं स्वधर्मनिरताश्च ये
24 // makheṣu ye ca sarveṣu bhavantyavabhṛthāplutāḥ / ye ca satyavratā nityaṃ svadharmaniratāśca ye
25 ॥ अक्रोधना लोभपरास्ताञ्छ्राद्धेषु निमन्त्रयेत् । एतेभ्यो दत्तमक्षय्यमेते वै पङ्क्तिपावनाः
25 // akrodhanā lobhaparāstāñchrāddheṣu nimantrayet / etebhyo dattamakṣayyamete vai paṅktipāvanāḥ
26 ॥ श्राद्धीया ब्रह्मणा ये तु योगव्रतसुनिष्ठिताः । त्रयो ऽपि पूजितास्तेन ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः
26 // śrāddhīyā brahmaṇā ye tu yogavratasuniṣṭhitāḥ / trayo 'pi pūjitāstena brahmaviṣṇumaheśvarāḥ
27 ॥ पितृभिः सह लोकाश्च यो ह्येतान्पूजयेन्नरः । पवित्राणां पवित्रं च मङ्गलानां च मङ्गलम्
27 // pitṛbhiḥ saha lokāśca yo hyetānpūjayennaraḥ / pavitrāṇāṃ pavitraṃ ca maṅgalānāṃ ca maṅgalam
28 ॥ प्रथमः सर्वधर्माणां योगधर्मो निगद्यते । अपाङ्क्तेयान्प्रवक्ष्यमि गदतो मे निबोधत
28 // prathamaḥ sarvadharmāṇāṃ yogadharmo nigadyate / apāṅkteyānpravakṣyami gadato me nibodhata
29 ॥ कितवो मद्यपो यश्च पशुपालो निराकृतः । ग्रामप्रेष्यो वार्धुषिको ह्यापणो वणिजस्तथा
29 // kitavo madyapo yaśca paśupālo nirākṛtaḥ / grāmapreṣyo vārdhuṣiko hyāpaṇo vaṇijastathā
30 ॥ अगार दाही गरदो वृषलो ग्रामयाजकः । काण्डपृष्ठो ऽथ कुण्डाशी मधुपः सोमविक्रयी
30 // agāra dāhī garado vṛṣalo grāmayājakaḥ / kāṇḍapṛṣṭho 'tha kuṇḍāśī madhupaḥ somavikrayī
31 ॥ समुद्रान्तरितो भृत्यः पिशुनः कूटसाक्षिकः । पित्रा विवदमानश्च यस्य चोपपतिर्गृहे
31 // samudrāntarito bhṛtyaḥ piśunaḥ kūṭasākṣikaḥ / pitrā vivadamānaśca yasya copapatirgṛhe
32 ॥ अभिशस्तस्तथा स्तेनः शिल्पं यश्चोपजीवति । स्तवकः सूपकारश्च यश्च मित्राणि निन्दति
32 // abhiśastastathā stenaḥ śilpaṃ yaścopajīvati / stavakaḥ sūpakāraśca yaśca mitrāṇi nindati
33 ॥ काणश्च खञ्जकश्चैव नास्तिको वेदवर्जितः । उन्मत्तो ऽप्यथ षण्ढश्च भ्रूणहा गुरुतल्पगः
33 // kāṇaśca khañjakaścaiva nāstiko vedavarjitaḥ / unmatto 'pyatha ṣaṇḍhaśca bhrūṇahā gurutalpagaḥ
34 ॥ भिषग्जीवी प्राशनिकः परस्त्रीं यश्च सेवते । विक्रीणाति च यो ब्रह्मव्रतानि नियमांस्तथा
34 // bhiṣagjīvī prāśanikaḥ parastrīṃ yaśca sevate / vikrīṇāti ca yo brahmavratāni niyamāṃstathā
35 ॥ नष्टं स्यान्नास्तिके दत्तं व्रतघ्ने चापवर्जितम् । यच्चवाणिजके दत्तं नेह नामुत्र संभवेत्
35 // naṣṭaṃ syānnāstike dattaṃ vrataghne cāpavarjitam / yaccavāṇijake dattaṃ neha nāmutra saṃbhavet
36 ॥ निक्षेपहारके चैव कृतघ्ने विदवर्जिते । तथा पाणविके वै च कारुके धर्मवर्जिते
36 // nikṣepahārake caiva kṛtaghne vidavarjite / tathā pāṇavike vai ca kāruke dharmavarjite
37 ॥ क्रीणाति यो ह्यपण्यानि विक्रीणाति प्रशंसति । अन्यत्रास्य समाधानं न वणिकूछ्राद्धमर्हति
37 // krīṇāti yo hyapaṇyāni vikrīṇāti praśaṃsati / anyatrāsya samādhānaṃ na vaṇikūchrāddhamarhati
38 ॥ भस्मनीव हुतं हव्यं दत्तं पौनर्भवे द्विजः । षष्टिं काणः शतं षण्ढः श्वित्री पञ्चशतान्यपि
38 // bhasmanīva hutaṃ havyaṃ dattaṃ paunarbhave dvijaḥ / ṣaṣṭiṃ kāṇaḥ śataṃ ṣaṇḍhaḥ śvitrī pañcaśatānyapi
39 ॥ पापरोगी सहस्रं वै दातुर्नाशयते फलम् । भ्रश्येद्धि स फलात्तस्मात्प्रदाता यस्तु बालिशः
39 // pāparogī sahasraṃ vai dāturnāśayate phalam / bhraśyeddhi sa phalāttasmātpradātā yastu bāliśaḥ
40 ॥ यद्विष्टितशिरा भुङ्क्ते यद्भुङ्क्ते दक्षिणामुखः । सोपानत्कश्च यद्भुङ्क्ते यच्च दत्तमसत्कृतम्
40 // yadviṣṭitaśirā bhuṅkte yadbhuṅkte dakṣiṇāmukhaḥ / sopānatkaśca yadbhuṅkte yacca dattamasatkṛtam
41 ॥ सर्वं तदसुरेद्राय ब्रह्मा भागमकल्पयत् । श्वा चैव ब्रह्महा चैव नावेक्षेत कथञ्चन
41 // sarvaṃ tadasuredrāya brahmā bhāgamakalpayat / śvā caiva brahmahā caiva nāvekṣeta kathañcana
42 ॥ तस्मात्परिवृतैर्दद्यात्तिलैश्चान्नं विकीर्य च । राक्षसानां तिलाः प्रोक्ताः शुनां परिवृतास्तथा
42 // tasmātparivṛtairdadyāttilaiścānnaṃ vikīrya ca / rākṣasānāṃ tilāḥ proktāḥ śunāṃ parivṛtāstathā
43 ॥ दर्शनात्सूकरो हन्ति पक्षवातेन कुक्कुटः । रजस्वलायाः स्पर्शेन क्रुद्धोयश्च प्रयच्छति
43 // darśanātsūkaro hanti pakṣavātena kukkuṭaḥ / rajasvalāyāḥ sparśena kruddhoyaśca prayacchati
44 ॥ नदीतीरेषु रम्येषु सरित्सु च सरस्सु च । विविक्तेषु च प्रीयन्ते दत्तेनेह पितामहाः
44 // nadītīreṣu ramyeṣu saritsu ca sarassu ca / vivikteṣu ca prīyante datteneha pitāmahāḥ
45 ॥ नासव्यंपातयेज्जानु न युक्तो वाचमीरयेत् । तस्मात्परिवृतेनेह विधिवद्दर्भपाणिना
45 // nāsavyaṃpātayejjānu na yukto vācamīrayet / tasmātparivṛteneha vidhivaddarbhapāṇinā
46 ॥ पित्रोराराधनं कार्यमेवं प्रीणयते पितॄन् । अनुमान्य द्विजान्पूर्वमर्गौं कुर्याद्यथाविधि
46 // pitrorārādhanaṃ kāryamevaṃ prīṇayate pitṝn / anumānya dvijānpūrvamargauṃ kuryādyathāvidhi
47 ॥ पितॄणां निर्वपेद्भूमौ सूर्ये वा दर्भसंस्तरे । शुक्लपक्षे च पूर्वाङ्णे श्राद्धं कुर्याद्यथाविधि
47 // pitṝṇāṃ nirvapedbhūmau sūrye vā darbhasaṃstare / śuklapakṣe ca pūrvāṅṇe śrāddhaṃ kuryādyathāvidhi
48 ॥ कृष्णपक्षे ऽपरङ्णे तु रौहिणं वै न लङ्घयेत् । एवमेते महात्मानो महायोगा महौजसः
48 // kṛṣṇapakṣe 'paraṅṇe tu rauhiṇaṃ vai na laṅghayet / evamete mahātmāno mahāyogā mahaujasaḥ
49 ॥ सदा वै पितरः पूज्याः सं प्राप्तौ देशकालयोः । पितृभक्त्यैव तु नरो योगं प्राप्नोति दुर्ल्लभम्
49 // sadā vai pitaraḥ pūjyāḥ saṃ prāptau deśakālayoḥ / pitṛbhaktyaiva tu naro yogaṃ prāpnoti durllabham
50 ॥ ध्यानेन मोक्षं गच्छेद्धि हित्वा कर्म शुभाशुभम् । यज्ञहेतोस्तदुद्धृत्य मोहयित्वा जगत्तथा
50 // dhyānena mokṣaṃ gaccheddhi hitvā karma śubhāśubham / yajñahetostaduddhṛtya mohayitvā jagattathā
51 ॥ गुहायां निहितं ब्रह्म कश्यपेन महात्मना । अमृतं गुह्यमुद्धृत्य योगे योगविदां वराः
51 // guhāyāṃ nihitaṃ brahma kaśyapena mahātmanā / amṛtaṃ guhyamuddhṛtya yoge yogavidāṃ varāḥ
52 ॥ प्रोक्तः सनत्कुमारेण महातो ब्रह्मणः पदम् । देवानां परमं गुह्यमृषीणां च परायणम्
52 // proktaḥ sanatkumāreṇa mahāto brahmaṇaḥ padam / devānāṃ paramaṃ guhyamṛṣīṇāṃ ca parāyaṇam
53 ॥ पितृभक्त्या प्रयत्नेन प्राप्य ते तन्मनीषिभिः । पितृभक्तः समासेन पितृपूर्वपरश्च यः
53 // pitṛbhaktyā prayatnena prāpya te tanmanīṣibhiḥ / pitṛbhaktaḥ samāsena pitṛpūrvaparaśca yaḥ
54 ॥ अयत्नात्प्राप्नुयादेव सर्वमेतन्न संशयः
54 // ayatnātprāpnuyādeva sarvametanna saṃśayaḥ
55 ॥ बृहस्पतिरुवाच यस्मैश्राद्धानि देयानि यच्च दत्तं महत्फलम् । येषु चाप्यक्षयं श्राद्धं तीर्थेषु च गुहासु च
55 // bṛhaspatiruvāca yasmaiśrāddhāni deyāni yacca dattaṃ mahatphalam / yeṣu cāpyakṣayaṃ śrāddhaṃ tīrtheṣu ca guhāsu ca
56 ॥ येषु स्वर्गमवाप्नोति तत्ते प्रोक्तं ससंग्रहम् । श्रुत्वेमं श्राद्धकल्पं च न कुर्याद्यस्तु मानवः
56 // yeṣu svargamavāpnoti tatte proktaṃ sasaṃgraham / śrutvemaṃ śrāddhakalpaṃ ca na kuryādyastu mānavaḥ
57 ॥ स मज्जेन्नरके घोरे नास्तिकस्तमसावृते । परिवादो न कर्त्तव्यो योगिनां तु विशेषतः
57 // sa majjennarake ghore nāstikastamasāvṛte / parivādo na karttavyo yogināṃ tu viśeṣataḥ
58 ॥ परिवादात्क्रिमिर्भूत्वा तत्रैव परिवर्त्तते । योगान्परिवदेद्यस्तु ध्यानिनो मोक्षकाङ्क्षिणः
58 // parivādātkrimirbhūtvā tatraiva parivarttate / yogānparivadedyastu dhyānino mokṣakāṅkṣiṇaḥ
59 ॥ स गच्छेन्नरकं घोरं श्रोताप्यस्य न संशयः । आवृतं तमसः सर्वं नरकं घोरदर्शनम् । योगीश्वरपरीवादान्न स्वर्गं याति मानवः
59 // sa gacchennarakaṃ ghoraṃ śrotāpyasya na saṃśayaḥ / āvṛtaṃ tamasaḥ sarvaṃ narakaṃ ghoradarśanam / yogīśvaraparīvādānna svargaṃ yāti mānavaḥ
60 ॥ योगेश्वराणामा क्रोशं शृणुयाद्यो यतात्मनाम् । सहि कालं चिरं मज्जेन्नरके नात्र संशयः । कुंभीपाकेषु पच्यन्ते जिह्वाच्छेदे पुनः पुनः
60 // yogeśvarāṇāmā krośaṃ śṛṇuyādyo yatātmanām / sahi kālaṃ ciraṃ majjennarake nātra saṃśayaḥ / kuṃbhīpākeṣu pacyante jihvācchede punaḥ punaḥ
61 ॥ समुद्रे च यथा लोषटस्तद्बत्सीदन्ति ते नराः । मनसा कर्मणा वाचा द्वेषं योगेषु वर्जयेत् । प्रोत्यानन्तं फलं भुङ्क्त इह वापि न संशयः
61 // samudre ca yathā loṣaṭastadbatsīdanti te narāḥ / manasā karmaṇā vācā dveṣaṃ yogeṣu varjayet / protyānantaṃ phalaṃ bhuṅkta iha vāpi na saṃśayaḥ
62 ॥ न पारगो विन्दति परमात्मनस्त्रिलोकमध्ये चरति स्वकर्ममिः । ऋचो यजुः साम तदङ्गपारगे ऽविकारमेतं ह्यनवाप्य सीदति
62 // na pārago vindati paramātmanastrilokamadhye carati svakarmamiḥ / ṛco yajuḥ sāma tadaṅgapārage 'vikārametaṃ hyanavāpya sīdati
63 ॥ विकारपारं प्रकृतेश्च पारगस्त्रयीगुणाना त्रिगुणस्य पारगः । यः स्याच्चतुर्विशतितत्त्वपारगः स पारगो नाध्ययनस्य पारगः
63 // vikārapāraṃ prakṛteśca pāragastrayīguṇānā triguṇasya pāragaḥ / yaḥ syāccaturviśatitattvapāragaḥ sa pārago nādhyayanasya pāragaḥ
64 ॥ कृत्स्नं यथावत्समुपैति तत्परस्तथैव भूयः प्रलयत्वमात्मनः । प्रत्याहरेद्योगपथं न यो द्विजो न सर्वपार क्रमपारगोचरः
64 // kṛtsnaṃ yathāvatsamupaiti tatparastathaiva bhūyaḥ pralayatvamātmanaḥ / pratyāharedyogapathaṃ na yo dvijo na sarvapāra kramapāragocaraḥ
65 ॥ वेदस्य वेदितव्यं च वेद्यं विन्दति योगवित् । तं वै वेदविदः प्राहुस्तमाहुर्वेदपारगम्
65 // vedasya veditavyaṃ ca vedyaṃ vindati yogavit / taṃ vai vedavidaḥ prāhustamāhurvedapāragam
66 ॥ वेदं च वेदितव्यं च विदित्वा वै यथास्थितः । एवं वेदविदः प्राहुरन्यं वै वेदपारगम्
66 // vedaṃ ca veditavyaṃ ca viditvā vai yathāsthitaḥ / evaṃ vedavidaḥ prāhuranyaṃ vai vedapāragam
67 ॥ यज्ञान्वेदांस्तथा कामांस्तपांसि विविधानि च । प्राप्नोत्यायुः प्रजाश्चैव पितृभक्तो न सशयः
67 // yajñānvedāṃstathā kāmāṃstapāṃsi vividhāni ca / prāpnotyāyuḥ prajāścaiva pitṛbhakto na saśayaḥ
68 ॥ श्रद्धया श्राद्धकल्पं तु यस्त्विमं नियतः पठेत् । सर्वाण्येतानि वाप्नोति तीर्थदानफलानि च
68 // śraddhayā śrāddhakalpaṃ tu yastvimaṃ niyataḥ paṭhet / sarvāṇyetāni vāpnoti tīrthadānaphalāni ca
69 ॥ स पङ्क्तिपावनश्चैव द्विजानामग्रभुग्भवेत् । आश्राव्य च द्विजान्सो ऽथ सर्वकामानवाप्नुयात्
69 // sa paṅktipāvanaścaiva dvijānāmagrabhugbhavet / āśrāvya ca dvijānso 'tha sarvakāmānavāpnuyāt
70 ॥ यश्चैतच्छृणुयान्नित्यम न्यांश्च श्रावयेद्द्विजः । अनसूयुर्जितक्रोधो लोभमोहविवर्जितः
70 // yaścaitacchṛṇuyānnityama nyāṃśca śrāvayeddvijaḥ / anasūyurjitakrodho lobhamohavivarjitaḥ
71 ॥ तीर्थादीनां फलं प्राप्य दानादीनां च सर्वशः । मोक्षोपायं लभेच्छ्रेष्ठं स्वर्गोपायं न संशयः । इह चापि परा पुष्ठिस्तस्मात्कुर्वीत नित्यशः
71 // tīrthādīnāṃ phalaṃ prāpya dānādīnāṃ ca sarvaśaḥ / mokṣopāyaṃ labhecchreṣṭhaṃ svargopāyaṃ na saṃśayaḥ / iha cāpi parā puṣṭhistasmātkurvīta nityaśaḥ
72 ॥ इमं विधिं यो हि पठेदतन्द्रितः समाहितः संसदि पर्वसंधिषु । अपत्यभागी च परेण तेजसा दिवौकसां स व्रजते सलोकताम्
72 // imaṃ vidhiṃ yo hi paṭhedatandritaḥ samāhitaḥ saṃsadi parvasaṃdhiṣu / apatyabhāgī ca pareṇa tejasā divaukasāṃ sa vrajate salokatām
73 ॥ येन प्रोक्तस्त्वयं कल्पो नमस्तस्मै स्वयंभुवे । महायोगेश्वरेभ्यश्च सदा च प्रणतो ऽस्म्यहम्
73 // yena proktastvayaṃ kalpo namastasmai svayaṃbhuve / mahāyogeśvarebhyaśca sadā ca praṇato 'smyaham