76 ॥ इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्याभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते त्रिंशत्तमो ऽध्यायः ॥ 30॥ सगर उवाच ब्रह्मपुत्र महाभाग वद भार्गवचेष्टितम् । यच्चकार महावीर्य्यो राज्ञः क्रुद्धो हि कर्मणा
76 // iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyābhāge tṛtīya upoddhātapāde bhārgavacarite triṃśattamo 'dhyāyaḥ // 30// sagara uvāca brahmaputra mahābhāga vada bhārgavaceṣṭitam / yaccakāra mahāvīryyo rājñaḥ kruddho hi karmaṇā
1 ॥ वसिष्ठ उवाच गते तस्मिन्महाभागे भृगो पितृपरायणः । रामः प्रोवाच संक्रुद्धो मुञ्चञ्छ्वासान्मुहर्मुहुः
1 // vasiṣṭha uvāca gate tasminmahābhāge bhṛgo pitṛparāyaṇaḥ / rāmaḥ provāca saṃkruddho muñcañchvāsānmuharmuhuḥ
2 ॥ परशुराम उवाच अहो पश्यत मूढत्वंराज्ञो ह्युत्पथगामिनः । कार्त्तवीर्यस्य यो विद्वांश्चक्रे ब्रह्मवधोद्यमम्
2 // paraśurāma uvāca aho paśyata mūḍhatvaṃrājño hyutpathagāminaḥ / kārttavīryasya yo vidvāṃścakre brahmavadhodyamam
3 ॥ दैवं हि बलवन्मन्ये यत्प्रभावाच्छरीरिणः । शुभं वाप्यशुभं सर्वे प्रकुर्वन्ति विमोहिताः
3 // daivaṃ hi balavanmanye yatprabhāvāccharīriṇaḥ / śubhaṃ vāpyaśubhaṃ sarve prakurvanti vimohitāḥ
4 ॥ शृणवन्तु ऋषयः सर्वे प्रतिज्ञा क्रियते मया । कार्त्तवीर्यं निहत्याजौ पितुर्वैरं प्रसाधये
4 // śṛṇavantu ṛṣayaḥ sarve pratijñā kriyate mayā / kārttavīryaṃ nihatyājau piturvairaṃ prasādhaye
5 ॥ यदि राजा सुरैः सर्वैरिन्द्राद्दैर्दानवैस्तथा । रक्षिष्यते तथाप्येनं संहरिष्यामि नान्यथा
5 // yadi rājā suraiḥ sarvairindrāddairdānavaistathā / rakṣiṣyate tathāpyenaṃ saṃhariṣyāmi nānyathā
6 ॥ एवमुक्तं समाकर्ण्य रामेण समुहात्मना । जमदग्निरुवाचेदं पुत्रं साहसभाषिणम्
6 // evamuktaṃ samākarṇya rāmeṇa samuhātmanā / jamadagniruvācedaṃ putraṃ sāhasabhāṣiṇam
7 ॥ जमदग्निरुवाच श्रुणु राम प्रवक्ष्यामि सतां धर्मं सनातनम् । यच्छ्रुत्वा मानवाः सर्वे जायन्ते धर्मकारिणः
7 // jamadagniruvāca śruṇu rāma pravakṣyāmi satāṃ dharmaṃ sanātanam / yacchrutvā mānavāḥ sarve jāyante dharmakāriṇaḥ
8 ॥ साधवो ये महाभागाः संसारान्मोक्षकाङ्क्षिणाः । न कस्मैचित्प्रकुप्यन्ति निन्दितास्ताडिता अपि
8 // sādhavo ye mahābhāgāḥ saṃsārānmokṣakāṅkṣiṇāḥ / na kasmaicitprakupyanti ninditāstāḍitā api
9 ॥ क्षमाधना महाभागा ये च दान्तास्तपस्विनः । तेषां चैवाक्षया लोकाः सततं साधुकारिणाम्
9 // kṣamādhanā mahābhāgā ye ca dāntāstapasvinaḥ / teṣāṃ caivākṣayā lokāḥ satataṃ sādhukāriṇām
10 ॥ यस्तु दुष्टैस्तु दण्डाद्यैर्वचसापि च ताडितः । न च क्षोभमवाप्नोति स साधुः परिकीर्त्थते
10 // yastu duṣṭaistu daṇḍādyairvacasāpi ca tāḍitaḥ / na ca kṣobhamavāpnoti sa sādhuḥ parikīrtthate
11 ॥ ताडयेत्ताडयन्तं यो न च साधुः स पापभाक् । क्षमयार्ऽहणतां प्राप्ताः साधवो ब्राह्मणा वयम्
11 // tāḍayettāḍayantaṃ yo na ca sādhuḥ sa pāpabhāk / kṣamayār'haṇatāṃ prāptāḥ sādhavo brāhmaṇā vayam
12 ॥ नरनाथवधे तात पातकं सुमहद्भवेत् । तस्मान्निवारये त्वाद्य क्षमां कुरु तपश्चर
12 // naranāthavadhe tāta pātakaṃ sumahadbhavet / tasmānnivāraye tvādya kṣamāṃ kuru tapaścara
13 ॥ वसिष्ठ उवाच एवं पित्रा समादिष्टं विज्ञाय नृपनन्दन । रामः प्रोवाच पितरं क्षमाशीलमरिन्दमम्
13 // vasiṣṭha uvāca evaṃ pitrā samādiṣṭaṃ vijñāya nṛpanandana / rāmaḥ provāca pitaraṃ kṣamāśīlamarindamam
14 ॥ परशुराम उवाच शृणु तात महाप्राज्ञ वि5प्तिं मम सांप्रतम् । भवता शम उद्दिष्टः साधूनां सुमहात्मनाम्
14 // paraśurāma uvāca śṛṇu tāta mahāprājña vi5ptiṃ mama sāṃpratam / bhavatā śama uddiṣṭaḥ sādhūnāṃ sumahātmanām
15 ॥ म शमः साधुदीनेषु गुरुष्वीश्वरभावनैः । कर्त्तव्यो दुष्टचेष्टेषु न शमः सुखदो भवेत्
15 // ma śamaḥ sādhudīneṣu guruṣvīśvarabhāvanaiḥ / karttavyo duṣṭaceṣṭeṣu na śamaḥ sukhado bhavet
16 ॥ तस्मादस्य वधः कार्यः कार्त्तवीर्यस्य वै मया । देह्याज्ञां माननीयाद्य साधये वैरमात्मनः
16 // tasmādasya vadhaḥ kāryaḥ kārttavīryasya vai mayā / dehyājñāṃ mānanīyādya sādhaye vairamātmanaḥ
17 ॥ जमदग्निरुवाच शृणु राम महाभाग वचो मम समाहितः । करिष्यसि यथा भावि तथा नैवान्यथा भवेत्
17 // jamadagniruvāca śṛṇu rāma mahābhāga vaco mama samāhitaḥ / kariṣyasi yathā bhāvi tathā naivānyathā bhavet
18 ॥ इतो व्रजत्वं ब्रह्माणां बृच्छ तात हिताहितम् । स यद्वदिष्यति विभुस्तत्कर्त्ता नात्र संशयः
18 // ito vrajatvaṃ brahmāṇāṃ bṛccha tāta hitāhitam / sa yadvadiṣyati vibhustatkarttā nātra saṃśayaḥ
19 ॥ वसिष्ठ उवाच एवमुक्तः स पितरं नमस्कृत्य महामतिः । जगाम ब्रह्मणो लोकमगम्यं प्राकृतैर्जनैः
19 // vasiṣṭha uvāca evamuktaḥ sa pitaraṃ namaskṛtya mahāmatiḥ / jagāma brahmaṇo lokamagamyaṃ prākṛtairjanaiḥ
20 ॥ ददर्श ब्रह्मणो लोकं शातकैंभविनिर्मितम् । स्वर्णप्राकारसंयुक्तं मणिस्तंभैर्विमूषितम्
20 // dadarśa brahmaṇo lokaṃ śātakaiṃbhavinirmitam / svarṇaprākārasaṃyuktaṃ maṇistaṃbhairvimūṣitam
21 ॥ तत्रापश्यत्समासीनं ब्रह्माणममितौजसम् । रत्नसिंहासने रम्ये रत्नभूषणभूषितम्
21 // tatrāpaśyatsamāsīnaṃ brahmāṇamamitaujasam / ratnasiṃhāsane ramye ratnabhūṣaṇabhūṣitam
22 ॥ सिद्धेन्द्रैश्च मुनीन्द्रैश्च वेष्टितं ध्यानतत्परैः । विद्याधरीणां नृत्यं च पश्यन्तं सस्मितं मुदा
22 // siddhendraiśca munīndraiśca veṣṭitaṃ dhyānatatparaiḥ / vidyādharīṇāṃ nṛtyaṃ ca paśyantaṃ sasmitaṃ mudā
23 ॥ तपसा फलदातारं कर्त्तारं जगतां विभुम् । परिपूर्णतमं ब्रह्म ध्यायतं यतमानसम्
23 // tapasā phaladātāraṃ karttāraṃ jagatāṃ vibhum / paripūrṇatamaṃ brahma dhyāyataṃ yatamānasam
24 ॥ गुह्ययोगं प्रवोचन्तं भक्तवृन्देषु संततम् । दृष्ट्वा तमव्ययं भक्त्या प्रणनाम भृगूद्वहः
24 // guhyayogaṃ pravocantaṃ bhaktavṛndeṣu saṃtatam / dṛṣṭvā tamavyayaṃ bhaktyā praṇanāma bhṛgūdvahaḥ
25 ॥ स दृष्ट्वा विनतं राममाशीर्भिरभिनन्द्य च । पप्रच्छ कुशलं वत्स कथमागमनं कृथाः
25 // sa dṛṣṭvā vinataṃ rāmamāśīrbhirabhinandya ca / papraccha kuśalaṃ vatsa kathamāgamanaṃ kṛthāḥ
26 ॥ संपृष्टो विधिना रामः प्रोवाचाखिलमादितः । वृत्तान्तं कार्त्तवीर्यस्य पितुः स्वस्य महात्मनः
26 // saṃpṛṣṭo vidhinā rāmaḥ provācākhilamāditaḥ / vṛttāntaṃ kārttavīryasya pituḥ svasya mahātmanaḥ
27 ॥ तच्छ्रुत्वा सकलं ब्रह्मा विज्ञातार्थो ऽपि मानद । उवाच रामं धर्मिष्ठं परिणामसुखावहम्
27 // tacchrutvā sakalaṃ brahmā vijñātārtho 'pi mānada / uvāca rāmaṃ dharmiṣṭhaṃ pariṇāmasukhāvaham
28 ॥ प्रतिज्ञा दुर्लभा वत्स यां भवन्कृतवान्रुषा । सृष्टि रेषा भगवतः संभवेत्कृपया बटो
28 // pratijñā durlabhā vatsa yāṃ bhavankṛtavānruṣā / sṛṣṭi reṣā bhagavataḥ saṃbhavetkṛpayā baṭo
29 ॥ जगत्सृष्टं मया तात संक्लेशेन तदाज्ञया । तन्नाशकारिणी चैव प्रतिज्ञा भवता कृता
29 // jagatsṛṣṭaṃ mayā tāta saṃkleśena tadājñayā / tannāśakāriṇī caiva pratijñā bhavatā kṛtā
30 ॥ त्रिःसप्तकृत्वो निर्भूपां कर्तुमिच्छसि मेदिनीम् । एकस्य राज्ञो दोषेण पितुः परिभवेन च
30 // triḥsaptakṛtvo nirbhūpāṃ kartumicchasi medinīm / ekasya rājño doṣeṇa pituḥ paribhavena ca
31 ॥ ब्रह्मक्षत्र्रियविट्शूद्रैः सृष्टिरेषा सनातनी । आविर्भूता तिरोभूता हरेरेव पुनः पुनः
31 // brahmakṣatrriyaviṭśūdraiḥ sṛṣṭireṣā sanātanī / āvirbhūtā tirobhūtā harereva punaḥ punaḥ
32 ॥ अव्यर्था त्वत्प्रतिज्ञा तु भवित्री प्राक्तनेन च । यद्वायासेन ते कार्यसिद्धिर्भवितुमर्हति
32 // avyarthā tvatpratijñā tu bhavitrī prāktanena ca / yadvāyāsena te kāryasiddhirbhavitumarhati
33 ॥ शिवलोकं प्रयाहि त्वं शिवस्याज्ञामवाप्नुहि । पृथिव्यां बहवो भूपाः संति शङ्करकिङ्कराः
33 // śivalokaṃ prayāhi tvaṃ śivasyājñāmavāpnuhi / pṛthivyāṃ bahavo bhūpāḥ saṃti śaṅkarakiṅkarāḥ
34 ॥ विनैवाज्ञां महेशस्य को वा तान्हन्तुमीश्वरः । बिभ्रतः कवचान्यङ्गे शक्तीश्चापि दुरासदाः
34 // vinaivājñāṃ maheśasya ko vā tānhantumīśvaraḥ / bibhrataḥ kavacānyaṅge śaktīścāpi durāsadāḥ
35 ॥ उपायं कुरु यत्नेन जयबीजं शुभावहम् । उपाये तु समारब्धे सर्वे सिध्यन्त्युपक्रमाः
35 // upāyaṃ kuru yatnena jayabījaṃ śubhāvaham / upāye tu samārabdhe sarve sidhyantyupakramāḥ
36 ॥ श्रीकृष्णमन्त्रं कवचं गृह्ण वत्स गुरोर्हरात् । दुर्ल्लङ्घ्यं वैष्णवं तेजः शिवशक्तिर्विजेष्यति
36 // śrīkṛṣṇamantraṃ kavacaṃ gṛhṇa vatsa gurorharāt / durllaṅghyaṃ vaiṣṇavaṃ tejaḥ śivaśaktirvijeṣyati
37 ॥ त्रैलोक्यविजयं नाम कवचं परमाद्भुतम् । यथाकथं च विज्ञाप्य शङ्करं लभदुर्लभम्
37 // trailokyavijayaṃ nāma kavacaṃ paramādbhutam / yathākathaṃ ca vijñāpya śaṅkaraṃ labhadurlabham
38 ॥ प्रसन्नः स गुणैस्तुभ्यं कृपालुर्दीनवत्सलः । दिव्यपाशुपतं चापि दास्यत्येव न संशयः
38 // prasannaḥ sa guṇaistubhyaṃ kṛpālurdīnavatsalaḥ / divyapāśupataṃ cāpi dāsyatyeva na saṃśayaḥ