82 ॥ इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने अमृतमन्थनं नाम नवमो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच अथ देवा महेन्द्राद्या विष्णुना प्रभविष्मुना । अङ्गीकृता महाधीराः प्रमोदं परमं ययुः
82 // iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne amṛtamanthanaṃ nāma navamo 'dhyāyaḥ hayagrīva uvāca atha devā mahendrādyā viṣṇunā prabhaviṣmunā / aṅgīkṛtā mahādhīrāḥ pramodaṃ paramaṃ yayuḥ
1 ॥ मलकाद्यास्तु ते सर्वे दैत्या विष्णुपराङ्मुखाः । संत्यक्ताश्च श्रिया देव्या भृशमुद्वेगमागताः
1 // malakādyāstu te sarve daityā viṣṇuparāṅmukhāḥ / saṃtyaktāśca śriyā devyā bhṛśamudvegamāgatāḥ
2 ॥ ततो जगृहिरे दैत्या धन्वन्तरिकरस्थितम् । परमामृतसाराढ्यं कलशं कनकोद्भवम् । अथासुराणां देवानामन्योन्यं कलहो ऽभवत्
2 // tato jagṛhire daityā dhanvantarikarasthitam / paramāmṛtasārāḍhyaṃ kalaśaṃ kanakodbhavam / athāsurāṇāṃ devānāmanyonyaṃ kalaho 'bhavat
3 ॥ एतस्मिन्नन्तरे विष्णुः सर्वलोकैकरक्षकः । सम्यगाराधयामासललितां स्वैक्यरूपिणीम्
3 // etasminnantare viṣṇuḥ sarvalokaikarakṣakaḥ / samyagārādhayāmāsalalitāṃ svaikyarūpiṇīm
4 ॥ सुराणामसुराणां च रणं वीक्ष्य सुदारुणम् । ब्रह्मा निजपदं प्राप शंभुः कैलासमास्थितः
4 // surāṇāmasurāṇāṃ ca raṇaṃ vīkṣya sudāruṇam / brahmā nijapadaṃ prāpa śaṃbhuḥ kailāsamāsthitaḥ
5 ॥ मलकं योधयामास दैत्यानामधिपं वृषा । असुरैश्च सुराः सर्वे सांपरायमकुर्वत
5 // malakaṃ yodhayāmāsa daityānāmadhipaṃ vṛṣā / asuraiśca surāḥ sarve sāṃparāyamakurvata
6 ॥ भगवानपि योगीन्द्रः समाराध्य महेश्वरीम् । तदेकध्यानयोगेन तद्रूपः समजायत
6 // bhagavānapi yogīndraḥ samārādhya maheśvarīm / tadekadhyānayogena tadrūpaḥ samajāyata
7 ॥ सर्वसंमोहिनी सा तु साक्षाच्छृङ्गारनायिका । सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सर्वाभरणभूषिता
7 // sarvasaṃmohinī sā tu sākṣācchṛṅgāranāyikā / sarvaśṛṅgāraveṣāḍhyā sarvābharaṇabhūṣitā
8 ॥ सुराणामसुराणां च निवार्य रणमुल्वणम् । मन्दस्मितेन दैतेयान्मोहयन्ती जगद ह
8 // surāṇāmasurāṇāṃ ca nivārya raṇamulvaṇam / mandasmitena daiteyānmohayantī jagada ha
9 ॥ अलं युद्धेन किं शस्त्रेर्मर्मस्थानविभेदिभिः । निष्ठुरैः किं वृथालापैः कण्ठशोषणहेतुभिः
9 // alaṃ yuddhena kiṃ śastrermarmasthānavibhedibhiḥ / niṣṭhuraiḥ kiṃ vṛthālāpaiḥ kaṇṭhaśoṣaṇahetubhiḥ
10 ॥ अहमेवात्र मध्यस्था युष्माकं च दिवौकसाम् । यूयं तथामी नितरामत्र हि क्लेशभागिनः
10 // ahamevātra madhyasthā yuṣmākaṃ ca divaukasām / yūyaṃ tathāmī nitarāmatra hi kleśabhāginaḥ
11 ॥ सर्वेषां सममेवाद्य दास्याम्यमृतमद्भुतम् । मम हस्ते प्रदातव्यं सुधापात्रमनुत्तमम्
11 // sarveṣāṃ samamevādya dāsyāmyamṛtamadbhutam / mama haste pradātavyaṃ sudhāpātramanuttamam
12 ॥ इति तस्या वचः श्रुत्वा दैत्यास्तद्वाक्यमोहिताः । पीयूषकलशं तस्यै ददुस्ते मुग्धचेतसः
12 // iti tasyā vacaḥ śrutvā daityāstadvākyamohitāḥ / pīyūṣakalaśaṃ tasyai daduste mugdhacetasaḥ
13 ॥ सा तत्पात्रं समादाय जगन्मोहनरूपिणी । सुराणामसुराणां च वृथक्पङ्क्तिं चकार ह
13 // sā tatpātraṃ samādāya jaganmohanarūpiṇī / surāṇāmasurāṇāṃ ca vṛthakpaṅktiṃ cakāra ha
14 ॥ द्वयोः पङ्क्त्योश्च मध्यस्थास्तानुवाच सुरासुरान् । तूष्णीं भवन्तु सर्वे ऽपि क्रमशो दीयते मया
14 // dvayoḥ paṅktyośca madhyasthāstānuvāca surāsurān / tūṣṇīṃ bhavantu sarve 'pi kramaśo dīyate mayā
15 ॥ तद्वाक्यमुररीचक्रुस्ते सर्वे समवायिनः । सा तु संमोहिताश्लेषलोका दातुं प्रचक्रमे
15 // tadvākyamurarīcakruste sarve samavāyinaḥ / sā tu saṃmohitāśleṣalokā dātuṃ pracakrame
16 ॥ क्वणत्कनकदर्वीका क्वणन्मङ्गलकङ्कणा । कमनीयविभूषाढ्या कला सा परमा बभौ
16 // kvaṇatkanakadarvīkā kvaṇanmaṅgalakaṅkaṇā / kamanīyavibhūṣāḍhyā kalā sā paramā babhau
17 ॥ वामे वामे करांभोजे सुधाकलशमुज्ज्वलम् । सुधां तां देवतापङ्क्तौ पूर्वं दर्व्या तदादिशत्
17 // vāme vāme karāṃbhoje sudhākalaśamujjvalam / sudhāṃ tāṃ devatāpaṅktau pūrvaṃ darvyā tadādiśat
18 ॥ दिशन्ती क्रमशास्तत्र चन्द्रभास्करसूचितम् । दर्वीकरेण चिच्छेद सैंहिकेयं तु मध्यगम् । पीतामृतशिरोमात्रं तस्य व्योम जगाम च
18 // diśantī kramaśāstatra candrabhāskarasūcitam / darvīkareṇa ciccheda saiṃhikeyaṃ tu madhyagam / pītāmṛtaśiromātraṃ tasya vyoma jagāma ca
19 ॥ तं दृष्ट्वाप्यसुरास्तत्र तूष्णीमासन्विमोहिताः । एवं क्रमेण तत्सर्वं विबुधेभ्यो वितीर्य सा । असुराणां पुरः पात्रं सानिनाय तिरोदधे
19 // taṃ dṛṣṭvāpyasurāstatra tūṣṇīmāsanvimohitāḥ / evaṃ krameṇa tatsarvaṃ vibudhebhyo vitīrya sā / asurāṇāṃ puraḥ pātraṃ sānināya tirodadhe
20 ॥ रिक्तपात्रं तु तं दृष्ट्वा सर्वे दैतेयदानवाः । उद्वेलं केवलं क्रोधं प्राप्ता युद्धचिकीर्षया
20 // riktapātraṃ tu taṃ dṛṣṭvā sarve daiteyadānavāḥ / udvelaṃ kevalaṃ krodhaṃ prāptā yuddhacikīrṣayā
21 ॥ इन्द्रादयः सुराः सर्वे सुधापानाद्बलोत्तराः । दुर्वलैरसुरैः सार्धं समयुद्ध्यन्त सायुधाः
21 // indrādayaḥ surāḥ sarve sudhāpānādbalottarāḥ / durvalairasuraiḥ sārdhaṃ samayuddhyanta sāyudhāḥ
22 ॥ ते विध्यमानाः शतशो दानवेन्द्राः सुरोत्तमैः । दिगन्तान्कतिचिज्जग्मुः पातालं कतिचिद्ययुः
22 // te vidhyamānāḥ śataśo dānavendrāḥ surottamaiḥ / digantānkaticijjagmuḥ pātālaṃ katicidyayuḥ
23 ॥ दैत्यं मलकनामानं विजित्य विबुधेश्वरः । आत्मीयां श्रियमाजह्रे श्रीकटाक्ष समीक्षितः
23 // daityaṃ malakanāmānaṃ vijitya vibudheśvaraḥ / ātmīyāṃ śriyamājahre śrīkaṭākṣa samīkṣitaḥ
24 ॥ पुनः सिंहासनं प्राप्य महेन्द्रः सुरसेवितः । त्रैलोक्यं पालयामास पूर्ववत्पूर्वदेवजित्
24 // punaḥ siṃhāsanaṃ prāpya mahendraḥ surasevitaḥ / trailokyaṃ pālayāmāsa pūrvavatpūrvadevajit
25 ॥ निर्भया निखिला देवास्त्रैलोक्ये सचराचरे । यथाकामं चरन्ति स्म सर्वदा हृष्टचेतसः
25 // nirbhayā nikhilā devāstrailokye sacarācare / yathākāmaṃ caranti sma sarvadā hṛṣṭacetasaḥ
26 ॥ तदा तदखिलं दृष्ट्वा मोहिनीचरितं मुनिः । विस्मितः कामचारी तु कैलासं नारदो गतः
26 // tadā tadakhilaṃ dṛṣṭvā mohinīcaritaṃ muniḥ / vismitaḥ kāmacārī tu kailāsaṃ nārado gataḥ
27 ॥ नन्दिना च कृतानुज्ञः प्रणम्य परमेश्वरम् । तेन संभाव्यमानो ऽसौ तुष्टो विष्टरमास्त सः
27 // nandinā ca kṛtānujñaḥ praṇamya parameśvaram / tena saṃbhāvyamāno 'sau tuṣṭo viṣṭaramāsta saḥ
28 ॥ आसनस्थं महादेवो मुनिं स्वेच्छाविहारिणम् । पप्रच्छ पार्वतीजानिः स्वच्छस्फटिकसन्निभः
28 // āsanasthaṃ mahādevo muniṃ svecchāvihāriṇam / papraccha pārvatījāniḥ svacchasphaṭikasannibhaḥ
29 ॥ भगवन्सर्ववृत्तज्ञ पवित्रीकृतविष्टर । कलहप्रिय देवर्षे किं वृत्तं तत्र नाकिनाम्
29 // bhagavansarvavṛttajña pavitrīkṛtaviṣṭara / kalahapriya devarṣe kiṃ vṛttaṃ tatra nākinām
30 ॥ सुराणामसुराणां वा विजयः समजायत । किं वाप्यमृतवृत्तान्तं विष्णुना वापि किं कृतम्
30 // surāṇāmasurāṇāṃ vā vijayaḥ samajāyata / kiṃ vāpyamṛtavṛttāntaṃ viṣṇunā vāpi kiṃ kṛtam
31 ॥ इति पृष्टो महेशेन नारदो मुनिसत्तमः । उवाच विस्मयाविष्टः प्रसन्नवदनेक्षणः
31 // iti pṛṣṭo maheśena nārado munisattamaḥ / uvāca vismayāviṣṭaḥ prasannavadanekṣaṇaḥ
32 ॥ सर्वं जानासि भगवन्सर्वज्ञो ऽसि यतस्ततः । तथापि परिपृष्टेन मया तद्वक्ष्यते ऽधुना
32 // sarvaṃ jānāsi bhagavansarvajño 'si yatastataḥ / tathāpi paripṛṣṭena mayā tadvakṣyate 'dhunā
33 ॥ तादृशे समरे घोरे सति दैत्यदिवौकसाम् । आदिनारायमः श्रीमान्मोहिनीरूपमादधे
33 // tādṛśe samare ghore sati daityadivaukasām / ādinārāyamaḥ śrīmānmohinīrūpamādadhe
34 ॥ तामुदारविभूषाढ्यां मूर्तां शृङ्गारदेवताम् । सुरासुराः समालोक्य विरताः समरोध्यमात्
34 // tāmudāravibhūṣāḍhyāṃ mūrtāṃ śṛṅgāradevatām / surāsurāḥ samālokya viratāḥ samarodhyamāt
35 ॥ तन्मायामोहिता दैत्याः सुधापात्रं च याचिताः । कृत्वा तामेव मध्यस्थामर्पयामासुरञ्जसा
35 // tanmāyāmohitā daityāḥ sudhāpātraṃ ca yācitāḥ / kṛtvā tāmeva madhyasthāmarpayāmāsurañjasā
36 ॥ तदा देवी तदादाय मन्दस्मितमनोहरा । देवेभ्य एव पीयूषमशेषं विततार सा
36 // tadā devī tadādāya mandasmitamanoharā / devebhya eva pīyūṣamaśeṣaṃ vitatāra sā
37 ॥ तिरोहितामदृष्ट्वा तां दृष्ट्वा शून्यं च पात्रकम् । ज्वलन्मन्युमुखा दैत्या युद्धाय पुनरुत्थिताः
37 // tirohitāmadṛṣṭvā tāṃ dṛṣṭvā śūnyaṃ ca pātrakam / jvalanmanyumukhā daityā yuddhāya punarutthitāḥ
38 ॥ अमरैरमृतास्वादादत्युल्वणपराक्रमैः । पराजिता महादैत्या नष्टाः पातालमभ्ययुः
38 // amarairamṛtāsvādādatyulvaṇaparākramaiḥ / parājitā mahādaityā naṣṭāḥ pātālamabhyayuḥ
39 ॥ इमं वृत्तान्तमाकर्ण्य भवानीपतिख्ययः । नारदं प्रेषयित्वाशु तदुक्तं सततं स्मरन्
39 // imaṃ vṛttāntamākarṇya bhavānīpatikhyayaḥ / nāradaṃ preṣayitvāśu taduktaṃ satataṃ smaran
40 ॥ अज्ञातः प्रमथैः सर्वैः स्कन्दनन्दिविनायकैः । पार्वतीसहितो विष्णुमाजगाम सविस्मयः
40 // ajñātaḥ pramathaiḥ sarvaiḥ skandanandivināyakaiḥ / pārvatīsahito viṣṇumājagāma savismayaḥ
41 ॥ क्षीरोदतीरगं दृष्ट्वा सस्त्रीकं वृषवाहनम् । भोगिभोगासनाद्विष्णुः समुत्थाय समागतः
41 // kṣīrodatīragaṃ dṛṣṭvā sastrīkaṃ vṛṣavāhanam / bhogibhogāsanādviṣṇuḥ samutthāya samāgataḥ
42 ॥ वाहनादवरुह्येशः पार्वत्या सहितः स्थितम् । तं दृष्ट्वा शीघ्रमागत्य संपूज्यार्घ्यादितो मुदा
42 // vāhanādavaruhyeśaḥ pārvatyā sahitaḥ sthitam / taṃ dṛṣṭvā śīghramāgatya saṃpūjyārghyādito mudā
43 ॥ सस्नेहं गाढमालिङ्ग्य भवानीपतिमच्युतः । तदागमनकार्यं च पृष्टवान्विष्टरश्रवाः
43 // sasnehaṃ gāḍhamāliṅgya bhavānīpatimacyutaḥ / tadāgamanakāryaṃ ca pṛṣṭavānviṣṭaraśravāḥ
44 ॥ तमुवाच महादेवो भगवन्पुरुषोत्तम । महायोगेश्वर श्रीमन्सर्वसौभाग्यसुन्दरम्
44 // tamuvāca mahādevo bhagavanpuruṣottama / mahāyogeśvara śrīmansarvasaubhāgyasundaram
45 ॥ सर्वसंमोहजनकमवाङ्मनसगोचरम् । यद्रूपं भवतोपात्तं तन्मह्यं संप्रदर्शय
45 // sarvasaṃmohajanakamavāṅmanasagocaram / yadrūpaṃ bhavatopāttaṃ tanmahyaṃ saṃpradarśaya
46 ॥ द्रष्टुमिच्छामि ते रूपं शृङ्गारस्याधिदैवतम् । अवश्यं दर्शनीयं मे त्वं हि प्रार्थितकामधृक्
46 // draṣṭumicchāmi te rūpaṃ śṛṅgārasyādhidaivatam / avaśyaṃ darśanīyaṃ me tvaṃ hi prārthitakāmadhṛk
47 ॥ इति संप्रार्थितः शश्वन्महादेवेन तेन सः । यद्ध्यानवैभवाल्लब्धं रूपमद्वैतमद्भुतम्
47 // iti saṃprārthitaḥ śaśvanmahādevena tena saḥ / yaddhyānavaibhavāllabdhaṃ rūpamadvaitamadbhutam
48 ॥ तदेवानन्यमनसा ध्यात्वा किञ्चिद्विहस्य सः । तथास्त्विति तिरो ऽधत्त महायोगेश्वरो हरिः
48 // tadevānanyamanasā dhyātvā kiñcidvihasya saḥ / tathāstviti tiro 'dhatta mahāyogeśvaro hariḥ
49 ॥ शर्वो ऽपि सर्वतश्चक्षुर्मुहुर्व्यापारयन्क्वचित् । अदृष्टपूर्वमाराममभिरामं व्यलोकयत्
49 // śarvo 'pi sarvataścakṣurmuhurvyāpārayankvacit / adṛṣṭapūrvamārāmamabhirāmaṃ vyalokayat
50 ॥ विकसत्कुसुमश्रेणीविनोदिमधुपालिकम् । चंपकस्तबकामोदसुरभीकृतदिक्तटम्
50 // vikasatkusumaśreṇīvinodimadhupālikam / caṃpakastabakāmodasurabhīkṛtadiktaṭam
51 ॥ माकन्दवृन्दमाध्वीकमाद्यदुल्लोलकोकिलम् । अशोकमण्डलीकाण्डसताण्डवशिखण्डिकम्
51 // mākandavṛndamādhvīkamādyadullolakokilam / aśokamaṇḍalīkāṇḍasatāṇḍavaśikhaṇḍikam
52 ॥ भृङ्गालिनवझङ्कारजितवल्लकिनिस्वनम् । पाटलोदारसौरभ्यपाटलीकुसुमोज्ज्वलम्
52 // bhṛṅgālinavajhaṅkārajitavallakinisvanam / pāṭalodārasaurabhyapāṭalīkusumojjvalam
53 ॥ तमालतालहिन्तालकृतमालाविलासितम् । पर्यन्तदीर्घिकादीर्घपङ्कजश्रीपरिष्कृतम्
53 // tamālatālahintālakṛtamālāvilāsitam / paryantadīrghikādīrghapaṅkajaśrīpariṣkṛtam
54 ॥ वातपातचलच्चारुपल्लवोत्फुल्लपुष्पकम् । सन्तानप्रसवामोदसन्तानाधिकवासितम्
54 // vātapātacalaccārupallavotphullapuṣpakam / santānaprasavāmodasantānādhikavāsitam
55 ॥ तत्र सर्वत्र पुष्पाढ्ये सर्वलोकमनोहरे । पारिजाततरोर्मूले कान्ता काचिददृश्यत
55 // tatra sarvatra puṣpāḍhye sarvalokamanohare / pārijātatarormūle kāntā kācidadṛśyata
56 ॥ बालार्कपाटलाकारा नवयौवनदर्पिता । आकृष्टपद्मरागाभा चरणाब्जनखच्छदा
56 // bālārkapāṭalākārā navayauvanadarpitā / ākṛṣṭapadmarāgābhā caraṇābjanakhacchadā
57 ॥ यावकश्रीविनिक्षेपपादलौहित्यवाहिनी । कलनिःस्वनमञ्जीरपदपद्ममनोहरा
57 // yāvakaśrīvinikṣepapādalauhityavāhinī / kalaniḥsvanamañjīrapadapadmamanoharā
58 ॥ अनङ्गवीरतूणीरदर्पोन्मदनजङ्घिका । करिशुण्डाकदलिकाकान्तितुल्योरुशोभिनी
58 // anaṅgavīratūṇīradarponmadanajaṅghikā / kariśuṇḍākadalikākāntitulyoruśobhinī
59 ॥ अरुणेन दुकूलेन सुस्पर्शेन तनीयसा । अलङ्कृतनितंबाढ्या जघनाभोगभासुरा
59 // aruṇena dukūlena susparśena tanīyasā / alaṅkṛtanitaṃbāḍhyā jaghanābhogabhāsurā
60 ॥ नवमाणिक्यसन्नद्धहेमकाञ्जीविराजिता । नतनाभिमहावर्त्तत्रिवल्यूर्मिप्रभाझरा
60 // navamāṇikyasannaddhahemakāñjīvirājitā / natanābhimahāvarttatrivalyūrmiprabhājharā
61 ॥ स्तनकुड्मलहिन्दोलमुक्तादामशतावृता । अतिपीवरवक्षोजभारभङ्गुरमध्यभूः
61 // stanakuḍmalahindolamuktādāmaśatāvṛtā / atipīvaravakṣojabhārabhaṅguramadhyabhūḥ
62 ॥ शिरीषकोमलभुजा कङ्कणाङ्गदशालिनी । सोर्मिकां गुलिमन्मृष्टशङ्खसुन्दरकन्धरा
62 // śirīṣakomalabhujā kaṅkaṇāṅgadaśālinī / sormikāṃ gulimanmṛṣṭaśaṅkhasundarakandharā
63 ॥ मुखदर्पणवृत्ताभचुबुकापाटलाघरा । शुचिभिः पङ्क्तिभिः शुद्धैर्विद्यारूपैर्विभास्वरैः
63 // mukhadarpaṇavṛttābhacubukāpāṭalāgharā / śucibhiḥ paṅktibhiḥ śuddhairvidyārūpairvibhāsvaraiḥ
64 ॥ कुन्दकुड्मलसच्छायैर्दन्तैर्दर्शितचन्द्रिका । स्थूलमौक्तिकसन्नद्धनासाभरणभासुरा
64 // kundakuḍmalasacchāyairdantairdarśitacandrikā / sthūlamauktikasannaddhanāsābharaṇabhāsurā
65 ॥ केतकान्तर्द्दलद्रोणिदीर्घदीर्घविलोचना । अर्धेन्दुतुलिताफाले सम्यक्कॢप्तालकच्छटा
65 // ketakāntarddaladroṇidīrghadīrghavilocanā / ardhendutulitāphāle samyakkḷptālakacchaṭā
66 ॥ पालीवतंसमाणिक्यकुण्डलामण्डितश्रुतिः । नवकर्पूरकस्तूरीरसामोदितवीटिका
66 // pālīvataṃsamāṇikyakuṇḍalāmaṇḍitaśrutiḥ / navakarpūrakastūrīrasāmoditavīṭikā
67 ॥ शरच्चरुनिशानाथमण्डलीमधुरानना । स्फुरत्कस्तूरितिलका नीलकुन्तलसंहतिः
67 // śaraccaruniśānāthamaṇḍalīmadhurānanā / sphuratkastūritilakā nīlakuntalasaṃhatiḥ
68 ॥ सीमन्तरेखाविन्यस्तसिंदूरश्रेणिभासुरा
68 // sīmantarekhāvinyastasiṃdūraśreṇibhāsurā
69 ॥ स्फरच्चन्द्रकलोत्तंसमदलोलविलोचना । सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सर्वाभरणमण्डिता
69 // spharaccandrakalottaṃsamadalolavilocanā / sarvaśṛṅgāraveṣāḍhyā sarvābharaṇamaṇḍitā
70 ॥ तामिमां कन्दुकक्रीडालोलामालोलभूषणाम् । दृष्ट्वा क्षिप्रमुमां त्यक्त्वा सो ऽन्वधावदथेश्वरः
70 // tāmimāṃ kandukakrīḍālolāmālolabhūṣaṇām / dṛṣṭvā kṣipramumāṃ tyaktvā so 'nvadhāvadatheśvaraḥ
71 ॥ उमापि तं समोवेक्ष्य धावन्तं चात्मनः प्रियम् । स्वात्मानं स्वात्मर्सोन्दर्यं निन्दन्ती चातिविस्मिता । तस्थाववाङ्मुखी तूष्णीं लज्जासूयासमन्विता
71 // umāpi taṃ samovekṣya dhāvantaṃ cātmanaḥ priyam / svātmānaṃ svātmarsondaryaṃ nindantī cātivismitā / tasthāvavāṅmukhī tūṣṇīṃ lajjāsūyāsamanvitā
72 ॥ गृहीत्वा कथमप्येनामालिलिग मुहुर्मुहुः । उद्धूयोद्धूय साप्येवं धावति स्म सुदूरतः
72 // gṛhītvā kathamapyenāmāliliga muhurmuhuḥ / uddhūyoddhūya sāpyevaṃ dhāvati sma sudūrataḥ
73 ॥ पुनर्गृहीत्वा तामीशः कामं कामवशीसृतः । आश्र्लिष्टं चातिवेगेन तद्वीर्यं प्रच्युतं तदा
73 // punargṛhītvā tāmīśaḥ kāmaṃ kāmavaśīsṛtaḥ / āśrliṣṭaṃ cātivegena tadvīryaṃ pracyutaṃ tadā
74 ॥ ततः समुत्थितो देवो महाशास्ता महाबलः । अनेककोटिदैत्येन्द्रगर्वनिर्वापणक्षमः
74 // tataḥ samutthito devo mahāśāstā mahābalaḥ / anekakoṭidaityendragarvanirvāpaṇakṣamaḥ
75 ॥ तद्वीर्यबिन्दुसंस्पर्शात्सा भूमिस्तत्रतत्र च । रजतस्वर्मवर्णाभूल्लक्षणाद्विन्ध्यमर्दन
75 // tadvīryabindusaṃsparśātsā bhūmistatratatra ca / rajatasvarmavarṇābhūllakṣaṇādvindhyamardana
76 ॥ तथैवान्तर्दधे सापि देवता विश्वमोहिनी । निवृत्तः स गिरीशो ऽपि गिरिं गौरीसखो ययौ
76 // tathaivāntardadhe sāpi devatā viśvamohinī / nivṛttaḥ sa girīśo 'pi giriṃ gaurīsakho yayau
77 ॥ अथाद्भुतमिदं वक्ष्ये लोपामुद्रापते शृणु । यन्न कस्यचिदाख्यातं ममैव त्दृदयेस्थितम्
77 // athādbhutamidaṃ vakṣye lopāmudrāpate śṛṇu / yanna kasyacidākhyātaṃ mamaiva tdṛdayesthitam
78 ॥ पुरा भण्डासुरो नाम सर्वदैत्यशिखामणिः । पूर्वं देवान्बहुविधान्यः शास्ता स्वेच्छया पटुः
78 // purā bhaṇḍāsuro nāma sarvadaityaśikhāmaṇiḥ / pūrvaṃ devānbahuvidhānyaḥ śāstā svecchayā paṭuḥ
79 ॥ विशुक्रं नाम दैतेयं वर्गसंरक्षणक्षमम् । शुक्रतुल्यं विचारज्ञं दक्षांसेन ससर्ज सः
79 // viśukraṃ nāma daiteyaṃ vargasaṃrakṣaṇakṣamam / śukratulyaṃ vicārajñaṃ dakṣāṃsena sasarja saḥ
80 ॥ वामांसेन विषाङ्गं च सृष्टवान्दुष्टशेखरम् । धूमिनीनामधेयां च भगिनीं भण्डदानवः
80 // vāmāṃsena viṣāṅgaṃ ca sṛṣṭavānduṣṭaśekharam / dhūminīnāmadheyāṃ ca bhaginīṃ bhaṇḍadānavaḥ
81 ॥ भ्रातृभ्यामुग्रवीर्याभ्यां सहितो निहताहितः । ब्रह्माण्डं खण्डयामास शौर्यवीर्यसमुच्छ्रितः
81 // bhrātṛbhyāmugravīryābhyāṃ sahito nihatāhitaḥ / brahmāṇḍaṃ khaṇḍayāmāsa śauryavīryasamucchritaḥ
82 ॥ ब्रह्मविष्णुमहेशाश्च तं दृष्ट्वा दीप्ततेजसम् । पलायनपराः सद्यः स्वे स्वे धाम्नि सदावसन्
82 // brahmaviṣṇumaheśāśca taṃ dṛṣṭvā dīptatejasam / palāyanaparāḥ sadyaḥ sve sve dhāmni sadāvasan
83 ॥ तदानीमेव तद्बाहुमंमर्द्दन विमूर्च्छिताः । श्वसितुं चापि पटवो नाभवन्नाकिनां गणाः
83 // tadānīmeva tadbāhumaṃmarddana vimūrcchitāḥ / śvasituṃ cāpi paṭavo nābhavannākināṃ gaṇāḥ
84 ॥ केचित्पातालगर्भेषु केचिदंबुधिवारिषु । केचिद्दिगन्तकोणेषु केचित्कुञ्जेषु भूभृताम्
84 // kecitpātālagarbheṣu kecidaṃbudhivāriṣu / keciddigantakoṇeṣu kecitkuñjeṣu bhūbhṛtām
85 ॥ विलीना भृशवित्रस्तास्त्यक्तदारसुतस्त्रियः । भ्रष्टाधिकारा ऋभवो विचेरुश्छन्नवेषकाः
85 // vilīnā bhṛśavitrastāstyaktadārasutastriyaḥ / bhraṣṭādhikārā ṛbhavo viceruśchannaveṣakāḥ
86 ॥ यक्षान्महोरगान्सिद्धान्साध्यान्समरदुर्मदान् । ब्रह्माणं पद्मनाभं च रुद्रं वज्रिणमेव च । मत्वा तृणायितान्सर्वांल्लोकान्भण्डः शशासह
86 // yakṣānmahoragānsiddhānsādhyānsamaradurmadān / brahmāṇaṃ padmanābhaṃ ca rudraṃ vajriṇameva ca / matvā tṛṇāyitānsarvāṃllokānbhaṇḍaḥ śaśāsaha
87 ॥ अथ भण्डासुरं हन्तुं त्रैलोक्यं चापि रक्षितुम् । तृतीयमुदभूद्रूपं महायागानलान्मुने
87 // atha bhaṇḍāsuraṃ hantuṃ trailokyaṃ cāpi rakṣitum / tṛtīyamudabhūdrūpaṃ mahāyāgānalānmune
88 ॥ यद्रूपशालिनीमाहुर्ललिता परदेवताम् । पाशाङ्कुशधनुर्वाणपरिष्कृतचतुर्भुजाम्
88 // yadrūpaśālinīmāhurlalitā paradevatām / pāśāṅkuśadhanurvāṇapariṣkṛtacaturbhujām
89 ॥ सा देवी परम शक्तिः परब्रह्मस्वरूपिणी । जघान भण्डदैत्येन्द्रं युद्धे युद्धविशारदा
89 // sā devī parama śaktiḥ parabrahmasvarūpiṇī / jaghāna bhaṇḍadaityendraṃ yuddhe yuddhaviśāradā