86 ॥ इति गारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे नित्यकर्माशौचयोर्निरूपणं नाम पञ्चाशत्तमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- 51 ब्रह्मोवाच । अथातः संप्रवक्ष्यामि दानधर्ममनुत्तमम् । अर्थानामुचिते पात्रे श्रद्धया प्रतिपादनम्
86 // iti gāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe nityakarmāśaucayornirūpaṇaṃ nāma pañcāśattamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 51 brahmovāca / athātaḥ saṃpravakṣyāmi dānadharmamanuttamam / arthānāmucite pātre śraddhayā pratipādanam
1 ॥ दानं तु कथितं तज्ज्ञैर्भुक्तिमुक्तिफलप्रदम् । न्यायेनोपार्जयेद्वित्तं दानभोगफलं च तत्
1 // dānaṃ tu kathitaṃ tajjñairbhuktimuktiphalapradam / nyāyenopārjayedvittaṃ dānabhogaphalaṃ ca tat
2 ॥ अध्यापनं याजनं च वृत्तमाहुः प्रतिग्रहम् । कुसीदं कृषिवाणिज्यं क्षत्त्रवृत्तो ऽथ वर्जयेत्
2 // adhyāpanaṃ yājanaṃ ca vṛttamāhuḥ pratigraham / kusīdaṃ kṛṣivāṇijyaṃ kṣattravṛtto 'tha varjayet
3 ॥ यद्दीयते तु पात्रेभ्यस्तद्दानं परिकीर्तितम् । नित्यं नैमित्तिकं काम्यं विमलं दानमीरितम्
3 // yaddīyate tu pātrebhyastaddānaṃ parikīrtitam / nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ vimalaṃ dānamīritam
4 ॥ अहन्यहनि यत्किञ्चिद्दीयते ऽनुपकारिणे । अनुद्दिश्य फलं तस्माद्ब्राह्मणाय तु नित्यशः
4 // ahanyahani yatkiñciddīyate 'nupakāriṇe / anuddiśya phalaṃ tasmādbrāhmaṇāya tu nityaśaḥ
5 ॥ यत्तु पापोपशान्त्यै च दीयते विदुपां करे । नैमित्तिकं तदुद्दिष्टन्दानं सद्भिरनुष्ठितम्
5 // yattu pāpopaśāntyai ca dīyate vidupāṃ kare / naimittikaṃ taduddiṣṭandānaṃ sadbhiranuṣṭhitam
6 ॥ अपत्यविजयैश्वर्यस्वर्गार्थं यत्प्रदीयते । दानं तत्काम्यमाख्यातमृषिभिर्धर्माचिन्तकैः
6 // apatyavijayaiśvaryasvargārthaṃ yatpradīyate / dānaṃ tatkāmyamākhyātamṛṣibhirdharmācintakaiḥ
7 ॥ ईश्वरप्रीणनार्थाय ब्रह्मावित्सुप्रदीयते । चेतसा सत्त्वयुक्तेन दानं तद्विमलं शिवम्
7 // īśvaraprīṇanārthāya brahmāvitsupradīyate / cetasā sattvayuktena dānaṃ tadvimalaṃ śivam
8 ॥ इक्षुभिः सन्ततां भुमिं यवगोधूमशालिनीम् । ददाति वेदविदुषे स न भूयो ऽभिजायते
8 // ikṣubhiḥ santatāṃ bhumiṃ yavagodhūmaśālinīm / dadāti vedaviduṣe sa na bhūyo 'bhijāyate
9 ॥ भूमिदानात्परं दानं न भूतं न भविष्यति । विद्यां दत्त्वा ब्राह्मणाय ब्रह्मलोके महीयते
9 // bhūmidānātparaṃ dānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati / vidyāṃ dattvā brāhmaṇāya brahmaloke mahīyate
10 ॥ दद्यादहरहस्तास्तु श्रद्धया ब्रह्मचारिणे । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मस्थानमवाप्नुयात्
10 // dadyādaharahastāstu śraddhayā brahmacāriṇe / sarvapāpavinirmukto brahmasthānamavāpnuyāt
11 ॥ वैशाख्यां पौर्णमास्यां तु ब्राह्मणान्सप्त पञ्च च । उपोष्याभ्यर्चयेद्विद्वान्मधुना तिलसर्पिषा
11 // vaiśākhyāṃ paurṇamāsyāṃ tu brāhmaṇānsapta pañca ca / upoṣyābhyarcayedvidvānmadhunā tilasarpiṣā
12 ॥ गन्धादिभिः समभ्यर्च्य वाचयेद्वा स्वयं वदेत् । प्रीयतां धर्मराजेति यथा मनसि वर्तते
12 // gandhādibhiḥ samabhyarcya vācayedvā svayaṃ vadet / prīyatāṃ dharmarājeti yathā manasi vartate
13 ॥ यावज्जीवं कृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति । कृष्णाजिने तिलान्कृत्वा हिरण्यमधुसर्पिषा
13 // yāvajjīvaṃ kṛtaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati / kṛṣṇājine tilānkṛtvā hiraṇyamadhusarpiṣā
14 ॥ ददाति यस्तु विप्राय सर्वं तरति दुष्कृतम् । घृतान्नमुदकं चैव वैशाख्यां च विशेषतः
14 // dadāti yastu viprāya sarvaṃ tarati duṣkṛtam / ghṛtānnamudakaṃ caiva vaiśākhyāṃ ca viśeṣataḥ
15 ॥ निर्दिश्य धर्मराजाय विप्रेभ्यो मुच्यते भयात् । द्वादश्यामर्चयेद्विष्णुमुपोष्याघप्रणाशनम्
15 // nirdiśya dharmarājāya viprebhyo mucyate bhayāt / dvādaśyāmarcayedviṣṇumupoṣyāghapraṇāśanam
16 ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तो नरो भवति निश्चितम् । यो हि यां देवतामिच्छेत्समाराधयितुं नरः
16 // sarvapāpavinirmukto naro bhavati niścitam / yo hi yāṃ devatāmicchetsamārādhayituṃ naraḥ
17 ॥ ब्राह्मणान्पूजयेद्दत्नाद्भोजयेद्योषितः सुरान् । सन्तानकामः सततं पूजयेद्वै पुरन्दरम्
17 // brāhmaṇānpūjayeddatnādbhojayedyoṣitaḥ surān / santānakāmaḥ satataṃ pūjayedvai purandaram
18 ॥ ब्रह्मवर्चसकामस्तु ब्राह्मणान्ब्रह्मनिश्चयात् । आरोग्यकामो ऽथ रविं धनकामो हुताशनम्
18 // brahmavarcasakāmastu brāhmaṇānbrahmaniścayāt / ārogyakāmo 'tha raviṃ dhanakāmo hutāśanam
19 ॥ कर्मणां सिद्धिकामस्तु पूजयेद्वै विनायकम् । भोगकामो हि शशिनं बलकामः समीरणम्
19 // karmaṇāṃ siddhikāmastu pūjayedvai vināyakam / bhogakāmo hi śaśinaṃ balakāmaḥ samīraṇam
20 ॥ मुमुक्षुः सर्वसंसारात्प्रयत्नेनार्चयेद्धरिम् । अकामः सर्वकामो वा पूजयेत्तु गदाधरम्
20 // mumukṣuḥ sarvasaṃsārātprayatnenārcayeddharim / akāmaḥ sarvakāmo vā pūjayettu gadādharam
21 ॥ वारिदस्तृप्तिमाप्नोति सुखमक्षय्यमन्नदः । तिलप्रदः प्रजामिष्टां दीपदश्चक्षुरुत्तमम्
21 // vāridastṛptimāpnoti sukhamakṣayyamannadaḥ / tilapradaḥ prajāmiṣṭāṃ dīpadaścakṣuruttamam
22 ॥ भूमिदः सर्वमाप्नोति दीर्घमायुर्हिरण्यदः । गृहदो ऽग्र्याणि वेश्मानि रूप्यदो रूपमुत्तमम्
22 // bhūmidaḥ sarvamāpnoti dīrghamāyurhiraṇyadaḥ / gṛhado 'gryāṇi veśmāni rūpyado rūpamuttamam
23 ॥ वासोदश्चान्द्रसालोक्यमश्विसालोक्यमश्वदः । अनडुद्दः श्रियं पुष्टां गोदो ब्रध्नस्य विष्टपम्
23 // vāsodaścāndrasālokyamaśvisālokyamaśvadaḥ / anaḍuddaḥ śriyaṃ puṣṭāṃ godo bradhnasya viṣṭapam
24 ॥ यानशय्याप्रदो भार्यामैश्वर्यमभयप्रदः । धान्यदः शावतं सौख्यं ब्रह्मदो ब्रह्म शाश्वतम्
24 // yānaśayyāprado bhāryāmaiśvaryamabhayapradaḥ / dhānyadaḥ śāvataṃ saukhyaṃ brahmado brahma śāśvatam
25 ॥ वेदवित्सु ददज्ज्ञानं स्वर्गलोके महीयते । गवां घासप्रदानेन सर्वपापैः प्रमुच्यते
25 // vedavitsu dadajjñānaṃ svargaloke mahīyate / gavāṃ ghāsapradānena sarvapāpaiḥ pramucyate
26 ॥ इन्धनानां प्रदानेन दीप्ताग्निर्जायते नरः । औषधं स्नेहमाहारं रोगिरोगप्रशान्तये
26 // indhanānāṃ pradānena dīptāgnirjāyate naraḥ / auṣadhaṃ snehamāhāraṃ rogirogapraśāntaye
27 ॥ ददानो रोगरहितः सुखी दीर्घायुरेव च । असिपत्रवनं मार्गं क्षुरधारासमन्वितम्
27 // dadāno rogarahitaḥ sukhī dīrghāyureva ca / asipatravanaṃ mārgaṃ kṣuradhārāsamanvitam
28 ॥ तीक्ष्णा तपं च तरतिच्छत्रोपानत्प्रदो नरः । यद्यदिष्टतमं लोके यच्चास्य दयितं गृहे
28 // tīkṣṇā tapaṃ ca taraticchatropānatprado naraḥ / yadyadiṣṭatamaṃ loke yaccāsya dayitaṃ gṛhe
29 ॥ तत्तद्गुणवते देयं तदेवाक्षयमिच्छता । अयेन विषुवे चैव ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः
29 // tattadguṇavate deyaṃ tadevākṣayamicchatā / ayena viṣuve caiva grahaṇe candrasūryayoḥ
30 ॥ संक्रान्त्यादिषु कालेषु दत्तं भवति चाक्षयम् । प्रयागादिषु तीर्थेषु गयायां च विशेषतः
30 // saṃkrāntyādiṣu kāleṣu dattaṃ bhavati cākṣayam / prayāgādiṣu tīrtheṣu gayāyāṃ ca viśeṣataḥ
31 ॥ दानधर्मात्परो धर्मो भूतानां नहे विद्यते । स्वर्गायुर्भूतिकामेन दानं पापोपशान्तये
31 // dānadharmātparo dharmo bhūtānāṃ nahe vidyate / svargāyurbhūtikāmena dānaṃ pāpopaśāntaye
32 ॥ दीयमानं तु यो मोहाद्गोविप्राग्निसुरेषु च । निवारयति पापात्मा तिर्यग्योनिं व्रजेन्नरः
32 // dīyamānaṃ tu yo mohādgoviprāgnisureṣu ca / nivārayati pāpātmā tiryagyoniṃ vrajennaraḥ
33 ॥ यस्तु दुर्भिक्षवेलायामन्नाद्यं न प्रयच्छति । म्रियमाणेषु विप्रेषु ब्रह्महा स तु गर्हितः
33 // yastu durbhikṣavelāyāmannādyaṃ na prayacchati / mriyamāṇeṣu vipreṣu brahmahā sa tu garhitaḥ