10 ॥ इति गारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे भुवनकोशगतापातलनरकादिनिरूपणं नाम सप्तपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- 58 हरिरुवाच । वक्ष्ये प्रमाणसंस्थाने सूर्यादीनां शृणुष्व मे । योजानानां सहस्राणि भास्करस्य रथो नव
10 // iti gāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe bhuvanakośagatāpātalanarakādinirūpaṇaṃ nāma saptapañcāśattamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 58 hariruvāca / vakṣye pramāṇasaṃsthāne sūryādīnāṃ śṛṇuṣva me / yojānānāṃ sahasrāṇi bhāskarasya ratho nava
1 ॥ ईषादण्डस्तथैवास्य द्विगुणो वृषभध्वज । सार्धकोटिस्तथा सप्त नियुतान्यधिकानि च
1 // īṣādaṇḍastathaivāsya dviguṇo vṛṣabhadhvaja / sārdhakoṭistathā sapta niyutānyadhikāni ca
2 ॥ योजनानां तु तस्याक्षस्तत्र चक्रं प्रतिष्ठितम् । त्रिनाभिमति पञ्चारे षण्नेमिन्यक्षयात्मके
2 // yojanānāṃ tu tasyākṣastatra cakraṃ pratiṣṭhitam / trinābhimati pañcāre ṣaṇneminyakṣayātmake
3 ॥ संवत्सरमये कृत्स्नं कालचक्रं प्रतिष्ठितम् । चत्वारिंशत्सहस्राणि द्वितीयो ऽक्षो विवस्वतः
3 // saṃvatsaramaye kṛtsnaṃ kālacakraṃ pratiṣṭhitam / catvāriṃśatsahasrāṇi dvitīyo 'kṣo vivasvataḥ
4 ॥ पञ्चान्यानि तु सार्धानि स्यन्दनस्य वृषध्वज । अक्षप्रमाणमुभयोः प्रमाणं तु युगार्धयोः
4 // pañcānyāni tu sārdhāni syandanasya vṛṣadhvaja / akṣapramāṇamubhayoḥ pramāṇaṃ tu yugārdhayoḥ
5 ॥ ह्रस्वो ऽक्षस्तद्युगार्धेन ध्रुवाधारे रथस्य वै । द्वितीये ऽक्षे तु तच्चक्रं संस्थितं मानसाचले
5 // hrasvo 'kṣastadyugārdhena dhruvādhāre rathasya vai / dvitīye 'kṣe tu taccakraṃ saṃsthitaṃ mānasācale
6 ॥ गायत्त्री सबृहत्युष्णिग्जगतीत्रिष्टुबेव च । अनुष्टुप्पङ्क्तिरित्युक्ताश्छन्दांसि हरयो रवेः
6 // gāyattrī sabṛhatyuṣṇigjagatītriṣṭubeva ca / anuṣṭuppaṅktirityuktāśchandāṃsi harayo raveḥ
7 ॥ धाता क्रतुस्थला चैव पुलस्त्यो वासुकिस्तथा । रथकृद्ग्रामणीर्हेतिस्तुम्बुरुश्चैत्रमासके
7 // dhātā kratusthalā caiva pulastyo vāsukistathā / rathakṛdgrāmaṇīrhetistumburuścaitramāsake
8 ॥ अर्यमा पुलहश्चैव रथोजाः पुञ्जिकस्थला । प्रहेतिः कच्छनीरश्च नारदश्चैव माधवे
8 // aryamā pulahaścaiva rathojāḥ puñjikasthalā / prahetiḥ kacchanīraśca nāradaścaiva mādhave
9 ॥ मित्रो ऽत्रिस्तक्षको रक्षः पौरुषेयो ऽथ मेनका । हाहा रथस्वनश्चैव ज्येष्ठे भानो रथे स्थिताः
9 // mitro 'tristakṣako rakṣaḥ pauruṣeyo 'tha menakā / hāhā rathasvanaścaiva jyeṣṭhe bhāno rathe sthitāḥ
10 ॥ वरुणो वसिष्ठो रम्भा सहजन्या कुहूर्बुधः । रथचित्रस्तथा शुक्रो वसन्त्याषाढसंज्ञिते
10 // varuṇo vasiṣṭho rambhā sahajanyā kuhūrbudhaḥ / rathacitrastathā śukro vasantyāṣāḍhasaṃjñite
11 ॥ इन्द्रो विश्वावसुः स्रोत(श्रोत्र) एलापत्रस्तथाङ्गिराः । प्रम्लोचा च नभस्येते सर्पाश्चार्के तु सन्ति वै
11 // indro viśvāvasuḥ srota(śrotra) elāpatrastathāṅgirāḥ / pramlocā ca nabhasyete sarpāścārke tu santi vai
12 ॥ विवस्वानुग्रसेनश्च भृगुरापूरणस्तथा । अनुम्लोचाशङ्खपालौ व्याघ्रो भाद्रपदे तता
12 // vivasvānugrasenaśca bhṛgurāpūraṇastathā / anumlocāśaṅkhapālau vyāghro bhādrapade tatā
13 ॥ पूषा च सुरुचिर्धाता गौतमो ऽथ धनञ्जयः । सुषेणो ऽन्यो धृताची च वसन्त्याश्वयुजे रवौ
13 // pūṣā ca surucirdhātā gautamo 'tha dhanañjayaḥ / suṣeṇo 'nyo dhṛtācī ca vasantyāśvayuje ravau
14 ॥ विश्वावसुर्भरद्वाजः पर्जन्यैरावतौ तदा । विश्वाची सेनजिच्चापः (पि) कार्तिके चाधिकारिणः
14 // viśvāvasurbharadvājaḥ parjanyairāvatau tadā / viśvācī senajiccāpaḥ (pi) kārtike cādhikāriṇaḥ
15 ॥ अंशुश्च काश्यपस्तार्क्ष्यो महापद्मस्तथोर्वशी । चित्रसेनस्तथा विद्युन्मार्गशीर्षाधिकारिणः
15 // aṃśuśca kāśyapastārkṣyo mahāpadmastathorvaśī / citrasenastathā vidyunmārgaśīrṣādhikāriṇaḥ
16 ॥ क्रतुर्भर्गस्तथोर्णायुः स्फूर्जः कर्कोटकस्तथा । अरिष्टनेमिश्चैवान्या पूर्वचित्तिवर्रात्सराः । पौषमासे वसन्त्येते सप्त भास्करमण्डले
16 // kraturbhargastathorṇāyuḥ sphūrjaḥ karkoṭakastathā / ariṣṭanemiścaivānyā pūrvacittivarrātsarāḥ / pauṣamāse vasantyete sapta bhāskaramaṇḍale
17 ॥ त्वष्टाथ जमदग्निश्च कम्बलो ऽथ तिलोत्तमा । ब्रह्मापेतो ऽथ ऋतजिद्धृतराष्ट्रश्च सप्तमः । माघमासे वसन्त्येते सप्त भास्करमण्डले
17 // tvaṣṭātha jamadagniśca kambalo 'tha tilottamā / brahmāpeto 'tha ṛtajiddhṛtarāṣṭraśca saptamaḥ / māghamāse vasantyete sapta bhāskaramaṇḍale
18 ॥ विष्णुरश्वतरो रम्भा सूर्यवर्चाश्च सत्यजित् । विश्वामित्रस्तथा रक्षो यज्ञापेतो हि फाल्गुने
18 // viṣṇuraśvataro rambhā sūryavarcāśca satyajit / viśvāmitrastathā rakṣo yajñāpeto hi phālgune
19 ॥ सवितुर्मण्डले ब्रह्मन्विष्णुशक्त्युपबृंहिताः । स्तुवन्ति मुनयः सूर्यं गन्धर्वैर्गोयते पुरः
19 // saviturmaṇḍale brahmanviṣṇuśaktyupabṛṃhitāḥ / stuvanti munayaḥ sūryaṃ gandharvairgoyate puraḥ
20 ॥ नृत्यन्त्यो ऽप्सरसो यान्ति सूर्यस्यानुनिशाचराः । वहन्ति पन्नगा यक्षैः क्रियते ऽभीषुसंग्रहः
20 // nṛtyantyo 'psaraso yānti sūryasyānuniśācarāḥ / vahanti pannagā yakṣaiḥ kriyate 'bhīṣusaṃgrahaḥ
21 ॥ बालखिल्यास्तथैवैनं परिवार्य समासते । रथस्त्रिचक्रः सोमस्य कुन्दाभास्तस्य वाजिनः
21 // bālakhilyāstathaivainaṃ parivārya samāsate / rathastricakraḥ somasya kundābhāstasya vājinaḥ
22 ॥ वामदक्षिणतो युक्ता दश तेन चरत्यसौ । वार्य (य्व) ग्रनिद्रव्यसम्भूतो रथश्चन्द्रसुतस्यच
22 // vāmadakṣiṇato yuktā daśa tena caratyasau / vārya (yva) granidravyasambhūto rathaścandrasutasyaca
23 ॥ पिशङ्गेस्तुरगैर्युक्तः सो ऽष्टाभिर्वायुवेगिभिः । सवरूथः सानुकर्षो युक्तो भूमिभवैर्हयैः
23 // piśaṅgesturagairyuktaḥ so 'ṣṭābhirvāyuvegibhiḥ / savarūthaḥ sānukarṣo yukto bhūmibhavairhayaiḥ
24 ॥ सोपासंगपताकस्तु शुक्रस्यापि रथो महान् । रथो भूमिसुतस्यापि तप्तकाञ्चनसन्निभः
24 // sopāsaṃgapatākastu śukrasyāpi ratho mahān / ratho bhūmisutasyāpi taptakāñcanasannibhaḥ
25 ॥ अष्टाश्वः काञ्चनः श्रीमान् भौमस्यापि रथो महान्
25 // aṣṭāśvaḥ kāñcanaḥ śrīmān bhaumasyāpi ratho mahān
26 ॥ पद्मरागारुणैरश्वैः संयुक्तो वह्निसंभवैः । अष्टाभिः पाण्डरैर्युक्तैर्वाजिभिः काञ्चने रथे
26 // padmarāgāruṇairaśvaiḥ saṃyukto vahnisaṃbhavaiḥ / aṣṭābhiḥ pāṇḍarairyuktairvājibhiḥ kāñcane rathe
27 ॥ तिष्ठंस्तिष्ठति वर्षं वै राशौराशौ बृहस्पतिः । आकाशसम्भवैरश्वैः शवलैः स्यन्दनं युतम्
27 // tiṣṭhaṃstiṣṭhati varṣaṃ vai rāśaurāśau bṛhaspatiḥ / ākāśasambhavairaśvaiḥ śavalaiḥ syandanaṃ yutam
28 ॥ समारुह्य शनैर्याति मन्दगामी शनैश्चरः । स्वर्भानोस्तुरगा ह्यष्टौ भृङ्गाभा धूसरं रथम्
28 // samāruhya śanairyāti mandagāmī śanaiścaraḥ / svarbhānosturagā hyaṣṭau bhṛṅgābhā dhūsaraṃ ratham
29 ॥ सकृद्यक्तास्तु भूतेशबहन्त्यविरतं शिव । तथा केतुरथस्याश्वा अष्टौ ते वातरंहसः
29 // sakṛdyaktāstu bhūteśabahantyavirataṃ śiva / tathā keturathasyāśvā aṣṭau te vātaraṃhasaḥ
30 ॥ पलालधूमवर्णाभा लाक्षारसनिभारुणाः । द्वीपनद्यद्रयुदन्वन्तो भुवनानिहरेस्तनुः
30 // palāladhūmavarṇābhā lākṣārasanibhāruṇāḥ / dvīpanadyadrayudanvanto bhuvanāniharestanuḥ