26 ॥ इति श्रीगारुडे महापुराणे उत्तरखण्डे द्वितीयांशे धर्मकाण्डे प्रेतक्लपे श्रवणमहात्म्यनिरूपणं नाम सप्तदसो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- 18 श्रीकृष्ण उवाच । श्रवणानां वचः श्रुत्वा क्षणं ध्यात्वा पुनस्ततः । यत्कृतं तु मनुष्यैश्चपुण्यं पापमहर्निशम्
26 // iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśe dharmakāṇḍe pretaklape śravaṇamahātmyanirūpaṇaṃ nāma saptadaso 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 18 śrīkṛṣṇa uvāca / śravaṇānāṃ vacaḥ śrutvā kṣaṇaṃ dhyātvā punastataḥ / yatkṛtaṃ tu manuṣyaiścapuṇyaṃ pāpamaharniśam
1 ॥ तत्सर्वं च परिज्ञाय चित्रगुप्तो निवेदयेत् । चित्रगुप्तस्ततः सर्वं कर्म तस्मै वदत्यथ
1 // tatsarvaṃ ca parijñāya citragupto nivedayet / citraguptastataḥ sarvaṃ karma tasmai vadatyatha
2 ॥ वाचैव यत्कृतं कर्म कृतं चैव तु कायिकम् । मानसं च तथा कर्म कृतं भुङ्क्ते शुभाशुभम्
2 // vācaiva yatkṛtaṃ karma kṛtaṃ caiva tu kāyikam / mānasaṃ ca tathā karma kṛtaṃ bhuṅkte śubhāśubham
3 ॥ एवं ते कथितस्तार्क्ष्य प्रेतमार्गस्य निर्णयः । विश्रान्ति दानि सर्वाणि स्थानानि कथितानि ते
3 // evaṃ te kathitastārkṣya pretamārgasya nirṇayaḥ / viśrānti dāni sarvāṇi sthānāni kathitāni te
4 ॥ तमुद्दिश्य ददात्यन्नं सुखं याति महाध्वनि । दिवा रात्रौ तमुद्दिश्य स्थाने दीपप्रदो भवेत्
4 // tamuddiśya dadātyannaṃ sukhaṃ yāti mahādhvani / divā rātrau tamuddiśya sthāne dīpaprado bhavet
5 ॥ अन्धकारे महाघोरे श्वपूर्णे लक्ष्यवर्जिते । दीप्ते ऽध्वनि च ते यान्ति दीपो दत्तश्च यैर्नरैः
5 // andhakāre mahāghore śvapūrṇe lakṣyavarjite / dīpte 'dhvani ca te yānti dīpo dattaśca yairnaraiḥ
6 ॥ कार्तिके च चतुर्दश्यां दीपदानं सुखाय वै । अथ वक्ष्यामि संक्षेपाद्यममार्गस्य निष्कृतिम्
6 // kārtike ca caturdaśyāṃ dīpadānaṃ sukhāya vai / atha vakṣyāmi saṃkṣepādyamamārgasya niṣkṛtim
7 ॥ वृषोत्सर्गस्य पुण्येन पितृलोकं स गच्छति । एकादशाहपिण्डेन शुद्धदेहो भवेत्ततः
7 // vṛṣotsargasya puṇyena pitṛlokaṃ sa gacchati / ekādaśāhapiṇḍena śuddhadeho bhavettataḥ
8 ॥ उदकुम्भप्रदानेन किङ्करास्तृप्तिमाप्नुयुः
8 // udakumbhapradānena kiṅkarāstṛptimāpnuyuḥ
9 ॥ शय्यादानाद्बिमानस्थो याति स्वर्गेषु मानवः । तदह्नि दीयते सर्वं द्वादशाहे विशेषतः
9 // śayyādānādbimānastho yāti svargeṣu mānavaḥ / tadahni dīyate sarvaṃ dvādaśāhe viśeṣataḥ
10 ॥ पदानि सर्ववस्तूनि वरिष्ठानि त्रयोदशे । यो ददाति मृतस्येह जीवन्नप्यात्महेतवे
10 // padāni sarvavastūni variṣṭhāni trayodaśe / yo dadāti mṛtasyeha jīvannapyātmahetave
11 ॥ तदाश्रितो महामार्गे वैनतेय स गच्छति । एक एवास्ति सर्वत्रे व्यवहारः खगाधिप
11 // tadāśrito mahāmārge vainateya sa gacchati / eka evāsti sarvatre vyavahāraḥ khagādhipa
12 ॥ उत्तमाधममध्यानां तत्तदावर्जनं भवेत् । यावद्भाग्यं भवेद्यस्य तावन्मार्गे ऽतिरिच्यते
12 // uttamādhamamadhyānāṃ tattadāvarjanaṃ bhavet / yāvadbhāgyaṃ bhavedyasya tāvanmārge 'tiricyate
13 ॥ स्वयं स्वस्येन यद्दत्तं तत्तत्राधिकरोति तम् । मृते यद्बान्धवैर्दत्तं तदाश्रित्य सुखी भवेत्
13 // svayaṃ svasyena yaddattaṃ tattatrādhikaroti tam / mṛte yadbāndhavairdattaṃ tadāśritya sukhī bhavet
14 ॥ गरुड उवाच । कस्मात्पदानि देयानि किंविधानि त्रयोदश । दीयते कस्य देवेश तद्वदस्व यथातथम्
14 // garuḍa uvāca / kasmātpadāni deyāni kiṃvidhāni trayodaśa / dīyate kasya deveśa tadvadasva yathātatham
15 ॥ श्रीभगवानुवाच । छत्त्रोपानहवस्त्राणि मुद्रिका च कमण्डलुः । आसनं भाजनं चैव पदं सप्तविधं स्मृतम्
15 // śrībhagavānuvāca / chattropānahavastrāṇi mudrikā ca kamaṇḍaluḥ / āsanaṃ bhājanaṃ caiva padaṃ saptavidhaṃ smṛtam
16 ॥ आतपस्तत्र यो रौद्रो दह्यते येन मानवः । छत्रदानेन सुच्छाया जायते प्रेततुष्टिदा
16 // ātapastatra yo raudro dahyate yena mānavaḥ / chatradānena succhāyā jāyate pretatuṣṭidā
17 ॥ असिपत्रवनं घोरं सो ऽतिक्रामति वै ध्रुवम् । अश्वारूढाश्च गच्छन्ति ददते य उपानहौ
17 // asipatravanaṃ ghoraṃ so 'tikrāmati vai dhruvam / aśvārūḍhāśca gacchanti dadate ya upānahau
18 ॥ आसने स्वागते (भोजने) चैव दत्तं तस्मै द्विजायते । सुखेन भुङ्क्ते स प्रेतः पथि गच्छञ्छनैः शनैः
18 // āsane svāgate (bhojane) caiva dattaṃ tasmai dvijāyate / sukhena bhuṅkte sa pretaḥ pathi gacchañchanaiḥ śanaiḥ
19 ॥ बहुधर्मसमाकीर्णे निर्वाते तोयवर्जिते । कमण्डलुप्रदानेन सुखी भवति निश्चितम्
19 // bahudharmasamākīrṇe nirvāte toyavarjite / kamaṇḍalupradānena sukhī bhavati niścitam
20 ॥ मृतोद्देशेन यो दद्यादुदपात्रं तु ताम्रजम् । प्रपादानसहस्रस्य तत्फलं सो ऽश्नुते ध्रुवम्
20 // mṛtoddeśena yo dadyādudapātraṃ tu tāmrajam / prapādānasahasrasya tatphalaṃ so 'śnute dhruvam
21 ॥ यमदूता महारौद्राः करालाः कृष्णपिङ्गलाः । न पीडयन्ति दाक्षिण्याद्वस्त्राभारणदानतः
21 // yamadūtā mahāraudrāḥ karālāḥ kṛṣṇapiṅgalāḥ / na pīḍayanti dākṣiṇyādvastrābhāraṇadānataḥ
22 ॥ सायुधा धावमानाश्च न मार्गे दृष्टिगोचराः । प्रयान्ति यमदूतास्ते मुद्रिकायाः प्रदानतः
22 // sāyudhā dhāvamānāśca na mārge dṛṣṭigocarāḥ / prayānti yamadūtāste mudrikāyāḥ pradānataḥ
23 ॥ भाजनासनदानेन आमान्नभोजनेन च । आज्ययज्ञोपवीताभ्यां पदं सम्पूर्णतां व्रजेत्
23 // bhājanāsanadānena āmānnabhojanena ca / ājyayajñopavītābhyāṃ padaṃ sampūrṇatāṃ vrajet
24 ॥ एवं मार्गे गच्छमानस्तृषार्तः श्रमपीडितः । महिषीरथ (दुग्ध) दानाच्च सुखी भवति निश्चितम्
24 // evaṃ mārge gacchamānastṛṣārtaḥ śramapīḍitaḥ / mahiṣīratha (dugdha) dānācca sukhī bhavati niścitam
25 ॥ गरुड उवाच । मृतोद्देशेन यत्किञ्चिद्दीयते स्वगृहे विभो । स गच्छति महामार्गे तद्दत्तं केन गृह्यते
25 // garuḍa uvāca / mṛtoddeśena yatkiñciddīyate svagṛhe vibho / sa gacchati mahāmārge taddattaṃ kena gṛhyate
26 ॥ श्रीभगवानुवाच । गृह्णाति वरुणो दानं मम हस्ते प्रयच्छति । अहं च भास्करे देवे भास्करात्सो ऽश्नुते सुखम्
26 // śrībhagavānuvāca / gṛhṇāti varuṇo dānaṃ mama haste prayacchati / ahaṃ ca bhāskare deve bhāskarātso 'śnute sukham
27 ॥ विकर्मणः प्रभावेण वंशच्छेदे क्षिताविह । सर्वे ते नरकं यान्ति यावत्पापस्य संक्षयः
27 // vikarmaṇaḥ prabhāveṇa vaṃśacchede kṣitāviha / sarve te narakaṃ yānti yāvatpāpasya saṃkṣayaḥ
28 ॥ कस्मिंश्चित्समये पूर्णे महिषासनसंस्थितः । नरकान्वीक्ष्य धर्मात्मा नानाक्रन्दसमाकुलान्
28 // kasmiṃścitsamaye pūrṇe mahiṣāsanasaṃsthitaḥ / narakānvīkṣya dharmātmā nānākrandasamākulān
29 ॥ चतुरशीतिलक्षाणां नरकाणां स ईश्वरः । तेषां मध्ये श्रेष्ठतमा घोरा या एकविंशतिः
29 // caturaśītilakṣāṇāṃ narakāṇāṃ sa īśvaraḥ / teṣāṃ madhye śreṣṭhatamā ghorā yā ekaviṃśatiḥ
30 ॥ तामिस्त्रं लोहशङ्कुश्च महारौरवशाल्मली । रौरवं कुड्वलं कालसूत्रकं पूतिमृतिका
30 // tāmistraṃ lohaśaṅkuśca mahārauravaśālmalī / rauravaṃ kuḍvalaṃ kālasūtrakaṃ pūtimṛtikā
31 ॥ सङ्घातं लोहतोदं च सविषं सम्प्रतापनम् । महानरककालोलः सजीवनमहापथः
31 // saṅghātaṃ lohatodaṃ ca saviṣaṃ sampratāpanam / mahānarakakālolaḥ sajīvanamahāpathaḥ
32 ॥ अवीचिरन्धता मिस्त्रः कुम्भोपाकस्तथैव च । असिपत्रवनं चैव पतनश्चैकविंशतिः
32 // avīcirandhatā mistraḥ kumbhopākastathaiva ca / asipatravanaṃ caiva patanaścaikaviṃśatiḥ
33 ॥ येषां तु नरके घोरे बह्वब्दानि गतानि वै । सन्तातर्नैव विद्यते दूतत्वं ते तु (प्रेत्य) यान्ति हि
33 // yeṣāṃ tu narake ghore bahvabdāni gatāni vai / santātarnaiva vidyate dūtatvaṃ te tu (pretya) yānti hi
34 ॥ यमेन प्रेषितास्ते वै मानुषस्य मृतस्य तु । दिनेदिने प्रगृह्णन्ति दत्तमन्नाद्यपानकम्
34 // yamena preṣitāste vai mānuṣasya mṛtasya tu / dinedine pragṛhṇanti dattamannādyapānakam
35 ॥ प्रेतस्यैव विलुण्ठन्ति मध्ये मार्गे बुभुक्षिताः । मासान्ते भोजनं पिण्डमेके यच्छन्ति तत्र वै
35 // pretasyaiva viluṇṭhanti madhye mārge bubhukṣitāḥ / māsānte bhojanaṃ piṇḍameke yacchanti tatra vai
36 ॥ तृप्तिं प्रयान्ति ते सर्वे प्रत्यहं चैव वत्सरम् । एवमादिकृतैः पुण्यैः क्रमात्सौरिपुरं व्रजेत्
36 // tṛptiṃ prayānti te sarve pratyahaṃ caiva vatsaram / evamādikṛtaiḥ puṇyaiḥ kramātsauripuraṃ vrajet
37 ॥ ततः संवत्सरस्यान्ते प्रत्यासन्ने यमालये । बहुभीतकरे प्रेतो हस्तमात्रं समुत्सृजेत्
37 // tataḥ saṃvatsarasyānte pratyāsanne yamālaye / bahubhītakare preto hastamātraṃ samutsṛjet
38 ॥ दिवसैर्दशभिर्जातं तं देहं दशपिण्डजम् । जामदग्न्यस्येव रामं दृष्ट्वा तेजः प्रसर्पति
38 // divasairdaśabhirjātaṃ taṃ dehaṃ daśapiṇḍajam / jāmadagnyasyeva rāmaṃ dṛṣṭvā tejaḥ prasarpati
39 ॥ कर्मजं देहमाश्रित्य पूर्वदेहं समुत्सजेत् । अङ्गुष्ठमात्रो वायुश्च शमीपत्रंसमारुहेत्
39 // karmajaṃ dehamāśritya pūrvadehaṃ samutsajet / aṅguṣṭhamātro vāyuśca śamīpatraṃsamāruhet
40 ॥ व्रजंस्तिष्ठन्पदैकेन यथैवैकेन गच्छति । यथा तृणजलौकेव देही कर्मानुगो ऽवशः
40 // vrajaṃstiṣṭhanpadaikena yathaivaikena gacchati / yathā tṛṇajalaukeva dehī karmānugo 'vaśaḥ
41 ॥ वासांसि जीर्णानि यथा विहाय नवानि गृह्णाति नरो ऽपराणि । तथा शरीराणि विहाय जीर्णान्यन्यानि संयाति नवानि देही
41 // vāsāṃsi jīrṇāni yathā vihāya navāni gṛhṇāti naro 'parāṇi / tathā śarīrāṇi vihāya jīrṇānyanyāni saṃyāti navāni dehī