47 ॥ इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे एकोनत्रिंशो ऽध्यायः व्यास उवाच अतः परं प्रवलक्ष्यामि प्रायश्चित्तविधिं शुभम् । हिताय सर्वविप्राणां दोषाणामपनुत्तये
47 // iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge ekonatriṃśo 'dhyāyaḥ vyāsa uvāca ataḥ paraṃ pravalakṣyāmi prāyaścittavidhiṃ śubham / hitāya sarvaviprāṇāṃ doṣāṇāmapanuttaye
1 ॥ अकृत्वा विहितं कर्म कृत्वा निन्दितमेव च । दोषमाप्नोति पुरुषः प्रायश्चित्तं विशोधनम्
1 // akṛtvā vihitaṃ karma kṛtvā ninditameva ca / doṣamāpnoti puruṣaḥ prāyaścittaṃ viśodhanam
2 ॥ प्रायश्चित्तमकृत्वा तु न तिष्ठेद् ब्राह्मणः क्वचित् । यद् ब्रूयुर्ब्राह्मणाः शान्ता विद्वांसस्तत्समाचरेत्
2 // prāyaścittamakṛtvā tu na tiṣṭhed brāhmaṇaḥ kvacit / yad brūyurbrāhmaṇāḥ śāntā vidvāṃsastatsamācaret
3 ॥ वेदार्थवित्तमः शान्तो धर्मकामो ऽग्निमान् द्विजः । स एव स्यात् परो धर्मो यमेको ऽपि व्यवस्यति
3 // vedārthavittamaḥ śānto dharmakāmo 'gnimān dvijaḥ / sa eva syāt paro dharmo yameko 'pi vyavasyati
4 ॥ अनाहिताग्नयो विप्रास्त्रयो वेदार्थपारगाः । यद् ब्रूयुर्धर्मकामास्ते तज्ज्ञेयं धर्मसाधनम्
4 // anāhitāgnayo viprāstrayo vedārthapāragāḥ / yad brūyurdharmakāmāste tajjñeyaṃ dharmasādhanam
5 ॥ अनेकधर्मशास्त्रज्ञा ऊहापोहविशारदाः । वेदाध्ययनसंपन्नाः सप्तैते परिकीर्तिताः
5 // anekadharmaśāstrajñā ūhāpohaviśāradāḥ / vedādhyayanasaṃpannāḥ saptaite parikīrtitāḥ
6 ॥ मीमांसाज्ञानतत्त्वज्ञा वेदान्तकुशला द्विजाः । एकविंशतिसंख्याताः प्रयाश्चित्तं वदन्ति वै
6 // mīmāṃsājñānatattvajñā vedāntakuśalā dvijāḥ / ekaviṃśatisaṃkhyātāḥ prayāścittaṃ vadanti vai
7 ॥ ब्रह्महा मद्यपः स्तेनो गुरुतल्पग एव च । महापातकिनस्त्वेते यश्चैतैः सह संवसेत्
7 // brahmahā madyapaḥ steno gurutalpaga eva ca / mahāpātakinastvete yaścaitaiḥ saha saṃvaset
8 ॥ संवत्सरं तु पतितैः संसर्गं कुरुते तु यः । यानशय्यासनैर्नित्यं जानन् वै पतितो भवेत्
8 // saṃvatsaraṃ tu patitaiḥ saṃsargaṃ kurute tu yaḥ / yānaśayyāsanairnityaṃ jānan vai patito bhavet
9 ॥ याजनं योनिसंबन्धं तथैवाध्यापनं द्विजः । कृत्वा सद्यः पतेज्ज्ञानात् सह भोजनमेव च
9 // yājanaṃ yonisaṃbandhaṃ tathaivādhyāpanaṃ dvijaḥ / kṛtvā sadyaḥ patejjñānāt saha bhojanameva ca
10 ॥ अविज्ञायाथ यो मोहात् कुर्यादध्यापनं द्विजः । संवत्सरेण पतति सहाध्ययनमेव च
10 // avijñāyātha yo mohāt kuryādadhyāpanaṃ dvijaḥ / saṃvatsareṇa patati sahādhyayanameva ca
11 ॥ ब्रह्माहा द्वादशाब्दानि कुटिं कृत्वा वने वसेत् । भैक्षमात्मविशुद्ध्यर्थं कृत्वा शवशिरोध्वजम्
11 // brahmāhā dvādaśābdāni kuṭiṃ kṛtvā vane vaset / bhaikṣamātmaviśuddhyarthaṃ kṛtvā śavaśirodhvajam
12 ॥ ब्राह्मणावसथान् सर्वान् देवागाराणि वर्जयेत् । विनिन्दन् स्वयमात्मानं ब्राह्मणं तं च संस्मरन्
12 // brāhmaṇāvasathān sarvān devāgārāṇi varjayet / vinindan svayamātmānaṃ brāhmaṇaṃ taṃ ca saṃsmaran
13 ॥ असंकल्पितयोग्यानि सप्तागाराणि संविशेत् । विधूमे शनकैर्नित्यं व्यङ्गारे भुक्तवज्जने
13 // asaṃkalpitayogyāni saptāgārāṇi saṃviśet / vidhūme śanakairnityaṃ vyaṅgāre bhuktavajjane
14 ॥ एककालं चरेद् भैक्षं दोषं विख्यापयन् नृणाम् । वन्यमूलफलैर्वापि वर्तयेद् धैर्यमाक्षितः
14 // ekakālaṃ cared bhaikṣaṃ doṣaṃ vikhyāpayan nṛṇām / vanyamūlaphalairvāpi vartayed dhairyamākṣitaḥ
15 ॥ कपालपाणिः खट्वाङ्गी ब्रह्मचर्यपरायणः । पूर्णे तु द्वादशे वर्षे ब्रह्महत्यां व्यपोहति
15 // kapālapāṇiḥ khaṭvāṅgī brahmacaryaparāyaṇaḥ / pūrṇe tu dvādaśe varṣe brahmahatyāṃ vyapohati
16 ॥ अकामतः कृते पापे प्रायश्चित्तमिदं शुभम् । कामतो मरणाच्छुद्धिर्ज्ञेया नान्येन केनचित्
16 // akāmataḥ kṛte pāpe prāyaścittamidaṃ śubham / kāmato maraṇācchuddhirjñeyā nānyena kenacit
17 ॥ कुर्यादनशनं वाथ भृगोः पतनमेव वा । ज्वलन्तं वा विशेदग्निं जलं वा प्रविशेत् स्वयम्
17 // kuryādanaśanaṃ vātha bhṛgoḥ patanameva vā / jvalantaṃ vā viśedagniṃ jalaṃ vā praviśet svayam
18 ॥ ब्राह्मणार्थे गवार्थे वा सम्यक् प्राणान् परित्यजेत् । ब्रह्महत्यापनोदार्थमन्तरा वा मृतस्य तु
18 // brāhmaṇārthe gavārthe vā samyak prāṇān parityajet / brahmahatyāpanodārthamantarā vā mṛtasya tu
19 ॥ दीर्घामयान्वितं विप्रं कृत्वानामयमेव तु । दत्त्वा चान्नं स दुर्भिक्षे ब्रह्महत्यां व्यपोहति
19 // dīrghāmayānvitaṃ vipraṃ kṛtvānāmayameva tu / dattvā cānnaṃ sa durbhikṣe brahmahatyāṃ vyapohati
20 ॥ अश्वमेधावभृथके स्नात्वा वा शुध्यते द्विजः । सर्वस्वं वा वेदविदे ब्राह्मणाय प्रदाय तु
20 // aśvamedhāvabhṛthake snātvā vā śudhyate dvijaḥ / sarvasvaṃ vā vedavide brāhmaṇāya pradāya tu
21 ॥ सरस्वत्यास्त्वरुणया संगमे लोकविश्रुते । शुध्येत् त्रिषवणस्नानात् त्रिरात्रोपोषितो द्विजः
21 // sarasvatyāstvaruṇayā saṃgame lokaviśrute / śudhyet triṣavaṇasnānāt trirātropoṣito dvijaḥ
22 ॥ गत्वा रामेश्वरं पुण्यं स्नात्वा चैव महोदधौ । ब्रह्मचर्यादिभिर्युक्तो दृष्ट्वा रुद्रं विमुच्यते
22 // gatvā rāmeśvaraṃ puṇyaṃ snātvā caiva mahodadhau / brahmacaryādibhiryukto dṛṣṭvā rudraṃ vimucyate
23 ॥ कपालमोचनं नाम तीर्थं देवस्य शूलिनः । स्नात्वाभ्यर्च्य पितॄन् भक्त्या ब्रह्महत्यां व्यपोहति
23 // kapālamocanaṃ nāma tīrthaṃ devasya śūlinaḥ / snātvābhyarcya pitṝn bhaktyā brahmahatyāṃ vyapohati
24 ॥ यत्र देवादिदेवेन भरवेणामितौजसा । कपालं स्थापितं पूर्वं ब्रह्मणः परमेष्ठिनः
24 // yatra devādidevena bharaveṇāmitaujasā / kapālaṃ sthāpitaṃ pūrvaṃ brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ
25 ॥ समभ्यर्च्य महादेवं तत्र भैरवरूपिणम् । तर्पपित्वा पितॄन् स्नात्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया
25 // samabhyarcya mahādevaṃ tatra bhairavarūpiṇam / tarpapitvā pitṝn snātvā mucyate brahmahatyayā