Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Kūrma Purāṇa

Vibhāga 2 · Chapter 8

कूर्मपुराणम्

KūrmP_2,8.

32 ॥ इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) सप्तमो ऽध्यायः ईश्वर उवाच अन्यद् गुह्यतमं ज्ञानं वक्ष्ये ब्राह्मणपुङ्गवाः । येनासौ तरते जन्तुर्घोरं संसारसागरम्

32 // iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge (īśvaragītāsu) saptamo 'dhyāyaḥ īśvara uvāca anyad guhyatamaṃ jñānaṃ vakṣye brāhmaṇapuṅgavāḥ / yenāsau tarate janturghoraṃ saṃsārasāgaram

KūrmP_2,8.

1 ॥ अहं ब्रह्ममयः शान्तः शाश्वतो निर्मलो ऽव्ययः । एकाकी भगवानुक्तः केवलः परमेश्वरः

1 // ahaṃ brahmamayaḥ śāntaḥ śāśvato nirmalo 'vyayaḥ / ekākī bhagavānuktaḥ kevalaḥ parameśvaraḥ

KūrmP_2,8.

2 ॥ मम योनिर्महद् ब्रह्म तत्र गर्भं दधाम्यहम् । मूलं मायाभिधानं तु ततो जातमिदं जगत्

2 // mama yonirmahad brahma tatra garbhaṃ dadhāmyaham / mūlaṃ māyābhidhānaṃ tu tato jātamidaṃ jagat

KūrmP_2,8.

3 ॥ प्रधानं पुरुषो ह्यत्मा महान् भूतादिरेव च । तन्मात्राणि महाभूतानीन्द्रियाणि च जज्ञिरे

3 // pradhānaṃ puruṣo hyatmā mahān bhūtādireva ca / tanmātrāṇi mahābhūtānīndriyāṇi ca jajñire

KūrmP_2,8.

4 ॥ ततो ऽण्डमभवद्धैमं सूर्यकोटिसमप्रभम् । तस्मिन् जज्ञे महाब्रह्मा मच्छक्त्या चोपबृंहितः

4 // tato 'ṇḍamabhavaddhaimaṃ sūryakoṭisamaprabham / tasmin jajñe mahābrahmā macchaktyā copabṛṃhitaḥ

KūrmP_2,8.

5 ॥ ये चान्ये बहवो जीवा मन्मयाः सर्व एव ते । न मां पश्यन्ति पितरं मायया मम मोहिताः

5 // ye cānye bahavo jīvā manmayāḥ sarva eva te / na māṃ paśyanti pitaraṃ māyayā mama mohitāḥ

KūrmP_2,8.

6 ॥ याश्च योनिषु सर्वासु संभवन्ति हि मूर्तयः । तासां माया परा योनिर्मामेव पितरं विदुः

6 // yāśca yoniṣu sarvāsu saṃbhavanti hi mūrtayaḥ / tāsāṃ māyā parā yonirmāmeva pitaraṃ viduḥ

KūrmP_2,8.

7 ॥ यो मामेवं विजानाति बीजिनं पितरं प्रभुम् । स धीरः सर्वलोकेषु न मोहमधिगच्छति

7 // yo māmevaṃ vijānāti bījinaṃ pitaraṃ prabhum / sa dhīraḥ sarvalokeṣu na mohamadhigacchati

KūrmP_2,8.

8 ॥ ईशानः सर्वविद्यानां भूतानां परमेश्वरः । ओङ्कारमूर्तिर्भगवानहं ब्रह्मा प्रजापतिः

8 // īśānaḥ sarvavidyānāṃ bhūtānāṃ parameśvaraḥ / oṅkāramūrtirbhagavānahaṃ brahmā prajāpatiḥ

KūrmP_2,8.

9 ॥ समं सर्वेषु भूतेषु तिष्ठन्तं परमेश्वरम् । विनश्यत्स्वविनश्यन्तं यः पश्यति स पश्यति

9 // samaṃ sarveṣu bhūteṣu tiṣṭhantaṃ parameśvaram / vinaśyatsvavinaśyantaṃ yaḥ paśyati sa paśyati

KūrmP_2,8.

10 ॥ समं पश्यन् हि सर्वत्र समवस्थितमीश्वरम् । न हिनस्त्यात्मनात्मानं ततो याति पराङ्गतिम्

10 // samaṃ paśyan hi sarvatra samavasthitamīśvaram / na hinastyātmanātmānaṃ tato yāti parāṅgatim

KūrmP_2,8.

11 ॥ विदित्वा सप्त सूक्ष्माणि षडङ्गं च महेश्वरम् । प्रधानविनियोगज्ञः परं ब्रह्माधिगच्छति

11 // viditvā sapta sūkṣmāṇi ṣaḍaṅgaṃ ca maheśvaram / pradhānaviniyogajñaḥ paraṃ brahmādhigacchati

KūrmP_2,8.

12 ॥ सर्वज्ञता तृप्तिरनादिबोधः स्वतन्त्रता नित्यमलुप्तशक्तिः । अनन्तशक्तिश्च विभोर्विदित्वा षडाहुरङ्गानि महेश्वरस्य

12 // sarvajñatā tṛptiranādibodhaḥ svatantratā nityamaluptaśaktiḥ / anantaśaktiśca vibhorviditvā ṣaḍāhuraṅgāni maheśvarasya

KūrmP_2,8.

13 ॥ तन्मात्राणि मन आत्मा च तानि सूक्ष्माण्याहुः सप्त तत्त्वात्मकानि । या सा हेतुः प्रकृतिः सा प्रधानं बन्धः प्रोक्तो विनियोगो ऽपि तेन

13 // tanmātrāṇi mana ātmā ca tāni sūkṣmāṇyāhuḥ sapta tattvātmakāni / yā sā hetuḥ prakṛtiḥ sā pradhānaṃ bandhaḥ prokto viniyogo 'pi tena

KūrmP_2,8.

14 ॥ या सा शक्तिः प्रकृतौ लीनरूपा वेदेषूक्ता कारणं ब्रह्मयोनिः । तस्या एकः परमेष्ठी परस्ता- न्महेश्वरः पुरुषः सत्यरूपः

14 // yā sā śaktiḥ prakṛtau līnarūpā vedeṣūktā kāraṇaṃ brahmayoniḥ / tasyā ekaḥ parameṣṭhī parastā- nmaheśvaraḥ puruṣaḥ satyarūpaḥ

KūrmP_2,8.

15 ॥ ब्रह्मा योगी परमात्मा महीयान् व्योमव्यापी वेदवेद्यः पुराणः । एको रुद्रो मृत्युरव्यक्तमेकं बीजं विश्वं देव एकः स एव

15 // brahmā yogī paramātmā mahīyān vyomavyāpī vedavedyaḥ purāṇaḥ / eko rudro mṛtyuravyaktamekaṃ bījaṃ viśvaṃ deva ekaḥ sa eva

KūrmP_2,8.

16 ॥ तमेवैकं प्राहुरन्ये ऽप्यनेकं त्वेकात्मानं केचिदन्यत्तथाहुः । अणोरणीयान् महतो ऽसौ महीयान् महादेवः प्रोच्यते वेदविद्भिः

16 // tamevaikaṃ prāhuranye 'pyanekaṃ tvekātmānaṃ kecidanyattathāhuḥ / aṇoraṇīyān mahato 'sau mahīyān mahādevaḥ procyate vedavidbhiḥ

KūrmP_2,8.

17 ॥ एवं हि यो वेद गुहाशयं परं प्रभुं पुराणं पुरुषं विश्वरूपम् । हिरण्मयं बुद्धिमतां परां गतिं स बुद्धिमान् बुद्धिमतीत्य तिष्ठति

17 // evaṃ hi yo veda guhāśayaṃ paraṃ prabhuṃ purāṇaṃ puruṣaṃ viśvarūpam / hiraṇmayaṃ buddhimatāṃ parāṃ gatiṃ sa buddhimān buddhimatītya tiṣṭhati

Edition, source and reuse
Edition
Kūrma Purāṇa electronic text in GRETIL; printed edition is not identified in the header.
Electronic text
Members of the Sansknet Project · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः