अत्यन्तावनतौ दृष्ट्वा मधुपिङ्गायतेक्षणः प्रहृष्टवदनो ऽत्यर्थम् अभवत्सत्यकीर्तनात्
atyantāvanatau dṛṣṭvā madhupiṅgāyatekṣaṇaḥ prahṛṣṭavadano 'tyartham abhavatsatyakīrtanāt
उमापतिर्विरूपाक्षो दक्षयज्ञविनाशनः पिनाकी खण्डपरशुः सुप्रीतस्तु त्रिलोचनः
umāpatirvirūpākṣo dakṣayajñavināśanaḥ pinākī khaṇḍaparaśuḥ suprītastu trilocanaḥ
ततः स भगवान्देवः श्रुत्वा वागमृतं तयोः जानन्नपि महादेवः क्रीडापूर्वमथाब्रवीत्
tataḥ sa bhagavāndevaḥ śrutvā vāgamṛtaṃ tayoḥ jānannapi mahādevaḥ krīḍāpūrvamathābravīt
कौ भवन्तौ महात्मानौ परस्परहितैषिणौ समेतावंबुजाभक्षाव् अस्मिन् घोरे महाप्लवे
kau bhavantau mahātmānau parasparahitaiṣiṇau sametāvaṃbujābhakṣāv asmin ghore mahāplave
तावूचतुर्महात्मानौ संनिरीक्ष्य परस्परम् भगवान् किं तु यत्ते ऽद्य न विज्ञानं त्वया विभो
tāvūcaturmahātmānau saṃnirīkṣya parasparam bhagavān kiṃ tu yatte 'dya na vijñānaṃ tvayā vibho
विभो रुद्र महामाय इच्छया वां कृतौ त्वया तयोस्तद्वचनं श्रुत्वा अभिनन्द्याभिमान्य च
vibho rudra mahāmāya icchayā vāṃ kṛtau tvayā tayostadvacanaṃ śrutvā abhinandyābhimānya ca
उवाच भगवान्देवो मधुरं श्लक्ष्णया गिरा भो भो हिरण्यगर्भ त्वां त्वां च कृष्ण ब्रवीम्यहम्
uvāca bhagavāndevo madhuraṃ ślakṣṇayā girā bho bho hiraṇyagarbha tvāṃ tvāṃ ca kṛṣṇa bravīmyaham
प्रीतो ऽहमनया भक्त्या शाश्वताक्षरयुक्तया भवन्तौ हृदयस्यास्य मम हृद्यतरावुभौ
prīto 'hamanayā bhaktyā śāśvatākṣarayuktayā bhavantau hṛdayasyāsya mama hṛdyatarāvubhau
युवाभ्यां किं ददाम्यद्य वराणां वरमीप्सितम् अथोवाच महाभागो विष्णुर्भवमिदं वचः
yuvābhyāṃ kiṃ dadāmyadya varāṇāṃ varamīpsitam athovāca mahābhāgo viṣṇurbhavamidaṃ vacaḥ
सर्वं मम कृतं देव परितुष्टो ऽसि मे यदि त्वयि मे सुप्रतिष्ठा तु भक्तिर्भवतु शङ्करः
sarvaṃ mama kṛtaṃ deva parituṣṭo 'si me yadi tvayi me supratiṣṭhā tu bhaktirbhavatu śaṅkaraḥ
एवमुक्तस्तु विज्ञाय संभावयत केशवम् प्रददौ च महादेवो भक्तिं निजपदांबुजे
evamuktastu vijñāya saṃbhāvayata keśavam pradadau ca mahādevo bhaktiṃ nijapadāṃbuje
भवान्सर्वस्य लोकस्य कर्ता त्वमधिदैवतम् तदेवं स्वस्ति ते वत्स गमिष्याम्यंबुजेक्षण
bhavānsarvasya lokasya kartā tvamadhidaivatam tadevaṃ svasti te vatsa gamiṣyāmyaṃbujekṣaṇa
एवमुक्त्वा तु भगवान् ब्रह्माणं चापि शङ्करः अनुगृह्यास्पृशद्देवो ब्रह्माणं परमेश्वरः
evamuktvā tu bhagavān brahmāṇaṃ cāpi śaṅkaraḥ anugṛhyāspṛśaddevo brahmāṇaṃ parameśvaraḥ
कराभ्यां सुशुभाभ्यां च प्राह हृष्टतरः स्वयम् मत्समस्त्वं न संदेहो वत्स भक्तश् च मे भवान्
karābhyāṃ suśubhābhyāṃ ca prāha hṛṣṭataraḥ svayam matsamastvaṃ na saṃdeho vatsa bhaktaś ca me bhavān
स्वस्त्यस्तु ते गमिष्यामि संज्ञा भवतु सुव्रत एवमुक्त्वा तु भगवांस् ततो ऽन्तर्धानमीश्वरः
svastyastu te gamiṣyāmi saṃjñā bhavatu suvrata evamuktvā tu bhagavāṃs tato 'ntardhānamīśvaraḥ
गतवान् गणपो देवः सर्वदेवनमस्कृतः अवाप्य संज्ञां गोविन्दात् पद्मयोनिः पितामहः
gatavān gaṇapo devaḥ sarvadevanamaskṛtaḥ avāpya saṃjñāṃ govindāt padmayoniḥ pitāmahaḥ
प्रजाः स्रष्टुमनाश्चक्रे तप उग्रं पितामहः तस्यैवं तप्यमानस्य न किंचित् समवर्तत
prajāḥ sraṣṭumanāścakre tapa ugraṃ pitāmahaḥ tasyaivaṃ tapyamānasya na kiṃcit samavartata
ततो दीर्घेण कालेन दुःखात्क्रोधो ह्यजायत क्रोधाविष्टस्य नेत्राभ्यां प्रापतन्नश्रुबिन्दवः
tato dīrgheṇa kālena duḥkhātkrodho hyajāyata krodhāviṣṭasya netrābhyāṃ prāpatannaśrubindavaḥ
ततस्तेभ्यो ऽश्रुबिन्दुभ्यो वातपित्तकफात्मकाः महाभागा महासत्त्वाः स्वस्तिकैरप्यलंकृताः
tatastebhyo 'śrubindubhyo vātapittakaphātmakāḥ mahābhāgā mahāsattvāḥ svastikairapyalaṃkṛtāḥ
प्रकीर्णकेशाः सर्पास्ते प्रादुर्भूता महाविषाः सर्पांस्तानग्रजान्दृष्ट्वा ब्रह्मात्मानम् अनिन्दयत्
prakīrṇakeśāḥ sarpāste prādurbhūtā mahāviṣāḥ sarpāṃstānagrajāndṛṣṭvā brahmātmānam anindayat
अहो धिक् तपसो मह्यं फलमीदृशकं यदि लोकवैनाशिकी जज्ञे आदावेव प्रजा मम
aho dhik tapaso mahyaṃ phalamīdṛśakaṃ yadi lokavaināśikī jajñe ādāveva prajā mama
तस्य तीव्राभवन्मूर्च्छा क्रोधामर्षसमुद्भवा मूर्च्छाभिपरितापेन जहौ प्राणान्प्रजापतिः
tasya tīvrābhavanmūrcchā krodhāmarṣasamudbhavā mūrcchābhiparitāpena jahau prāṇānprajāpatiḥ
तस्याप्रतिमवीर्यस्य देहात्कारुण्यपूर्वकम् अथैकादश ते रुद्रा रुदन्तो ऽभ्यक्रमंस् तथा
tasyāpratimavīryasya dehātkāruṇyapūrvakam athaikādaśa te rudrā rudanto 'bhyakramaṃs tathā
रोदनात्खलु रुद्रत्वं तेषु वै समजायत ये रुद्रास्ते खलु प्राणा ये प्राणास्ते तदात्मकाः
rodanātkhalu rudratvaṃ teṣu vai samajāyata ye rudrāste khalu prāṇā ye prāṇāste tadātmakāḥ
प्राणाः प्राणवतां ज्ञेयाः सर्वभूतेष्ववस्थिताः अत्युग्रस्य महत्त्वस्य साधुराचरितस्य च
prāṇāḥ prāṇavatāṃ jñeyāḥ sarvabhūteṣvavasthitāḥ atyugrasya mahattvasya sādhurācaritasya ca
प्राणांस्तस्य ददौ भूयस् त्रिशूली नीललोहितः लब्ध्वासून् भगवान्ब्रह्म देवदेवमुमापतिम्
prāṇāṃstasya dadau bhūyas triśūlī nīlalohitaḥ labdhvāsūn bhagavānbrahma devadevamumāpatim
प्रणम्य संस्थितो ऽपश्यद् गायत्र्या विश्वमीश्वरम् सर्वलोकमयं देवं दृष्ट्वा स्तुत्वा पितामहः
praṇamya saṃsthito 'paśyad gāyatryā viśvamīśvaram sarvalokamayaṃ devaṃ dṛṣṭvā stutvā pitāmahaḥ
ततो विस्मयमापन्नः प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः उवाच वचनं शर्वं सद्यादित्वं कथं विभो
tato vismayamāpannaḥ praṇipatya muhurmuhuḥ uvāca vacanaṃ śarvaṃ sadyāditvaṃ kathaṃ vibho