आवाहयेत्ततो देवीं गायत्रीं वेदमातरम् आयातु वरदा देवीत्य् अनेनैव महेश्वरीम्
āvāhayettato devīṃ gāyatrīṃ vedamātaram āyātu varadā devīty anenaiva maheśvarīm
पाद्यमाचमनीयं च तस्याश्चार्घ्यं प्रदापयेत् प्राणायामत्रयं कृत्वा समासीनः स्थितो ऽपि वा
pādyamācamanīyaṃ ca tasyāścārghyaṃ pradāpayet prāṇāyāmatrayaṃ kṛtvā samāsīnaḥ sthito 'pi vā
सहस्रं वा तदर्धं वा शतमष्टोत्तरं तु वा गायत्रीं प्रणवेनैव त्रिविधेष्वेकमाचरेत्
sahasraṃ vā tadardhaṃ vā śatamaṣṭottaraṃ tu vā gāyatrīṃ praṇavenaiva trividheṣvekamācaret
अर्घ्यं दत्त्वा समभ्यर्च्य प्रणम्य शिरसा स्वयम् उत्तमे शिखरे देवीत्य् उक्त्वोद्वास्य च मातरम्
arghyaṃ dattvā samabhyarcya praṇamya śirasā svayam uttame śikhare devīty uktvodvāsya ca mātaram
प्राच्यालोक्याभिवन्द्येशां गायत्रीं वेदमातरम् कृताञ्जलिपुटो भूत्वा प्रार्थयेद्भास्करं तथा
prācyālokyābhivandyeśāṃ gāyatrīṃ vedamātaram kṛtāñjalipuṭo bhūtvā prārthayedbhāskaraṃ tathā
उदुत्यं च तथा चित्रं जातवेदसमेव च अभिवन्द्य पुनः सूर्यं ब्रह्माणं च विधानतः
udutyaṃ ca tathā citraṃ jātavedasameva ca abhivandya punaḥ sūryaṃ brahmāṇaṃ ca vidhānataḥ
तथा सौराणि सूक्तानि ऋग्यजुःसामजानि च जप्त्वा प्रदक्षिणं पश्चात् त्रिः कृत्वा च विभावसोः
tathā saurāṇi sūktāni ṛgyajuḥsāmajāni ca japtvā pradakṣiṇaṃ paścāt triḥ kṛtvā ca vibhāvasoḥ
आत्मानं चान्तरात्मानं परमात्मानमेव च अभिवन्द्य पुनः सूर्यं ब्रह्माणं च विभावसुम्
ātmānaṃ cāntarātmānaṃ paramātmānameva ca abhivandya punaḥ sūryaṃ brahmāṇaṃ ca vibhāvasum
मुनीन् पितॄन् यथान्यायं स्वनाम्नावाहयेत्ततः सर्वानावाहयामीति देवानावाह्य सर्वतः
munīn pitṝn yathānyāyaṃ svanāmnāvāhayettataḥ sarvānāvāhayāmīti devānāvāhya sarvataḥ
तर्पयेद्विधिना पश्चात् प्राङ्मुखो वा ह्युदङ्मुखः ध्यात्वा स्वरूपं तत्तत्त्वम् अभिवन्द्य यथाक्रमम्
tarpayedvidhinā paścāt prāṅmukho vā hyudaṅmukhaḥ dhyātvā svarūpaṃ tattattvam abhivandya yathākramam
देवानां पुष्पतोयेन ऋषीणां तु कुशांभसा पितॄणां तिलतोयेन गन्धयुक्तेन सर्वतः
devānāṃ puṣpatoyena ṛṣīṇāṃ tu kuśāṃbhasā pitṝṇāṃ tilatoyena gandhayuktena sarvataḥ
यज्ञोपवीती देवानां निवीती ऋषितर्पणम् प्राचीनावीती विप्रेन्द्र पितॄणां तर्पयेत् क्रमात्
yajñopavītī devānāṃ nivītī ṛṣitarpaṇam prācīnāvītī viprendra pitṝṇāṃ tarpayet kramāt
अङ्गुल्यग्रेण वै धीमांस् तर्पयेद्देवतर्पणम् ऋषीन् कनिष्ठाङ्गुलिना श्रोत्रियः सर्वसिद्धये
aṅgulyagreṇa vai dhīmāṃs tarpayeddevatarpaṇam ṛṣīn kaniṣṭhāṅgulinā śrotriyaḥ sarvasiddhaye
पितॄंस्तु तर्पयेद् विद्वान् दक्षिणाङ्गुष्ठकेन तु तथैवं मुनिशार्दूल ब्रह्मयज्ञं यजेद् द्विजः
pitṝṃstu tarpayed vidvān dakṣiṇāṅguṣṭhakena tu tathaivaṃ muniśārdūla brahmayajñaṃ yajed dvijaḥ
देवयज्ञं च मानुष्यं भूतयज्ञं तथैव च पितृयज्ञं च पूतात्मा यज्ञकर्मपरायणः
devayajñaṃ ca mānuṣyaṃ bhūtayajñaṃ tathaiva ca pitṛyajñaṃ ca pūtātmā yajñakarmaparāyaṇaḥ
स्वशाखाध्ययनं विप्र ब्रह्मयज्ञ इति स्मृतः अग्नौ जुहोति यच्चान्नं देवयज्ञ इति स्मृतः
svaśākhādhyayanaṃ vipra brahmayajña iti smṛtaḥ agnau juhoti yaccānnaṃ devayajña iti smṛtaḥ
सर्वेषामेव भूतानां बलिदानं विधानतः भूतयज्ञ इति प्रोक्तो भूतिदः सर्वदेहिनाम्
sarveṣāmeva bhūtānāṃ balidānaṃ vidhānataḥ bhūtayajña iti prokto bhūtidaḥ sarvadehinām
सदारान् सर्वतत्त्वज्ञान् ब्राह्मणान् वेदपारगान् प्रणम्य तेभ्यो यद्दत्तम् अन्नं मानुष उच्यते
sadārān sarvatattvajñān brāhmaṇān vedapāragān praṇamya tebhyo yaddattam annaṃ mānuṣa ucyate
पितॄन् उद्दिश्य यद्दत्तं पितृयज्ञः स उच्यते एवं पञ्च महायज्ञान् कुर्यात् सर्वार्थसिद्धये
pitṝn uddiśya yaddattaṃ pitṛyajñaḥ sa ucyate evaṃ pañca mahāyajñān kuryāt sarvārthasiddhaye
सर्वेषां शृणु यज्ञानां ब्रह्मयज्ञः परः स्मृतः ब्रह्मयज्ञरतो मर्त्यो ब्रह्मलोके महीयते
sarveṣāṃ śṛṇu yajñānāṃ brahmayajñaḥ paraḥ smṛtaḥ brahmayajñarato martyo brahmaloke mahīyate
ब्रह्मयज्ञेन तुष्यन्ति सर्वे देवाः सवासवाः ब्रह्मा च भगवान्विष्णुः शङ्करो नीललोहितः
brahmayajñena tuṣyanti sarve devāḥ savāsavāḥ brahmā ca bhagavānviṣṇuḥ śaṅkaro nīlalohitaḥ
वेदाश् च पितरः सर्वे नात्र कार्या विचारणा ग्रामाद्बहिर्गतो भूत्वा ब्राह्मणो ब्रह्मयज्ञवित्
vedāś ca pitaraḥ sarve nātra kāryā vicāraṇā grāmādbahirgato bhūtvā brāhmaṇo brahmayajñavit
यावत् त्वदृष्टम् अभवद् उटजानां छदं नरः प्राच्यामुदीच्यां च तथा प्रागुदीच्यामथापि वा
yāvat tvadṛṣṭam abhavad uṭajānāṃ chadaṃ naraḥ prācyāmudīcyāṃ ca tathā prāgudīcyāmathāpi vā
पुण्यमाचमनं कुर्याद् ब्रह्मयज्ञार्थमेव तत् प्रीत्यर्थं च ऋचां विप्राः त्रिः पीत्वा प्लाव्य प्लाव्य च
puṇyamācamanaṃ kuryād brahmayajñārthameva tat prītyarthaṃ ca ṛcāṃ viprāḥ triḥ pītvā plāvya plāvya ca
यजुषां परिमृज्यैवं द्विः प्रक्षाल्य च वारिणा प्रीत्यर्थं सामवेदानाम् उपस्पृश्य च मूर्धनि
yajuṣāṃ parimṛjyaivaṃ dviḥ prakṣālya ca vāriṇā prītyarthaṃ sāmavedānām upaspṛśya ca mūrdhani
स्पृशेदथर्ववेदानां नेत्रे चाङ्गिरसां तथा नासिके ब्राह्मणो ऽङ्गानां क्षाल्य क्षाल्य च वारिणा
spṛśedatharvavedānāṃ netre cāṅgirasāṃ tathā nāsike brāhmaṇo 'ṅgānāṃ kṣālya kṣālya ca vāriṇā
अष्टादशपुराणानां ब्रह्माद्यानां तथैव च तथा चोपपुराणानां सौरादीनां यथाक्रमम्
aṣṭādaśapurāṇānāṃ brahmādyānāṃ tathaiva ca tathā copapurāṇānāṃ saurādīnāṃ yathākramam
पुण्यानामितिहासानां शैवादीनां तथैव च श्रोत्रे स्पृशेद्धि तुष्ट्यर्थं हृद्देशं तु ततः स्पृशेत्
puṇyānāmitihāsānāṃ śaivādīnāṃ tathaiva ca śrotre spṛśeddhi tuṣṭyarthaṃ hṛddeśaṃ tu tataḥ spṛśet
कल्पादीनां तु सर्वेषां कल्पवित्कल्पवित्तमाः एवमाचम्य चास्तीर्य दर्भपिञ्जूलम् आत्मनः
kalpādīnāṃ tu sarveṣāṃ kalpavitkalpavittamāḥ evamācamya cāstīrya darbhapiñjūlam ātmanaḥ
कृत्वा पाणितले धीमान् आत्मनो दक्षिणोत्तरम् हेमाङ्गुलीयसंयुक्तो ब्रह्मबन्धयुतो ऽपि वा
kṛtvā pāṇitale dhīmān ātmano dakṣiṇottaram hemāṅgulīyasaṃyukto brahmabandhayuto 'pi vā
विधिवद्ब्रह्मयज्ञं च कुर्यात्सूत्री समाहितः अकृत्वा च मुनिः पञ्च महायज्ञान्द्विजोत्तमः
vidhivadbrahmayajñaṃ ca kuryātsūtrī samāhitaḥ akṛtvā ca muniḥ pañca mahāyajñāndvijottamaḥ
भुक्त्वा च सूकराणां तु योनौ वै जायते नरः तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कर्तव्याः शुभमिच्छता
bhuktvā ca sūkarāṇāṃ tu yonau vai jāyate naraḥ tasmātsarvaprayatnena kartavyāḥ śubhamicchatā
ब्रह्मयज्ञादथ स्नानं कृत्वादौ सर्वथात्मनः तीर्थं संगृह्य विधिवत् प्रविशेच्छिबिरं वशी
brahmayajñādatha snānaṃ kṛtvādau sarvathātmanaḥ tīrthaṃ saṃgṛhya vidhivat praviśecchibiraṃ vaśī
बहिरेव गृहात्पादौ हस्तौ प्रक्षाल्य वारिणा भस्मस्नानं ततः कुर्याद् विधिवद् देहशुद्धये
bahireva gṛhātpādau hastau prakṣālya vāriṇā bhasmasnānaṃ tataḥ kuryād vidhivad dehaśuddhaye
शोध्य भस्म यथान्यायं प्रणवेनाग्निहोत्रजम् ज्योतिः सूर्य इति प्रातर् जुहुयादुदिते यतः
śodhya bhasma yathānyāyaṃ praṇavenāgnihotrajam jyotiḥ sūrya iti prātar juhuyādudite yataḥ
ज्योतिरग्निस् तथा सायं सम्यक् चानुदिते मृषा तस्मादुदितहोमस्थं भसितं पावनं शुभम्
jyotiragnis tathā sāyaṃ samyak cānudite mṛṣā tasmāduditahomasthaṃ bhasitaṃ pāvanaṃ śubham
नास्ति सत्यसमं यस्माद् असत्यं पातकं च यत् ईशानेन शिरोदेशं मुखं तत्पुरुषेण च
nāsti satyasamaṃ yasmād asatyaṃ pātakaṃ ca yat īśānena śirodeśaṃ mukhaṃ tatpuruṣeṇa ca
उरोदेशमघोरेण गुह्यं वामेन सुव्रताः सद्येन पादौ सर्वाङ्गं प्रणवेनाभिषेचयेत्
urodeśamaghoreṇa guhyaṃ vāmena suvratāḥ sadyena pādau sarvāṅgaṃ praṇavenābhiṣecayet
ततः प्रक्षालयेत्पादं हस्तं ब्रह्मविदां वरः व्यपोह्य भस्म चादाय देवदेवमनुस्मरन्
tataḥ prakṣālayetpādaṃ hastaṃ brahmavidāṃ varaḥ vyapohya bhasma cādāya devadevamanusmaran
मन्त्रस्नानं ततः कुर्याद् आपोहिष्ठादिभिः क्रमात् पुण्यैश्चैव तथा मन्त्रैर् ऋग्यजुःसामसंभवैः
mantrasnānaṃ tataḥ kuryād āpohiṣṭhādibhiḥ kramāt puṇyaiścaiva tathā mantrair ṛgyajuḥsāmasaṃbhavaiḥ
द्विजानां तु हितायैवं कथितं स्नानमद्य ते संक्षिप्य यः सकृत्कुर्यात् स याति परमं पदम्
dvijānāṃ tu hitāyaivaṃ kathitaṃ snānamadya te saṃkṣipya yaḥ sakṛtkuryāt sa yāti paramaṃ padam