आग्नेयं सौरममृतं बिम्बं भाव्यं ततोपरि गुणत्रयं च हृदये तथा चात्मत्रयं क्रमात्
āgneyaṃ sauramamṛtaṃ bimbaṃ bhāvyaṃ tatopari guṇatrayaṃ ca hṛdaye tathā cātmatrayaṃ kramāt
तस्योपरि महादेवं निष्कलं सकलाकृतिम् कान्तार्धरूढदेहं च पूजयेद्ध्यानविद्यया
tasyopari mahādevaṃ niṣkalaṃ sakalākṛtim kāntārdharūḍhadehaṃ ca pūjayeddhyānavidyayā
ततो बहुविधं प्रोक्तं चिन्त्यं तत्रास्ति चेद्यतः चिन्तकस्य ततश्चिन्ता अन्यथा नोपपद्यते
tato bahuvidhaṃ proktaṃ cintyaṃ tatrāsti cedyataḥ cintakasya tataścintā anyathā nopapadyate
तस्माद्ध्येयं तथा ध्यानं यजमानः प्रयोजनम् स्मरेत्तन्नान्यथा जातु बुध्यते पुरुषस्य ह
tasmāddhyeyaṃ tathā dhyānaṃ yajamānaḥ prayojanam smarettannānyathā jātu budhyate puruṣasya ha
पुरे शेते पुरं देहं तस्मात्पुरुष उच्यते याज्यं यज्ञेन यजते यजमानस्तु स स्मृतः
pure śete puraṃ dehaṃ tasmātpuruṣa ucyate yājyaṃ yajñena yajate yajamānastu sa smṛtaḥ
ध्येयो महेश्वरो ध्यानं चिन्तनं निर्वृतिः फलम् प्रधानपुरुषेशानं याथातथ्यं प्रपद्यते
dhyeyo maheśvaro dhyānaṃ cintanaṃ nirvṛtiḥ phalam pradhānapuruṣeśānaṃ yāthātathyaṃ prapadyate
इह षड्विंशको ध्येयो ध्याता वै पञ्चविंशकः चतुर्विंशकम् अव्यक्तं महदाद्यास्तु सप्त च
iha ṣaḍviṃśako dhyeyo dhyātā vai pañcaviṃśakaḥ caturviṃśakam avyaktaṃ mahadādyāstu sapta ca
महांस् तथा त्वहङ्कारं तन्मात्रं पञ्चकं पुनः कर्मेन्द्रियाणि पञ्चैव तथा बुद्धीन्द्रियाणि च
mahāṃs tathā tvahaṅkāraṃ tanmātraṃ pañcakaṃ punaḥ karmendriyāṇi pañcaiva tathā buddhīndriyāṇi ca
मनश् च पञ्च भूतानि शिवः षड्विंशकस्ततः स एव भर्ता कर्ता च विधेरपि महेश्वरः
manaś ca pañca bhūtāni śivaḥ ṣaḍviṃśakastataḥ sa eva bhartā kartā ca vidherapi maheśvaraḥ
हिरण्यगर्भं रुद्रो ऽसौ जनयामास शङ्करः विश्वाधिकश् च विश्वात्मा विश्वरूप इति स्मृतः
hiraṇyagarbhaṃ rudro 'sau janayāmāsa śaṅkaraḥ viśvādhikaś ca viśvātmā viśvarūpa iti smṛtaḥ
विना यथा हि पितरं मातरं तनयास्त्विह न जायन्ते तथा सोमं विना नास्ति जगत्त्रयम्
vinā yathā hi pitaraṃ mātaraṃ tanayāstviha na jāyante tathā somaṃ vinā nāsti jagattrayam
कर्ता यदि महादेवः परमात्मा महेश्वरः तथा कारयिता चैव कुर्वतो ऽल्पात्मनस् तथा
kartā yadi mahādevaḥ paramātmā maheśvaraḥ tathā kārayitā caiva kurvato 'lpātmanas tathā
नित्यो विशुद्धो बुद्धश् च निष्कलः परमेश्वरः त्वयोक्तो मुक्तिदः किं वा निष्कलश्चेत्करोति किम्
nityo viśuddho buddhaś ca niṣkalaḥ parameśvaraḥ tvayokto muktidaḥ kiṃ vā niṣkalaścetkaroti kim
कालः करोति सकलं कालं कलयते सदा निष्कलं च मनः सर्वं मन्यते सो ऽपि निष्कलः
kālaḥ karoti sakalaṃ kālaṃ kalayate sadā niṣkalaṃ ca manaḥ sarvaṃ manyate so 'pi niṣkalaḥ
कर्मणा तस्य चैवेह जगत्सर्वं प्रतिष्ठितम् किमत्र देवदेवस्य मूर्त्यष्टकमिदं जगत्
karmaṇā tasya caiveha jagatsarvaṃ pratiṣṭhitam kimatra devadevasya mūrtyaṣṭakamidaṃ jagat
विनाकाशं जगन्नैव विना क्ष्मां वायुना विना तेजसा वारिणा चैव यजमानं तथा विना
vinākāśaṃ jagannaiva vinā kṣmāṃ vāyunā vinā tejasā vāriṇā caiva yajamānaṃ tathā vinā
भानुना शशिना लोकस् तस्यैतास्तनवः प्रभोः विचारतस्तु रुद्रस्य स्थूलमेतच्चराचरम्
bhānunā śaśinā lokas tasyaitāstanavaḥ prabhoḥ vicāratastu rudrasya sthūlametaccarācaram
सूक्ष्मं वदन्ति ऋषयो यन्न वाच्यं द्विजोत्तमाः यतो वाचो निवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह
sūkṣmaṃ vadanti ṛṣayo yanna vācyaṃ dvijottamāḥ yato vāco nivartante aprāpya manasā saha
आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् न बिभेति कुतश्चन न भेतव्यं तथा तस्माज् ज्ञात्वानन्दं पिनाकिनः
ānandaṃ brahmaṇo vidvān na bibheti kutaścana na bhetavyaṃ tathā tasmāj jñātvānandaṃ pinākinaḥ
विभूतयश् च रुद्रस्य मत्वा सर्वत्र भावतः सर्वं रुद्र इति प्राहुर् मुनयस्तत्त्वदर्शिनः
vibhūtayaś ca rudrasya matvā sarvatra bhāvataḥ sarvaṃ rudra iti prāhur munayastattvadarśinaḥ
नमस्कारेण सततं गौरवात्परमेष्ठिनः सर्वं तु खल्विदं ब्रह्म सर्वो वै रुद्र ईश्वरः
namaskāreṇa satataṃ gauravātparameṣṭhinaḥ sarvaṃ tu khalvidaṃ brahma sarvo vai rudra īśvaraḥ
पुरुषो वै महादेवो महेशानः परः शिवः एवं विभुर्विनिर्दिष्टो ध्यानं तत्रैव चिन्तनम्
puruṣo vai mahādevo maheśānaḥ paraḥ śivaḥ evaṃ vibhurvinirdiṣṭo dhyānaṃ tatraiva cintanam
चतुर्व्यूहेण मार्गेण विचार्यालोक्य सुव्रत संसारहेतुः संसारो मोक्षहेतुश् च निर्वृतिः
caturvyūheṇa mārgeṇa vicāryālokya suvrata saṃsārahetuḥ saṃsāro mokṣahetuś ca nirvṛtiḥ
चतुर्व्यूहः समाख्यातश् चिन्तकस्येह योगिनः चिन्ता बहुविधा ख्याता सैकत्र परमेष्ठिना
caturvyūhaḥ samākhyātaś cintakasyeha yoginaḥ cintā bahuvidhā khyātā saikatra parameṣṭhinā
सुनिष्ठेत्यत्र कथिता रुद्रं रौद्री न संशयः ऐन्द्री चेन्द्रे तथा सौम्या सोमे नारायणे तथा
suniṣṭhetyatra kathitā rudraṃ raudrī na saṃśayaḥ aindrī cendre tathā saumyā some nārāyaṇe tathā
सूर्ये वह्नौ च सर्वेषां सर्वत्रैवं विचारतः सैवाहं सो ऽहमित्येवं द्विधा संस्थाप्य भावतः
sūrye vahnau ca sarveṣāṃ sarvatraivaṃ vicārataḥ saivāhaṃ so 'hamityevaṃ dvidhā saṃsthāpya bhāvataḥ
भक्तो ऽसौ नास्ति यस्तस्माच् चिन्ता ब्राह्मी न संशयः एवं ब्रह्ममयं ध्यायेत् पूर्वं विप्र चराचरम्
bhakto 'sau nāsti yastasmāc cintā brāhmī na saṃśayaḥ evaṃ brahmamayaṃ dhyāyet pūrvaṃ vipra carācaram
चराचरविभागं च त्यजेदभिमतं स्मरन् त्याज्यं ग्राह्यम् अलभ्यं च कृत्यं चाकृत्यमेव च
carācaravibhāgaṃ ca tyajedabhimataṃ smaran tyājyaṃ grāhyam alabhyaṃ ca kṛtyaṃ cākṛtyameva ca
यस्य नास्ति सुतृप्तस्य तस्य ब्राह्मी न चान्यथा आभ्यन्तरं समाख्यातम् एवमभ्यर्चनं क्रमात्
yasya nāsti sutṛptasya tasya brāhmī na cānyathā ābhyantaraṃ samākhyātam evamabhyarcanaṃ kramāt
आभ्यन्तरार्चकाः पूज्या नमस्कारादिभिस् तथा विरूपा विकृताश्चापि न निन्द्या ब्रह्मवादिनः
ābhyantarārcakāḥ pūjyā namaskārādibhis tathā virūpā vikṛtāścāpi na nindyā brahmavādinaḥ
आभ्यन्तरार्चकाः सर्वे न परीक्ष्या विजानता निन्दका एव दुःखार्ता भविष्यन्त्यल्पचेतसः
ābhyantarārcakāḥ sarve na parīkṣyā vijānatā nindakā eva duḥkhārtā bhaviṣyantyalpacetasaḥ
यथा दारुवने रुद्रं विनिन्द्य मुनयः पुरा तस्मात्सेव्या नमस्कार्याः सदा ब्रह्मविदस् तथा
yathā dāruvane rudraṃ vinindya munayaḥ purā tasmātsevyā namaskāryāḥ sadā brahmavidas tathā
वर्णाश्रमविनिर्मुक्ता वर्णाश्रमपरायणैः
varṇāśramavinirmuktā varṇāśramaparāyaṇaiḥ