इदानीं श्रोतुमिच्छामि पुरा दारुवने विभो प्रवृत्तं तद्वनस्थानां तपसा भावितात्मनाम्
idānīṃ śrotumicchāmi purā dāruvane vibho pravṛttaṃ tadvanasthānāṃ tapasā bhāvitātmanām
कथं दारुवनं प्राप्तो भगवान्नीललोहितः विकृतं रूपमास्थाय चोर्ध्वरेता दिगम्बरः
kathaṃ dāruvanaṃ prāpto bhagavānnīlalohitaḥ vikṛtaṃ rūpamāsthāya cordhvaretā digambaraḥ
किं प्रवृत्तं वने तस्मिन् रुद्रस्य परमात्मनः वक्तुमर्हसि तत्त्वेन देवदेवस्य चेष्टितम्
kiṃ pravṛttaṃ vane tasmin rudrasya paramātmanaḥ vaktumarhasi tattvena devadevasya ceṣṭitam
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा श्रुतिसारविदां वरः शिलादसूनुर्भगवान् प्राह किंचिद्भवं हसन्
tasya tadvacanaṃ śrutvā śrutisāravidāṃ varaḥ śilādasūnurbhagavān prāha kiṃcidbhavaṃ hasan
मुनयो दारुगहने तपस्तेपुः सुदारुणम् तुष्ट्यर्थं देवदेवस्य सदारतनयाग्नयः
munayo dārugahane tapastepuḥ sudāruṇam tuṣṭyarthaṃ devadevasya sadāratanayāgnayaḥ
तुष्टो रुद्रो जगन्नाथश् चेकितानो वृषध्वजः धूर्जटिः परमेशानो भगवान्नीललोहितः
tuṣṭo rudro jagannāthaś cekitāno vṛṣadhvajaḥ dhūrjaṭiḥ parameśāno bhagavānnīlalohitaḥ
प्रवृत्तिलक्षणं ज्ञानं ज्ञातुं दारुवनौकसाम् परीक्षार्थं जगन्नाथः श्रद्धया क्रीडया च सः
pravṛttilakṣaṇaṃ jñānaṃ jñātuṃ dāruvanaukasām parīkṣārthaṃ jagannāthaḥ śraddhayā krīḍayā ca saḥ
निवृत्तिलक्षणज्ञानप्रतिष्ठार्थं च शङ्करः देवदारुवनस्थानां प्रवृत्तिज्ञानचेतसाम्
nivṛttilakṣaṇajñānapratiṣṭhārthaṃ ca śaṅkaraḥ devadāruvanasthānāṃ pravṛttijñānacetasām
विकृतं रूपमास्थाय दिग्वासा विषमेक्षणः मुग्धो द्विहस्तः कृष्णाङ्गो दिव्यं दारुवनं ययौ
vikṛtaṃ rūpamāsthāya digvāsā viṣamekṣaṇaḥ mugdho dvihastaḥ kṛṣṇāṅgo divyaṃ dāruvanaṃ yayau
मन्दस्मितं च भगवान् स्त्रीणां मनसिजोद्भवम् भ्रूविलासं च गानं च चकारातीव सुंदरः
mandasmitaṃ ca bhagavān strīṇāṃ manasijodbhavam bhrūvilāsaṃ ca gānaṃ ca cakārātīva suṃdaraḥ
संप्रोक्ष्य नारीवृन्दं वै मुहुर्मुहुरनङ्गहा अनङ्गवृद्धिम् अकरोद् अतीव मधुराकृतिः
saṃprokṣya nārīvṛndaṃ vai muhurmuhuranaṅgahā anaṅgavṛddhim akarod atīva madhurākṛtiḥ
वने तं पुरुषं दृष्ट्वा विकृतं नीललोहितम् स्त्रियः पतिव्रताश्चापि तमेवान्वयुरादरात्
vane taṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā vikṛtaṃ nīlalohitam striyaḥ pativratāścāpi tamevānvayurādarāt
वनोटजद्वारगताश् च नार्यो विस्रस्तवस्त्राभरणा विचेष्टाः लब्ध्वा स्मितं तस्य मुखारविन्दाद् द्रुमालयस्थास् तम् अथान्वयुस्ताः
vanoṭajadvāragatāś ca nāryo visrastavastrābharaṇā viceṣṭāḥ labdhvā smitaṃ tasya mukhāravindād drumālayasthās tam athānvayustāḥ
दृष्ट्वा काश्चिद्भवं नार्यो मदघूर्णितलोचनाः विलासबाह्यास्ताश्चापि भ्रूविलासं प्रचक्रिरे
dṛṣṭvā kāścidbhavaṃ nāryo madaghūrṇitalocanāḥ vilāsabāhyāstāścāpi bhrūvilāsaṃ pracakrire
अथ दृष्ट्वापरा नार्यः किंचित् प्रहसिताननाः किंचिद् विस्रस्तवसनाः स्रस्तकाञ्चीगुणा जगुः
atha dṛṣṭvāparā nāryaḥ kiṃcit prahasitānanāḥ kiṃcid visrastavasanāḥ srastakāñcīguṇā jaguḥ
काश्चित्तदा तं विपिने तु दृष्ट्वा विप्राङ्गनाः स्रस्तनवांशुकं वा स्वान्स्वान्विचित्रान् वलयान्प्रविध्य मदान्विता बन्धुजनांश् च जग्मुः
kāścittadā taṃ vipine tu dṛṣṭvā viprāṅganāḥ srastanavāṃśukaṃ vā svānsvānvicitrān valayānpravidhya madānvitā bandhujanāṃś ca jagmuḥ
काचित्तदा तं न विवेद दृष्ट्वा विवासना स्रस्तमहांशुका च शाखाविचित्रान् विटपान्प्रसिद्धान् मदान्विता बन्धुजनांस्तथान्याः
kācittadā taṃ na viveda dṛṣṭvā vivāsanā srastamahāṃśukā ca śākhāvicitrān viṭapānprasiddhān madānvitā bandhujanāṃstathānyāḥ
काश्चिज्जगुस्तं ननृतुर् निपेतुश् च धरातले निषेदुर्गजवच्चान्या प्रोवाच द्विजपुङ्गवाः
kāścijjagustaṃ nanṛtur nipetuś ca dharātale niṣedurgajavaccānyā provāca dvijapuṅgavāḥ
अन्योन्यं सस्मितं प्रेक्ष्य चालिलिङ्गुः समन्ततः निरुध्य मार्गं रुद्रस्य नैपुणानि प्रचक्रिरे
anyonyaṃ sasmitaṃ prekṣya cāliliṅguḥ samantataḥ nirudhya mārgaṃ rudrasya naipuṇāni pracakrire
को भवानिति चाहुस्तं आस्यतामिति चापराः कुत्रेत्यथ प्रसीदेति जजल्पुः प्रीतमानसाः
ko bhavāniti cāhustaṃ āsyatāmiti cāparāḥ kutretyatha prasīdeti jajalpuḥ prītamānasāḥ
विपरीता निपेतुर्वै विस्रस्तांशुकमूर्धजाः पतिव्रताः पतीनां तु संनिधौ भवमायया
viparītā nipeturvai visrastāṃśukamūrdhajāḥ pativratāḥ patīnāṃ tu saṃnidhau bhavamāyayā
दृष्ट्वा श्रुत्वा भवस्तासां चेष्टावाक्यानि चाव्ययः शुभं वाप्यशुभं वापि नोक्तवान्परमेश्वरः
dṛṣṭvā śrutvā bhavastāsāṃ ceṣṭāvākyāni cāvyayaḥ śubhaṃ vāpyaśubhaṃ vāpi noktavānparameśvaraḥ
दृष्ट्वा नारीकुलं विप्रास् तथाभूतं च शङ्करम् अतीव परुषं वाक्यं जजल्पुस्ते मुनीश्वराः
dṛṣṭvā nārīkulaṃ viprās tathābhūtaṃ ca śaṅkaram atīva paruṣaṃ vākyaṃ jajalpuste munīśvarāḥ
तपांसि तेषां सर्वेषां प्रत्याहन्यन्त शङ्करे यथादित्यप्रकाशेन तारका नभसि स्थिताः
tapāṃsi teṣāṃ sarveṣāṃ pratyāhanyanta śaṅkare yathādityaprakāśena tārakā nabhasi sthitāḥ
श्रूयते ऋषिशापेन ब्रह्मणस्तु महात्मनः समृद्धश्रेयसां योनिर् यज्ञा वै नाशमाप्तवान्
śrūyate ṛṣiśāpena brahmaṇastu mahātmanaḥ samṛddhaśreyasāṃ yonir yajñā vai nāśamāptavān
भृगोर् अपि च शापेन विष्णुः परमवीर्यवान् प्रादुर्भावान्दश प्राप्तो दुःखितश् च सदा कृतः
bhṛgor api ca śāpena viṣṇuḥ paramavīryavān prādurbhāvāndaśa prāpto duḥkhitaś ca sadā kṛtaḥ
इन्द्रस्यापि च धर्मज्ञ छिन्नं सवृषणं पुरा ऋषिणा गौतमेनोर्व्यां क्रुद्धेन विनिपातितम्
indrasyāpi ca dharmajña chinnaṃ savṛṣaṇaṃ purā ṛṣiṇā gautamenorvyāṃ kruddhena vinipātitam
गर्भवासो वसूनां च शापेन विहितस् तथा ऋषीणां चैव शापेन नहुषः सर्पतां गतः
garbhavāso vasūnāṃ ca śāpena vihitas tathā ṛṣīṇāṃ caiva śāpena nahuṣaḥ sarpatāṃ gataḥ
क्षीरोदश् च समुद्रो ऽसौ निवासः सर्वदा हरेः द्वितीयश्चामृताधारो ह्य् अपेयो ब्राह्मणैः कृतः
kṣīrodaś ca samudro 'sau nivāsaḥ sarvadā hareḥ dvitīyaścāmṛtādhāro hy apeyo brāhmaṇaiḥ kṛtaḥ
अविमुक्तेश्वरं प्राप्य वाराणस्यां जनार्दनः क्षीरेण चाभिषिच्येशं देवदेवं त्रियंबकम्
avimukteśvaraṃ prāpya vārāṇasyāṃ janārdanaḥ kṣīreṇa cābhiṣicyeśaṃ devadevaṃ triyaṃbakam
श्रद्धया परया युक्तो देहाश्लेषामृतेन वै निषिक्तेन स्वयं देवः क्षीरेण मधुसूदनः
śraddhayā parayā yukto dehāśleṣāmṛtena vai niṣiktena svayaṃ devaḥ kṣīreṇa madhusūdanaḥ
सेचयित्वाथ भगवान् ब्रह्मणा मुनिभिः समम् क्षीरोदं पूर्ववच्चक्रे निवासं चात्मनः प्रभुः
secayitvātha bhagavān brahmaṇā munibhiḥ samam kṣīrodaṃ pūrvavaccakre nivāsaṃ cātmanaḥ prabhuḥ
धर्मश्चैव तथा शप्तो माण्डव्येन महात्मना वृष्णयश्चैव कृष्णेन दुर्वासाद्यैर्महात्मभिः
dharmaścaiva tathā śapto māṇḍavyena mahātmanā vṛṣṇayaścaiva kṛṣṇena durvāsādyairmahātmabhiḥ
राघवः सानुजश् चापि दुर्वासेन महात्मना श्रीवत्सश् च मुनेः पाद पतनात्तस्य धीमतः
rāghavaḥ sānujaś cāpi durvāsena mahātmanā śrīvatsaś ca muneḥ pāda patanāttasya dhīmataḥ
एते चान्ये च बहवो विप्राणां वशमागताः वर्जयित्वा विरूपाक्षं देवदेवमुमापतिम्
ete cānye ca bahavo viprāṇāṃ vaśamāgatāḥ varjayitvā virūpākṣaṃ devadevamumāpatim
एवं हि मोहितास्तेन नावबुध्यन्त शङ्करम् अत्युग्रवचनं प्रोचुश् चोग्रो ऽप्यन्तरधीयत
evaṃ hi mohitāstena nāvabudhyanta śaṅkaram atyugravacanaṃ procuś cogro 'pyantaradhīyata
ते ऽपि दारुवनात्तस्मात् प्रातः संविग्नमानसाः पितामहं महात्मानम् आसीनं परमासने
te 'pi dāruvanāttasmāt prātaḥ saṃvignamānasāḥ pitāmahaṃ mahātmānam āsīnaṃ paramāsane
गत्वा विज्ञापयामासुः प्रवृत्तमखिलं विभोः शुभे दारुवने तस्मिन् मुनयः क्षीणचेतसः
gatvā vijñāpayāmāsuḥ pravṛttamakhilaṃ vibhoḥ śubhe dāruvane tasmin munayaḥ kṣīṇacetasaḥ
सो ऽपि संचिन्त्य मनसा क्षणादेव पितामहः तेषां प्रवृत्तमखिलं पुण्ये दारुवने पुरा
so 'pi saṃcintya manasā kṣaṇādeva pitāmahaḥ teṣāṃ pravṛttamakhilaṃ puṇye dāruvane purā
उत्थाय प्राञ्जलिर्भूत्वा प्रणिपत्य भवाय च उवाच सत्वरं ब्रह्मा मुनीन्दारुवनालयान्
utthāya prāñjalirbhūtvā praṇipatya bhavāya ca uvāca satvaraṃ brahmā munīndāruvanālayān
धिग् युष्मान् प्राप्तनिधनान् महानिधिम् अनुत्तमम् वृथाकृतं यतो विप्रा युष्माभिर् भाग्यवर्जितैः
dhig yuṣmān prāptanidhanān mahānidhim anuttamam vṛthākṛtaṃ yato viprā yuṣmābhir bhāgyavarjitaiḥ
यस्तु दारुवने तस्मिंल् लिङ्गी दृष्टो ऽप्यलिङ्गिभिः युष्माभिर् विकृताकारः स एव परमेश्वरः
yastu dāruvane tasmiṃl liṅgī dṛṣṭo 'pyaliṅgibhiḥ yuṣmābhir vikṛtākāraḥ sa eva parameśvaraḥ
गृहस्थैश् च न निन्द्यास्तु सदा ह्यतिथयो द्विजाः विरूपाश् च सुरूपाश् च मलिनाश्चाप्यपण्डिताः
gṛhasthaiś ca na nindyāstu sadā hyatithayo dvijāḥ virūpāś ca surūpāś ca malināścāpyapaṇḍitāḥ
सुदर्शनेन मुनिना कालमृत्युरपि स्वयम् पुरा भूमौ द्विजाग्र्येण जितो ह्यतिथिपूजया
sudarśanena muninā kālamṛtyurapi svayam purā bhūmau dvijāgryeṇa jito hyatithipūjayā
अन्यथा नास्ति संतर्तुं गृहस्थैश् च द्विजोत्तमैः त्यक्त्वा चातिथिपूजां ताम् आत्मनो भुवि शोधनम्
anyathā nāsti saṃtartuṃ gṛhasthaiś ca dvijottamaiḥ tyaktvā cātithipūjāṃ tām ātmano bhuvi śodhanam
गृहस्थो ऽपि पुरा जेतुं सुदर्शन इति श्रुतः प्रतिज्ञामकरोज्जायां भार्यामाह पतिव्रताम्
gṛhastho 'pi purā jetuṃ sudarśana iti śrutaḥ pratijñāmakarojjāyāṃ bhāryāmāha pativratām
सुव्रते सुभ्रु सुभगे शृणु सर्वं प्रयत्नतः त्वया वै नावमन्तव्या गृहे ह्यतिथयः सदा
suvrate subhru subhage śṛṇu sarvaṃ prayatnataḥ tvayā vai nāvamantavyā gṛhe hyatithayaḥ sadā
सर्व एव स्वयं साक्षाद् अतिथिर्यत्पिनाकधृक् तस्मादतिथये दत्त्वा आत्मानमपि पूजय
sarva eva svayaṃ sākṣād atithiryatpinākadhṛk tasmādatithaye dattvā ātmānamapi pūjaya
एवमुक्त्वाथ संतप्ता विवशा सा पतिव्रता पतिमाह रुदन्ती च किमुक्तं भवता प्रभो
evamuktvātha saṃtaptā vivaśā sā pativratā patimāha rudantī ca kimuktaṃ bhavatā prabho
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा पुनः प्राह सुदर्शनः देयं सर्वं शिवायार्ये शिव एवातिथिः स्वयम्
tasyāstadvacanaṃ śrutvā punaḥ prāha sudarśanaḥ deyaṃ sarvaṃ śivāyārye śiva evātithiḥ svayam
तस्मात्सर्वे पूजनीयाः सर्वे ऽप्यतिथयः सदा एवमुक्ता तदा भर्त्रा भार्या तस्य पतिव्रता
tasmātsarve pūjanīyāḥ sarve 'pyatithayaḥ sadā evamuktā tadā bhartrā bhāryā tasya pativratā
शेषामिवाज्ञामादाय मूर्ध्ना सा प्राचरत्तदा परीक्षितुं तथा श्रद्धां तयोः साक्षाद् द्विजोत्तमाः
śeṣāmivājñāmādāya mūrdhnā sā prācarattadā parīkṣituṃ tathā śraddhāṃ tayoḥ sākṣād dvijottamāḥ
धर्मो द्विजोत्तमो भूत्वा जगामाथ मुनेर्गृहम् तं दृष्ट्वा चार्चयामास सार्घ्याद्यैरनघा द्विजम्
dharmo dvijottamo bhūtvā jagāmātha munergṛham taṃ dṛṣṭvā cārcayāmāsa sārghyādyairanaghā dvijam
सम्पूजितस्तया तां तु प्राह धर्मो द्विजः स्वयम् भद्रे कुतः पतिर्धीमांस् तव भर्ता सुदर्शनः
sampūjitastayā tāṃ tu prāha dharmo dvijaḥ svayam bhadre kutaḥ patirdhīmāṃs tava bhartā sudarśanaḥ
अन्नाद्यैरलमद्यार्ये स्वं दातुमिह चार्हसि सा च लज्जावृता नारी स्मरन्ती कथितं पुरा
annādyairalamadyārye svaṃ dātumiha cārhasi sā ca lajjāvṛtā nārī smarantī kathitaṃ purā
भर्त्रा न्यमीलयन्नेत्रे चचाल च पतिव्रता किंचेत्याह पुनस्तं वै धर्मे चक्रे च सा मतिम्
bhartrā nyamīlayannetre cacāla ca pativratā kiṃcetyāha punastaṃ vai dharme cakre ca sā matim
निवेदितुं किलात्मानं तस्मै पत्युरिहाज्ञया एतस्मिन्नन्तरे भर्ता तस्या नार्याः सुदर्शनः
nivedituṃ kilātmānaṃ tasmai patyurihājñayā etasminnantare bhartā tasyā nāryāḥ sudarśanaḥ
गृहद्वारं गतो धीमांस् तामुवाच महामुनिः एह्येहि क्व गता भद्रे तमुवाचातिथिः स्वयम्
gṛhadvāraṃ gato dhīmāṃs tāmuvāca mahāmuniḥ ehyehi kva gatā bhadre tamuvācātithiḥ svayam
भार्यया त्वनया सार्धं मैथुनस्थो ऽहमद्य वै सुदर्शन महाभाग किं कर्तव्यमिहोच्यताम्
bhāryayā tvanayā sārdhaṃ maithunastho 'hamadya vai sudarśana mahābhāga kiṃ kartavyamihocyatām
सुरतान्तस्तु विप्रेन्द्र संतुष्टो ऽहं द्विजोत्तम सुदर्शनस्ततः प्राह सुप्रहृष्टो द्विजोत्तमः
suratāntastu viprendra saṃtuṣṭo 'haṃ dvijottama sudarśanastataḥ prāha suprahṛṣṭo dvijottamaḥ
भुङ्क्ष्व चैनां यथाकामं गमिष्ये ऽहं द्विजोत्तम हृष्टो ऽथ दर्शयामास स्वात्मानं धर्मराट् स्वयम्
bhuṅkṣva caināṃ yathākāmaṃ gamiṣye 'haṃ dvijottama hṛṣṭo 'tha darśayāmāsa svātmānaṃ dharmarāṭ svayam
प्रददौ चेप्सितं सर्वं तमाह च महाद्युतिः एषा न भुक्ता विप्रेन्द्र मनसापि सुशोभना
pradadau cepsitaṃ sarvaṃ tamāha ca mahādyutiḥ eṣā na bhuktā viprendra manasāpi suśobhanā
मया चैषा न संदेहः श्रद्धां ज्ञातुमिहागतः जितो वै यस्त्वया मृत्युर् धर्मेणैकेन सुव्रत
mayā caiṣā na saṃdehaḥ śraddhāṃ jñātumihāgataḥ jito vai yastvayā mṛtyur dharmeṇaikena suvrata
अहो ऽस्य तपसो वीर्यम् इत्युक्त्वा प्रययौ च सः तस्मात्तथा पूजनीयाः सर्वे ह्यतिथयः सदा
aho 'sya tapaso vīryam ityuktvā prayayau ca saḥ tasmāttathā pūjanīyāḥ sarve hyatithayaḥ sadā
बहुनात्र किमुक्तेन भाग्यहीना द्विजोत्तमाः तमेव शरणं तूर्णं गन्तुमर्हथ शङ्करम्
bahunātra kimuktena bhāgyahīnā dvijottamāḥ tameva śaraṇaṃ tūrṇaṃ gantumarhatha śaṅkaram
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मणो ब्राह्मणर्षभाः ब्रह्माणमभिवन्द्यार्ताः प्रोचुराकुलितेक्षणाः
tasya tadvacanaṃ śrutvā brahmaṇo brāhmaṇarṣabhāḥ brahmāṇamabhivandyārtāḥ procurākulitekṣaṇāḥ
नापेक्षितं महाभाग जीवितं विकृताः स्त्रियः दृष्टो ऽस्माभिर् महादेवो निन्दितो यस्त्वनिन्दितः
nāpekṣitaṃ mahābhāga jīvitaṃ vikṛtāḥ striyaḥ dṛṣṭo 'smābhir mahādevo nindito yastvaninditaḥ
शप्तश् च सर्वगः शूली पिनाकी नीललोहितः अज्ञानाच्छापजा शक्तिः कुण्ठितास्यनिरीक्षणात्
śaptaś ca sarvagaḥ śūlī pinākī nīlalohitaḥ ajñānācchāpajā śaktiḥ kuṇṭhitāsyanirīkṣaṇāt
वक्तुमर्हसि देवेश संन्यासं वै क्रमेण तु द्रष्टुं वै देवदेवेशम् उग्रं भीमं कपर्दिनम्
vaktumarhasi deveśa saṃnyāsaṃ vai krameṇa tu draṣṭuṃ vai devadeveśam ugraṃ bhīmaṃ kapardinam
आदौ वेदानधीत्यैव श्रद्धया च गुरोः सदा विचार्यार्थं मुनेर्धर्मान् प्रतिज्ञाय द्विजोत्तमाः
ādau vedānadhītyaiva śraddhayā ca guroḥ sadā vicāryārthaṃ munerdharmān pratijñāya dvijottamāḥ
ग्रहणान्तं हि वा विद्वान् अथ द्वादशवार्षिकम् स्नात्वाहृत्य च दारान्वै पुत्रानुत्पाद्य सुव्रतान्
grahaṇāntaṃ hi vā vidvān atha dvādaśavārṣikam snātvāhṛtya ca dārānvai putrānutpādya suvratān
वृत्तिभिश्चानुरूपाभिस् तान् विभज्य सुतान्मुनिः अग्निष्टोमादिभिश्चेष्ट्वा यज्ञैर्यज्ञेश्वरं विभुम्
vṛttibhiścānurūpābhis tān vibhajya sutānmuniḥ agniṣṭomādibhiśceṣṭvā yajñairyajñeśvaraṃ vibhum
पूजयेत् परमात्मानं प्राप्यारण्यं विभावसौ मुनिर्द्वादशवर्षं वा वर्षमात्रम् अथापि वा
pūjayet paramātmānaṃ prāpyāraṇyaṃ vibhāvasau munirdvādaśavarṣaṃ vā varṣamātram athāpi vā
पक्षद्वादशकं वापि दिनद्वादशकं तु वा क्षीरभुक् संयुतः शान्तः सर्वान् सम्पूजयेत्सुरान्
pakṣadvādaśakaṃ vāpi dinadvādaśakaṃ tu vā kṣīrabhuk saṃyutaḥ śāntaḥ sarvān sampūjayetsurān
इष्ट्वैवं जुहुयादग्नौ यज्ञपात्राणि मन्त्रतः अप्सु वै पार्थिवं न्यस्य गुरवे तैजसानि तु
iṣṭvaivaṃ juhuyādagnau yajñapātrāṇi mantrataḥ apsu vai pārthivaṃ nyasya gurave taijasāni tu
स्वधनं सकलं चैव ब्राह्मणेभ्यो विशङ्कया प्रणिपत्य गुरुं भूमौ विरक्तः संन्यसेद्यतिः
svadhanaṃ sakalaṃ caiva brāhmaṇebhyo viśaṅkayā praṇipatya guruṃ bhūmau viraktaḥ saṃnyasedyatiḥ
निकृत्य केशान् सशिखान् उपवीतं विसृज्य च पञ्चभिर् जुहुयाद् अप्सु भूः स्वाहेति विचक्षणः
nikṛtya keśān saśikhān upavītaṃ visṛjya ca pañcabhir juhuyād apsu bhūḥ svāheti vicakṣaṇaḥ
ततश्चोर्ध्वं चरेदेवं यतिः शिवविमुक्तये व्रतेनानशनेनापि तोयवृत्त्यापि वा पुनः
tataścordhvaṃ caredevaṃ yatiḥ śivavimuktaye vratenānaśanenāpi toyavṛttyāpi vā punaḥ
पर्णवृत्त्या पयोवृत्त्या फलवृत्त्यापि वा यतिः एवं जीवन्मृतो नो चेत् षण्मासाद्वत्सरात्तु वा
parṇavṛttyā payovṛttyā phalavṛttyāpi vā yatiḥ evaṃ jīvanmṛto no cet ṣaṇmāsādvatsarāttu vā
प्रस्थानादिकमायासं स्वदेहस्य चरेद्यतिः शिवसायुज्यमाप्नोति कर्मणाप्येवमाचरन्
prasthānādikamāyāsaṃ svadehasya caredyatiḥ śivasāyujyamāpnoti karmaṇāpyevamācaran
सद्यो ऽपि लभते मुक्तिं भक्तियुक्तो दृढव्रताः
sadyo 'pi labhate muktiṃ bhaktiyukto dṛḍhavratāḥ
त्यागेन वा किं विधिनाप्य् अनेन भक्तस्य रुद्रस्य शुभैर्व्रतैश्च यज्ञैश् च दानैर्विविधैश् च होमैर् लब्धैश्चशास्त्रैर्विविधैश् च वेदैः
tyāgena vā kiṃ vidhināpy anena bhaktasya rudrasya śubhairvrataiśca yajñaiś ca dānairvividhaiś ca homair labdhaiścaśāstrairvividhaiś ca vedaiḥ
श्वेतेनैवं जितो मृत्युर् भवभक्त्या महात्मना वो ऽस्तु भक्तिर्महादेवे शङ्करे परमात्मनि
śvetenaivaṃ jito mṛtyur bhavabhaktyā mahātmanā vo 'stu bhaktirmahādeve śaṅkare paramātmani