अलिङ्गो लिङ्गमूलं तु अव्यक्तं लिङ्गमुच्यते अलिङ्गः शिव इत्युक्तो लिङ्गं शैवमिति स्मृतम्
aliṅgo liṅgamūlaṃ tu avyaktaṃ liṅgamucyate aliṅgaḥ śiva ityukto liṅgaṃ śaivamiti smṛtam
प्रधानं प्रकृतिश्चेति यदाहुर्लिङ्गमुत्तमम् गन्धवर्णरसैर्हीनं शब्दस्पर्शादिवर्जितम्
pradhānaṃ prakṛtiśceti yadāhurliṅgamuttamam gandhavarṇarasairhīnaṃ śabdasparśādivarjitam
अगुणं ध्रुवमक्षय्यम् अलिङ्गं शिवलक्षणम् गन्धवर्णरसैर्युक्तं शब्दस्पर्शादिलक्षणम्
aguṇaṃ dhruvamakṣayyam aliṅgaṃ śivalakṣaṇam gandhavarṇarasairyuktaṃ śabdasparśādilakṣaṇam
जगद्योनिं महाभूतं स्थूलं सूक्ष्मं द्विजोत्तमाः विग्रहो जगतां लिङ्गम् अलिङ्गाद् अभवत्स्वयम्
jagadyoniṃ mahābhūtaṃ sthūlaṃ sūkṣmaṃ dvijottamāḥ vigraho jagatāṃ liṅgam aliṅgād abhavatsvayam
सप्तधाचाष्टधा चैव तथैकादशधा पुनः लिङ्गान्यलिङ्गस्य तथा मायया विततानि तु
saptadhācāṣṭadhā caiva tathaikādaśadhā punaḥ liṅgānyaliṅgasya tathā māyayā vitatāni tu
तेभ्यः प्रधानदेवानां त्रयमासीच्छिवात्मकम् एकस्मात्त्रिष्वभूद्विश्वम् एकेन परिरक्षितम्
tebhyaḥ pradhānadevānāṃ trayamāsīcchivātmakam ekasmāttriṣvabhūdviśvam ekena parirakṣitam
एकेनैव हृतं विश्वं व्याप्तं त्वेवं शिवेन तु अलिङ्गं चैव लिङ्गं च लिङ्गालिङ्गानि मूर्तयः
ekenaiva hṛtaṃ viśvaṃ vyāptaṃ tvevaṃ śivena tu aliṅgaṃ caiva liṅgaṃ ca liṅgāliṅgāni mūrtayaḥ
यथावत्कथिताश्चैव तस्माद्ब्रह्म स्वयं जगत् अलिङ्गी भगवान् बीजी स एव परमेश्वरः
yathāvatkathitāścaiva tasmādbrahma svayaṃ jagat aliṅgī bhagavān bījī sa eva parameśvaraḥ
बीजं योनिश् च निर्बीजं निर्बीजो बीजमुच्यते बीजयोनिप्रधानानाम् आत्माख्या वर्तते त्विह
bījaṃ yoniś ca nirbījaṃ nirbījo bījamucyate bījayonipradhānānām ātmākhyā vartate tviha
परमात्मा मुनिर्ब्रह्म नित्यबुद्धस्वभावतः विशुद्धो ऽयं तथा रुद्रः पुराणे शिव उच्यते
paramātmā munirbrahma nityabuddhasvabhāvataḥ viśuddho 'yaṃ tathā rudraḥ purāṇe śiva ucyate
शिवेन दृष्टा प्रकृतिः शैवी समभवद्द्विजाः सर्गादौ सा गुणैर्युक्ता पुराव्यक्ता स्वभावतः
śivena dṛṣṭā prakṛtiḥ śaivī samabhavaddvijāḥ sargādau sā guṇairyuktā purāvyaktā svabhāvataḥ
अव्यक्तादिविशेषान्तं विश्वं तस्याः समुच्छ्रितम् विश्वधात्री त्वजाख्या च शैवी सा प्रकृतिः स्मृता
avyaktādiviśeṣāntaṃ viśvaṃ tasyāḥ samucchritam viśvadhātrī tvajākhyā ca śaivī sā prakṛtiḥ smṛtā
तामजां लोहितां शुक्लां कृष्णामेकां बहुप्रजाम् जनित्रीमनुशेते स्म जुषमाणः स्वरूपिणीम्
tāmajāṃ lohitāṃ śuklāṃ kṛṣṇāmekāṃ bahuprajām janitrīmanuśete sma juṣamāṇaḥ svarūpiṇīm
तामेवाजामजो ऽन्यस्तु भुक्तभोगां जहाति च अजा जनित्री जगतां साजेन समधिष्ठिता
tāmevājāmajo 'nyastu bhuktabhogāṃ jahāti ca ajā janitrī jagatāṃ sājena samadhiṣṭhitā
प्रादुर्बभूव स महान् पुरुषाधिष्ठितस्य च अजाज्ञया प्रधानस्य सर्गकाले गुणैस् त्रिभिः
prādurbabhūva sa mahān puruṣādhiṣṭhitasya ca ajājñayā pradhānasya sargakāle guṇais tribhiḥ
सिसृक्षया चोद्यमानः प्रविश्याव्यक्तमव्ययम् व्यक्तसृष्टिं विकुरुते चात्मनाधिष्ठितो महान्
sisṛkṣayā codyamānaḥ praviśyāvyaktamavyayam vyaktasṛṣṭiṃ vikurute cātmanādhiṣṭhito mahān
महतस्तु तथा वृत्तिः संकल्पाध्यवसायिका महतस् त्रिगुणस् तस्माद् अहंकारो रजो ऽधिकः
mahatastu tathā vṛttiḥ saṃkalpādhyavasāyikā mahatas triguṇas tasmād ahaṃkāro rajo 'dhikaḥ
तेनैव चावृतः सम्यग् अहंकारस् तमो ऽधिकः महतो भूततन्मात्रं सर्गकृद्वै बभूव च
tenaiva cāvṛtaḥ samyag ahaṃkāras tamo 'dhikaḥ mahato bhūtatanmātraṃ sargakṛdvai babhūva ca
अहंकाराच्छब्दमात्रं तस्मादाकाशमव्ययम् सशब्दमावृणोत्पश्चाद् आकाशं शब्दकारणम्
ahaṃkārācchabdamātraṃ tasmādākāśamavyayam saśabdamāvṛṇotpaścād ākāśaṃ śabdakāraṇam
तन्मात्राद्भूतसर्गश् च द्विजास्त्वेवं प्रकीर्तितः स्पर्शमात्रं तथाकाशात् तस्माद्वायुर् महान्मुने
tanmātrādbhūtasargaś ca dvijāstvevaṃ prakīrtitaḥ sparśamātraṃ tathākāśāt tasmādvāyur mahānmune
तस्माच्च रूपमात्रं तु ततो ऽग्निश्च रसस्ततः रसादापः शुभास्ताभ्यो गन्धमात्रं धरा ततः
tasmācca rūpamātraṃ tu tato 'gniśca rasastataḥ rasādāpaḥ śubhāstābhyo gandhamātraṃ dharā tataḥ
आवृणोद्धि तथाकाशं स्पर्शमात्रं द्विजोत्तमाः आवृणोद्रूपमात्रं तु वायुर्वाति क्रियात्मकः
āvṛṇoddhi tathākāśaṃ sparśamātraṃ dvijottamāḥ āvṛṇodrūpamātraṃ tu vāyurvāti kriyātmakaḥ
आवृणोद्रसमात्रं वै देवः साक्षाद्विभावसुः आवृण्वाना गन्धमात्रम् आपः सर्वरसात्मिकाः
āvṛṇodrasamātraṃ vai devaḥ sākṣādvibhāvasuḥ āvṛṇvānā gandhamātram āpaḥ sarvarasātmikāḥ
क्ष्मा सा पञ्चगुणा तस्माद् एकोना रससम्भवाः त्रिगुणो भगवान्वह्निर् द्विगुणः स्पर्शसम्भवः
kṣmā sā pañcaguṇā tasmād ekonā rasasambhavāḥ triguṇo bhagavānvahnir dviguṇaḥ sparśasambhavaḥ
अवकाशस्ततो देव एकमात्रस्तु निष्कलः तन्मात्राद्भूतसर्गश् च विज्ञेयश् च परस्परम्
avakāśastato deva ekamātrastu niṣkalaḥ tanmātrādbhūtasargaś ca vijñeyaś ca parasparam
वैकारिकः सात्त्विको वै युगपत्सम्प्रवर्तते सर्गस् तथाप्यहंकाराद् एवमत्र प्रकीर्तितः
vaikārikaḥ sāttviko vai yugapatsampravartate sargas tathāpyahaṃkārād evamatra prakīrtitaḥ
पञ्च बुद्धीन्द्रियाण्यस्य पञ्च कर्मेन्द्रियाणि तु शब्दादीनामवाप्त्यर्थं मनश्चैवोभयात्मकम्
pañca buddhīndriyāṇyasya pañca karmendriyāṇi tu śabdādīnāmavāptyarthaṃ manaścaivobhayātmakam
महदादिविशेषान्ता ह्य् अण्डमुत्पादयन्ति च जलबुद्बुदवत्तस्माद् अवतीर्णः पितामहः
mahadādiviśeṣāntā hy aṇḍamutpādayanti ca jalabudbudavattasmād avatīrṇaḥ pitāmahaḥ
स एव भगवान् रुद्रो विष्णुर्विश्वगतः प्रभुः तस्मिन्नण्डे त्विमे लोका अन्तर्विश्वमिदं जगत्
sa eva bhagavān rudro viṣṇurviśvagataḥ prabhuḥ tasminnaṇḍe tvime lokā antarviśvamidaṃ jagat
अण्डं दशगुणेनैव वारिणा प्रावृतं बहिः आपो दशगुणेनैव तद्बाह्यस्तेजसा वृताः
aṇḍaṃ daśaguṇenaiva vāriṇā prāvṛtaṃ bahiḥ āpo daśaguṇenaiva tadbāhyastejasā vṛtāḥ
तेजो दशगुणेनैव बाह्यतो वायुना वृतम् वायुर्दशगुणेनैव बाह्यतो नभसा वृतः
tejo daśaguṇenaiva bāhyato vāyunā vṛtam vāyurdaśaguṇenaiva bāhyato nabhasā vṛtaḥ
आकाशेनावृतो वायुर् अहंकारेण शब्दजः महता शब्दहेतुर्वै प्रधानेनावृतः स्वयम्
ākāśenāvṛto vāyur ahaṃkāreṇa śabdajaḥ mahatā śabdaheturvai pradhānenāvṛtaḥ svayam
सप्ताण्डावरणान्याहुस् तस्यात्मा कमलासनः कोटिकोटियुतान्यत्र चाण्डानि कथितानि तु
saptāṇḍāvaraṇānyāhus tasyātmā kamalāsanaḥ koṭikoṭiyutānyatra cāṇḍāni kathitāni tu
तत्रतत्र चतुर्वक्त्रा ब्रह्माणो हरयो भवाः सृष्टाः प्रधानेन तदा लब्ध्वा शम्भोस्तु संनिधिम्
tatratatra caturvaktrā brahmāṇo harayo bhavāḥ sṛṣṭāḥ pradhānena tadā labdhvā śambhostu saṃnidhim
लयश्चैव तथान्योन्यम् आन्द्यन्तम् इति कीर्तितम् सर्गस्य प्रतिसर्गस्य स्थितेः कर्ता महेश्वरः
layaścaiva tathānyonyam āndyantam iti kīrtitam sargasya pratisargasya sthiteḥ kartā maheśvaraḥ
सर्गे च रजसा युक्तः सत्त्वस्थः प्रतिपालने प्रतिसर्गे तमोद्रिक्तः स एव त्रिविधः क्रमात्
sarge ca rajasā yuktaḥ sattvasthaḥ pratipālane pratisarge tamodriktaḥ sa eva trividhaḥ kramāt
आदिकर्ता च भूतानां संहर्ता परिपालकः तस्मान्महेश्वरो देवो ब्रह्मणो ऽधिपतिः शिवः
ādikartā ca bhūtānāṃ saṃhartā paripālakaḥ tasmānmaheśvaro devo brahmaṇo 'dhipatiḥ śivaḥ
सदाशिवो भवो विष्णुर् ब्रह्मा सर्वात्मको यतः एकदण्डे तथा लोका इमे कर्ता पितामहः
sadāśivo bhavo viṣṇur brahmā sarvātmako yataḥ ekadaṇḍe tathā lokā ime kartā pitāmahaḥ
प्राकृतः कथितस्त्वेष पुरुषाधिष्ठितो मया सर्गश् चाबुद्धिपूर्वस्तु द्विजाः प्राथमिकः शुभः
prākṛtaḥ kathitastveṣa puruṣādhiṣṭhito mayā sargaś cābuddhipūrvastu dvijāḥ prāthamikaḥ śubhaḥ